Voedselbank: Steeds meer zzp'ers en huiseigenaren in de knel
De populatie van de Nederlandse voedselbanken verandert in hoog tempo. Waar voorheen vooral mensen met een bijstandsuitkering aanklopten voor hulp, ziet Voedselbanken Nederland nu een opvallende stijging onder zzp’ers, AOW’ers en zelfs huiseigenaren met een auto voor de deur. De organisatie waarschuwt dat de armoede in Nederland toeneemt.
Ook in welvarende gemeenten in Zuid-Holland is de impact zichtbaar: in Lansingerland verdubbelde het aantal cliënten in korte tijd van 100 naar 200. Volgens landelijk woordvoerder Eva Hersbach is dit geen op zichzelf staand incident. "Wij kijken niet naar iemands bezit of salaris, maar naar wat er onder de streep overblijft na het betalen van de vaste lasten," legt Hersbach uit. "Dan kan het gebeuren dat iemand met een koopwoning en een auto toch onvoldoende geld overhoudt voor de dagelijkse boodschappen."
Armoede onder mensen in loondienst en zzp’ers
Een specifieke groep die vaker in de problemen komt, zijn de zelfstandigen zonder personeel (zzp’ers). Door strengere controles op schijnzelfstandigheid vallen opdrachten weg, terwijl vaste lasten – zoals de leaseovereenkomst van een bedrijfsauto – doorlopen. Daarnaast ziet de organisatie een toename in het aantal 'werkende armen' en gepensioneerden die de stijgende kosten voor levensonderhoud niet meer kunnen dragen.
De cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) ondersteunen dit beeld. Eind januari werd bekend dat het aantal arme werkenden in Nederland is gestegen naar 175.000, wat neerkomt op 2 procent van de werkende beroepsbevolking.
Schaamte en drempels
Ondanks de stijgende behoefte, heerst er volgens de hulporganisatie nog steeds een groot taboe op het bezoeken van de voedselbank. "Er is veel schaamte, maar het kan echt iedereen overkomen door ziekte, schulden of baanverlies," benadrukt Hersbach. In 2024 maakten bijna 145.000 Nederlanders gebruik van voedselhulp, verdeeld over ruim 32.000 huishoudens.
Tekort aan restproducten dreigt
Naast de groeiende vraag kampt de organisatie met een nieuwe uitdaging aan de aanbodkant. Supermarkten zijn steeds effectiever in het voorkomen van voedselverspilling. Door slimme kortingssystemen op producten die tegen de houdbaarheidsdatum aanzitten, blijft er minder over voor de voedselbanken.
Hoewel de kratten momenteel nog gevuld kunnen worden, baart deze ontwikkeling de organisatie zorgen. Als de stroom restproducten uit de retail blijft afnemen, moet de Voedselbank op zoek naar structurele nieuwe oplossingen om de groeiende groep hulpbehoevenden van eten te kunnen blijven voorzien.
