Afgelopen week is de dertiende editie van Stoptober begonnen. De campagne daagt rokers uit om de hele maand oktober van sigaretten af te blijven. Het aantal volwassen rokers in Nederland daalt, maar onder jongeren neemt het roken toe: van de 12- tot 16-jarigen zegt 2,9 procent dagelijks te roken, tegenover 2,1 procent in 2017.
Longfonds: 130.000 deelnemers Stoptober gestopt met roken
Károly Illy, directeur van het Longfonds en voorzitter van Rookvrije Generatie, is tevreden over wat Stoptober tot nu toe heeft bereikt. "Het heeft natuurlijk een aanloop nodig gehad. Het hele begrip Stoptober moest landen in Nederland, maar inmiddels is dat echt een heel erg bekend begrip geworden."
Vorig jaar deed volgens Illy één op de zeven rokers mee aan de campagne, ongeveer 370.000 mensen. Een jaar later was 36 procent van hen nog altijd niet opnieuw begonnen met roken. "130.000 mensen zijn dus succesvol gestopt. Ik vind dat een gigantisch succes."
Jongeren roken vaker door vapen
Onder jongeren gaat het volgens Illy de andere kant op. "Het aantal volwassenen neemt af, onder jongeren neemt het toe." Vapen speelt daarbij volgens hem een belangrijke rol. Hij wijst op de "wat ons betreft schandalige acties van de nicotine-industrie", die zich op steeds jongere kinderen richten.
"Allerlei 11-, 12-, 13- en 14-jarigen worden verleid om te gaan vapen. U moet zich realiseren: in één vape zit net zoveel nicotine als in twee pakjes sigaretten." Daardoor raken tieners volgens Illy snel verslaafd. "Als ze dan een jaar of 16, 17, 18 zijn, vinden ze dat vapen eigenlijk een beetje suf en dan gaan ze over op roken of ze doen het allebei."
Gedragspsycholoog Chantal van den Berg wijst ook op de sociale omgeving van jongeren. "De omgeving waarin jongeren verblijven en hoe zij sociaal interacteren in die jonge periode heeft een enorme impact." Het gedrag van jongeren is volgens haar wel degelijk te beïnvloeden. Als ze anderen zien vapen, kunnen ze dat gedrag sneller overnemen. "Je zou eigenlijk moeten kijken: wat kan ik doen zodat juist zo'n vape helemaal niet meer zo interessant wordt?"
Smaakjesverbod, maar vapes makkelijk te krijgen
Stoptober alleen kan het groeiende nicotinegebruik onder jongeren niet oplossen, zegt Illy. "Dit is de campagne om te stoppen. Dit is niet de campagne om niet te starten."
Daarom wordt volgens hem op meerdere fronten geprobeerd te voorkomen dat jongeren met vapen beginnen. "We zijn op ongelooflijk veel verschillende schaakborden bezig, ook in de politiek, ook in Brussel en in Den Haag." Hij wijst erop dat Nederland een smaakjesverbod voor vapes heeft, terwijl België en Duitsland dat niet hebben. "Het is supermakkelijk om vapes overal vandaan te halen."
Onderzoek van het Trimbos-instituut liet eerder zien dat veel jongeren ondanks het smaakjesverbod nog altijd vapes met een smaakje gebruiken. Ze kopen die via vrienden, klasgenoten of dealers op sociale media, of halen ze over de grens. Dat bleek eind 2024 uit een vragenlijst van NOS Stories.
Stoptober beter op een maandag?
Volgens Van den Berg is 1 oktober niet per definitie het beste moment om te stoppen. Dit jaar viel die datum op een donderdag. "Wanneer gaan mensen voor het eerst naar de sportschool? Dat is vaak niet als ze iets willen gaan doen op donderdag, maar dat is op maandag."
Een duidelijk nieuw begin werkt volgens haar beter om gedrag te veranderen. "Dat noemen ze het verse startmoment, want dan zijn je hersenen als het ware meer geprogrammeerd en gemotiveerd om iets te doen." De eerste dag van een maand kan ook zo'n moment zijn, maar een maandag zou sterker kunnen werken.
Illy staat open voor die suggestie. "Ik vind het prachtig om deze suggesties te horen, dus daar kunnen we volgend jaar natuurlijk zeker wat mee doen."
Stoppen met roken: gewoonte vervangen en steun
Ook gedragspsychologie kan helpen om te stoppen met roken, zegt Van den Berg. Een manier is om vooraf te bedenken welk ander gedrag een sigaret kan vervangen. Wat werkt, verschilt per persoon. "Je doet dat roken niet zonder een bepaalde reden. Er zit altijd een oorzaak achter."
Wie ooit begon omdat roken als stoer werd gezien, kan zich afvragen: "Op het moment dat ik me stoer wil voelen, wat heb ik dan nodig? Een sigaret of een vape?" Dat gevoel zou ook met ander gedrag kunnen worden opgeroepen, zegt ze.
Illy benadrukt het belang van steun uit de omgeving. Het helpt volgens hem niet als mensen bij een zoveelste stoppoging te horen krijgen dat het waarschijnlijk toch weer mislukt. "Het gaat lukken, ga door. Het is zo ontzettend belangrijk dat mensen steun krijgen van de omgeving en geënthousiasmeerd worden om toch door te zetten."
Jeugd aan het vapen (Afbeelding: Grok AI / FOK.nl)
Een 36-jarige Amsterdammer, die al jaren dakloos is en kampt met een crackverslaving, is door de rechtbank voor 2 jaar geplaatst in een inrichting voor veelplegers - nadat hij voor de zoveelste keer voor de rechtbank moest verschijnen. In plaats van een nieuwe celstraf kiest de rechtbank voor deze maatregel, omdat hij onvoldoende zelfstandig aan zijn problemen kan werken.
