PVV zakt weg in peilingen: kiezers wijken uit naar JA21 en FVD

Jippie

De PVV van Geert Wilders bevindt zich in een neerwaartse spiraal. Recente peilingen van Peil.nl en Ipsos I&O laten zien dat de partij al vóór de recente afsplitsing van zeven Kamerleden flink aan populariteit inleverde. Vooral JA21 en FVD lijken te profiteren van de onvrede onder de rechts-conservatieve achterban.

De partij, die drie maanden geleden nog 26 zetels wist te machtigen bij de Tweede Kamerverkiezingen, ziet de steun nu flink slinken. In de laatste cijfers van Maurice de Hond (Peil.nl) zakt de PVV terug naar 17 zetels. Ipsos I&O is iets milder, maar ziet de partij eveneens dalen naar een geschat aantal van 23 zetels.

Strategisch stemgedrag en onvrede

Het verlies lijkt geen ideologische oorzaak te hebben. Volgens onderzoekers van Ipsos I&O is er vooral sprake van "machtsmoeheid". Kiezers zijn teleurgesteld dat de PVV structureel buiten de regeringsmacht blijft. De perceptie dat een stem op Wilders weinig effect sorteert, was voor veel kiezers de reden om over te stappen—een sentiment dat deze week werd onderstreept door het vertrek van zeven Kamerleden uit de fractie.

Verschuiving op de rechterflank

De kiezers die de PVV de rug toekeren, vinden onderdak bij twee andere partijen op rechts, al verschillen de peilingen over de exacte omvang hiervan:

  • JA21: Wordt door overstappers gezien als een "bestuurlijker en realistischer" alternatief. De partij van Joost Eerdmans wordt niet bij voorbaat uitgesloten van machtsdeelname.
  • FVD: Trekt kiezers aan die gecharmeerd zijn van het leiderschap van Lidewij de Vos. Volgens De Hond stevent de partij zelfs af op een verdubbeling van de huidige zeven zetels in de Tweede Kamer.

Coalitiepartijen stabiel

Terwijl de rechterflank in beweging is, blijft het politieke midden relatief rustig. De aanstaande coalitiepartijen D66, VVD en CDA laten een stabiel beeld zien. D66 noteert in beide peilingen een lichte winst en verstevigt daarmee de positie als grootste partij van Nederland. De VVD en het CDA laten slechts minimale verliezen optekenen.

Belangrijkste verschillen tussen de peilingen:

  • PVV: Het verlies is bij Peil.nl aanzienlijk groter (-9 zetels) dan bij Ipsos I&O (-3 zetels).
  • FVD: Maurice de Hond peilt een volledige verdubbeling van de partij (naar 14 zetels), terwijl de groei bij Ipsos I&O beperkt blijft tot één zetel winst.
  • JA21: Beide peilingen zijn het erover eens dat de partij op 11 zetels uitkomt (een winst van 2).
  • Middenpartijen: D66, VVD en CDA worden gezien als stabiel, waarbij D66 in beide onderzoeken de grootste partij van het land blijft.