Schutter nog voortvluchtig na moord op Charlie Kirk, VS reageert geschokt

Conservatief activist Charlie Kirk (31) is woensdagavond doodgeschoten tijdens een bijeenkomst op de campus van Utah Valley University in Orem in de Amerikaanse staat Massachusetts. Kirk, medeoprichter van de conservatieve organisatie Turning Point USA, gaf een lezing toen hij werd geraakt door een schot in de hals. Volgens de politie lijkt het om een gerichte aanval te gaan. De schutter wist te ontkomen en wordt nog altijd gezocht.

By Gage Skidmore from Surprise, AZ, United States of America - Charlie Kirk, CC BY-SA 2.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=151451901

President Donald Trump bevestigde het nieuws via Truth Social en sprak van "een groot en legendarisch" figuur die is weggenomen. De Amerikaanse vlaggen bij overheidsgebouwen en ambassades zijn halfstok gehesen. Gouverneur Spencer Cox van Utah noemde de moord "een politieke aanslag" en riep Amerikanen op om na te denken over de staat van het land.

Op beelden die online circuleren is te zien hoe Kirk achteruit deinst en vervolgens veel bloed verliest uit zijn nek. Bezoekers van de bijeenkomst vluchtten in paniek weg. Volgens getuigen was er nauwelijks toegangscontrole bij het evenement, waar naar schatting 3.000 mensen aanwezig waren. De politie bevestigde dat er zes agenten en enkele undercoveragenten op het terrein waren, maar dat dit het drama niet heeft kunnen voorkomen.

Twee mensen werden aanvankelijk opgepakt, maar bleken niets met de schietpartij te maken te hebben. De FBI en de Utah Public Safety Department benadrukten dat het onderzoek loopt en dat het gaat om een doelgerichte aanval. De schutter zou vanaf het dak van een gebouw hebben geschoten.

Binnen het Witte Huis leidde het nieuws tot ontzetting. Medewerkers die Kirk nog kenden uit eerdere campagnes reageerden emotioneel. In de West Wing werden noodvergaderingen gehouden, terwijl president Trump in de Oval Office voortdurend werd bijgepraat.

Trump reageerde later in een videoboodschap fel en gaf "de radicale linkse retoriek" de schuld van het geweld. Volgens hem wordt het politieke klimaat al jaren verziekt door demonisering van conservatieven. Democratische politici wezen op hun beurt op de noodzaak om geweldloosheid centraal te stellen, zonder partijpolitieke verwijten.

Vanuit de conservatieve hoek kwamen persoonlijke reacties. Donald Trump Jr. noemde Kirk "een broer" en sprak over een "onvoorstelbaar verlies". Supporters legden bloemen bij de kantoren van Turning Point USA in Phoenix. In Salt Lake City kwamen mensen samen bij het Capitool voor een wake, waar dominee Ron Williams opriep tot liefde en eenheid in plaats van haat en geweld.

Ook de liberale kant spreekt hun afschuw uit. Voormalig president Joe Biden zei op X: "In ons land is geen plaats voor dit soort geweld. Het moet nu stoppen. Jill en ik bidden voor Charlie Kirks familie en dierbaren." Oud-president Barack Obama schrijft "dit soort verachtelijk geweld heeft geen plaats in onze democratie" en Hakeem Jeffries, de Democratische leider van het Huis van Afgevaardigden, zegt "politiek geweld is nooit acceptabel".

Ook in Europa hebben politice hun afkeuren laten blijken. Britse premier Keir Starmer noemt het hartverscheurend dat een jong gezin is bestolen van hun vader en echtgenoot. "We moeten allemaal vrij kunnen debatteren, openlijk en zonder angst - er is geen enkele rechtvaardiging voor politiek geweld", zegt hij.

De Italiaanse minister-president Giorgia Meloni noemt de moord "schokkend" en "een diepe wond voor de democratie en voor hen die in vrijheid geloven".

De universiteit zelf reageerde geschokt. President Astrid Tuminez sprak haar medeleven uit met de familie en benadrukte dat de campus een plek moet blijven waar ideeën vrij kunnen worden gedeeld. Studenten die na het incident nog op de campus waren, konden zich door agenten laten begeleiden naar de uitgang.

De FBI heeft een digitale tip-lijn geopend en vraagt het publiek om informatie. Camerabeelden van de campus geven een eerste beeld van de dader: gekleed in donkere kleding en schietend vanaf een dak van een naastgelegen gebouw. Verdere details zijn niet vrijgegeven om het onderzoek niet te hinderen. De zoektocht naar de schutter gaat onverminderd door.