Russische benzine duurder door Oekraïense aanvallen op raffinaderijen

Oekraïense bombardementen op Russische raffinaderijen en olieterminals nemen aan hevigheid toe. Daardoor kampen Russen met brandstoftekorten en stijgende pompprijzen. "Ik wil jullie de prijzen van onze benzine laten zien. Benzine type 95 kost 85 roebel (0,87 euro, red.). Niet meer normaal!" zegt een Russische automobiliste in een filmpje dat ze achter het stuur opnam terwijl ze langs een lange rij auto's bij een tankstation rijdt. Ze uitte haar woede op 22 augustus op sociale media; zichzelf is niet te zien.

Er circuleren talloze dergelijke filmpjes. In Belgorod, een stad op ongeveer 30 kilometer van de Oekraïense grens, toont een boze man zijn lokale tankstation. "Er is geen 92, er is geen 95. Er is hier alleen diesel. En ik heb nog maar voor 40 kilometer benzine in mijn tank."

Deze beelden vormen wellicht het meest tastbare bewijs dat de Oekraïense drone-aanvallen effect beginnen te sorteren. "Het lijkt erop dat de frequentie en intensiteit recent zijn toegenomen", zegt Lucia van Geuns, energie-expert verbonden aan het Haagse Centrum voor Strategische Studies. "Ook is de kwaliteit van de drones verbeterd. Ze richten zich op grote raffinaderijen en proberen daar zoveel mogelijk schade aan te brengen."

Platgelegd Die schade lijkt aanzienlijk. "De schatting is dat 15 tot 20 procent van de raffinaderijen platligt", aldus Van Geuns, die dit cijfer baseert op meerdere analyses. "De benzine en diesel op de binnenlandse markt worden schaarser. Ik denk dat Poetin zich daar zorgen over maakt."

Procenten zijn abstract, maar de lijst van getroffen raffinaderijen is dat allerminst. Afgelopen weekend werd de grote Kirishi-raffinaderij bij Sint-Petersburg geraakt. Eerder deze maand werd de raffinagecapaciteit van Saratov, honderden kilometers voorbij Moskou, getroffen.

De raffinaderijen in Rjazan, Krasnodar en Syzran waren eerder deze zomer al aan de beurt. Het gaat stuk voor stuk om grote installaties die hun productie geheel of gedeeltelijk hebben moeten stilleggen, meldt persbureau Reuters.

Na de aanval op Rjazan ontstond er bij een olieraffinaderij brand. Reparaties zijn in elk geval niet eenvoudig, schetst Van Geuns. "Die raffinaderijen moeten worden hersteld met buitenlandse technologie die onder sancties valt; de onderdelen komen uit Europa of de Verenigde Staten. Ze zullen de installaties dus op improviserende wijze weer aan de praat moeten krijgen", veronderstelt ze.

Wereldolieprijs
De Oekraïense aanvallen veroorzaken binnen Rusland tekorten aan benzine en diesel, maar Oekraïne richt zich ook op de Russische export van ruwe olie — Rusland exporteert relatief weinig geraffineerde olieproducten. Die ruwe olie is de belangrijkste bron van inkomsten voor de Russische oorlogseconomie.

Zowel exportterminals aan de Finse Golf als aan de Zwarte Zee zijn geraakt. "Door de aanvallen is die export in ieder geval vertraagd en dat heeft invloed op de wereldolieprijs", zegt Van Geuns. "Met name afgelopen week", verwijzend naar een drone-aanval vorige week vrijdag.

De aanval op de olieterminals in Primorsk, in de oblast Leningrad, heeft geleid tot een prijsstijging van 2 procent. Het was een van de grootste Oekraïense droneaanvallen tot nu toe. In Primorsk moest de olieoverslag worden stilgelegd; dat is nog nooit eerder voorgekomen. Ook raakten twee tankers in brand. De aanvallen beïnvloeden de wereldolieprijs omdat Rusland, naast Saudi-Arabië en de Verenigde Staten, tot de top drie van olieproducenten behoort.

Wereldwijd wordt dagelijks ongeveer 104 miljoen vaten olie geproduceerd; Rusland staat voor 10 miljoen daarvan. Ongeveer 5 miljoen vaten worden geëxporteerd, waarvan nog altijd een deel naar Europa gaat.

Veiligheidsdiensten Orekraïne
De Amerikaanse president Trump verklaarde vorige week dat Europa moet stoppen met Russische olie. Pas dan zou hij volgens zichzelf bereid zijn extra sancties tegen Rusland in te stellen. Van Geuns: "Europa heeft al aangegeven dat het vanaf 2027 van Russische olie af wil. Wat hij in feite zegt, is: Europa, doe het sneller."

EU-commissievoorzitter Von der Leyen liet deze week weten het daarmee eens te zijn. De slepende discussie over sancties tegen Rusland lokt sarcastische reacties uit bij de Oekraïense president Zelensky. "De meest effectieve maatregel zijn rechtstreekse sancties tegen Russische olieraffinaderijen en terminals. Ik dank de Oekraïense veiligheidsdiensten voor hun uitstekende werk in Primorsk."