De inrichting voor stelselmatige daders (ISD) is een maatregel die de rechtbank op kan leggen als een soort 'straf met hulp' voor mensen die steeds opnieuw kleinere misdrijven plegen, zoals inbraken of winkeldiefstallen. Het doel ervan is om de continue stroom aan misdrijven van de draaideurcrimineel voor een langere tijd te stoppen. In de tijd dat de dader vastzit, krijgt hij verplichte hulp voor bijvoorbeeld een drugsverslaving of psychische problemen. Het idee is dat de dader daarna stopt met criminaliteit.
Om te voldoen aan zo'n maatregel moet een dader minstens drie keer zijn veroordeeld tot een gevangenisstraf of taakstraf in de afgelopen vijf jaar. Voor de 36-jarige man was dit ook het geval. Hij was veroordeeld voor meerdere gewelds- en diefstaldelicten en had op het moment drie proeftijden lopen.
Ruzie in supermarkt
Deze week moest de man opnieuw voor de rechter verschijnen na een incident in een supermarkt aan de Wibautstraat van afgelopen juni. Bij de statiegeldautomaat van de winkel kreeg de man ruzie met een andere man. De man deed zijn schoen, met een hak, uit en haalde daarmee uit naar het gezicht van de andere man. Het slachtoffer hield er een wond bij z'n wenkbrauw aan over. De rechtbank heeft de man dan ook veroordeeld voor een poging tot zware mishandeling.
Alleen krijgt de dader niet opnieuw een celstraf van de rechter, iets waar zijn eigen advocaat wel voor pleitte. De rechtbank gaat mee in de eis van het Openbaar Ministerie voor de plaatsing in de inrichting voor veelplegers, om te proberen de man weg te houden van de criminaliteit.
Crackverslaving en psychologische problemen
Volgens de rechtbank is de man van goede wil, maar niet zelf in staat om zijn problemen op te lossen. Zo is hij al een aantal jaar dakloos en slaapt hij sinds een ruzie bij zijn laatste opvangplek in een tent. Hij is verslaafd aan crack en heeft psychologische problemen. Hij heeft geen sociaal netwerk of familie waarmee hij contact heeft en hem bij deze problemen kan helpen.
De rechter denkt dat met de maatregel de kans op herhaling kan worden verminderd, dat de man de hulp kan krijgen die hij nodig heeft en dat de omgeving waar hij zijn misdrijven pleegt ook rust krijgt.
Het aantal bezoekers dat jaarlijks naar Amsterdam komt, moet hoe dan ook worden afgeremd. Als dit tot minder klanten leidt voor horecagelegenheden is dat volgens de burgemeester vervelend, maar weegt dat niet op tegen de negatieve gevolgen die massatoerisme in de stad veroorzaakt. Dat zegt burgemeester Halsema afgelopen week in Het Gesprek met de Burgemeester op AT5.
Op dit moment ontvangt Amsterdam jaarlijks ongeveer 23 miljoen bezoekers, als er niet wordt ingegrepen zal dit aantal de komende jaren stijgen naar 30 miljoen. Volgens de burgemeester weegt de economische winst van al deze bezoekers niet op tegen de negatieve effecten. Zo noemt ze bijvoorbeeld de enorme hoeveelheid afval die toeristen in de binnenstad veroorzaken.
Ook leidt het grote aantal toeristen volgens de burgemeester tot een eentonige sfeer: "De monocultuur die we in toenemende mate in de binnenstad zien zal op termijn de leefbaarheid en levendigheid van de binnenstad ondermijnen." De bijdrage die de vele toeristen aan de welvaart van Amsterdam levert, wordt volgens Halsema bovendien “te zwaar gemaakt”. Zo stelt zij dat slechts 8 procent van de Amsterdamse welvaart te danken is aan deze groep bezoekers.
Lastig om grip te krijgen
De gemeente staat voor een lastige opgave met het terugdringen van dit aantal bezoekers. Burgemeester Halsema: "Het is buitengewoon lastig om grip op te krijgen, omdat de belangrijkste knoppen waaraan je kan draaien buiten de stad liggen." Dan heeft de burgemeester het bijvoorbeeld over goedkope vluchten en de invloed van bedrijven als Airbnb.
Toch is ingrijpen volgens de burgemeester noodzakelijk: "Hoe erg ik het ook vind voor individuele ondernemers: als je van een afstand naar de stad kijkt dan is het onvermijdelijk dat we dat zo goed mogelijk gaan proberen te beheersen."
Amsterdam (@Freepik)
Demi Vollering heeft een week na haar wereldtitel ook het Europees kampioenschap op haar naam geschreven. De Nederlandse kopvrouw werd op de laatste beklimming perfect gelanceerd door haar ploeggenoten en soleerde vervolgens naar de overwinning in het Sloveense Sencur. Puck Pieterse maakte het Nederlandse succes compleet door in de sprint om de tweede plaats het zilver te veroveren. Marlen Reusser pakte het brons.
De rensters kregen een parcours van 130 kilometer voorgeschoteld, met na een vlakke aanloop twee beklimmingen van de steile Mozjanca. Margot Vanpachtenbeke en Carina Schrempf kozen al vroeg de aanval en reden een voorsprong van twee minuten bijeen. Pogingen van Nika Bobnar en Kristýna Burlová om aan te sluiten mislukten. Nederland controleerde ondertussen de wedstrijd, waarbij vooral Lorena Wiebes veel werk verzette. De twee vluchters werden nog voor de eerste beklimming ingerekend.
