Gaan we Nederlandse namen tegenkomen in de Epstein-files?

Nu Donald Trump onder druk van het Congres akkoord heeft gegeven met de vrijgave van de Epstein-bestanden, heeft de overheid dertig dagen de tijd om documenten die nog niet openbaar zijn gemaakt waar nodig zwart te lakken en vervolgens met het publiek te delen.

Eerdere datadumps geven al een beeld van wat er in zit. Van nieuwsartikelen en wetenschappelijke rapporten tot seksistische en soms racistische appjes en e-mails, van en naar Epstein. Gedetailleerde beschrijvingen, verklaringen van jonge vrouwen die tegenover de politie spreken over het misbruik door Epstein, en videomateriaal. Vrijwel alles komt voor in de meest recente lading 'Epstein files' die vorige week door een speciale commissie van het Amerikaanse Congres is gepubliceerd.

Adressen, appjes en emails
Wie door de ruim 20.000 pagina’s aan Epstein-gerelateerde documenten bladert, ziet hoe de veroordeelde zedendelinquent zijn netwerk breed uitrolde: van een onrechtmatig verkregen adreslijst van het gemeentelijke waterbedrijf in Palm Beach (de woonplaats van Trump) tot aanwezigheidslijsten van grote conferenties zoals het World Economic Forum. Vaak volgen daarop appjes en mailwisselingen met oude en nieuwe vertrouwelingen van Epstein.

"We zitten op het vliegveld van Amsterdam en staan op het punt naar Nairobi te vertrekken", schrijft pr-adviseur Peggy Siegal eind 2009 in een e-mail aan Epstein. Hij zou haar later vragen het verhaal van Virginia Giuffre te ontkrachten, die Epstein beschuldigde van seksueel misbruik. "We zullen foto's maken met de Masai in de lemen hutten", schrijft Siegal over het nomadenvolk uit Kenia. "Dan zeggen we dat we zijn binnengedrongen in het winterse Witte Huis en met Obama's familie poseren. Mis je." Obama is in Hawaï geboren, maar een complottheorie die Trump populair maakte, houdt vol dat hij uit Kenia komt.

Ontmoetingen met Steve Bannon
"Fun", schrijft Epstein over een interview dat Nieuwsuur in 2018 had met Steve Bannon, ooit Trumps belangrijkste strateeg. "Hij moet die shit niet verdedigen", reageert een voormalig adviseur van Obama aan Epstein, nadat ze had gezien dat Bannon bij Nieuwsuur geen afstand wilde nemen van de complottheorie. "Hij kan populisme/nationalisme verdedigen zoveel hij wil, maar als hij mensen afblaft die overduidelijke leugens van Trump aan de kaak stellen, verliest hij zijn geloofwaardigheid", schrijft de Obama-adviseur aan Epstein. In die periode heeft Epstein veelvuldig contact met Bannon. Mediaoptredens worden door Epstein vrijwel realtime van advies voorzien. "De laatste tien minuten was meer de echte versie van jezelf."

Ze blijven in die periode afspreken, ook wanneer de aanklachten tegen Epstein toenemen. "Ik houd niet van het Regency, omdat het vol staat met apparatuur", schrijft Bannon, uit vrees afgeluisterd te worden in dat hotel. Epstein stelt voor bij hem thuis af te spreken. "Heb je een ingang anders dan de voordeur? Ze hebben je 24/7 onder surveillance." De achteringang, opteert Epstein. "Superveilig."

Nederlandse politiek
De twee besteden in die tijd veel aandacht aan de Brexit. Bannon reist als MAGA-influencer door Europa om populistische, nationalistische bewegingen te steunen. In die context komen politieke ontwikkelingen in Nederland meerdere keren ter sprake. Oud-premier Rutte en PVV-leider Wilders duiken incidenteel op in de documenten, vooral in bijlagen van e-mails met rapporten en analyses van denktanks over het Europese politieke landschap. In een Twitter-analyse over de Brexit wordt een tweet geciteerd waarin Wilders schrijft: 'Britain, today you can make history!'

In de vrijgegeven documenten zijn geen aanwijzingen dat Nederlandse politici, prominenten of bedrijfsbestuurders ooit direct met Epstein in contact zijn geweest. Meerdere Nederlandse topnamen die opduiken in de stukken zijn te herleiden tot de gastenlijst van het World Economic Forum in 2011, waar toenmalige bestuursvoorzitters van onder meer ING, Heineken en Shell op stonden.

Geobsedeerd door Trump
In de VS heeft de laatste datadump al gevolgen gehad voor betrokkenen. Oud-minister Summers (Democraten) trad deze week af nadat gênante e-mails met Epstein openbaar werden, waarin hij de zedendelinquent om advies vroeg om een veel jongere vrouw te versieren en seksistische grappen maakte over de intelligentie van vrouwen. Summers zei zich te schamen.

De e-mails tonen ook hoe geobsedeerd Epstein door Trump was; diens naam komt duizenden keren voor in de data. Er zit onder meer een e-mail bij waarin Epstein suggereert dat Trump urenlang in zijn huis was met een van de vermeende slachtoffers van Epsteins misbruik. Trump zelf is nooit met wangedrag in verband gebracht en er is geen bewijs dat hij van strafbare feiten op de hoogte was.

300 gigabyte aan data
Het is nog onzeker of en wanneer de 300 gigabyte aan nog niet vrijgegeven documenten openbaar worden gemaakt. Formeel moet het ministerie van Justitie de Epstein-files binnen dertig dagen vrijgeven, dus uiterlijk 19 december. Justitie heeft echter de mogelijkheid bepaalde documenten niet vrij te geven—bijvoorbeeld beeldmateriaal waarop seksueel misbruik te zien is, om slachtoffers te beschermen—of als nationale veiligheid in het geding is.

Documenten kunnen ook tijdelijk achtergehouden worden als ze lopende juridische onderzoeken zouden beïnvloeden. Daardoor blijft de vraag of Amerikanen, ongeacht politieke kleur, tevreden zullen zijn met wat er uiteindelijk van het Epstein-dossier wordt vrijgegeven.