Zelensky door het stof na kritiek burgers en de EU, komt met nieuwe anti-corruptie wet

Jippie

De Oekraïense president Zelensky heeft een nieuw wetsvoorstel aangekondigd dat binnen twee weken zal worden gepresenteerd en volgens hem de onafhankelijkheid van de anticorruptie-instanties zal garanderen. Hij deed dit na het ontstaan van ophef en protesten in verschillende Oekraïense steden en kritiek vanuit de Europese Unie op het vorige wetsvoorstel.

"We hebben alle zorgen grondig bekeken", reageerde Zelensky woensavond in een bericht op Telegram. Hij stelt dat het nieuwe wetsvoorstel aan alle eisen voor onafhankelijke corruptiebestrijding zal voldoen. Verdere details zijn nog niet vrijgegeven.

Eergisteren nam het parlement een omstreden wetsvoorstel aan waarbij twee instanties die corruptie aanpakken, ondergebracht worden bij het Oekraïense Openbaar Ministerie. Net als dinsdagavond gingen ook woensdag duizenden demonstranten in diverse steden de straat op om de intrekking van deze wet te eisen, omdat de hoogste baas van het OM een vertrouweling van Zelensky zou zijn.

De krant 'The Kyiv Independent' stelt dat de president de "democratie heeft verraden" door het omstreden wetsvoorstel in rap tempo te ondertekenen. In een opiniestuk betoogt de redactie dat dit een volgende stap is van Zelensky om democratische instellingen te ondermijnen en zo zijn eigen macht te vergroten.

De voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen, vroeg de Oekraïense regering om uitleg. "Deze instanties zijn essentieel voor de  Oekraïne’s hervormingsagenda", zegt een woordvoerder van de Commissie over de instanties NABOe en SAPO. "Ze moeten onafhankelijk kunnen opereren om corruptie te bestrijden en het vertrouwen van het publiek te behouden."

Volgens Zelensky moesten Nabu en Sapo echter worden ontdaan van ‘Russische invloeden’. Hij benadrukt bovendien dat beide organisaties sneller moeten optreden bij de vervolging van verdachten en dat niemand die iets fout heeft gedaan, ongestraft mag blijven. De aangenomen wetswijzigingen moesten volgens hem deze problemen oplossen.

Gisteren heeft de Oekraïense president een gesprek gehad met onder andere de leiders van NABOe en SAPO. Volgens Zelensky moet deze bijeenkomst leiden tot een actieplan leiden om de rechtsstaat te versterken. 

Kyiv wil lid worden van de EU, maar moet daarvoor voldoen aan Europese standaarden. Het bestrijden van corruptie is daarbij een van de belangrijkste pijlers. De Duitse minister van Buitenlandse Zaken, Wadephul, waarschuwde via X dat de dinsdag aangenomen wet dit doel juist ondermijnt.

Correspondent Midden- en Oost-Europa Christiaan Paauwe verklaart: "Sinds de grootschalige Russische invasie hebben Oekraïners hun onvrede over de president vaak ingehouden, omdat het land vecht voor zijn voortbestaan. Dat ze nu voor het eerst in tijden van oorlog massaal de straat opgaan, laat zien hoe boos iedereen is. Want een van de belangrijkste beloften sinds de revolutie tien jaar geleden – het aanpakken van corruptie op hoog niveau – staat hier op het spel."

Volgens het Britse zakenblad Financial Times wordt Zelensky ervan beschuldigd dat hij steeds autoritairder wordt, met alle macht in handen en weinig ruimte voor tegenstand. Daarnaast zou hij de extra bevoegdheden die hij onder de krijgswet heeft gekregen, gebruiken om critici het zwijgen op te leggen en zijn invloed verder te vergroten.

Oekraïners zien het argument dat anticorruptie-instanties mogelijk door Rusland zijn geïnfiltreerd vooral als een excuus. Momenteel loopt er ook onderzoek naar meerdere vrienden van de president wegens mogelijke corruptie. De vrees bestaat daarom dat Zelensky vooral zijn eigen kring wil beschermen. De president belooft nu met nieuwe wetgeving de onafhankelijkheid van deze instanties te waarborgen, maar het blijft afwachten of dit de zorgen onder Oekraïners zal wegnemen.