85% van jonge baarmoederhalskankerpatiënten had geen HPV-prik
Jonge vrouwen die baarmoederhalskanker krijgen, blijken vaak niet gevaccineerd tegen HPV. Uit een Nederlands onderzoek onder vrouwen onder de 30 jaar met deze vorm van kanker blijkt dat slechts 15 procent een vaccinatie heeft gehad. Het onderzoek, uitgevoerd door het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL) en Amsterdam UMC, werd gepubliceerd op HPV Awareness Day. Gynaecoloog-oncoloog Luc van Lonkhuijzen van Amsterdam UMC vindt de uitkomsten zorgwekkend. "We zien steeds weer jonge vrouwen met deze ziekte die niet gevaccineerd zijn. Dit onderzoek onderstreept hoe belangrijk het is om je te laten vaccineren."
De onderzoekers analyseerden de medische dossiers van 135 vrouwen die voor hun dertigste baarmoederhalskanker kregen. Van 84 van hen was bekend of ze gevaccineerd waren. Maar liefst 85 procent bleek geen vaccin te hebben gehad. De lage vaccinatiegraad onder jonge vrouwen baart zorgen, zeker omdat eerdere vaccinatiecampagnes al niet succesvol genoeg waren. Het RIVM meldt dat de vaccinatiegraad onder meisjes die tussen 1997 en 2010 geboren zijn tussen de 60 en 70 procent ligt. Bij de gratis inhaalcampagne voor 19- tot 27-jarigen bleef de opkomst laag. "We moeten echt kijken hoe we die percentages omhoog krijgen," zegt Maaike van der Aa, hoofdonderzoeker bij IKNL.
HPV is een veelvoorkomend seksueel overdraagbaar virus dat in sommige gevallen kan leiden tot kanker. Acht op de tien mensen raken ooit besmet, maar meestal ruimt het lichaam het virus zelf op. Bij 10 tot 20 procent gebeurt dat niet, waardoor het zich kan ontwikkelen tot kanker, vooral baarmoederhalskanker. Ook mannen kunnen kanker krijgen door HPV, zoals aan de mond, keel, penis of anus. Sinds enkele jaren krijgen zowel jongens als meisjes een uitnodiging voor vaccinatie in het jaar dat ze 10 worden. Internationaal onderzoek toont aan dat vaccinatie het risico op baarmoederhalskanker met 87 procent verkleint, al blijft bevolkingsonderzoek ook essentieel.
Toch blijkt dat slechts de helft van de uitgenodigde vrouwen in 2023 meedeed aan het bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker. Begin 2024 was er een tijdelijke piek in het aantal aanmeldingen, vermoedelijk door zangeres Emma Heesters, die haar diagnose publiek maakte en opriep tot uitstrijkjes. Dit zogeheten 'Emma-effect' laat zien hoe persoonlijke verhalen impact kunnen hebben. Gynaecoloog Van Lonkhuijzen benadrukt dat vroege opsporing cruciaal is: "Een tijdige diagnose kan niet alleen de overlevingskansen verbeteren, maar ook minder ingrijpende behandelingen mogelijk maken, zodat vrouwen later nog kinderen kunnen krijgen."
Ter Illustratie (Afbeelding: Dall-E / FOK.nl)