Op de eerste passage van de Mozjanca voerde Reusser het tempo flink op. Alleen Vollering, Pieterse, Elisa Longo Borghini, Kasia Niewiadoma, Juliette Berthet en Antonia Niedermaier konden de Zwitserse volgen. Een nieuwe versnelling van Reusser op het plateau leverde geen blijvende afscheiding op, waarna in de afdaling meerdere rensters terugkeerden. Franziska Koch en Cecilie Uttrup Ludwig grepen dat moment aan om weg te rijden. Nederland kreeg met Riejanne Markus, Karlijn Swinkels en Femke de Vries echter versterking en haalde het duo ruim voor de slotklim terug.
Ook een aanval van Liane Lippert, met De Vries en Noemi Rüegg in haar spoor, hield op de laatste beklimming geen stand. De Vries nam vervolgens het initiatief en zette met een stevig tempo de Nederlandse aanval op. Reusser moest passen, waarna Pieterse met een versnelling ook Longo Borghini en Niedermaier loste. Alleen Niewiadoma kon nog bij het Nederlandse duo blijven. Toen Vollering vervolgens aanzette, had ook de Poolse geen antwoord en begon de wereldkampioene aan haar beslissende solo.
Vollering bouwde haar voorsprong snel uit tot meer dan een halve minuut en kwam in de laatste vijftien kilometer niet meer in gevaar. Achter haar sloten Longo Borghini, Niedermaier en Reusser weer aan bij Pieterse en Niewiadoma, maar de achtervolging leverde niets meer op. Vollering prolongeerde overtuigend haar Europese titel, terwijl Niewiadoma door een val in de slotkilometer werd uitgeschakeld voor de medailles. Pieterse bleek vervolgens de snelste van de vier overgebleven achtervolgsters en bezorgde Nederland ook het zilver, voor Reusser.
De Britse premier Andy Burnham heeft dinsdag op het partijcongres van Labour in Liverpool gezegd dat de brexit "meer kwaad dan goed" heeft gedaan. Volgens Burnham liggen alle opties op tafel. Zijn uitspraken hebben de discussie over een mogelijke terugkeer van het Verenigd Koninkrijk in de Europese Unie aangewakkerd.
Burnham volgde in juli Keir Starmer op. Hij wil rond de top tussen de EU en het Verenigd Koninkrijk in november verschillende opties voorleggen voor de relatie met Europa op de lange termijn. Daarna wil hij kijken of er voor een van die opties brede steun is. Eerder sprak Burnham de hoop uit dat zijn land tijdens zijn leven weer EU-lid wordt. Onlangs zei hij echter dat hij zo'n stap nu niet voorstelt en de uitslag van het referendum van 2016 respecteert.
Tien jaar na het brexitreferendum
De toenadering komt tien jaar nadat de Britten in een referendum kozen voor vertrek uit de EU. Door de brexit kromp de Unie van 28 naar 27 lidstaten. In juli werd in Brussel op veel plekken stilgestaan bij het vertrek.
Uit protest tegen de brexit liep Ceira Sergeant deze zomer met een groep van Liverpool naar Brussel. Na twee weken kwam ze aan. "Het is een symbool voor zoveel", zei ze. Met pijnlijke voeten en een grote lach overhandigde ze een boek uit Groot-Brittannië aan applaudisserende Europarlementariërs.
Handelsakkoord na brexit regelt visserij en luchtvaart
De breuk was pijnlijk en duur, maar in Brussel overheerst nu de wens om vooruit te kijken. Na lange nachtelijke onderhandelingen sloten de EU en het Verenigd Koninkrijk een handels- en samenwerkingsovereenkomst van ruim 1200 pagina's. David McAllister onderhandelde mee. Hij is zelf ook Brit en voorzitter van de commissie Buitenlandse Zaken van het Europees Parlement. Volgens hem is het een van de omvangrijkste akkoorden die de EU ooit heeft gesloten.
Het akkoord regelt de samenwerking bij handel, visserij, opsporing en luchtvaart. McAllister ziet ook kansen voor samenwerking bij veiligheid en defensie, economie en migratie. Hij is vooral blij dat het Verenigd Koninkrijk weer kan deelnemen aan het Erasmus-programma.
Voor jonge Britten was het vertrek uit de EU bijzonder bitter en duur. Erasmusbeurzen moeten dat iets verzachten. Ook bij andere Europese projecten haakt het Verenigd Koninkrijk weer aan. Sinds 2024 doen de Britten weer mee aan het Copernicus-programma en kunnen ze gegevens over weer en klimaat gebruiken. Britse wetenschappers kunnen ook weer onderzoeksgeld aanvragen uit het programma Horizon.
Reizen en handel lastiger sinds de brexit
McAllister wijst ook op de grenzen. "Een land dat de EU verlaat, kan niet dezelfde voordelen genieten als een land dat lid is van de Europese Unie", zegt hij. Het grootste obstakel blijft het vrije verkeer van personen en goederen. EU-burgers hebben voor een reis naar het Verenigd Koninkrijk een visum of reisvergunning nodig. Dat geldt ook andersom. Bedrijven die goederen aan de EU verkopen, hebben te maken met douaneformulieren, invoerbtw en leveranciersverklaringen.
Na tien jaar is moeilijk te zeggen wat de economie aan beide kanten parten speelt: de brexit, de coronapandemie of de hoge energieprijzen.
