Christenextremistische terreurleider krijgt 40 jaar cel
Een rechtbank in Oeganda heeft Thomas Kwoyelo, een voormalige commandant van het beruchte Verzetsleger van de Heer (LRA), veroordeeld tot 40 jaar gevangenisstraf na een baanbrekende rechtszaak over oorlogsmisdaden. Kwoyelo werd schuldig bevonden aan 44 aanklachten, waaronder moord, verkrachting, ontvoering en plundering. Hij ontkende alle beschuldigingen die tegen hem waren ingebracht.
Kwoyelo is de eerste commandant van de gevreesde rebellenbeweging die door een Oegandese rechtbank is veroordeeld. Het LRA, opgericht in de late jaren tachtig door Joseph Kony, wordt verantwoordelijk gehouden voor talloze gruweldaden in Oeganda en omliggende landen. De groep beweerde te strijden voor de oprichting van een regering gebaseerd op de Tien Geboden, maar werd berucht om haar wreedheden, waaronder het afhakken van ledematen en het ontvoeren van kinderen om hen in te zetten als kindsoldaten of seksslavinnen.
De rechtszaak tegen Kwoyelo vond plaats in Gulu, een stad in het noorden van Oeganda die meer dan twee decennia lang werd geteisterd door de activiteiten van het LRA. Een van de meest schokkende incidenten was de aanval in 2004 op een kamp voor ontheemde burgers in Pagak, waar tientallen vrouwen en kinderen met houten knuppels werden doodgeslagen.
Het Internationale Misdaaddepartement van het Oegandese Hooggerechtshof besloot Kwoyelo geen doodstraf of levenslange gevangenisstraf op te leggen, deels omdat hij zelf op jonge leeftijd door het LRA was ontvoerd en gedwongen werd soldaat te worden. Kwoyelo stelt dat hij 12 jaar oud was toen hij werd ontvoerd. De rechtbank hield ook rekening met zijn getoonde berouw en het feit dat hij niet langer als een bedreiging voor de samenleving wordt gezien.
Aanvankelijk werden 78 aanklachten tegen Kwoyelo ingediend. Hij werd vrijgesproken van drie moordaanklachten en 31 andere aanklachten werden ingetrokken. De voormalige commandant zal in totaal 25 jaar in de gevangenis doorbrengen, aangezien hij al 15 jaar in voorarrest heeft gezeten. Zijn advocaten hebben aangekondigd in beroep te gaan tegen elke veroordeling en de rechtbank heeft hen 14 dagen gegeven om dit te doen. De kwestie van schadevergoeding voor de slachtoffers van Kwoyelo zal afzonderlijk door de rechtbank worden behandeld.
Het LRA opereerde aanvankelijk voornamelijk in het noorden van Oeganda, maar verplaatste zijn activiteiten later naar de Democratische Republiek Congo, waar Kwoyelo in 2009 werd gearresteerd, en vervolgens naar de Centraal-Afrikaanse Republiek. Hoewel de groep grotendeels is uitgeschakeld, blijft haar nalatenschap van terreur en geweld een litteken op de regio. Een internationale inspanning om leider Joseph Kony te arresteren mislukte en werd later gestaakt, aangezien hij niet langer als een directe bedreiging voor Oeganda werd beschouwd.
In een vergelijkbare zaak veroordeelde het Internationaal Strafhof in Den Haag in 2021 een andere LRA-commandant, Dominic Ongwen, tot 25 jaar gevangenisstraf. Net als bij Kwoyelo werd Ongwen een levenslange straf bespaard omdat hij als kind was ontvoerd en geïndoctrineerd door de rebellen die zijn ouders hadden gedood.
