NSC-congres: Omtzigt wil vooruitkijken
De leden van Nieuw Sociaal Contract (NSC), de partij onder leiding van Pieter Omtzigt, spraken vandaag met elkaar tijdens het ledencongres, het tweede in de geschiedenis van de jonge partij. Het congres vond plaats in Nieuwegein en het was doel duidelijk: niet terugblikken op recente gebeurtenissen, maar vooruitkijken naar hoe NSC zijn rol als ‘partij van de oplossingen’ kan waarmaken. Ondanks de zware weken waarin drie prominente leden opstapten uit protest tegen de gevolgen van de samenwerking met de PVV, VVD en BBB, lijkt de partij vastberaden om haar plek binnen het kabinet-Schoof te behouden en het beleid te beïnvloeden.
Pieter Omtzigt, die deze week zijn rentree maakte na maanden van afwezigheid door een burn-out, benadrukte dat hij niet heeft overwogen om uit de coalitie te stappen. "De bedoeling van een samenwerking is dat je hem doorzet," verklaarde hij tijdens een persconferentie na afloop van het congres. Hij erkende dat de samenwerking tussen de coalitiepartijen ingewikkeld is, met verschillende mens- en wereldbeelden, maar hij is ervan overtuigd dat gezamenlijke doelen haalbaar zijn. “Voor mij is belangrijk dat we alle vier onze doelen kunnen bereiken. Dan heeft het kabinet echt zin.” De nadruk lag op concrete resultaten, met als kernpunten woningnood, arbeidsongeschiktheid en migratie.
Tijdens het congres zelf, gehouden in een woonboulevard in Nieuwegein, werden serieuze politieke discussies grotendeels vermeden. In plaats daarvan lag de focus op het bespreken van onderwerpen die NSC-leden aan het hart gaan, zoals wonen, de regio en dakloosheid. Veel leden gaven uiting aan hun vertrouwen in de koers van de partij en lieten weten blij te zijn met de terugkeer van Omtzigt. In zijn toespraak werd de toon gezet door scherpe kritiek op de huidige omgangsvormen in de politiek. “Polarisatie wordt een probleem wanneer politici olie op het vuur gooien, grote woorden gebruiken, onmogelijke voorstellen doen en problemen onopgelost laten. Dan voer je een debat om het debat. Dan beledig je elkaar om te beledigen. Dan schreeuw je het hardst om de krant, het nieuws en de sociale media te halen.” Zonder namen te noemen, bekritiseerde hij politici die vooral op zoek zijn naar aandacht in plaats van oplossingen te bieden.
De onrust binnen NSC, die leidde tot het vertrek van twee staatssecretarissen en twee Kamerleden, hing als een schaduw over het congres. Omtzigt gaf aan begrip te hebben voor hun bezwaren. “Met de huidige polarisatie en vijandige toon in het debat lijk je op korte termijn het publieke debat te winnen, maar verlies je een deel van de samenleving. En erger nog: met schijnoplossingen maak je de problemen soms erger.” Vooral migratie noemde hij als een dossier waarop weinig vooruitgang is geboekt, ondanks de grote plannen die worden aangekondigd door coalitiepartners. Hij wees specifiek op minister Marjolein Faber (PVV), die volgens hem ‘na meer dan honderd dagen nog maar weinig concreets tot stand heeft gebracht.’ Tegelijkertijd benadrukte hij dat hij niet naar één persoon of partij wilde wijzen.
De leden van NSC lijken hun partijleider grotendeels te steunen. Hoewel een aantal leden in de wandelgangen kritiek uitte op het gebrek aan concrete actie en duidelijkheid, was er tijdens het congres weinig openlijk verzet te zien. Een motie om te stemmen over het uittreden van NSC uit de coalitie werd door het bestuur afgewezen. Hans van der Burg, die de motie had willen indienen, toonde begrip en riep zijn partij op: “Blijf bij elkaar. Steun elkaar. Blijf aan tafel zitten.” Een andere motie van wantrouwen tegen het partijbestuur, vanwege een procedureel geschil over de telling van digitale stemmen, werd met een overweldigende meerderheid weggestemd. Leden zoals Greetje Willesma, die jaren actief was voor het CDA, gaven aan hoop te putten uit Omtzigts leiderschap, ondanks de zware omstandigheden. “Wat mij tegenvalt, is dat Wilders alles naar zijn hand weet te zetten en dat het al maanden alleen maar over asielmigratie gaat.”
Tijdens de persconferentie na zijn toespraak ging Omtzigt in op het belang van de toon in het politieke debat. Hij veroordeelde de polarisatie die volgens hem wordt gevoed door schreeuwende politici en het gebruik van schijnoplossingen. Tegelijkertijd benadrukte hij dat NSC zich wil onderscheiden door inhoudelijke plannen en oplossingen te presenteren. “Als iemand in de Kamer een tweet stuurt, doet die het beter dan wanneer Nicolien van Vroonhoven tien voorstellen over bestaanszekerheid doet. U zult NSC’ers vaker horen met inhoudelijke plannen. We willen laten zien wat we wél willen.”
De praktische uitdagingen voor NSC blijven echter groot. De partij, die bij de verkiezingen twintig zetels behaalde, staat in de peilingen op een laag niveau van drie tot vier zetels. Politiek verslaggever Roel Schreinemachers benadrukte dat de opmars van de partij even snel lijkt af te nemen als deze begon. “Afgelopen tijd was er veel gedoe, kiezers rennen weg en van de twintig zetels die de partij haalde bij de Kamerverkiezingen, zijn er in de peilingen nog maar een paar over. NSC hoopt het gedoe nu achter zich te kunnen laten.”
Omtzigt erkende tijdens zijn toespraak dat de weg naar herstel niet gemakkelijk zal zijn. Hij bedankte zijn leden en zijn echtgenote voor hun steun ‘in een best moeilijke periode’ en gaf aan zich samen met vicefractievoorzitter Nicolien van Vroonhoven volledig in te willen zetten om de partij bij elkaar te houden. Tegelijkertijd wees hij erop dat het kabinet meer moet doen om concrete resultaten te boeken. “Het is de hoogste tijd dat het kabinet met concrete voorstellen komt. Voor de woningnood, voor het oplossen van de problemen bij de arbeidsongeschiktheid en met wetten voor de beperking van alle vormen van migratie.” Met die plannen hoopt NSC niet alleen het vertrouwen van zijn kiezers terug te winnen, maar ook het vertrouwen van de samenleving in de politiek als geheel te herstellen.
De komende maanden zullen cruciaal zijn voor NSC, dat ondanks de tegenslagen vastberaden blijft om zich te profileren als een partij van oplossingen. Omtzigt zei hierover: “We zijn iets te veel bezig met de tweet van de dag. Dat moet anders.” Of de partij erin zal slagen om haar idealen te realiseren en haar positie in de coalitie te versterken, blijft de vraag. Maar één ding is zeker: voor Pieter Omtzigt en zijn partij is het nu alles of niets.