EU open voor Britse voorstellen
Een woordvoerder van de EU noemt het Verenigd Koninkrijk een nauwe en waardevolle partner. "De Britse regering kan natuurlijk uiteenzetten hoe zij de betrekkingen met de EU verder wil ontwikkelen. Wij staan open voor de opties die zij voorlegt."
In november vindt de tweede top tussen de EU en het Verenigd Koninkrijk plaats. Tot die tijd heeft de EU de Britten vooral nodig bij de verdediging van Oekraïne, inlichtingenwerk en herbewapening. Binnen de NAVO is het Verenigd Koninkrijk nog altijd bondgenoot van de EU-landen.
Op de vraag of het land ooit weer lid wordt van de EU, zei EU-woordvoerder Paola Pinho: "We hebben geen glazen bol op tafel." Naast lidmaatschap en volledige scheiding bestaat sinds kort een tussenvorm: het geassocieerde lidmaatschap. Die vorm wordt ook in verband met Canada genoemd.
Berouw van de brexit? (@Pixabay)
De VVD zakt in een nieuwe peiling van Maurice de Hond naar 12 zetels. Daarmee evenaart de partij haar dieptepunt in de peilingen uit 2008. JA21 stijgt naar 20 zetels, het hoogste aantal dat de partij ooit in de peiling haalde. De Hond hield de peiling kort na de Algemene Politieke en Financiële Beschouwingen in de Tweede Kamer. Het onderzoek liep twee dagen.
VVD en FvD verliezen in peiling en winst voor Pro, PVV en JA21
De VVD verliest 4 zetels ten opzichte van de vorige peiling, van drie weken geleden. In de Tweede Kamer heeft de partij nu 22 zetels. Ook Forum voor Democratie verliest 4 zetels en komt uit op 13.
JA21 groeit naar 20 zetels. De PVV wint 3 zetels terug en komt uit op 19. Pro stijgt verder naar 29 zetels en is daarmee de grootste partij in de peiling.
Minderheidskabinet zakt naar 42 zetels
Samen komen D66, VVD en CDA in de peiling uit op 42 zetels. Dat zijn er 24 minder dan de 66 zetels die de coalitiepartijen nu in de Kamer hebben. D66 staat op 18 zetels, het CDA en de VVD allebei op 12.
Partij van Mona Keijzer zou nu goed zijn voor 10 zetels
Een partij van Kamerlid Mona Keijzer zou volgens De Hond nu ongeveer 10 zetels halen. Die zetels komen niet alleen van rechtse partijen: Pro zou er 2 aan kunnen verliezen.
Keijzer begon in augustus een sociaal-conservatieve beweging onder de naam Project2029. Een politieke partij is het nog niet, daarom staat ze niet in de peiling. Daarvoor is volgens haar eerst geld nodig. Ze verliet in februari de BBB-fractie, nadat niet zij maar Henk Vermeer partijleider werd. In november beslist Keijzer over het vervolg. Bij voldoende steun doet Project2029 in maart 2027 mee aan de Provinciale Statenverkiezingen.
Tweede Kamer (@Rijksoverheid-TweedeKamer CC4)
Vorige week blokkeerden scholieren in de regio rond Parijs de ingangen van hun middelbare scholen. Die acties zijn uitgegroeid tot landelijke scholierenprotesten in Frankrijk tegen het lerarentekort, te grote klassen en achterstallig onderhoud van schoolgebouwen. Na overleg met onderwijsminister Geffray, dat volgens de organisaties geen concrete toezeggingen opleverde, roepen Franse scholieren- en studentenorganisaties op tot nieuwe protesten op dinsdag.
Scholierenprotesten begonnen rond Parijs
Vanuit de regio Parijs verspreidden de protesten zich over het land, onder meer naar Marseille en Lille. Deze week gingen duizenden scholieren, studenten en leraren de straat op. Naast de slechte staat van de gebouwen en het lerarentekort protesteren ze ook tegen te lange schooltijden.
Dinsdag werd als protestdag gekozen, omdat vakbonden van overheidspersoneel die dag demonstreerden tegen het regeringsbeleid en het verlies van koopkracht. Volgens het ministerie van Onderwijs werden toen veertig demonstranten aangehouden. Bij acties rond bijna 340 onderwijsinstellingen raakten tien leerlingen en personeelsleden gewond.
Geweld op meerdere plekken
De meeste demonstranten protesteren vreedzaam, maar op sommige plekken liep het uit de hand. Volgens BFMTV werd een ploeg van de zender aangevallen bij een school in de regio Parijs. In Bordeaux raakte volgens Franse media een brandweerman gewond toen er een explosief werd gegooid.
Woensdag werd onder meer gedemonstreerd in Saint-Denis, een voorstad van Parijs, en in Lyon en Lille. Donderdag sloten ook universiteitsstudenten zich aan. Zij blokkeerden universiteiten in onder meer Parijs, Lyon, Lille, Rennes, Montpellier en Straatsburg. Bij een middelbare school in Nantes brak brand uit. Diezelfde dag werden 220 scholen geblokkeerd en raakten zeker 300 agenten gewond.
Ruim 5000 arrestaties bij scholierenprotesten
Woensdag werden 625 mensen aangehouden, donderdag 1949. Volgens minister van Justitie Darmanin is niet zeker dat het in alle gevallen om scholieren gaat, zei hij tegen de Franse tak van RTL.
Vrijdag werden 1747 mensen gearresteerd, meldde minister van Binnenlandse Zaken Nuñez. Daarmee staat het totaal op meer dan 5000 arrestaties, zei hij. Op sommige plekken werden agenten bekogeld en voorbijgangers belaagd.
