GL-PVDA wil nu toch akkoorden sluiten met coalitie
GroenLinks-PvdA is bereid om nog voor de zomer afspraken te maken met het nieuwe minderheidskabinet. "We reiken de hand", zei partijleider Jesse Klaver vrijdagavond op een bijeenkomst in Den Bosch. Hij doelt daarmee op akkoorden over de plannen van het kabinet dat D66, CDA en VVD nu proberen te vormen.
Die boodschap stelt de drie formerende partijen gerust. Een minderheidskabinet kan zonder steun van de oppositie geen grote plannen door de Kamer krijgen. De bereidheid van GroenLinks-PvdA om mee te praten, vergroot de kans dat het kabinet toch een werkbare meerderheid vindt voor belangrijke voorstellen.
De steun van GroenLinks-PvdA komt niet zonder voorwaarden. Klaver benadrukte dat hij de oppositie in wil met het verkiezingsprogramma als uitgangspunt. Volgens hem mogen "gewone mensen" niet opdraaien voor de verwachte grote bezuinigingen. Ook wil hij niet dat het makkelijker wordt om werknemers te ontslaan. De koers van zijn partij blijft dezelfde: plannen moeten Nederland "socialer en groener" maken.
Hoe dat precies uitpakt, liet Klaver nog open. Hij zei niets concreets over mogelijke bezuinigingen in de zorg, een extra belasting voor miljonairs of hogere lasten voor bedrijven. De lijnen zijn dus nog breed geschetst. De echte inhoudelijke gesprekken volgen in de zomer, wanneer de steun van de oppositie nodig is voor de begroting en andere plannen voor volgend jaar.
Opvallend is dat Klaver eerder juist fel tegen een minderheidskabinet was. Hij noemde dat eerder een "riskant experiment" en zelfs een "cruciale fout". Hij was woedend dat de VVD zijn partij buiten de formatiegesprekken hield en sprak toen over "de arrogantie van de macht". Volgens hem zette de VVD het eigen partijbelang boven het belang van het land. "Wat is het dan verleidelijk om te zeggen: zak er maar in, wij kiezen voor onszelf", zei hij daar nu zelf over.
Toch kiest GroenLinks-PvdA er nu voor om zich constructief op te stellen. Daarmee blijft de partij invloedrijk, ondanks dat ze niet aan de onderhandelingstafel van de coalitie zit. In plaats van keiharde oppositie kan Klaver nu via losse akkoorden meeschrijven aan delen van het beleid. Dat vergroot het gewicht van zijn partij in de Kamer.
De stap van GroenLinks-PvdA is tegelijk een eerste succes voor D66-leider en beoogd premier Rob Jetten. D66, CDA en VVD hoopten al dat een grote linkse oppositiepartij bereid zou zijn om afspraken te maken. De handreiking van Klaver helpt hen bij het bouwen aan een stabiele basis voor hun minderheidskabinet.
De houding van Klaver doet denken aan 2019, tijdens de Politieke Beschouwingen. Toen verraste hij als oppositieleider door vooraf te zeggen dat hij zou instemmen met de kabinetsplannen na Prinsjesdag. Hij wilde toen af van wat hij "scorebordpolitiek" noemde. Zijn lijn bleef gelijk: "Wij gaan niet dreigen. Waar we voor zijn, zijn we voor en waar we tegen zijn, zijn we tegen." Die gedachte lijkt nu terug te keren in zijn omgang met het nieuwe kabinet.
