De Verenigde Staten zetten NAVO-bondgenoten onder druk om zich terug te trekken uit het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag. Dat melden ingewijden aan de NOS, nadat nieuwswebsite Politico hierover berichtte. Amerikaans NAVO-ambassadeur Matthew Whitaker liet zijn collega's in juli tijdens een bijeenkomst van ambassadeurs weten dat Washington nauwlettend volgt welke landen aan Amerikaanse zijde staan.
Nederland en Frankrijk verzetten zich tijdens die bijeenkomst tegen de Amerikaanse oproep om het hof te torpederen. Voor Nederland kwam de druk niet als verrassing, aldus betrokkenen.
Campagne tegen het Internationaal Strafhof
President Trump voert al langere tijd een agressieve campagne tegen het Internationaal Strafhof, dat 125 lidstaten telt en individuen kan vervolgen voor genocide, misdrijven tegen de menselijkheid en oorlogsmisdrijven. De VS heeft het oprichtingsverdrag van het hof, het Statuut van Rome, nooit geratificeerd. Het arrestatiebevel van het ICC tegen de Israëlische premier Netanyahu, die wordt verdacht van oorlogsmisdaden, geldt als directe aanleiding voor de verscherpte Amerikaanse opstelling.
Minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio kondigde deze zomer aan het ICC systematisch te willen tegenwerken en schreef in een opiniestuk in The Wall Street Journal dat de VS het hof "steen voor steen" gaat afbreken. Vorig jaar stelde Trump al per decreet sancties in tegen betrokkenen bij het hof. Onlangs kondigde de VS opnieuw sancties aan tegen twee ICC-medewerkers: de Japanse rechter Tomoko Akane, voorzitter van het ICC, en de Senegalese aanklager Abdoulaye Seye. Zij verliezen onder meer toegang tot het Amerikaanse financiële systeem.
Koppeling met Amerikaanse troepen in Europa
Nieuw is dat de Amerikanen de druk op het Internationaal Strafhof lijken te koppelen aan de evaluatie van de Amerikaanse troepenaanwezigheid in Europa. Minister van Defensie Pete Hegseth liet NAVO-bondgenoten in juni weten dat hij binnen een half jaar met een herschikking van de Amerikaanse troepen in Europa komt. Hij koppelde de mogelijke terugtrekking aan de bereidheid van landen om steun uit te spreken voor Trumps Iran-oorlog. Deze zomer ontvingen bovendien alle NAVO-lidstaten een vragenlijst over hun steun aan het Amerikaanse buitenlandbeleid, onder meer over het optreden in het Midden-Oosten en de aankoop van Amerikaanse wapens.
Kort na de NAVO-top in Ankara begin juli, waar Trump zich nog positief uitliet over de bondgenoten, stuurde de VS een brief naar NAVO-delegaties met het dringende verzoek "onmiddellijk stappen te zetten" om zich terug te trekken uit het hof. Volgens het document dat Politico inzag, roept de brief de bondgenoten ook op om de "schijnvertoning van het ICC" voor eens en altijd te beëindigen.
Reactie van Nederland op de Amerikaanse druk
Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken verwijst naar eerdere uitspraken van minister Tom Berendsen. Hij liet meermaals weten dat Nederland als gastland en lid van het hof "standvastig" achter het werk van het Internationaal Strafhof blijft staan. Voor Nederland blijft de kwestie gevoelig: te felle kritiek op de Amerikaanse druk kan de campagne verder aanwakkeren, met het risico dat Nederland zelf doelwit wordt. Daarom kiest Den Haag zijn woorden voorlopig zorgvuldig.
Mark Rutte en Donald Trump in het Witte Huis 2025 (@TheWhiteHouse)
LET OP: Dit item kan NSFW plaatjes bevatten!
Elke dag (nou ja, zoveel mogelijk) een dosis plaatjes en memes. Random.
Grappig, mooi, bizar, interessant of compleet WTF?!?! Alles kun je hier tegenkomen.
En weet je een onderschrift bij een bepaalde foto? Zet het in de comments (die staan op de laatste pagina!)
Doen plaatjes het niet? Schakel dan je adblocker uit. Liever toch bannervrij FOK!ken? Neem een premium account en steun FOK!
Het Spaanse Congres van Afgevaardigden heeft ingestemd met een wetsvoorstel dat de Spaanse nationaliteit mogelijk maakt voor tienduizenden mensen uit de door Marokko beheerste Westelijke Sahara. Het gaat om mensen die voor 29 september 1977 in de voormalige Spaanse kolonie zijn geboren, en om hun kinderen. De Senaat in Madrid moet nog akkoord gaan voordat de wet ingaat.
Wat houdt het wetsvoorstel in
Het voorstel van de regering van premier Pedro Sánchez maakt het mogelijk dat mensen die onder Spaans bestuur in de Westelijke Sahara zijn geboren, en hun kinderen, de Spaanse nationaliteit aanvragen. Naar schatting komen tussen de 80.000 en bijna 200.000 mensen hiervoor in aanmerking. In de Westelijke Sahara wonen in totaal ongeveer 610.000 mensen.
Uit recentere parlementaire stukken blijkt dat aanvragers hun verzoek kunnen onderbouwen met oude Spaanse documenten, zoals een identiteitskaart, een geboorteakte of bewijs van werk bij de overheid tijdens het Spaanse bestuur. Kinderen van iemand die op grond van de wet de Spaanse nationaliteit krijgt, hebben vervolgens vijf jaar de tijd om die nationaliteit zelf aan te vragen, vanaf het moment dat de nationaliteit van de ouder officieel is geregistreerd. De conservatieve en de radicaal-rechtse oppositie in Spanje verzetten zich fel tegen het wetsvoorstel. De Marokkaanse regering heeft zich er tot dusver niet officieel over uitgelaten.
Westelijke Sahara al decennia omstreden
De Westelijke Sahara ligt aan de noordwestkust van Afrika en staat sinds het vertrek van Spanje grotendeels onder controle van Marokko. Het overige deel wordt beheerd door de onafhankelijkheidsbeweging Frente Polisario, die steun krijgt van buurland Algerije. De Verenigde Naties beschouwen het gebied officieel als een niet-zelfbesturend gebied.
Spanje liet in 2022 zijn jarenlange neutraliteit in het conflict los en koos daarmee de kant van Marokko. Dat besluit ligt gevoelig, omdat de Westelijke Sahara al decennia onderwerp is van politieke spanning tussen Marokko, Algerije en de Sahrawi-bevolking.
Gespannen banden na crisis bij Ceuta
De relatie tussen Spanje en Marokko staat al onder druk sinds eind juli een golf van migranten de Spaanse exclave Ceuta in Noord-Afrika bereikte. Op 30 en 31 juli kwamen meer dan 70.000 mensen lopend of zwemmend vanuit Marokko de exclave binnen. De meesten keerden kort daarna terug of werden teruggestuurd, maar duizenden migranten verblijven nog altijd in Ceuta. Volgens Spaanse cijfers vielen bij de toestroom tientallen doden.
