Amerikaanse gevangenisbewakers slaan gevangene dood, bodycam beelden vrijgegeven

De brute mishandeling van gevangene door gevangenisbewakers in de Amerikaanse staat New York heeft opnieuw het debat aangewakkerd over buitensporig geweld en racisme in het Amerikaanse gevangenissysteem. Robert Brooks werd bijna drie weken geleden met grof geweld geslagen door gevangenisbewaarders en de volgende dag dood verklaard in een plaatselijk ziekenhuis in Utica.. Videobeelden van het incident zijn nu vrijgegeven door de procureur-generaal van New York, Letitia James - en hebben tot wijdverspreide verontwaardiging geleid.

Brooks was op de dag van de dodelijke mishandeling overgeplaatst van de nabijgelegen Mohawk Correctional Facility naar de Marcy Correctional Facility. 

Op de geluidloze opnames, die volgens justitie afkomstig zijn van de bodycamera van een betrokken gevangenisbewaker, is te zien hoe de bewaarders de geboeide Afro-Amerikaanse man eerst van het buitenterrein van de gevangenis naar een onderzoeksruimte slepen en hem daar op een bed leggen.

Onder andere is te zien hoe de 43-jarige Brooks meerdere keren in het gezicht wordt geslagen door een geüniformeerde man en versuft ligt. Vervolgens wordt hij in een wurggreep genomen. De mannen slaan en schoppen hem herhaaldelijk. Er is minstens één lachende agent in beeld, die een grapje lijkt te maken met een collega. Brooks biedt geen weerstand in de video. Het is niet bekend wat er voor en na de gefilmde scènes is gebeurd.

Brooks is volgens mediaberichten veroordeeld voor het mishandelen van een ex-partner in 2017. Hij werd op 9 december - de dag van de videobeelden - overgebracht naar de Marcy Correctional Facility in Oneida County en de volgende ochtend werd Brooks dood verklaard in een plaatselijk ziekenhuis. Volgens de onderzoekende autoriteiten zijn de officiële autopsieresultaten nog niet bekend. Uit het eerste onderzoek is echter gebleken dat de 43-jarige waarschijnlijk is overleden als gevolg van nekletsel en geweld van buitenaf. Vermoedelijke doodsoorzaak: verstikking.

Gouverneur Kathy Hochul zei in een verklaring aan dat ze ontzet en geschokt was door de "zinloze moord" op de gevangene - en dat ze opdracht tot het ontslaan van 13 gevangenisbewaarders en een medisch verpleegkundige had gegeven. Een advocaat van de nabestaanden stelde dat Brooks "op een gewelddadige manier was doodgeslagen door beambten wier taak het was om zijn veiligheid te garanderen". De vakbond van gevangenispersoneel was verbijsterd over de beelden, de verantwoordelijke toezichthoudende autoriteit kondigde direct institutionele hervormingen aan.

Alledaags misbruik en racisme volgens onderzoeksrapport
Burgerrechtengroeperingen zoals de American Civil Liberties Union (ACLU) hebben opgeroepen tot krachtige actie tegen de cultuur van geweld en onverantwoordelijkheid in New Yorkse gevangenissen. In oktober 2022 bleek uit een onafhankelijk onderzoeksrapport van de Correctional Association of New York (CANY) dat misbruik door gevangenisbewakers en rassendiscriminatie aan de orde van de dag waren in de Marcy gevangenis, volgens gevangenen. Volgens de New York Times zijn de meeste gevangenen zwart en Latino, maar meer dan 90 procent van het personeel is blank. CANY Directeur Jennifer Scaife zei na het zien van de videobeelden dat het "gewoon walgelijk" was dat sommige betrokkenen geamuseerd leken terwijl Brooks voor hun ogen werd doodgeslagen.

De vrijgegeven beelden van de dodelijke mishandeling: