Zware aardbeving in Groningen, ruim 200 schademeldingen

Jippie

Het Instituut Mijnbouwschade Groningen heeft inmiddels 246 meldingen ontvangen van mensen die schade hebben geleden door de aardbeving in de nacht van donderdag op vrijdag. Daarnaast hebben tientallen mensen telefonisch contact opgenomen met de organisatie om een zogenaamde Acuut Onveilige Situatie te melden.

In het noordoosten van de provincie bevond zich het epicentrum van de aardbeving met een kracht van 3,4, de op twee na sterkste beving ooit geregistreerd in Groningen. Bij een kracht van 3,0 of hoger voert het waterschap altijd direct een controle uit. Zo zijn keringen, gemalen, zuiveringsinstallaties, bruggen en de kades langs het Eemskanaal onderzocht. Alles functioneert nog zoals het hoort en volgens Noorderzijlvest is de 'waterveiligheid gegarandeerd'. Wel is het mogelijk dat er kleine beschadigingen zijn ontstaan. 'Die brengen we later in kaart.'

Het instituut Mijnbouwschade blijft de komende dagen schademeldingen registreren. In het weekend kunnen mensen hiervoor telefonisch contact opnemen tussen 09.00 en 15.00 uur via het serviceloket.

De kades, gemalen en bruggen rond het Groningse dorp Zeerijp hebben door de aardbeving geen ernstige schade opgelopen. Volgens een woordvoerster zijn er geen beschadigingen gevonden die de functionaliteit van deze objecten in gevaar brengen. Dit geldt ook voor de dijken en constructies van waterschap Hunze en Aa's, dat een deel van Groningen als werkgebied heeft.

Het nieuws over de voor groningen zware beving wordt op social media door velen met enig scepsis ontvangen. De algemene toon is: „Het stelt niets voor. Nergens ter wereld wordt dit een aardbeving genoemd, alleen in Nederland, waar bureaucraten specialisten zijn en problemen creëren. Een vrachtwagen die door de straat rijdt veroorzaakt meer trillingen. Groningers zijn klaagziek.”
De werkelijkheid is anders.

Volgens Sikkom hebben deze mensen geen idee waar ze het over hebben, ze zien niet dat honderden kleine bevingen ook verwoestend kunnen zijn en begrijpen niet dat de vergelijking met bevingen elders volledig mank loopt. Dit komt doordat wij hier te maken hebben met geïnduceerde bevingen, oftewel trillingen die ontstaan door menselijk handelen.

Concreet: door de gaswinning
Het grote verschil met natuurlijke bevingen, die ontstaan door het verschuiven van aardplaten en andere tektonische bewegingen, is dat onze bevingen plaatsvinden op drie kilometer diepte. Natuurlijke bevingen elders ter wereld vinden meestal plaats op tien tot twaalf kilometer diepte. Dat maakt een groot verschil, vooral aan het aardoppervlak.
Schaal van Richter versus Peak Ground Acceleration

De schaal van Richter meet de kracht van de beving in de kern, bijvoorbeeld in Groningen op drie kilometer diepte en in Nieuw-Zeeland op twaalf kilometer diepte. Maar het gaat om de energie die vrijkomt aan het aardoppervlak, de zogenaamde Peak Ground Acceleration (PGA).

Dat is de kracht die gebouwen en infrastructuur beschadigt of vernietigt. Een beving van 3,4 op twaalf kilometer diepte veroorzaakt veel minder trillingen in huizen, scholen en kantoren dan een beving van dezelfde kracht op drie kilometer diepte. Kortom: de schaal van Richter geeft een vertekend beeld. Bovendien spelen nog andere factoren mee waardoor bevingen in Groningen verwoestender zijn dan vergelijkbare bevingen op natuurlijke breuklijnen. In Groningen leven we grotendeels op oude zeeklei, waar trillingen zich sterker voortplanten dan op de rotsachtige ondergrond zoals in Griekenland of Japan. Klei versterkt de trillingen, terwijl rotsen deze juist dempen.

Een ander belangrijk verschil met aardbevingen elders in de wereld is dat mensen in die landen al eeuwenlang te maken hebben met aardbevingen. Bij het ontwerpen van gebouwen, wegen en rioleringen wordt daar al honderden jaren rekening mee gehouden. De normen voor bevingsbestendig bouwen zijn in die landen ook veel strenger dan in Groningen. Gebouwen moeten daar aardbevingen kunnen doorstaan of, in het ergste geval, zo instorten dat het risico op letsel voor mensen zo klein mogelijk blijft. Dit lukt natuurlijk niet altijd, vooral niet bij zeer zware bevingen, maar in Stad en Ommeland wordt pas sinds enkele jaren rekening gehouden met bevingsbestendigheid. Denk bijvoorbeeld aan het Forum, dat daardoor 70 miljoen euro duurder werd.

Het merendeel van de gebouwen en infrastructuur in Groningen is echter gebouwd zonder rekening te houden met aardbevingen, waardoor Stad en Ommeland veel kwetsbaarder zijn.