Na de gebeurtenissen ontstonden speculaties dat Marokko de mensen bewust zou hebben doorgelaten, mogelijk uit onvrede over een bezoek van Sánchez aan Algerije in juli. Sánchez heeft een verantwoordelijkheid van Marokko herhaaldelijk van de hand gewezen, wat op scherpe kritiek van de Spaanse oppositie stuitte.
De Marokkaanse regering meldde donderdag dat er geen bewijs is voor betrokkenheid van Marokkaanse autoriteiten bij de gebeurtenissen in Ceuta. Marokko wil niet als zondebok dienen voor de binnenlandse partijpolitiek in Spanje, aldus een verklaring van het Marokkaanse ministerie van Buitenlandse Zaken die is verspreid door persbureau MAP.
De Europese Unie heeft inmiddels 114,7 miljoen euro toegezegd aan Spanje voor de opvang rond Ceuta, na de massale grensovergangen daar deze zomer.
De gemiddelde zorgpremie stijgt in 2027 naar verwachting met minstens 10 euro per maand, naar 169 euro. Dat blijkt uit uitgelekte Prinsjesdagcijfers die De Telegraaf heeft ingezien. Het kabinet rekent voor volgend jaar met een gemiddelde jaarpremie van 2028 euro, tegenover 1908 euro dit jaar.
Rekenpremie is nog geen definitieve zorgpremie
Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport maakt ieder jaar voorafgaand aan Prinsjesdag een inschatting van de zorgpremie voor het jaar erna. Deze rekenpremie vormt een uitgangspunt voor de rijksbegroting en wordt onder meer gebruikt bij de berekening van de zorgtoeslag.
De 169 euro is niet automatisch het bedrag dat verzekerden gaan betalen. Zorgverzekeraars stellen hun premies zelf vast en kunnen een deel van de stijgende kosten opvangen met hun reserves, waardoor de uiteindelijke premie lager kan uitvallen dan de rekenpremie. Die reserves worden volgens de sector wel steeds kleiner, waardoor het lastiger wordt om kostenstijgingen op die manier te beperken.
Verhoging eigen risico mogelijk uitgesteld
Naast de hogere zorgpremie speelt het verplichte eigen risico een rol. In het coalitieakkoord van VVD, D66 en CDA was afgesproken het eigen risico vanaf 2027 met 60 euro te verhogen, tot 455 euro inclusief indexatie. Uit de uitgelekte Prinsjesdagstukken blijkt dat die verhoging met een jaar wordt uitgesteld en het eigen risico naar verwachting op 395 euro blijft staan.
Of dat ook echt zo uitpakt, hangt af van de politieke onderhandelingen. De coalitie heeft met 66 zetels geen meerderheid in de Tweede Kamer, en ook in de Eerste Kamer is er geen meerderheid. Voor een verhoging van het eigen risico is daarom steun van oppositiepartijen nodig.
Zorgpremie en eigen risico hangen samen
De hoogte van het eigen risico heeft ook gevolgen voor de zorgpremie. Als verzekerden een groter deel van hun zorgkosten zelf betalen, hoeven zorgverzekeraars minder kosten via de premie te dekken. Een hoger eigen risico kan daardoor bijdragen aan een lagere maandpremie.
Verzekerden weten pas later dit jaar wat zij daadwerkelijk gaan betalen. Zorgverzekeraars maken hun definitieve premies traditioneel uiterlijk op 12 november bekend. De uitgelekte rekenpremie van 169 euro geeft daarmee vooral een indicatie van de richting waarin de zorgkosten voor huishoudens zich in 2027 kunnen bewegen.
Ziekenhuiszorg (@Freepik)
De gemiddelde energierekening in Nederland gaat de komende vijf jaar met tien procent omhoog. Dat blijkt uit een concept-brief over de energiekosten die vrijdag in de ministerraad wordt besproken. De stijging is naar verwachting het grootst voor huishoudens met een warmtepomp, al blijft hun gemiddelde jaarbedrag lager dan dat van andere groepen.
Stijgende netkosten belangrijkste oorzaak hogere energierekening
Vrijwel alle huishoudens krijgen tussen 2026 en 2031 te maken met een hogere energierekening, blijkt uit onderzoek dat het kabinet liet uitvoeren. Een ruime meerderheid betaalt in 2031 naar schatting 400 tot 600 euro per jaar meer dan nu. De stijging van tien procent is al gecorrigeerd voor inflatie en komt dus niet doordat prijzen en lonen in het algemeen stijgen.
De belangrijkste verklaring is de investeringen in het elektriciteitsnet, waarvan de kosten worden doorberekend aan huishoudens. Voor mensen met een warmtepomp en zonnepanelen speelt ook mee dat de salderingsregeling wordt afgeschaft. Daarnaast stijgen de kosten doordat het gebruik van fossiele brandstoffen wordt beprijsd.
Huishoudens met cv-ketel betalen het meeste, warmtepomp stijgt procentueel hardst
Huishoudens met een cv-ketel betalen in 2031 gemiddeld het meeste: naar schatting 2800 euro per jaar. Minister Van Veldhoven (Klimaat) noemt dat in de concept-kabinetsbrief opvallend, omdat het in deze groep vaker om kleinere woningen gaat. Mensen die zijn aangesloten op een warmtenet betalen dan gemiddeld 2650 euro per jaar.
Voor huishoudens met een hybride warmtepomp loopt de gemiddelde rekening op tot bijna 2400 euro. Huishoudens die volledig door een warmtepomp worden verwarmd en niet meer op het gas zijn aangesloten, krijgen de grootste stijging voor de kiezen: 70 procent. Toch komt hun gemiddelde rekening in 2031 uit op ongeveer 1200 euro per jaar, nog altijd het laagste bedrag van alle groepen. Een investering in een warmtepomp blijft daarmee volgens de onderzoekers aantrekkelijk.
Minister: stijging van energierekening past bij inkomensgroei
Van Veldhoven schrijft dat de onderzoeken laten zien dat de gemiddelde energierekening stijgt, maar niet sterk afwijkt van de verwachte besparingen en de gemiddelde inkomensgroei. Volgens de minister maken de investeringen in het elektriciteitsnet Nederland minder afhankelijk van het buitenland en vergemakkelijken ze de verduurzaming.
Ze wijst er in de brief op dat dit nodig is: door het recente conflict in het Midden-Oosten heeft Nederland al vier miljard euro extra uitgegeven aan hogere olie- en gasprijzen.
