Politieke onrust over mogelijke Amerikaanse grip op DigiD

Jippie

Er heerst grote bezorgdheid in de Tweede Kamer over de aanstaande overname van het Nederlandse IT-bedrijf Solvinity door het Amerikaanse Kyndryl. Solvinity beheert de cruciale infrastructuur achter DigiD. Een meerderheid van de Kamer vreest dat de Amerikaanse overheid hierdoor toegang krijgt tot de gevoelige gegevens van miljoenen Nederlanders.

De belangrijkste risico's
Experts en Kamerleden wijzen op twee grote gevaren:

  • Privacy en chantage: De VVD vreest dat Amerikaanse opsporingsdiensten via de nieuwe moederorganisatie gegevens kunnen inzien, wat burgers kwetsbaar maakt voor misbruik of chantage.
  • Digitale blokkade: Er is angst dat de Amerikaanse overheid de toegang tot DigiD kan blokkeren als onderdeel van internationale sancties. Dit gebeurde eerder al bij het Internationaal Strafhof. Als dit bij Solvinity gebeurt, kunnen Nederlanders niet meer inloggen bij de Belastingdienst, zorgverzekeraars of de gemeente.

Mogelijke oplossingen en maatregelen
Hoewel de politiek een overname tussen private bedrijven niet direct kan verbieden, worden er verschillende strategieën besproken:

  • Harde garanties: Zonder juridische zekerheid dat Amerikaanse instanties geen toegang krijgen tot de data, mag de deal wat de VVD betreft niet doorgaan.
  • Afsplitsing: Als de overname doorgaat, zou de overheid de DigiD-taken bij Solvinity weg moeten halen.
  • Gouden aandeel: GroenLinks-PvdA stelt voor dat de staat een 'gouden aandeel' koopt om zo een vetorecht te krijgen over belangrijke beslissingen.
  • Andere partner: De overheidsdienst Logius zou kunnen overstappen naar een andere, puur Europese IT-leverancier.

De zorgen leiden ook tot een verandering in de kabinetsstructuur. Beoogd premier Jetten heeft aangegeven dat het nieuwe kabinet een bewindspersoon krijgt die specifiek verantwoordelijk wordt voor digitale veiligheid. GroenLinks-PvdA pleit zelfs voor een eigen ministerie met een apart budget om deze taken kracht bij te zetten.

Daarnaast is de bredere ambitie uitgesproken om de afhankelijkheid van Amerikaanse clouddiensten binnen de gehele overheid af te bouwen. De Tweede Kamer wil hierover nog voor het voorjaarsreces in debat met het kabinet.