Onderzoekers laten klimaatdoelstelling van 1,5 graden definitief varen
De gehoopte ommekeer in de CO2-uitstoot is uitgebleven: een rapport voor 2025 voorspelt dat de wereldwijde uitstoot van dit broeikasgas zal blijven stijgen, waarschijnlijk met 1,1 procent ten opzichte van het voorgaande jaar. Als de uitstoot op dit niveau blijft, zal het resterende CO2-budget, bedoeld om de 1,5-gradendoelstelling van het Klimaatakkoord van Parijs te halen, vóór 2030 uitgeput zijn.
Een grote internationale onderzoeksgroep onder leiding van Pierre Friedlingstein van de Universiteit van Exeter presenteert haar rapport "Global Carbon Budget 2025" in het tijdschrift "Earth Systemen Science Data"
Volgens het rapport zal de wereldwijde CO2-uitstoot dit jaar stijgen tot 38,1 miljard ton. In 2024 werd een stijging van 37,8 miljard ton verwacht. Alle fossiele brandstoffen zagen een groei: steenkool (+0,8%), olie (+1,0%) en aardgas (+1,3%). De uitstoot in de VS zal naar verwachting met 1,9% stijgen ten opzichte van het voorgaande jaar, in India met 1,4% en in China en de Europese Unie elk met 0,4%.
"Gezien de aanhoudende stijging van de CO2-uitstoot is het niet langer realistisch om de opwarming van de aarde onder de 1,5 graad Celsius te houden", aldus Friedlingstein in een verklaring van zijn universiteit. Hij en zijn team van ongeveer 100 onderzoeksinstellingen hadden uitgebreide data verzameld en gebruikt om wereldwijde trends in computermodellen te berekenen.
Volgens deze voorspelling zal de CO2-concentratie in de atmosfeer naar verwachting stijgen tot 425,7 ppm (parts per million). In 2024 werd een recordhoogte van 423,9 ppm bereikt, zoals de Wereld Meteorologische Organisatie (WMO) een maand geleden aankondigde.
De onderzoekers zien echter ook positieve trends, die bijvoorbeeld aantonen dat klimaatbescherming de economie niet verzwakt: "35 landen zijn erin geslaagd hun uitstoot te verminderen en tegelijkertijd economische groei te realiseren", zegt co-auteur Corinne Le Quéré van de Britse Universiteit van East Anglia in Norwich, verwijzend naar de periode van 2015 tot 2024. Dat is ongeveer twee keer zoveel als tien jaar eerder.
Tot deze landen behoren veel Europese landen, maar ook Australië, Israël, Nieuw-Zeeland, Zuid-Korea en Taiwan. Le Quéré benadrukt echter dat deze vooruitgang niet voldoende is om de wereldwijde uitstoot duurzaam te verminderen in het licht van de stijgende vraag naar energie.
Een andere positieve trend, zo merkt het rapport op, is dat veranderingen in landgebruik, met name ontbossing, aanzienlijk zijn afgenomen dankzij milieubeleid. "De ontbossingscijfers in het Amazonegebied zijn gedaald en hebben dit seizoen hun laagste niveau sinds 2014 bereikt", zegt Julia Pongratz van de Ludwig Maximilian Universiteit in München, een andere co-auteur. De verwoestende branden in 2024 hebben echter aangetoond hoe kwetsbaar het ecosysteem blijft als de opwarming van de aarde niet wordt beperkt, waarschuwde Pongratz.
Daarentegen is er een ongunstige trend die gevolgen heeft voor milieusystemen die voorheen grote hoeveelheden CO2 uit de atmosfeer hebben opgenomen, de zogenaamde oceaan- en landopslag: hun absorptievermogen neemt af, voornamelijk als gevolg van klimaatverandering. Volgens berekeningen van wetenschappers is de toename van atmosferische CO2 sinds 1960 toe te schrijven aan het feit dat land- en oceaanopslagsystemen steeds minder CO2 kunnen opnemen, tot een percentage van 8 procent. Tussen 2015 en 2024 is het absorptievermogen van terrestrische ecosystemen met 25 procent afgenomen, terwijl het absorptievermogen van de oceanen met 7,9 procent is afgenomen.
