Conservatieve Karol Nawrocki verkozen tot nieuwe president Polen
De conservatieve nationalist Karol Nawrocki heeft de Poolse presidentsverkiezingen gewonnen. Nadat alle stemmen waren geteld, werd de politicus, die verbonden is aan de oppositiepartij Recht en Rechtvaardigheid (PiS), door de Poolse kiescommissie uitgeroepen tot winnaar.
De exitpolls toonden een nek-aan-nekrace tussen Nawrocki en zijn tegenstander, de pro-Europese Rafal Trzaskowski, lid van de partij Burgerplatform (PO), van de huidige premier Tusk. Aanvankelijk leek Trzaskowski volgens de exitpolls te winnen en claimde hij de overwinning, maar latere peilingen lieten zien dat het erg dicht bij elkaar lag en Nawrocki zelfs een lichte voorsprong had. Uiteindelijk trok Nawrocki aan het langste eind met 50,89 procent van de stemmen, terwijl Trzaskowski op 49,11 procent bleef steken. De opkomst bedroeg bijna 72 procent, een historisch hoog cijfer voor presidentsverkiezingen.
Tegenvaller voor Tusk
De overwinning van Nawrocki is een flinke tegenvaller voor premier Tusks regering. Trzaskowski had tijdens zijn campagne aangegeven Tusk te willen steunen bij zijn ambities. Nu krijgt Tusk opnieuw te maken met een kritische president, net zoals hij dat de afgelopen tijd onder Andrzej Duda ook had. In Polen heeft de president vetorecht, waarmee hij wetgeving kan tegenhouden.
Voor veel Polen draaiden deze verkiezingen om de positie van Polen binnen Europa. Een grote groep Nawrocki-aanhangers wil dat Polen minder afhankelijk wordt van de EU. Nawrocki is kritisch over de invloed van Brussel en tegen een EU- en NAVO-lidmaatschap voor Oekraïne.
Voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen feliciteerde Nawrocki met zijn overwinning en zei ervan overtuigd te zijn dat de EU de "zeer goede samenwerking" met Polen kan voortzetten.
"Wij zijn allemaal sterker samen in onze gemeenschap van vrede, democratie en waarden. Laten we daarom samenwerken om de veiligheid en welvaart van ons gezamenlijke thuis te waarborgen", schreef Von der Leyen op X.
Bewogen campagne
In de eerste ronde haalden beide kandidaten ongeveer 30 procent van de stemmen. Trzaskowski stond iets voor, met minder dan 2 procent verschil.
De voormalige burgemeester van Warschau, Trzaskowski, deed veel beloften om linkse kiezers aan zich te binden, onder meer op het gebied van sociale huur en betaalbare woningen. Toch kon hij bij een grote groep kiezers niet op veel vertrouwen rekenen. Zo werd onder zijn leiding veel sociale huur in de stad geprivatiseerd, waardoor mensen op straat kwamen te staan.
Nawrocki is een 42-jarige historicus zonder politieke ervaring vóór zijn campagne. Hij was zelfs geen lid van een partij toen hij werd voorgedragen door de conservatieve partij PiS, die Polen regeerde van 2015 tot 2023. Zijn aanhangers zien hem als het symbool van traditionele, patriottische waarden.
De campagne van Nawrocki werd overschaduwd door een reeks schandalen. De conservatieve kandidaat loog over het bezit van een tweede appartement, was in zijn jeugd betrokken bij georganiseerde straatgevechten tussen hooligans, en recentelijk kwam naar buiten dat hij als beveiliger van een luxehotel prostituees zou hebben geïntroduceerd bij gasten. Nawrocki ontkent alle beschuldigingen.
