Raad van State: ook hulp aan illegalen strafbaar onder nieuwe wet

Het plan om illegaal verblijf in Nederland strafbaar te stellen, raakt volgens de Raad van State ook mensen die vreemdelingen helpen. Dat betekent dat iemand die een maaltijd aanbiedt of tijdelijke steun verleent, juridisch kan worden gezien als medeplichtige. Daarmee blijken zorgen van hulporganisaties terecht: het risico bestaat dat zelfs kleinschalige hulp strafbaar is.

De Raad van State wijst erop dat hulp, hoe klein ook, bijdraagt aan het verblijf van iemand zonder geldige papieren. Daardoor kan de hulpverlener volgens de wet verantwoordelijk worden gehouden. Dit geldt zowel voor incidentele hulp als voor structurele ondersteuning. In beide gevallen kan een rechter besluiten dat er sprake is van strafbaarheid.

Het advies van de Raad volgt op een eerder aangenomen voorstel van de PVV. Dat maakte illegaal verblijf strafbaar en leidde tot veel discussie in de Tweede Kamer. Critici waarschuwden dat dit niet alleen gevolgen zou hebben voor vreemdelingen, maar ook voor burgers en organisaties die hen uit humanitaire overwegingen bijstaan.

Demissionair minister David van Weel (VVD) reageert nu op het advies. Hij wil de wet aanpassen zodat het illegaal verblijf zelf strafbaar blijft, maar hulp aan vreemdelingen niet onder de wet valt. Volgens hem is het niet de bedoeling dat vrijwilligers of hulpverleners in de problemen komen door een simpele daad van menselijkheid.

Om dit te regelen moet de aangepaste wet opnieuw door de Tweede Kamer en vervolgens door de Eerste Kamer. Van Weel wil dat proces snel afronden, zodat de behandeling nog voor het verkiezingsreces plaatsvindt. Daarmee hoopt hij de onrust bij hulpverleners weg te nemen en de wet duidelijker af te bakenen.