Timmermans valt kabinet aan op partijcongres

GroenLinks-PvdA-leider Frans Timmermans heeft zaterdag tijdens de PvdA-ledenraad in Zwolle fel uitgehaald naar het huidige rechtse kabinet, dat volgens hem actief bijdraagt aan de ‘desintegratie van Nederland’. Timmermans riep op tot een brede linkse samenwerking om het tij te keren. Volgens hem is de politieke opdracht van links ‘niet groter geweest sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog.’

Timmermans beschuldigde het kabinet van het bevorderen van verdeeldheid in de samenleving. Hij noemde het beleid van PVV, VVD, NSC en BBB een directe aanjager van desintegratie, waarbij contact tussen bevolkingsgroepen en begrip tussen stad en platteland volledig verloren is gegaan. “Nederland heeft geen integratieprobleem, maar een desintegratieprobleem,” zei hij. Timmermans uitte ook kritiek op premier Schoof, die volgens hem de moslimgemeenschap ‘in staat van beschuldiging heeft gesteld’ na geweld tegen Israëliërs in Amsterdam. Hij noemde uitspraken van VVD-staatssecretaris Jurgen Nobel, waarin deze een groot deel van islamitische jongeren beschuldigde van het niet onderschrijven van Nederlandse normen en waarden, discriminerend en gevaarlijk.

In zijn toespraak benadrukte Timmermans dat de oplossing ligt in verbinding en samenwerking. Hij wees erop dat de rechtse partijen verdeeldheid alleen maar vergroten en kiezers met mooie praatjes misleiden. “Ze beloven een hoger minimumloon, maar breken die belofte. In plaats daarvan worden bezuinigingen doorgevoerd in de zorg en worden er douceurtjes gegeven aan de rijken,” aldus Timmermans. Hij stelde dat rechtse partijen zoals de PVV en VVD niets doen voor de bestaanszekerheid van hardwerkende Nederlanders. NSC krijgt eveneens kritiek, omdat de partij volgens Timmermans geen concrete resultaten heeft geboekt. "Waarom laat NSC dit kabinet nog in leven?" vroeg hij zich af, verwijzend naar de deelname van Pieter Omtzigts partij aan de coalitie.

Het debat over antisemitisme en de Israëlische premier Benjamin Netanyahu kwam eveneens aan bod. Timmermans noemde het arrestatiebevel van het Internationaal Strafhof tegen Netanyahu terecht en benadrukte dat oorlogsmisdaden niet vergoelijkt kunnen worden door te verwijzen naar het democratische mandaat van de Israëlische leider. Hij hekelde de steun van PVV-leider Geert Wilders aan Netanyahu en bekritiseerde het kabinet voor het zwijgen over dit onderwerp. “Als Netanyahu in Nederland is, dan dient hij te worden gearresteerd,” stelde hij resoluut.

Timmermans sprak ook over de noodzaak van een brede linkse beweging om het huidige politieke landschap te veranderen. Hij riep alle linkse partijen op om samen te werken en hintte op de mogelijkheid van een nieuwe, gezamenlijke linkse partij. Deze beweging zou niet alleen GroenLinks en PvdA omvatten, maar ook andere partijen zoals de SP en Partij voor de Dieren. “We hebben een brede linkse volksbeweging nodig,” zei hij. Volgens hem is samenwerking essentieel om de uitdagingen van deze tijd aan te pakken en een alternatief te bieden tegen wat hij het meest rechtse kabinet ooit noemt. Hij benadrukte dat de samenwerking met GroenLinks een eerste stap is, maar dat deze moet worden uitgebreid. “Alleen samen kunnen we strijden voor een beter Nederland.”

De fusie tussen GroenLinks en PvdA kwam ook ter sprake tijdens de ledenraad. Er werd een motie aangenomen om het fusieproces te versnellen, zodat er al in 2025 een definitief besluit kan worden genomen in plaats van in 2026. De indieners van de motie benadrukten dat een snellere fusie cruciaal is om een krachtig politiek alternatief te vormen tegen de huidige rechtse koers. Het partijbestuur van de PvdA gaf aan dat er geen praktische of reglementaire bezwaren zijn tegen deze versnelling. Electoraal lijkt de samenwerking tussen GroenLinks en PvdA nu al vruchten af te werpen. Bij de laatste verkiezingen boekten de partijen samen winst, van 17 zetels in 2021 naar 25 in 2023.

Toch blijft er intern enige kritiek op de fusieplannen. Sommige prominenten, zoals oud-partijleider Ad Melkert en voormalig Kamervoorzitter Gerdi Verbeet, pleiten voor meer zichtbaarheid op traditionele sociaaldemocratische thema's zoals wonen en bestaanszekerheid. Tijdens de laatste verkiezingen werd GroenLinks-PvdA vooral geassocieerd met klimaat en zij vrezen dat dit niet voldoende is om een breed electoraat aan te spreken. Timmermans erkende dat er meer moet worden gedaan om kiezers te overtuigen en wees op de noodzaak van een heldere strategie.

De toespraak van Timmermans kreeg overwegend positieve reacties van de leden. Voor veel aanwezigen was het een verademing om de partijleider zo vurig en zelfverzekerd te zien spreken. Hij benadrukte dat de linkse beweging nog veel werk te doen heeft om kiezers te overtuigen van haar visie. “We hebben grootse plannen, maar we hebben daar te weinig kiezers van overtuigd. Daar moeten we conclusies uit trekken,” zei hij. Hij maakte duidelijk dat de huidige koers van de linkse beweging niet alleen gaat over kritiek op rechts, maar ook over zelfreflectie en het erkennen van fouten uit het verleden, zoals de Participatiewet.

Aan het einde van de ledenraad werd Timmermans met een staande ovatie bedankt voor zijn toespraak. Zijn oproep tot verbinding en samenwerking lijkt de partijleden te hebben geïnspireerd, maar de uitdagingen blijven groot. De oppositieleider is zich bewust van de obstakels die overwonnen moeten worden, maar hij toonde zich optimistisch over de toekomst. “Heel veel mensen in het land rekenen op ons.”