Warmtepomp (Andy / Andrew Fogg - https://creativecommons.org/licenses/by/2.0/)
Stefan Küng heeft de achttiende etappe van de Vuelta a España gewonnen. De Zwitser was de snelste in de individuele tijdrit over 32,1 kilometer van El Puerto de Santa María naar Jerez de la Frontera. Küng hield Callum Thornley drie seconden achter zich, terwijl Joao Almeida op negen seconden als derde eindigde. Primoz Roglic werd vierde en Wout van Aert moest genoegen nemen met de vijfde plaats.
Ethan Hayter zette vroeg op de dag met 35.55 minuten een scherpe richttijd neer, maar werd al snel voorbijgestreefd door zijn landgenoot Thornley. De jonge Brit reed gemiddeld 54,4 kilometer per uur en leek lange tijd op weg naar de ritzege. Küng was bij beide tussenpunten echter sneller en dook aan de finish met drie seconden onder de tijd van Thornley.
Na de binnenkomst van de tijdritspecialisten verschoof de aandacht naar de strijd om de rode trui. Roglic begon sterk en was bij het eerste tussenpunt al 21 seconden sneller dan klassementsleider Enric Mas. De Spanjaard hield daarna knap stand en bleef tot aan de finish in de buurt van zijn Sloveense concurrent.
Roglic kwam uiteindelijk negentien seconden na Küng over de streep, terwijl Mas 52 seconden toegaf op de dagwinnaar. Daardoor pakte Roglic slechts 33 seconden terug op de rodetruidrager. Met nog twee zware bergetappes voor de boeg heeft Mas in het algemeen klassement een voorsprong van 1.37 en blijft hij de grote favoriet voor de eindzege.
Minister Vijlbrief van Sociale Zaken en Werkgelegenheid wil dat werkgevers geen huur meer op het minimumloon van werkenden mogen inhouden. Dit schrijft de minister in een brief aan de Tweede Kamer. Op dit moment geldt nog een maximumpercentage van 25% van het brutominimumloon dat mag worden ingehouden in ruil voor woonruimte. Minister Vijlbrief schaft die inhoudingsmogelijkheid per 1 juli 2028 af.
Minister Vijlbrief van Sociale Zaken en Werkgelegenheid: "Ik wil voorkomen dat malafide werkgevers huisvesting en inhoudingen op het minimumloon als verdienmodel kunnen gebruiken. Veel arbeidsmigranten zijn nu te afhankelijk van hun baas voor een slaapplek. Daarom schaf ik de regeling af. Werkgevers moeten arbeidsmigranten een eerlijke prijs laten betalen voor huisvesting."
Uit een eerdere verkenning bleek dat werkgevers regelmatig het maximale bedrag inhouden op het loon, terwijl de kwaliteit van de woning dit soms niet rechtvaardigt. Dit werkt een verdienmodel in de hand. Daarnaast kan de Nederlandse Arbeidsinspectie na afschaffen van de regeling makkelijker controleren of een werkgever het wettelijk minimumloon betaalt.
Huurbescherming en huurprijsbescherming
De inhoudingsregeling wordt afgeschaft met de inwerkingtreding van de Wet passende huur. Dit wetsvoorstel van de minister van VRO biedt arbeidsmigranten betere huurbescherming en huurprijsbescherming.
Ondanks de nadelen die de huidige inhoudingsregeling bevat, heeft die regeling wel een aantal voorwaarden waar werkgevers aan moeten voldoen. Zo mag alleen ingehouden worden als een arbeidsmigrant een gecertificeerde woning krijgt. Daarom vindt de minister het verstandig om de huidige regeling af te schaffen op het moment dat de nieuwe wet ingaat. Dit is ook in lijn met twee moties van de Tweede Kamer. Door de aansluiting op het wetstraject van VRO wordt geborgd dat arbeidsmigranten goede huurbescherming krijgen en niet te veel betalen voor hun huisvesting.
De Wet passende huurcontracten is deze zomer in internetconsultatie gegaan. Het streven is dat de wet op 1 juli 2028 in werking treedt, en daarmee ook het besluit om de inhoudingsmogelijkheid af te schaffen.
Het Openbaar Ministerie (OM) ziet af van vervolging van de meeste demonstranten van Extinction Rebellion (XR) die op zaterdag 29 augustus de A12 in Den Haag blokkeerden. Dat laat het OM weten aan persbureau ANP. Bij de A12-blokkade hield de politie 53 mensen aan. Vervolging volgt pas als een demonstrant voor de derde keer wordt opgepakt.
Geen vervolging bij eerste overtreding
Het OM vervolgt niet bij een eerste overtreding van de Wet openbare manifestaties (Wom). Die wet regelt het recht om vreedzaam te demonstreren en te betogen. Wie daarna opnieuw wordt aangehouden, krijgt een waarschuwing. Het OM gaat pas vervolgen als een demonstrant zich "bij herhaling schuldig maakt aan het bewust overtreden van de Wom".
53 aanhoudingen bij A12-blokkade in Den Haag
De politie hield op zaterdag 29 augustus in totaal 53 mensen aan. Van hen werden er 51 opgepakt voor het overtreden van de Wet openbare manifestaties, nadat zij geen gehoor gaven aan het verbod op de demonstratie. Burgemeester Jan van Zanen had de betoging vooraf verboden.
Kort na 13.00 uur liepen tientallen actievoerders vanaf een oprit de Utrechtsebaan op, het deel van de A12 dat langs de tijdelijke Tweede Kamer ligt. Na ongeveer anderhalf uur was de weg ontruimd. De politie bracht alle aangehouden activisten met een bus naar het bureau.
Twee demonstranten gelden als veroorzakers van A12-blokkade
Twee demonstranten zijn daarnaast vastgehouden omdat zij het verkeer opzettelijk zouden hebben gestopt. De politie ziet hen als de veroorzakers van de blokkade. Zij kunnen daarvoor wel worden vervolgd. Het OM behandelt hun zaken binnenkort en neemt daar nog een besluit over.
Hardere lijn tegen snelwegblokkades
In de week voor de actie zeiden burgemeesters, het OM en de politie naar aanleiding van boerenprotesten dat zij snelwegblokkades in principe niet tolereren. De politie kondigde toen aan strenger op te treden. XR ging desondanks door met de blokkade. Volgens een woordvoerder is het "niet verboden" om op de snelweg te protesteren. Burgemeester Van Zanen verbood de demonstratie vooraf en liet de weg na anderhalf uur ontruimen.
Vrijdag is het 25 jaar geleden dat Al-Qaida vier vliegtuigen kaapte en aanslagen pleegde in de Verenigde Staten. De aanslagen overvielen de Amerikaanse inlichtingendiensten en brachten de toenmalige regering ertoe binnen enkele weken een antiterreurwet aan te nemen die de bevoegdheden van politie en diensten sterk uitbreidde. Het was de meest omvattende uitbreiding van staatstoezicht en veiligheidsbevoegdheden in de moderne Amerikaanse geschiedenis. Een deel is later ingetrokken, andere instrumenten zijn nog in gebruik.
