Spanning tussen China en Japan loopt op: Japan plaatst raketten bij Taiwan
De al gespannen relatie tussen China en Japan wordt nog verder onder druk gezet. Gisteren maakte Japan bekend nieuwe raketten te plaatsen op een eiland vlakbij Taiwan. Tokio is ernstig bezorgd over de snelle uitbreiding van China's militaire kracht.
"De plaatsing kan de kans verkleinen op een gewapende aanval op ons land," aldus Shinjiro Koizumi, de Japanse minister van Defensie. De raketten worden geïnstalleerd op het eiland Yonaguni, dat ongeveer 110 kilometer ten oosten van Taiwan ligt. "Japan bevindt zich vandaag de dag in de ernstigste en meest complexe veiligheidsomgeving sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog," stelde de minister.
In Peking werden deze uitspraken met afkeuring ontvangen. De Chinese minister van Buitenlandse Zaken, Wang Yi, sprak van 'een rode lijn die niet overschreden mag worden.'
Geen inmenging
De relatie tussen de twee landen was al flink verslechterd. Eerder deze maand verklaarde de Japanse premier Sanae Takaichi in het parlement dat een mogelijke Chinese invasie van Taiwan een 'existentiële bedreiging' voor Japan zou kunnen vormen. De suggestie dat Japan zich zou mengen in een conflict tussen China en Taiwan wordt in Peking zeer serieus genomen. China beschouwt Taiwan als onderdeel van zijn eigen grondgebied, hoewel Taiwan nooit officieel deel heeft uitgemaakt van de Volksrepubliek China.
De voorgangers van Takaichi hielden zich altijd terug over de kwestie rond Taiwan, om China niet tegen zich te krijgen. Maar die tijd lijkt voorbij.
De ruzie escaleerde toen China de kwestie aan de Verenigde Naties voorlegde. In een brief aan VN-secretaris-generaal António Guterres waarschuwde China dat een mogelijke militaire tussenkomst van Japan rond Taiwan als 'agressie' zou worden beschouwd. China benadrukte dat het zijn 'recht op zelfverdediging zal uitoefenen om zijn soevereiniteit te beschermen'.
Ondertussen komt er vanuit Taiwan steun voor Japan. President Lai Ching-te deelde op sociale media een foto waarop hij met een bord sushi te zien is. "Misschien is dit een goed moment om Japans eten te kiezen," zei de president.
China heeft inmiddels verschillende tegenmaatregelen genomen. Zo gaf het land een negatief reisadvies uit en raadde zijn burgers aan voorlopig niet naar Japan te reizen. Naar verwachting zal dit gevolgen hebben voor de Japanse toerismesector, die sterk afhankelijk is van Chinese bezoekers. Daarnaast stopte China ook de import van Japanse vis.
De spanningen zijn ook op cultureel gebied voelbaar. In Peking werd een concert van de Japanse jazzband The Blend afgelast, evenals een tournee door China van de Japanse rapper Kid Fresino.
Japan staat open voor dialoog
Ondanks de scherpe uitspraken vanuit Peking geeft Japan aan open te staan voor dialoog. Takaichi benadrukte dat haar regering 'de deur niet sluit', maar dat het belangrijk is om heldere boodschappen uit te dragen.
Vorige week stuurde Japan nog een hoge diplomaat naar Peking om met zijn Chinese collega te spreken en om duidelijk te maken dat er geen fundamentele verandering is in het veiligheidsbeleid van Japan. Hoewel deze stap in China positief werd ontvangen, blijft het conflict voortduren.
Wat deze ruzie extra gevoelig maakt, is de historische achtergrond. China wijst op het Japanse keizerrijk uit het verleden en de oorlogsmisdaden tijdens de Tweede Wereldoorlog. De Chinese minister Wang waarschuwde dat andere landen 'de heropleving van Japans militarisme' niet mogen toestaan.
'Fundamentele kwestie'
China-correspondent Roland Smid merkt op dat spanningen tussen beide landen vaker voorkomen, maar dat het deze keer ernstiger is. "Voor Peking is dit een fundamentele zaak. Die raketten op Yonaguni zien zij als bewijs dat Japan onder premier Takaichi wil terugkeren naar een militair-agressief beleid. Tegelijkertijd valt de Chinese militaire versterking ook niet te negeren."
Het feit dat Takaichi Taiwan zo nadrukkelijk noemt, ziet Smid ook als een belangrijk signaal naar China. "In Peking dachten ze altijd dat Japanse politici het nooit zouden aandurven om zich uit te spreken over een mogelijk conflict rond Taiwan. Ook dit wordt als een aanval gezien, omdat China Taiwan als onderdeel van China beschouwt."
