Oma (85) verkracht en vermoord, dader na week uit de gevangenis

Een Russische moordenaar, die eerder uit de gevangenis werd vrijgelaten om te vechten in de oorlog in Oekraïne en daarna een 85-jarige oma verkrachtte en vermoordde, is na een week van zijn nieuwe gevangenisstraf te hebben uitgezeten opnieuw vrijgelaten om terug te keren naar het front. Dit melden familieleden van het slachtoffer. Anna Pekareva, de kleindochter van de vermoorde Yulia Byuskikh, vertelde aan de BBC: "De moordenaar van mijn oma heeft opnieuw zijn straf ontlopen en is teruggestuurd naar de oorlog."

De moordenaar, Ivan Rossomakhin, werd in 2022 vrijgelaten na het uitzitten van een deel van een 14-jarige straf voor moord om zich aan te sluiten bij de Wagner-huurlingengroep. Na zijn terugkeer naar zijn woonplaats in het district Vyatskiye Polyany, in de Russische regio Kirov, viel hij de 85-jarige Yulia Byuskikh aan en verkrachtte en vermoordde haar in haar eigen huis.

Deze moord is een van de vele gewelddadige misdrijven gepleegd door criminelen die door heel Rusland uit gevangenissen werden vrijgelaten om te vechten voor de Wagner-groep. In april van dit jaar werd de 29-jarige Rossomakhin schuldig bevonden aan de brute verkrachting en het vermoorden van de oude vrouw en hij werd uiteindelijk veroordeeld tot 23 jaar gevangenisstraf. De rechtbank benadrukte dat de moord ‘extreem wreed’ was.

Tot grote schrik van de familie liet de gevangenisdirecteur hen onlangs weten dat Rossomakhin op 19 augustus opnieuw was vrijgelaten, slechts een week na het begin van zijn nieuwe straf. "Mijn eerste reactie was pure angst. Ik heb de forensische rapporten gelezen en weet wat deze man mijn grootmoeder heeft aangedaan. Het is afschuwelijk dat hij opnieuw is vrijgelaten," zei Anna. Ze voegde eraan toe: "Het feit dat dit in de 21e eeuw kan gebeuren... er zijn geen woorden om te beschrijven hoe angstaanjagend dit is."

Een officieel document, ingezien door de BBC en ondertekend door de gevangenisdirecteur, bevestigt dat Rossomakhin is vrijgelaten onder een specifieke Russische wet die het leger toestaat om veroordeelden te rekruteren voor het front.

Kort na het begin van de grootschalige invasie begon de Wagner-huurlingengroep van gevangenen te rekruteren voor de strijd in Oekraïne. Degenen die instemden met deelname, kregen officieel gratie van de Russische president Vladimir Poetin. Duizenden veroordeelden, waaronder verkrachters, moordenaars en andere criminelen zoals Rossomakhin, werden vrijgelaten en naar de frontlinies gestuurd, waar velen sneuvelden tijdens de felle gevechten, vooral rond steden als Bachmoet.

Na de mislukte opstand van Prigozhin vorig jaar, waarbij duizenden Wagner-huurlingen naar Moskou marcheerden, werd het rekruteren van gevangenen overgenomen door het Russische leger. Deze praktijk werd in maart van dit jaar geformaliseerd in een nieuwe federale wet en de rekrutering lijkt sindsdien te zijn geïntensiveerd.

Volgens de wet worden de resterende straffen van veroordeelde criminelen die deelnemen aan de strijd opgeschort voor de duur van hun militaire dienst. Ze kunnen zelfs volledige gratie krijgen als ze onderscheiden worden voor ‘moed’ op het slagveld.

De Russische ambassade in Londen heeft niet gereageerd op verzoeken om commentaar over de praktijk om gevaarlijke criminelen vrij te laten om te vechten in Oekraïne. Oekraïne zelf heeft ook gevangenen vrijgelaten om te vechten aan het front, maar mensen die veroordeeld zijn voor moord of seksuele misdrijven komen daar niet voor in aanmerking. De Oekraïense viceminister van Justitie, Olena Vysotska, vertelde eerder dit jaar aan persbureau AP dat tot wel 3.000 Oekraïense gevangenen zich bij het leger hebben aangesloten.

Ondertussen heeft een verwoestend offensief van Russische troepen in de Donbas-regio van Oekraïne dit jaar een zware tol geëist van de Russische reserves. Het Britse ministerie van Defensie schat dat Rusland in twee maanden tijd maar liefst 70.000 manschappen heeft verloren, een gemiddelde van ongeveer 1.000 slachtoffers per dag.

Om deze verliezen te compenseren, zijn de reguliere rekruteringscampagnes opgevoerd. De beloningen voor vrijwillige deelname zijn aanzienlijk verhoogd; in sommige gevallen krijgen mannen tot wel 1,5 miljoen roebel (14.686) aangeboden om zich aan te melden. Het feit dat het Kremlin bereid is om gevaarlijke criminelen zoals Rossomakhin vrij te laten en naar de oorlog te sturen, geeft aan dat het Russische leger wanhopig op zoek is naar meer rekruten.

"Het is duidelijk dat er een ernstig tekort aan mankracht is," concludeert Anna. "De autoriteiten lijken zich niets aan te trekken van de veiligheid van gewone burgers. Het vrijlaten van veroordeelde misdadigers toont aan dat niemand in Rusland zich echt veilig kan voelen."

Anna maakt zich ernstige zorgen dat de vrijlating van Rossomakhin haar familie in groot gevaar brengt: "Als hij terugkeert, zal hij proberen wraak te nemen voor onze pogingen om hem een levenslange straf te laten krijgen." Ze overweegt zelf het land te verlaten. Enkele van haar familieleden zijn ondergedoken. "Het angstaanjagende is dat hij niet de enige is. Zelfs als hij niet terugkomt, hoeveel andere moordenaars en psychopaten lopen er nog rond?"