Zo'n 400 scholen bleven vrijdag dicht vanwege de aanhoudende onrust. In de buurt van die scholen was demonstreren verboden.
De studentenorganisaties nemen afstand van het geweld. "Het wordt niet gepleegd door de middelbare scholieren, maar door derden die degenen die betrokken zijn bij de protesten niet kennen."
Organisaties teleurgesteld na overleg met minister
Vrijdagmiddag spraken vertegenwoordigers van studentenorganisaties en onderwijsvakbonden op het ministerie van Onderwijs met minister Édouard Geffray. Het overleg was besloten. Na afloop toonden ze zich teleurgesteld: wat de minister zei, vonden ze onvoldoende.
De jongeren zouden onder meer hebben aangedrongen op een betere geestelijke gezondheid van middelbare scholieren en op betere schoolgebouwen. "Maar we hebben geen concrete toezeggingen gekregen", zeiden ze tegen de Franse zender Franceinfo.
Geffray zei na het gesprek dat hij aan de slag gaat met een nieuw actieplan. Dat moet volgende week ingaan, met voorrang voor het lerarentekort in examenklassen. Ook wil hij in gesprek blijven met de organisaties en vakbonden en bekijken of hij aan een groot deel van hun eisen kan voldoen.
Nieuwe scholierenprotesten op dinsdag 6 oktober
De scholieren- en studentenorganisaties willen de druk op de Franse overheid hoog houden. De studentenbond had al eerder tot een actiedag op die dag opgeroepen.
Sommige games gaan op een gegeven moment meer op een spookverhaal lijken dan op een echt product. Je hoort er af en toe iets over, er duikt een gerucht op, en vervolgens verdwijnt het weer voor jaren in de mist.
Max Verstappen heeft de poleposition gepakt voor de Formule 1 Grand Prix van Bahrein in Maleisië. De Nederlander reed op het circuit van Sepang een tijd van 1.35,130 waarmee hij sneller was dan Lewis Hamilton en Isack Hadjar. Kampioenschapsleider Andrea Antonelli kwam tot de vierde tijd.
In het eerste deel van de kwalificatie was het spannend om door te gaan naar het tweede deel, waarbij opviel dat de Aston Martins snel waren en zich plaatsten voor Q2. Toen de vlag viel leek het erop dat Nico Hülkenberg door zou gaan, maar de Duitser werd er op het laatste moment uit getikt. De Haas-coureurs Oliver Bearman en Esteban Ocon worstelden met hun bolides en waren klaar, net als Alexander Albon, Valterri Bottas en Sergio Perez.
Verstappen was in deel 1 al snel geweest en zette dit ook in het vervolg voort. Achter de Nederlander verslikte Antonelli zich in bocht zes zodat de Italiaan een tweede run moest maken om zich te plaatsen voor het slotdeel. Om de laatste plekken in de top tien ontspon zich een gevecht. Zo offerde Franco Colapinto zich op voor Pierre Gasly en deed Arvid Lindblad hetzelfde voor Liam Lawson. Voor laatstgenoemde hielp het niet, want hij werd bij het vallen van de vlag nog gepasseerd door Gabriel Bortoleto. Ook Fernando Alonso, Carlos Sainz, Lance Stroll, Colapinto en Lindblad waren klaar.
In Q3 zette Verstappen met een 1.35,250 direct een snelle tijd neer, voor Hadjar en Hamilton. Antonelli deed maar één run in het slotgedeelte en wist zich in eerste instantie nog voor Hamilton te wurmen. In de laatste run zette Verstappen met een 1.35.130 zijn eerste poleposition in Maleisië neer en pakte de eerste poleposition voor de eigen motor van Red Bull Racing. Hamilton ging nog nipt over Hadjar heen en reed naar de tweede tijd. Antonelli eindigde als vierde, voor Charles Leclerc, Lando Norris, Oscar Piastri, George Russell, Gasly en Bortoleto.
Voor de race heeft Hadjar een gridstraf van vijf posities vanwege nieuwe motoronderdelen, zodat Antonelli als derde zal vertrekken. Ook Colapinto en Lindblad hebben gridstraffen vanwege nieuwe motoronderdelen. Colapinto heeft daarnaast nog vijf posities straf vanwege een botsing in de vorige race in Azerbeidzjan.
Wat mij intrigeerde deze week was het feit dat de in Amerika ter dood veroordeelde Christa Pike een dubbele dosis gif: barbituraat pentobarbital, overleefd heeft. Pike werd in 1996 ter dood veroordeeld voor de moord die ze in 1995 pleegde op de 19-jarige Colleen Slemmer.
Mogge! 
Boe!
(Clickbait!)
Er is vergeleken met gisteren weinig te vertellen op weergebied, dus ik had even tijd om grappen te bedenken! )
Kimi Antonelli heeft Mercedes tijdens de derde en laatste vrije training van de FORMULA 1 GULF AIR BAHRAIN GRAND PRIX IN MALAYSIA naar de snelste tijd gereden. De Italiaan noteerde een 1:36.302 en was daarmee 0,278 seconde sneller dan Max Verstappen. Isack Hadjar maakte de top drie compleet.
De sessie kwam aanvankelijk rustig op gang. Charles Leclerc zette op de harde band een eerste richttijd neer, waarna Lando Norris en Oscar Piastri op de mediumband de leiding overnamen. De teams kozen duidelijk verschillende programma's, mede vanwege de zware omstandigheden op Sepang en de hoge bandenslijtage.