De aanslagen van 11 september 2001
Negentien terroristen kaapten op 11 september 2001 vier passagiersvliegtuigen. Twee toestellen vlogen het World Trade Center in New York binnen, waarna beide torens instortten. Een derde vliegtuig boorde zich in het Pentagon bij Washington. Het vierde toestel stortte na ingrijpen van passagiers neer in open gebied in Pennsylvania. Bij de aanslagen kwamen 2.977 mensen om het leven.
Bij de herdenking in New York wordt dit jaar voor het eerst ook stilgestaan bij de naar schatting negenduizend mensen die later overleden aan ziektes die aan 9/11 worden toegeschreven.
De gevolgen zijn tot vandaag zichtbaar in het vliegverkeer. Reizigers leggen rugzak en schoenen in een bak, doen hun riem af, mogen vloeistoffen tot 100 milliliter meenemen en gaan door een bodyscanner. India McKinney van burgerrechtenorganisatie Electronic Frontier Foundation zegt dat er na de aanslagen "paniek" en "paranoia" heersten. Er ontstond een brede wens om het veiligheidsapparaat zo in te richten dat een herhaling van 9/11 uitgesloten zou zijn.
Antiterreurwet met één tegenstem door de Senaat
De uitgebreide bevoegdheden werden in het najaar van 2001 vastgelegd in de USA Patriot Act, zoals de antiterreurwet officieel heet. De Senaat nam de wet aan met 98 stemmen voor en één tegen, zonder uitvoerig debat in de Senaat of in het openbaar. De tegenstem kwam van de Democratische senator Russ Feingold, die zijn collega's vooraf opriep nauwkeurig te bestuderen wat er in het wetsvoorstel stond. Volgens hem mochten de vrijheden die terroristen probeerden te vernietigen niet worden opgegeven.
Zes weken na de aanslagen zette president George W. Bush zijn handtekening. Bestaande wetten stamden volgens hem nog uit het tijdperk van de draaischijftelefoon. De nieuwe wet maakte toezicht mogelijk op alle communicatiemiddelen die terroristen gebruiken, zoals e-mail, internet en mobiele telefonie.
Doug Bandow van het libertair georiënteerde Cato Institute verwijt politici van beide partijen dat zij 11 september hebben benut. Zij drukten bevoegdheden door die zij al langer nastreefden en die vaak los stonden van terrorismebestrijding. Een deel van die bevoegdheden noemt Bandow legitiem, maar per saldo ging het volgens hem om een "dramatische uitbreiding". Voor een debat over afzonderlijke bevoegdheden bestond destijds volgens hem geen gehoor. In de jaren daarna groeide het veiligheidsapparaat verder, onder meer met de oprichting van het ministerie van Binnenlandse Veiligheid.
Snowden onthult toezicht op eigen bevolking
In 2013 onthulde NSA-medewerker Edward Snowden dat instrumenten die bedoeld waren tegen buitenlandse terroristen ook werden ingezet tegen de Amerikaanse bevolking. Hij zei zaken te hebben gezien die de diensten niet zouden moeten doen en besluiten die "in het verborgene" waren genomen, zonder medeweten of instemming van het publiek. Volgens hem wisten zelfs vertegenwoordigers in de regering er niet van. McKinney ziet daarin een verschil tussen wat het Congres als wetgever bedoelde en wat er werkelijk gebeurde.
Na zijn publicaties hing Snowden strafvervolging boven het hoofd. Hij vluchtte via Hongkong naar Rusland. Een deel van de Amerikanen ziet hem als verrader, maar zijn boodschap kreeg wel gehoor.
Dat lag volgens Bandow vooral aan de Irakoorlog, die op dat moment al als mislukking gold. Veel Amerikaanse militairen waren omgekomen. Van de massavernietigingswapens die Saddam Hussein volgens de regering-Bush bezat, werd nooit een spoor gevonden. Steeds meer Amerikanen kwamen tot de conclusie dat Bush zijn macht had misbruikt en dat scherper toezicht op de eigen regering nodig was.
Antiterreurwet verdwenen, instrumenten gebleven
In de jaren daarna trok de politiek enkele toezichtsbevoegdheden weer in. De antiterreurwet uit 2001 bestaat in die vorm niet meer, maar een aantal instrumenten en praktijken die eruit voortkwamen, is nog in gebruik. Belangrijke details daarover blijven volgens McKinney afgeschermd als nationaal veiligheidsgeheim. Als zij de diensten concreet om opheldering vraagt, krijgt zij naar eigen zeggen steeds hetzelfde antwoord: "Wij willen het goede, net als jullie. Vertrouw ons." Zo hoort het volgens haar niet te gaan.
Toch is de VS in haar ogen geen surveillancestaat geworden, omdat de Amerikaanse grondwet de rechten van burgers beschermt. Bandow deelt die conclusie in grote lijnen, maar vreest misbruik van de macht van het veiligheidsapparaat.
Hij noemt het migratiebeleid van president Donald Trump een uitdaging voor de burgerlijke vrijheden, vooral door het optreden van migratiedienst ICE bij invallen. Wie er in Amerikaanse ogen buitenlands uitziet, moet er volgens hem rekening mee houden dat iemand hem vastgrijpt en bewijs van staatsburgerschap eist. Sommige mensen durven daardoor de straat niet meer op. Dat gemaskerde, gewapende mannen mensen oppakken, was twintig jaar geleden ondenkbaar, zegt Bandow: "Het risico dat onze vrijheden worden aangetast, is nu groter." Bij het Amerikaanse ministerie van Justitie verdween intussen een derde van de specialisten van de nationale veiligheidsdivisie.
Aanslag Twin Towers New York 9/11/ 2001 (@gNational Park Service)
Augustus 2026 was wereldwijd de warmste augustus sinds het begin van de metingen. Dat meldt de Europese klimaatdienst Copernicus. De gemiddelde temperatuur op aarde kwam uit op 16,96 graden Celsius, waarmee het vorige record uit juli 2023 licht werd overtroffen. Uit een nieuwe studie blijkt bovendien dat de hittesterfte in Europese steden de afgelopen jaren duidelijk is gestegen.
Record voor lucht- en zeewatertemperatuur
Volgens Copernicus lag de wereldwijde temperatuur in augustus 1,65 graad boven het niveau van voor 1900, de periode voordat de mens op grote schaal broeikasgassen begon uit te stoten. Ook de oceanen bereikten een record: de gemiddelde oppervlaktetemperatuur van het zeewater buiten de poolgebieden kwam uit op ruim 21 graden. Die waarde werd slechts één keer eerder gemeten, in maart 2024, toen het zomer was op het zuidelijk halfrond.
