Kabinetscrisis om vermeend racisme ministerraad
NSC-staatssecretaris Nora Achahbar, verantwoordelijk voor Toeslagen en Douane, kondigt vandaag haar ontslag aan uit protest tegen vermeend racisme binnen het kabinet. Bronnen bevestigen dat Achahbar, van Marokkaanse afkomst, ernstige bezwaren heeft tegen uitspraken die tijdens de ministerraad van afgelopen maandag zijn gedaan en die zij als racistisch en anti-Marokkaans bestempelt. Het opstappen van Achahbar brengt de coalitie in een crisis, aangezien het een principiële kwestie betreft en niet voortkomt uit persoonlijke omstandigheden. Haar vertrek volgt op een week van felle discussies binnen het kabinet naar aanleiding van geweld na de wedstrijd tussen Ajax en Maccabi Tel Aviv.
Achahbar, die vanochtend deelnam aan de ministerraad op het Catshuis, heeft daar haar vertrek officieel aangekondigd. Ze zou, volgens ingewijden, al tijdens de bewuste ministerraad bezwaar hebben aangetekend tegen bepaalde uitspraken van haar collega’s, waaronder bewindspersonen van de VVD, BBB en PVV. Deze uitspraken zouden volgens Achahbar de Marokkaanse gemeenschap in een negatief daglicht plaatsen en een patroon van discriminatie binnen het kabinet blootleggen. Met name de aanvankelijke steun van PVV-staatssecretaris Chris Jansen aan uitspraken van partijleider Geert Wilders over ‘minder Marokkanen’ zou haar hebben geraakt.
Ook andere NSC-bewindspersonen zouden grote moeite hebben met de ontstane situatie. Bronnen melden dat binnen het kabinet NSC lijnrecht tegenover de andere coalitiepartijen VVD, BBB en PVV staat in discussies over integratie en discriminatie. Premier Dick Schoof wordt verweten niet in te grijpen en geen stelling te nemen tegen het vermeende racisme. De spanningen bereikten een hoogtepunt na de reacties van kabinetsleden op de daders van het geweld in Amsterdam, waarbij werd gesuggereerd dat deze hoofdzakelijk van Noord-Afrikaanse, specifiek Marokkaanse, komaf zijn.
Het aangekondigde vertrek van Achahbar heeft geleid tot oproepen vanuit de oppositie om een debat te organiseren over de kwestie. GroenLinks-PvdA-leider Frans Timmermans sprak op sociale media zijn steun uit voor Achahbars beslissing en stelde dat ‘racistische uitlatingen in dit kabinet aan de orde van de dag zijn’. D66-leider Rob Jetten prijst Achahbars principiële houding en roept op tot openbaarmaking van de notulen van de betreffende ministerraad. Denk-leider Stephan van Baarle eist opheldering van de minister-president en stelt dat discriminatie en haat geen plaats hebben binnen de regering.
Achahbar, die sinds juli staatssecretaris is, heeft een lange carrière in de juridische sector. Ze werkte eerder als advocaat, rechter-plaatsvervanger en officier van justitie. Haar vertrek is volgens politieke waarnemers een klap voor NSC, een partij die met meerdere ministers en staatssecretarissen deel uitmaakt van het kabinet. Haar besluit zou ook een precedent kunnen scheppen voor andere NSC-bewindspersonen die zich ongemakkelijk voelen bij de verhoudingen binnen de coalitie. Dat zou het einde van het kabinet-Schoof betekenen.
Na afloop van de ministerraad zal Achahbar naar verwachting een toelichting geven op haar beslissing tijdens een persconferentie op het ministerie van Financiën. Haar vertrek en de onderliggende spanningen werpen een nieuwe schaduw over de samenwerking binnen het kabinet en zetten de minister-president onder druk om openheid van zaken te geven. Het debat over racisme binnen de regering lijkt daarmee onvermijdelijk en kan verstrekkende politieke gevolgen hebben.