Halverwege werd de training kort onderbroken door een rode vlag. Er lag brokstuk op de baan dat afkomstig bleek van de Haas van Oliver Bearman. Nadat het materiaal was verwijderd, kon de sessie worden hervat.
In de tweede helft kwamen de zachte banden nadrukkelijk in beeld. Antonelli liet daarbij zien dat Mercedes een flinke stap had gezet ten opzichte van vrijdag. Met nog enkele minuten te gaan verbeterde de Italiaan zijn tijd naar 1:36.302, waarmee hij de eerste plaats definitief veiligstelde. Verstappen kwam nog dicht in de buurt en eindigde tweede, terwijl Hadjar opnieuw sterk voor de dag kwam met de derde tijd.
George Russell bracht de tweede Mercedes naar de vierde plaats, gevolgd door de Ferrari's van Leclerc en Lewis Hamilton. Lando Norris werd zevende en Oscar Piastri achtste. Opvallend was dat beide McLarens hun snelste tijden op de mediumband reden, waardoor hun werkelijke kwalificatiesnelheid nog moeilijk in te schatten is.
Voor Mercedes is de snelle ronde van Antonelli een belangrijke opsteker na een moeizame vrijdag. Verstappen blijft echter nadrukkelijk in beeld. De Red Bull-coureur eindigde op minder dan drie tienden van Antonelli en heeft bovendien al laten zien dat hij op Sepang sterk uit de voeten kan.
Met Antonelli, Verstappen, Hadjar, Russell en Leclerc in de top vijf zijn de verschillen aan de voorkant opnieuw klein. De kwalificatie, die later vandaag wordt verreden, moet duidelijk maken welke teams hun snelheid uit de trainingen daadwerkelijk kunnen omzetten in een sterke startpositie.
De marketingmachine draait weer op volle toeren. Activision heeft een nieuwe teaser van Call of Duty: Modern Warfare 4 online gezet. In ‘Sacrifice’ krijgen we nog nauwelijks gameplay te zien, maar wel genoeg duistere beelden, militair machogedrag en dramatische muziek om alvast te weten dat de wereld weer naar de klote gaat. En natuurlijk beelden van de beste Korea, Noord Korea.
Veel details over het verhaal houdt Activision voorlopig achter de kiezen. De teaser draait vooral om het thema offers tijdens oorlog en lijkt alvast de toon te zetten voor het volgende hoofdstuk in de reboot van Modern Warfare. Infinity Ward bracht in 2019 de eerste game van de nieuwe reeks uit, gevolgd door Modern Warfare II in 2022 en Modern Warfare III in 2023. Met Modern Warfare 4 wordt de reeks dus opnieuw uitgebreid.
Meer informatie over de game wordt de komende tijd verwacht. Voorlopig moeten we het doen met een paar mysterieuze beelden, maar ach, het is Call of Duty. Tegen de tijd dat de game uitkomt weten we waarschijnlijk alweer wie we moeten neerschieten, waarom we dat moeten doen en dat de wereld uiteraard opnieuw op instorten staat.
De verdachten van het geweld in Overasselt hebben de aanslag van de nacht van 31 augustus op 1 september in honderden berichten op Signal en Snapchat voorbereid. Dat blijkt uit het strafdossier over de schietpartij in Overasselt, waarbij beveiliger Berry werd doodgeschoten en twee agenten ernstig gewond raakten. Verschillende mannen werden online geronseld.
Ronselen via Snapchat en Signal
Op 31 augustus, nog geen dag voor de schietpartij, werden via Snapchat drie extra mannen geworven. "Yo soldaat, ik heb boys nodig. 10K per man", stond in het bericht. Het is een van de vele chats waarin mannen met bijnamen als Schakelaar, FrankVisser82 en Mika Godts praten over een 'djoenta', straattaal voor een klus. Mika Godts is vernoemd naar de Belgische voetballer.
Eerst gingen de mannen ervan uit dat de klus in België zou plaatsvinden. Toen bleek dat Overasselt de bestemming was, eisten ze meer geld. "Zeg die boys ze krijgen 5 extra", werd besloten. In de chats en in een Signalgroep met de naam Voetbal leek het eerst alsof iemand in elkaar geslagen moest worden. Later ging het over dodelijk geweld: "3 boys gaan die man spatten."
Mannen uit Marseille, België en Amsterdam
Het strafdossier telt ruim 1600 pagina's. Daaruit blijkt dat de meer dan dertig geronselde mannen van verschillende plekken kwamen. Een deel kwam uit Marseille en reisde door naar Brussel, anderen werden in België geronseld. Daarnaast was er een groep uit Amsterdam. De mannen uit Brussel verzamelden zich in een loods op ruim een half uur rijden van de Belgische hoofdstad. Daar moesten ze hun telefoons en identiteitsbewijzen inleveren. Een verdachte verklaart dat hij zijn identiteitsbewijs stiekem in zijn sok stopte.
In de loods had volgens de verhoren een man de leiding. Hij wordt beschreven als 'een grote blanke man met een oorbel', in een T-shirt met korte mouwen en met een lamp op zijn hoofd. Volgens een verdachte zei een van de aanwezigen: "Iedereen moet dood. Of het nou de kat is of de goudvis. Iedereen moet dood." Mannen die twijfelden, kregen te horen dat ze goed betaald zouden worden. "Ik hoorde de naam Big Joe", verklaart de verdachte. Volgens hem zei de man dat het was alsof ze een contract hadden getekend met de beste organisatie ter wereld. "Hij zei mocromaffia."