Voor West-Europa was de afgelopen zomer de warmste sinds het begin van de metingen, meldt Copernicus. Klimaatonderzoeker Samantha Burgess van het Europese instituut ECMWF zegt dat de waarnemingen laten zien hoe klimaatverandering leidt tot extremen in de atmosfeer en de oceaan.
Meer hittedoden in Europese steden
Naast de temperatuurrecords wijst een nieuwe studie op een toename van de hittesterfte in Europese steden. Onderzoekers vergeleken de periode 2015-2024 met de jaren 1991-2000 en telden gemiddeld 82 extra sterfgevallen per miljoen inwoners. Zuid-Europese steden werden daarbij het zwaarst getroffen, blijkt uit het 2026 Europe Cities Report. Vrijwel overal nam de sterfte door hitte toe.
De onderzoekers melden ook dat waarschuwingen voor extreme hitte de afgelopen jaren veel vaker zijn afgegeven: het aantal is meer dan verdrievoudigd ten opzichte van de vergelijkingsperiode. Het rapport wijst daarnaast op risico's voor de voedselzekerheid door klimaatverandering. Ook verspreiden infectieziekten zoals knokkelkoorts (dengue) zich door de opwarming over een groter gebied.
Opwarming zet door
De reeks warmterecords past in een langere trend: wereldwijd sneuvelen de laatste jaren aanzienlijk meer warmterecords dan kouderecords. Klimaatwetenschappers wijzen als oorzaak op de toenemende hoeveelheid broeikasgassen in de atmosfeer, vooral door de verbranding van kolen, olie en gas.
Een broeierige zomeravond in Rotterdam (@Gemini-AI-impressie)
Het aantal asielaanvragen in de Europese Unie is in de eerste helft van 2026 fors gedaald. Dat meldt het Europees Asielagentschap (EUAA), dat gevestigd is in Malta. Van januari tot en met juni kwamen er in de EU, Noorwegen en Zwitserland samen circa 332.000 nieuwe aanvragen binnen, bijna 17 procent minder dan in dezelfde periode vorig jaar. Daarmee ligt het aantal asielaanvragen op het laagste niveau in vijf jaar voor deze periode.
Frankrijk en Duitsland ontvangen de meeste asielaanvragen
Frankrijk registreerde met 69.000 aanvragen de meeste asielverzoeken van alle EU-landen. Duitsland volgt met ongeveer 54.500 aanvragen. Ook Italië en Spanje behoren tot de landen met de meeste asielaanvragen in de eerste helft van het jaar. In 31 procent van de aanvragen werd in een eerste beoordeling asielstatus of subsidiaire bescherming toegekend.
Nederland ontving 12.185 eerste asielaanvragen
Nederland registreerde, volgens cijfers van de IND, in de eerste zes maanden van 2026 12.185 eerste asielaanvragen. Dat is aanzienlijk minder dan de aantallen in Frankrijk en Duitsland. Als het maandelijkse tempo in de tweede helft van het jaar ongeveer gelijk blijft, komt het totaal over heel 2026 naar verwachting uit op 24.000 tot 25.000 aanvragen.
Ook de kans op een positieve beslissing daalde: het inwilligingspercentage kwam in de eerste helft van 2026 uit op 28,1 procent, minder dan drie op de tien behandelde verzoeken. Daarnaast registreerde de IND in dezelfde periode 8.877 ingereisde nareizigers in het kader van gezinshereniging.
Minder asielzoekers uit Syrië, Colombia, Oekraïne en Turkije
Volgens het EUAA komt de daling in de hele EU vooral doordat minder mensen uit Syrië, Colombia, Oekraïne en Turkije asiel aanvragen. Het agentschap wijst daarbij op de politieke omwenteling in Syrië en op de samenwerking tussen Europese landen en herkomstlanden om afgewezen asielzoekers terug te nemen. Verder constateert het EUAA dat het geweld in het Midden-Oosten vooralsnog niet heeft geleid tot meer asielaanvragen in Europa.
Strenger asielbeleid EU-lidstaten
EU-lidstaten voeren daarnaast een strenger migratiebeleid. Sinds 12 juni geldt een nieuwe Europese verordening die lidstaten verplicht om asielaanvragen van mensen uit bepaalde herkomstlanden versneld te behandelen, onder meer via procedures aan de buitengrenzen. Het gaat vooral om aanvragers uit landen met een lage inwilligingskans. De dalende trend zette al eind 2024 in en houdt sindsdien aan.
Asielzoekers komen aan in Griekenland (@Gemini-AI-impressie)
Physint, de nieuwe stealthgame van Hideo Kojima die oorspronkelijk door PlayStation Studios zou worden uitgegeven, komt nu onder de hoede van Xbox.
Met veel tromgeroffel en bombarie, kondigden Kojima Productions en Sony Interactive Entertainment destijds Physint tijdens de Summer Game Fest in 2024 voor het eerst aan. Physint werd omschreven als een "gloednieuwe, originele IP" en een "actiespionagespel van de volgende generatie". Helaas stopt die samenwerking nu na bijna 3 jaar omdat Sony heeft besloten om er geen geld meer in te steken.
In een verklaring op X zei Kojima dat Sony hem drie maanden geleden had laten weten dat het spel zou worden geannuleerd, en dat hij sindsdien op zoek is naar een nieuwe partner om mee samen te werken, om het project in leven te houden.
PlayStation publiceerde ook een eigen versie van de gebeurtenissen op Twitter/X, waarin het bevestigde dat het de "moeilijke beslissing" had genomen om zich terug te trekken uit het project, zonder echter uit te leggen waarom.
"Een update van PlayStation Studios: Na zorgvuldige afweging hebben we de moeilijke beslissing genomen om de samenwerking met Kojima Productions aan het project Physint te beëindigen", aldus het bericht.
“We blijven grote bewondering koesteren voor de visie van Hideo Kojima op het spel. Onze band is nog steeds hecht na drie decennia van toonaangevende, genre-bepalende creatieve samenwerking, en we kijken ernaar uit om ook in de toekomst nauw samen te werken met Hideo Kojima en zijn bekroonde onafhankelijke studio.”
Maar niet getreurd, Asha Sharma's XBOX comes in to save the day om de geldkraan voor het project weer open te draaien:
Asha Sharma, CEO van Xbox, omschreef de overeenkomst als “een belangrijk moment voor Xbox” en voegde in een officiële verklaring toe: “Makers hebben de keuze waar en hoe ze hun ideeën tot leven brengen. We zijn vereerd dat Kojima-san voor Xbox heeft gekozen om samen met Kojima Productions aan Physint te werken. Zijn ambitie om conventies uit te dagen weerspiegelt het soort creativiteit dat we bij Xbox willen ondersteunen.”
