Polen schiet Russische drones neer, Rusland ontkent gerichte aanval

De Poolse luchtmacht heeft meerdere drones neergehaald boven het Poolse luchtruim. Het leger meldt in een verklaring dat het om Russische drones gaat die gebruikt waren bij een aanval op Oekraïne. "Dit is een daad van agressie die onze burgers bedreigt."

Volgens het leger zijn meerdere toestellen naar beneden gehaald. Premier Tusk verklaarde om 05.50 uur dat de militaire operatie nog gaande is.

In het oosten van het land troffen Poolse autoriteiten een beschadigde drone aan. Deze werd gevonden bij het dorp Czosnowka, enkele tientallen kilometers van de grens met Belarus. Op meerdere locaties wordt gezocht naar brokstukken van neergehaalde drones.

Update 17.45 uur: Rusland ontkent gerichte droneaanvallen op NAVO-lid Polen te hebben uitgevoerd. Het ministerie van Defensie in Moskou verklaarde niet van plan te zijn doelen op Pools grondgebied aan te vallen. Wel zijn er afgelopen nacht voerde aanvallen uitgevoerd in West-Oekraïne. Rusland verklaarde verder bereid te zijn om met het Poolse ministerie van Defensie te overleggen.

Het Wit-Russische leger zegt dat het afgelopen nacht meerdere drones heeft neergeschoten die van hun koers waren geraakt door elektronische storingen.

Rusland lanceerde woensdagavond verdere aanvallen op Oekraïne, onder andere op de West-Oekraïense stad Lviv, die ongeveer 80 kilometer van de grens met Polen ligt.

NAVO-secretaris-generaal Rutte stelde dat, ongeacht of het om een opzettelijke schending van het luchtruim ging, het Russische gedrag "absoluut roekeloos" en "absoluut gevaarlijk" was. Tegelijkertijd benadrukte hij dat de NAVO gisteravond had aangetoond in staat te zijn haar grondgebied en luchtruim te verdedigen.

Update 13.10 uur: Na het neerhalen de verschillende drones heeft de Poolse regering om overleg verzocht op grond van artikel 4 van het NAVO-verdrag. Premier Tusk kondigde dit aan in Warschau. Dit artikel voorziet in overleg met bondgenoten indien een NAVO-lidstaat zich bedreigd voelt door externe factoren.

Volgens Poolse bronnen zijn vannacht minstens 19 Russische drones het Poolse luchtruim binnengekomen, de meeste vanuit Wit-Rusland, een bondgenoot van Rusland. Drie van de drones werden neergeschoten. Tusk zei dat er niemand gewond raakte. Hij noemde het een grootschalige provocatie.

EU-buitenlandchef Kallas verklaarde dat alles erop wijst dat Rusland opzettelijk het Poolse luchtruim heeft geschonden. Commissievoorzitter Von der Leyen zei in Straatsburg dat de schending van het Poolse luchtruim "ongekend" was. Ze riep op tot nieuwe sancties tegen Moskou. Raadsvoorzitter Costa verzekerde Polen van de volledige solidariteit van de EU. Soortgelijke verklaringen werden afgelegd door de Franse president Macron, de Tsjechische premier Fiala en de Italiaanse minister van Buitenlandse Zaken Tajani.

De Oekraïense president Zelensky sprak van een serieus precedent voor Europa. Hij herhaalde ook zijn oproep voor een gezamenlijk luchtverdedigingssysteem voor Oekraïne en zijn Europese bondgenoten. 

Volgens het staatspersbureau RIA zei de Russische zaakgelastigde in Warschau, Ordash, dat Polen tot nu toe geen bewijs heeft geleverd dat de drones van Russische oorsprong zijn. Het Wit-Russische leger zei dat het 's nachts verschillende drones heeft neergeschoten die door elektronische storingen uit hun koers waren geraakt.

Rusland lanceerde woensdagavond nog meer aanvallen op Oekraïne, onder andere op de West-Oekraïense stad Lviv, die ongeveer 80 kilometer van de grens met Polen ligt.

Naast Poolse en Nederlandse gevechtsvliegtuigen werden ook Duitse Patriot-raketsystemen in Polen in staat van paraatheid gebracht. Verder werd een Italiaanse luchtwaarschuwingsvliegtuig en een toestel van de Multinationale Multi-Role Tanker Transport (MRTT)-vloot van de alliantie ingezet om de gevechtsvliegtuigen in de lucht van brandstof te voorzien.

Update 8.30 uur: Volgens het Poolse leger werden bij de actie ook Nederlandse F-35-gevechtsvliegtuigen ingezet, meldt de BBC. Woensdagochtend was het Nederlandse ministerie van Defensie niet bereikbaar voor een reactie.

Eerdere berichtgeving: Naast Poolse straalvliegtuigen zijn ook NAVO-toestellen opgestegen. Sinds 1 september ondersteunen Nederlandse F-35-gevechtsvliegtuigen het toezicht op het NAVO-luchtruim boven Oost-Europa.

Volgens artikel 5 van het NAVO-handvest geldt een aanval op één lidstaat als een aanval op alle leden van het bondgenootschap. Meerdere keren zijn Russische drones, waarmee Oekraïne dagelijks wordt aangevallen, doorgedrongen in het luchtruim van NAVO-landen.

De Poolse regering komt om 08.00 uur bijeen voor een spoedberaad, zegt een regeringswoordvoerder. Tusk meldt ook dat hij NAVO-leider Rutte op de hoogte heeft gesteld. "We staan voortdurend in contact."

Vier luchthavens waren tijdelijk gesloten vanwege de situatie, waaronder de internationale luchthaven van Warschau, Chopin Airport. Ook Rzeszów Jasionka, Warsaw Modlin en Lublin lagen dicht. Inmiddels is het luchtruim boven Chopin Airport weer vrijgegeven.

Met name in de oostelijke gebieden Podlachië, Mazovië en rondom de stad Lublin krijgen mensen het advies binnen te blijven.

Rusland heeft nog niet gereageerd op de aantijging van Polen. Volgens Poolse autoriteiten kwam er vorige maand ook al een Russische militaire drone neer in Oost-Polen, maar dat werd pas bekend nadat de drone was neergestort. Dit lijkt nu het eerste incident waarbij een NAVO-lidstaat met gevechtsvliegtuigen Russische toestellen heeft neergehaald.
Verhoogde paraatheid

Polen spreekt van een ongekende schending van het Poolse luchtruim. Het leger is in een hogere staat van paraatheid gebracht. Militairen kunnen nu sneller worden opgeroepen voor inzet.

Eerder op de avond meldde Oekraïne dat er Russische drones op weg waren naar Polen als onderdeel van een luchtaanval op Oekraïne. Die verklaring werd later door de Oekraïense luchtmacht ingetrokken.

Nederlandse F35-a (@ WikimediaCommons)