Wapens uitgedeeld voor aanslag in Overasselt
Na drie of vier uur reed een zwarte Land Rover de loods binnen, verklaart dezelfde verdachte. Hij heeft van alle verdachten het meest tegenover de politie verklaard. "De sporttassen zaten vol met wapens." Iedereen kreeg handschoenen en een bivakmuts. Volgens de verdachte werden er eerst een soort sollicitatiegesprekken gehouden: wie had al eens gedood, wie had een wapen vastgehad? Mannen met ervaring moesten vooroplopen. Zij kregen een foto te zien, vermoedelijk van de woning van Jan G. De 28-jarige G. is een veroordeelde crimineel.
Daarna reden de mannen weg in een vrachtwagen. Op een verlaten plek moesten ze uitstappen. Daar wachtten andere mensen en stond een grote vrachtwagen met een rode container. "De vrachtwagen waar we inzaten lag vol met bommen", verklaart de verdachte.
Beveiliger doodgeschoten bij schietpartij Overasselt
Ook vanuit het Belgische Temse en vanuit Amsterdam reden mannen naar Overasselt. Pas daar zagen ze met hoeveel ze waren: in het licht van de koplampen verzamelden zich ruim dertig man. Uitgelekte camerabeelden van het huis van Jan G. aan de Ewijkseweg tonen wat er daarna gebeurde. Een groep van drie mannen lijkt betrokken bij het doodschieten van Berry. De 51-jarige beveiliger hield de wacht voor het huis.
Daarna brak paniek uit. Mannen renden heen en weer en verscholen zich in een maïsveld. Via Signal hielden ze contact. "Scotoe (politie) op weg", schreef Schakelaar. Later: "Nee hun komen met meer."
Verdachten van schietpartij voorgeleid
De politie hield in totaal 35 verdachten aan. Op 4 september werden er 32 voorgeleid. Onder hen zijn 16 Fransen, 11 Nederlanders, 2 Algerijnen, 1 Libiër, 1 Oekraïner en 1 Belg. Twee Franse verdachten zijn 16 en 17 jaar oud.
Alle 32 worden verdacht van moord dan wel doodslag in vereniging. Welke rol ieder van hen precies had, is nog niet duidelijk. Daarnaast worden ze verdacht van poging tot moord op de twee agenten, het voorbereiden van een gijzeling en vuurwapenbezit. Verschillende media melden dat het geweld verband houdt met de vermissing van een lading cocaïne.
De verklaringen uit het strafdossier zijn nog niet door een rechter getoetst. Verdachten zijn niet verplicht de waarheid te vertellen. Hun verklaringen zijn daarom geen vaststaande feiten.
Appen in App-groep (@Pixabay)
Het Israëlische hooggerechtshof heeft vrijdag het besluit van de kiescommissie teruggedraaid om de twee grootste Arabische partijverbonden uit te sluiten van de parlementsverkiezingen. Volgens de rechters in Jeruzalem was dat besluit niet rechtmatig. Daarmee mogen de Arabische partijen op 27 oktober alsnog meedoen aan de verkiezingen in Israël.
Kiescommissie wilde Arabische partijen weren bij verkiezingen Israël
De kiescommissie besloot eind september met 18 tegen 5 stemmen de partijen uit te sluiten. Als reden noemde de commissie veiligheidszorgen. Ook zouden afzonderlijke parlementsleden de gewapende strijd van Palestijnen tegen Israël steunen. De partijen noemden de beschuldigingen racistisch, politiek gemotiveerd en antidemocratisch.
Het besluit gold voor de Verenigde Arabische Lijst (Ra'am) en voor de gezamenlijke lijst van de partijen Hadash, Ta'al en Balad. De kiescommissie bestaat voornamelijk uit vertegenwoordigers van de regeringspartijen van premier Netanyahu.
Tegelijk liet de commissie de extreemrechtse Joodse partij Otzma Yehudit (Joodse Kracht) toe, de partij van minister van Nationale Veiligheid Itamar Ben-Gvir. De verschillende besluiten leidden tot een debat over de vraag of de politieke kampen in Israël ongelijk worden behandeld.
Leider van Balad trekt zich terug
De kiescommissie wilde ook de parlementsleden Ofer Cassif en Sami Abu Shehadeh weren. Cassif mag van het hof toch meedoen. Abu Shehadeh, de leider van Balad, trok zich vooraf terug, waardoor het hof over hem geen uitspraak deed. Hij nam dat besluit nadat het hof hem had laten weten dat een meerderheid van de rechters hem anders zou uitsluiten.
De commissie wilde hem uitsluiten omdat hij in een artikel de aanval van Hamas op 7 oktober 2023 een "belangrijke historische gebeurtenis" had genoemd. Abu Shehadeh ontkent dat hij daarmee de gewapende strijd tegen Israël steunt. Ben-Gvir zegt dat zijn partij met succes campagne heeft gevoerd om hem uit de Knesset te houden.
Arabische partijen mogelijk beslissend na verkiezingen Israël
In Israël wonen zo'n twee miljoen Arabische burgers, ongeveer een vijfde van de bevolking. Politiek treden zij niet als één blok op.
Volgens peilingen kan noch het kamp van premier Netanyahu, noch dat van zijn tegenstanders rekenen op een absolute meerderheid. Haalt geen van beide 61 van de 120 zetels, dan kunnen de Arabische partijen bij de kabinetsformatie de doorslag geven. Voorwaarde is wel dat zij de kiesdrempel van 3,25 procent halen. Volgens prognoses komen de Arabische partijen samen momenteel op ongeveer twaalf zetels.