Wonen in een dorp is niet automatisch goedkoper dan wonen in de stad. Hoewel vergelijkbare woningtypen er vaak gunstiger geprijsd zijn, bestaat het aanbod voornamelijk uit grotere en duurdere woningen. Opvallend is dat steden daardoor naar verhouding meer betaalbare koopwoningen bieden. Tegelijkertijd stijgen de woningprijzen in dorpen stevig en is de markt er vrijwel even oververhit als in steden. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van NVM en Brainbay naar 2.172 Nederlandse dorpen.
De grootste verschillen zijn echter te vinden tussen dorpen onderling. Vooral de ligging speelt een doorslaggevende rol: dorpen nabij een stad zijn aanzienlijk duurder en minder betaalbaar dan verder afgelegen plaatsen. Juist in die afgelegen dorpen liggen de beste kansen voor woningzoekenden, met name bij tussenwoningen en appartementen. Niet het onderscheid tussen stad en dorp, maar de afstand tot de stad bepaalt waar betaalbaar wonen nog mogelijk is.
Dicht bij de stad fors duurder
Wonen in een dorp is gemiddeld niet goedkoper dan wonen in een stad. De gemiddelde verkoopprijs van een dorpswoning bedraagt medio 2026 €503.000, tegenover €487.000 in de stad. De ligging van een dorp blijkt daarnaast ook doorslaggevend. Een verkochte woning in een dorp dicht bij een stad kost gemiddeld €560.000. In een afgelegen dorp is dat €444.000: een verschil van 26%. Bij vrijstaande woningen loopt het verschil op tot ruim €200.000, oftewel 40%. Ook het betaalbare aanbod verschilt sterk. Van het aanbod in dorpen nabij een stad valt 20% onder de betaalbaarheidsgrens van €420.000; in afgelegen dorpen is dat 36%.
Een verhuizing naar een dorp betekent bovendien niet automatisch minder concurrentie. Verkooptijden, overbiedingen en de verhouding tussen vraag en aanbod liggen vrijwel op hetzelfde niveau als in steden. In het afgelopen jaar stegen de prijzen in de kleinste dorpen zelfs met 4,5%. De woningmarkt in dorpen is daarmee eveneens oververhit.
Woningmix verklaart verrassend prijsverschil
Wie woningtypen afzonderlijk vergelijkt, ziet een ander beeld. Een tussenwoning in een dorp kost gemiddeld €435.000 en is daarmee circa €50.000, of 11%, goedkoper dan in de stad. Een vrijstaande dorpswoning kost gemiddeld €626.000; voor een vrijstaande woning in de stad wordt bijna €200.000 meer betaald. Ook per vierkante meter liggen de prijzen van alle onderzochte woningtypen in dorpen lager.
Woningkoper in een dorp lang niet altijd uit het eigen dorp
Bijna één op de drie dorpswoningen wordt gekocht door iemand uit hetzelfde dorp. Ruim een vijfde van de kopers komt uit een ander dorp en iets minder dan de helft uit de stad. Vooral 30- tot 40-jarigen en jonge gezinnen kiezen voor een dorp dicht bij de stad. Stedelijke 60-plussers verhuizen relatief vaker naar een afgelegen dorp. Het beeld van een volledig lokale dorpsmarkt klopt dus niet: het aanbod in omliggende plaatsen en de afstand tot stedelijke voorzieningen sturen verhuisbewegingen sterk.
Meer huishoudens, ook bij beperkte bevolkingsgroei
Een op de vijf Nederlandse woningen staat in een dorp. Dorpen tellen bijna 1,7 miljoen woningen en hebben een uitgesproken grondgebonden karakter: 70% van de voorraad is koop en de gemiddelde woning meet 121 m², tegenover 99 m² in steden. Tegelijkertijd vergrijzen dorpen en worden huishoudens kleiner. Tussen 2011 en 2021 groeide het aantal dorpshuishoudens met 8,1%, terwijl het inwonertal met 3% toenam. Zelfs in afgelegen dorpen nam het aantal huishoudens met 6% toe. Een stabiel inwonertal betekent daarom niet dat de woonvraag of het aantal huishoudens stilstaat.
Nieuwbouw groeit, maar de juiste mix is cruciaal
Sinds 2016 zijn ongeveer 160.000 woningen aan dorpen toegevoegd. Relatief groeide de dorpse voorraad sterker dan de stedelijke: bijna 11 nieuwe woningen per 100 bestaande woningen, tegenover circa 9 in steden. Van de dorpse nieuwbouw is 77% grondgebonden. Appartementen groeien echter het snelst en huurwoningen winnen voorzichtig terrein, vooral in grotere dorpen en nabij steden.
Volgens NVM vraagt dit om gerichte woningbouwprogramma’s die zorgen dat het dorp voor een breder publiek aantrekkelijk blijft: Starters hebben betaalbare woningen nodig, gezinnen zoeken ruimte en veel senioren willen levensloopbestendig blijven wonen in hun eigen sociale omgeving. Een betere mix bevordert het aanbod en kan scholen, winkels en andere voorzieningen helpen behouden. Ook kleine projecten kunnen in een dorp daarom een groot verschil maken.
Dorpsstraat (@Gemini-AI-impressie)
Politieke betrokkenheid is de afgelopen paar jaar vooral onder jongeren toegenomen. Jongeren hebben meer vertrouwen in de politiek en doen vaker mee aan protesten en demonstraties dan oudere leeftijdsgroepen. Ze hebben wel minder interesse in de politiek dan oudere leeftijdsgroepen, maar die is de afgelopen jaren ook onder jongeren toegenomen. Dit meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) op basis van nieuwe cijfers over 2025 uit het onderzoek Sociale samenhang en welzijn.
Vertrouwen in politiek alleen onder jongvolwassenen toegenomen
Ouderen hebben minder vertrouwen in de politiek dan jongeren. In 2025 had 62 procent van de 15- tot 18-jarigen en 55 procent van de 18- tot 25-jarigen vertrouwen in de politiek. Onder 65- tot 75-jarigen was dat half zo veel (31 procent). Tussen 2023 en 2025 nam het vertrouwen in de politiek alleen toe onder jongeren van 18 tot 25 jaar.
18- tot 35-jarigen doen vaakst mee aan protestactie of demonstratie
Jongeren (18 tot 35 jaar) – vooral studenten en mensen met een afgeronde hbo- of wo-studie – doen vaker dan 35-plussers mee aan protestacties of demonstraties. De deelname aan zulke acties door jongeren nam na 2018 toe. In 2023 en 2024 lag de actiebereidheid onder jongeren weer wat lager. Onder 35-plussers schommelde de deelname aan protestacties en demonstraties tot 2025 licht. In 2025 nam deze voor alle leeftijdsgroepen toe.
