Verbod op UNRWA is 'genadeklap voor alle Palestijnen'

De tijd dringt voor UNRWA, de VN-organisatie die ondersteuning biedt aan de Palestijnen. Over drie weken zal Israël wetgeving invoeren die het functioneren van de organisatie kan beïnvloeden. Israël stelt dat UNRWA in Gaza samenwerkt met Hamas en dat andere hulporganisaties het humanitaire werk kunnen overnemen.

Kort voor het verbod van kracht gaat, geven hulporganisaties aan dat niemand UNRWA kan vervangen. "Het is niet haalbaar. Hierdoor komt alle hulp tot stilstand." UNRWA functioneert in Gaza als een aanvullende overheid die welzijnstaken uitvoert. Voor de aanval van Hamas op Israël en de daaropvolgende oorlog in Gaza had UNRWA 13.000 medewerkers, 284 scholen en 27 klinieken in Gaza. Alle scholen zijn nu gesloten en er zijn nog slechts 9 klinieken open.

Hulporganisaties zoals Save the Children, Cordaid en Oxfam Novib geven aan dat zij hun werk in Gaza niet kunnen voortzetten zonder de steun van UNRWA. "We zijn afhankelijk van hen," zegt humanitair expert Mirte Bosch van Oxfam Novib. "Denk aan de logistieke infrastructuur die cruciaal is voor het leveren van voedsel, water en hygiëneproducten, evenals de beschikbaarheid van fysieke locaties zoals scholen, schuilplaatsen en ziekenhuizen. We kunnen ons werk in Gaza en de Westelijke Jordaanoever niet met dezelfde capaciteit uitvoeren."

Unicef, met 100 tot 150 medewerkers, is een van de grootste hulporganisaties in Gaza. Ook zij kunnen zonder UNRWA de benodigde hulp niet op grote schaal bieden, aldus Wouter Booij van Unicef Nederland. "Wij zijn bijvoorbeeld betrokken bij de watervoorziening met waterpompen. Zonder UNRWA kunnen we daar niet mee doorgaan. Vorig jaar hebben we de poliovaccinatie uitgevoerd, een operatie die we grotendeels samen met UNRWA hebben gerealiseerd." Het overnemen van taken wordt als 'een illusie' beschouwd.

Artsen zonder Grenzen heeft een onafhankelijke logistieke keten, maar zij zijn ook niet in staat om de taken van UNRWA over te nemen. "UNRWA opereert op een schaal die geen enkele andere organisatie kan evenaren," zegt Karel Hendriks, directeur van Artsen zonder Grenzen Nederland. "Het heeft tientallen jaren gekost om dit op te bouwen. Ze verzorgen meer dan 10.000 medische consultaties per dag, vergelijkbaar met huisartsenzorg. Hart- en vaatziekten, diabetes, zorg voor moeders met kinderen. Het is onrealistisch te denken dat anderen dat kunnen opvangen. Wij zullen overspoeld worden door Palestijnse patiënten, waarvoor we de middelen niet hebben, omdat de invoer van goederen en mensen wordt geblokkeerd."

Wouter Booij van Unicef Nederland voegt toe: "UNRWA is de enige organisatie met een grootschalige aanwezigheid; lokale mensen die bekend zijn met de omgeving. Zij beschikken over alle infrastructuur en opslagruimtes, wat van groot belang is. Hun wagenpark, expertise en meer zijn essentieel. Het is moeilijk te verwachten dat een andere organisatie dit kan overnemen. Daarom komt alle hulp tot stilstand."

"Zonder UNRWA zal het humanitaire hulpsysteem in de bezette Palestijnse gebieden, dat al tekortschiet, een aanzienlijke klap krijgen," zegt Mirte Bosch van Oxfam Novib. "De impact van deze wet op het leven van Palestijnen daar zal groot zijn." "Ik verwacht dat als UNRWA wordt verboden zonder alternatief, dit kan leiden tot meer doden in Gaza," zegt directeur Karel Hendriks van Artsen zonder Grenzen. "Wij roepen de Nederlandse regering op om druk uit te oefenen op Israël om deze wetten niet door te voeren. Het is niet duidelijk of de Nederlandse regering deze bezorgdheid deelt of begrijpt wat de gevolgen zullen zijn."

Unicef onderzoekt alle mogelijke scenario's, aldus Wouter Booij. "Wij zullen niet vertrekken; we zullen daar doorgaan zo goed als mogelijk. Maar zonder UNRWA is het een uitdaging om hulp te blijven bieden."