Netanyahu en verschillende mogelijke coalitiepartners sloten regeringsdeelname van Arabische partijen uit. Als redenen worden onder meer veiligheidszorgen en de houding van sommige Arabische politici tegenover Palestijnse organisaties genoemd.
Ra'am zoekt samenwerking met Joodse politici
Nu wordt gespeculeerd of in elk geval Ra'am bij een patstelling gedoogsteun kan geven aan een van de kampen, zonder zelf in een coalitie te stappen. De Joodse en zionistische politicus Yoav Segalovitz sloot zich aan bij de kieslijst van Ra'am. Het voormalige Knessetlid voor Yesh Atid zou zich kandidaat stellen zonder formeel lid van de partij te worden.
Segalovitz was eerder onder meer verantwoordelijk voor de bestrijding van geweldscriminaliteit in de Arabische samenleving. Ra'am-leider Mansour Abbas en Segalovitz presenteren hun samenwerking als een politieke brug tussen Joodse en Arabische Israëliërs. Waarnemers zien daarin een poging om samenwerking tussen het Joodse en het Arabische kamp makkelijker te maken.
In 2021 trad Ra'am onder leiding van Abbas toe tot de brede regeringscoalitie van Naftali Bennett en Yair Lapid. Het was de eerste keer dat een onafhankelijke Arabische partij deel uitmaakte van een Israëlische regeringsmeerderheid. De samenwerking was zowel onder Arabische als onder Joodse Israëliërs omstreden.
Verkiezingen Israel (@Gemini-AI-impressie)
VVD-leider Yesilgöz zei bij de start van de ministerraad dat haar partij er deze week "tientallen nieuwe leden" bij heeft gekregen. Uit navraag bij het partijbureau blijkt dat er in dezelfde periode ook VVD-leden hebben opgezegd. Vanaf de presentatie van de aangepaste kabinetsplannen op dinsdagavond tot en met donderdag kwamen er 78 opzeggingen en 21 aanmeldingen binnen.
Journalisten vroegen Yesilgöz of het een pittige week was voor haar partij. Ze noemde wat volgens haar goed ging voor de achterban. Zo zijn veel mensen blij dat er een oplossing is gekomen voor box 3, de vermogensbelasting, zei ze. Daarnaast meldde ze: "We hebben ook tientallen nieuwe leden erbij".
Opzeggingen VVD-leden sinds dinsdag
Het partijbureau houdt het ledenaantal bij sinds het kabinet de plannen presenteerde. Een woordvoerder van het partijbureau zegt dat de uitspraak van Yesilgöz gezien de cijfers niet onjuist is.
Volgens een woordvoerder van Yesilgöz loopt de partijleider er helemaal niet voor weg dat er ook leden opzeggen. Ze wilde alleen het beeld nuanceren dat de hele wereld deze dagen negatief is over de VVD.
Onvrede onder VVD-leden over box 3 en sociale zekerheid
Binnen de VVD is er ontevredenheid over het nieuwe pakket. Leden die de NOS sprak, zeggen dat appgroepen lijken te "ontploffen". Dat komt vooral doordat het kabinet aanvankelijk meer spaarders en beleggers belasting in box 3 wilde laten betalen. Ook valt het slecht dat onder meer verhuurders en mensen met een tweede woning meer moeten gaan betalen.
Andere leden vinden dat de bezuinigingen op de sociale zekerheid te makkelijk zijn losgelaten. Zij willen dat er op dat terrein toch wordt hervormd. Sommigen hebben het gevoel dat er een knieval is gemaakt richting oppositiepartij Pro, terwijl de VVD in de campagne beloofde die kant niet op te gaan.
Oud-bewindspersoon Fred Teeven zei deze week in Nieuws van de Dag: "Ik zie veel mensen afscheid nemen van de VVD. Als ze nog enige vertegenwoordiging willen overhouden in de Provinciale Staten, moeten ze wel uitkijken".
Karremans: 'roerige week' voor de VVD
VVD-minister Karremans van Infrastructuur sprak van een "roerige week" voor zijn partij. Volgens hem neemt veel onrust onder de achterban af als er wordt uitgelegd wat de VVD in de plannen heeft binnengehaald.
Karremans zegt dat de VVD last heeft van het beeld dat Pro zo positief is over het schrappen van de bezuinigingen op de sociale zekerheid. Als Pro zo positief is, denken rechtse mensen dat het pakket voor hen wel slecht zal uitvallen, redeneert hij. Volgens Karremans is er juist veel afgesproken voor de VVD-achterban, zoals een snelle overstap naar een vermogenswinstbelasting. "Dat sneeuwt een beetje onder, onder de glimlach van Jesse Klaver. Maar als je onder de motorkap kijkt, ligt er denk ik een stevig pakket."
Wat staat er in de aangepaste kabinetsplannen?
Vanaf 2028 komt er een vermogenswinstbelasting op aandelen. De bezuinigingen op de sociale zekerheid zijn definitief van tafel. Pro en Volt hebben gezegd de begroting van het ministerie van Sociale Zaken te steunen, maar zijn over de rest van de plannen nog niet overtuigd. JA21 noemt een deel van de financiering van de box 3-wijziging onacceptabel, omdat kleine beleggers erdoor worden geraakt. Pro had eerder gedreigd tegen het Belastingplan en de begroting van Sociale Zaken te stemmen als het kabinet de partij niet tegemoet zou komen.
Dilan Yesilgoz (@ WikimediaCommons en Pixabay bewerkt)