Toename politieke belangstelling jongeren
Terwijl het vertrouwen in de politiek bij ouderen relatief laag is, is hun politieke interesse juist groter dan bij jongeren. In 2025 was 37 procent van de 15- tot 18-jarigen tamelijk of zeer geïnteresseerd in politiek, tegen 64 procent van de 65- tot 75-jarigen. In 2021 (tijdens de coronapandemie) nam de interesse in de politiek toe, vooral onder 18- tot 25-jarigen. Daarna daalde hun interesse weer, om vervolgens in 2024 en 2025 opnieuw toe te nemen.
Politieke partijen in de Tweede Kamer 2026 (@Gemini-AI-impressie)
Nu het aantal daklozen met verslavingsproblemen in Amsterdam toeneemt, mengt ook de GGZ zich in het debat over hoe dit op te lossen. De branchevereniging voor de geestelijke gezondheidszorg pleit voor een andere manier van financiering. Ze reageren daarmee op kritiek van burgemeester Halsema, die vorige week stelde dat de GGZ nog te vaak patiënten selecteert op of een behandeling wel of geen succes kan hebben. Ruth Peetoom, voorzitter van de Nederlandse GGZ, wijst op een versnipperd systeem: "Mensen hebben hulp nodig, zij hebben niks aan al die verschillende schotten."
Ook de Nederlandse GGZ ziet dat de problemen rondom verslaafde daklozen met de dag toenemen. In de stad zijn op dit moment zo'n 3600 overlastgevende personen in beeld en dat aantal stijgt.
Peetoom wijst op de versnippering van het systeem als één van de oorzaken. "Dat geldt zowel voor het geld, voor de financiering, als ook voor allerlei regels. En dat helpt niet, want mensen hebben gewoon hulp nodig. Die hebben niks aan die verschillende schotten. Voor de samenwerking hebben we echt het rijk nodig, dat de dingen anders organiseert en ook anders financiert."
Succesverhalen
Burgemeester Halsema stelde vorige week dat het zorgsysteem is ingericht op succesverhalen, waardoor patiënten met ingewikkelde mentale problemen vaker op straat belanden.
Peetoom zegt dat de huidige financiering inderdaad ontoereikend is, waardoor complexe gevallen niet op de juiste manier geholpen worden. Volgens haar hebben patiënten met psychiatrische en verslavingsproblemen begeleiding nodig in verschillende fases van hun leven, begeleiding die de GGZ op dit moment onvoldoende kan bieden. Wanneer iemand na behandeling bij de GGZ op straat belandt, is de kans op een terugval daarom groot: "Zonder huis zijn alle behandelingen binnen de kortste keren tenietgedaan", aldus Peetoom.
Samenwerken
Dat burgemeester Halsema aan de bel trekt met een oproep om het huidige systeem te veranderen, is volgens Peetoom dan ook een goede zaak. De GGZ sluit zich aan bij de oproep van Halsema voor meer samenwerking tussen onder andere gemeentes, woningcorporaties en schuldhulpverleners om dak- en thuislozen met mentale problematiek in de toekomst de juiste hulp te bieden. Peetoom: "We kunnen gaan vingerwijzen en verantwoordelijkheden over de schutting gooien. Het tegendeel moet gebeuren: echt die samenwerking versterken."
Een noodzakelijke samenwerking, zo blijkt uit een officiële telling in april 2025 dat er ruim 11.000 dak- en thuisloze mensen verbleven in Amsterdam. Ongeveer 3600 mensen daarvan zijn in beeld bij de gemeente als overlastgevend. Sinds vorig jaar ziet burgemeester Halsema dat het daklozenprobleem buitenproportioneel groot wordt. Daarnaast ziet de burgemeester dat het middelengebruik onder daklozen stijgt.
Om goede ondersteuning te bieden, wijzen zowel voorzitter van de GGZ Peetoom en burgemeester Halsema naar politiek Den Haag. Volgens hen is het kabinet aan zet om de manier van financieren van het huidige systeem te veranderen. Ondanks aangekondigde bezuinigingen op de GGZ kijkt Peetoom hoopvol naar de toekomst: "Ik zie op dit moment dat verschillende ministeries de handen ineen slaan. Ik ben heel benieuwd naar concrete plannen die daaruit voortkomen."
De AfD boekte op 6 september een monsterzege bij de verkiezingen in de Duitse deelstaat Saksen-Anhalt. Volgens buitenlandexpert Laurien Crump van het Centrum voor Parlementaire Geschiedenis van de Radboud Universiteit wordt de rol van de Verenigde Staten hierin onderschat. Ze wijst op eerdere steunbetuigingen van vicepresident J.D. Vance en ondernemer Elon Musk aan de AfD en stelt dat deze inmenging te weinig aandacht krijgt.
Verkiezingswinst AfD in Saksen-Anhalt historisch groot
De AfD haalde 43,8 procent van de stemmen, meer dan het dubbele van het resultaat in 2021. Het deelstaatparlement telt 83 zetels; de AfD komt op 39, vier te kort voor een meerderheid. De CDU moet fors inleveren en houdt nog maar 15 zetels over. SPD, Die Grünen en Die Linke halen elk 8 zetels, de BSW 5. De opkomst kwam uit op 77,8 procent, de hoogste in Saksen-Anhalt sinds de Duitse hereniging in 1990.
Volgens Crump is de uitslag meer dan alleen een verkiezingsuitslag. Ze wijst op de Amerikaanse betrokkenheid bij de opkomst van zogenoemde patriottische partijen in Europa, waaronder de AfD. "Het is voor ons buitengewoon problematisch dat onze grootste bondgenoot zich enerzijds militair terugtrekt uit Europa, maar anderzijds openlijk dit soort partijen steunt", zegt ze in het EO-programma Dit is de Dag. Dat wordt volgens haar vaak onder het tapijt geveegd. "Misschien omdat het te pijnlijk is om te erkennen", aldus Crump.
Steun van Vance en Musk aan AfD
Crump verwijst naar de Amerikaanse nationale veiligheidsstrategie, waarin steun aan patriottische partijen in Europa expliciet als speerpunt wordt genoemd. Deze inmenging kreeg concreet vorm toen Vance zijn toespraak op de Veiligheidsconferentie van München in 2025 gebruikte om Duitse politici op te roepen hun "firewall" tegen de AfD te laten varen. AfD-covoorzitter Alice Weidel ontmoette Vance destijds op diezelfde conferentie.
Ook Musk steunde de partij openlijk. Hij onderschreef de AfD voor de Duitse federale verkiezingen van 2025 en verklaarde tijdens een campagnebijeenkomst dat de partij "de toekomst van de beschaving zou redden". Crump noemt in dat verband ook een felicitatie van Musk aan de AfD, waarop Weidel bedankte voor de steun.
Belang bij verdeeld Europa
Volgens Crump hebben zowel Rusland als de VS baat bij een verdeeld Europa. De AfD heeft een pro-Russische houding, wat volgens haar Poetin in de kaart speelt: "Sinds de Koude Oorlog wil Rusland Europa al uit elkaar spelen. Poetin kan achteroverleunen, want Trump doet dat al voor hem."
Voor de steun vanuit de VS ziet Crump een andere verklaring, namelijk irritatie over Europese regels rond digitale vrijheden. "De Elon Musks en de Zuckerbergs vinden de EU met al die regels lastig. De AfD houdt zich daar niet mee bezig." Ze noemt de EU-opstelling rond Groenland en de oorlog in Iran als voorbeelden van hoe een sterke EU er volgens haar is omgeslagen van bondgenoot in blok aan het been van de VS.
Vergelijking met de Koude Oorlog
Crump stelt dat Europa nu tussen twee grootmachten in zit die allebei belang hebben bij verdeeldheid. Ze noemt dat een fundamenteel ander scenario dan tijdens de Koude Oorlog, toen de VS zich volgens haar in theorie opstelde als voorvechter van liberale democratie en vrijheden tegenover het Sovjetblok. "Tegenwoordig kun je een directe lijn van Trump via de AfD naar Poetin trekken." Ze verwijst daarbij naar onderzoek waaruit zou blijken dat de VS onder Trump in één jaar tijd net zo autocratisch is geworden als Rusland, Turkije en Hongarije onder Orbán in tien jaar.
Elon Musk (@Gage Skidmore - https://creativecommons.org/licenses/by-sa/2.0/)
Premier Rob Jetten en zijn partij D66 hebben honderden berichten op sociale media laten genereren door kunstmatige intelligentie. Dat blijkt uit onderzoek van de Volkskrant naar de accounts van de premier en zijn partij. D66 zegt AI te gebruiken als hulpmiddel bij het opstellen van teksten, maar experts wijzen op risico's voor de geloofwaardigheid van de premier.
Onderzoek met AI-detector Pangram
Sinds juni 2025 zijn volgens de Volkskrant minstens 232 unieke berichten van Jetten (68 posts) en D66 (164 posts) gegenereerd met taalmodellen zoals ChatGPT en Claude. Omdat teksten vaak gelijktijdig op meerdere platforms verschijnen, waaronder X, Instagram, Facebook en LinkedIn, komt het totaal aantal AI-gegenereerde uitingen uit op 434.
Voor het onderzoek werden 1.812 berichten vanaf 2021 doorgelicht met de AI-detector Pangram. Doordat zulke detectoren voorzichtig zijn ingesteld, kan het werkelijke aantal AI-berichten hoger liggen. Bij coalitiepartners Dilan Yeşilgöz (VVD) en Henri Bontenbal (CDA) werden nauwelijks AI-teksten aangetroffen. Ook voor ten minste anderhalve pagina van Jettens boek 'Hoe het wél kan' is AI ingezet, evenals voor de gesproken teksten in drie D66-campagnevideo's.
Gebruik AI-teksten ook bij emotionele onderwerpen
De AI-inzet bleef niet beperkt tot zakelijke aankondigingen. Taalmodellen schreven ook teksten over onderwerpen als een bezoek aan Kamp Westerbork, de oorlog in Oekraïne en de herdenking van de vliegtuigramp met vlucht MH17. In meer dan de helft van de AI-berichten op Jettens persoonlijke accounts spreekt de premier in de ik-vorm, met woorden over luisteren, voelen en herdenken.
Direct na de val van het kabinet-Schoof nam het gebruik van AI toe: in die periode kwam bijna een derde van alle online berichten van Jetten en D66 uit een taalmodel.
Fouten in AI-gegenereerde berichten
De inzet van AI leidde ook tot inhoudelijke fouten. In een bericht over de woningmarkt werd de verhuisketen omgekeerd beschreven. Een vergelijking over netcongestie kwam niet overeen met de werkelijkheid. Een D66-voorstel over gevangenen werd voorgesteld als oplossing voor het cellentekort, terwijl het voorstel geen extra cellen oplevert.
Reactie D66 en discussie over AI-labeling
D66 bevestigt het gebruik van AI-modellen, maar stelt dat content altijd begint én eindigt met de blik en aanpassingen van medewerkers. Volgens de partij wordt AI gebruikt om teksten op te stellen, te structureren of om spelfouten te corrigeren. Experts waarschuwen in de Volkskrant dat de authenticiteit van de premier hierdoor kan afnemen en dat berichten inhoudelijk op elkaar gaan lijken, waardoor ze weinig inhoud overhouden.
D66 pleit op Europees niveau voor verplichte labeling van AI-gegenereerde content. Op de eigen berichten ontbraken zulke labels tot dusver.
Rob Jetten april 2026 (@Arlington National Cemetery)
President Trump heeft woensdag tijdens de eerste Republikeinse midterm-conventie ooit beloofd dat elke volwassen Amerikaan 5000 dollar krijgt, mocht zijn partij bij de tussentijdse verkiezingen in november de meerderheid in het Congres behouden. Hij deed die uitspraak in het American Airlines Center in Dallas, waar de Republikeinse Partij campagne voert voor de verkiezingen van het Huis van Afgevaardigden en een deel van de Senaat.
Trump noemde de uitkering zelf een "dividend" en vergeleek die met de winstuitkering van een bedrijf aan zijn aandeelhouders.
Trump belooft 5000 dollar per Amerikaan
"Als de Republikeinen zowel het Huis als de Senaat winnen, zal ik vanwege ons enorme economische succes elke volwassen Amerikaan 5000 dollar dividend uitkeren", zei Trump tegen zijn publiek. "Als de Republikeinen winnen, winnen jullie ook en krijg je 5000 dollar." Dat noemde hij zelf het "Trump-dividend" — een term die uitsluitend van de president zelf komt.
Volgens Reuters stelde hij als enige voorwaarde dat het geld in de Verenigde Staten moet worden uitgegeven. Waar het benodigde bedrag van ruim 1 biljoen dollar vandaan moet komen, liet hij in het midden, en ook is onduidelijk of een dergelijke uitkering wettelijk is toegestaan.
Critici noemden het plan een bedenkelijk voorstel of ronduit omkoping.
"Trumpapalooza" in Dallas
De bijeenkomst kwam er op verzoek van Trump zelf, om enthousiasme te kweken voor de tussentijdse verkiezingen in november. Amerikanen kiezen dan een nieuw Huis van Afgevaardigden en een deel van de Senaat, maar geen nieuwe president. Toch stelde Trump zichzelf en zijn beleid centraal op de conventie. "Doe maar net alsof ik op het stembiljet sta", zei hij tegen zijn achterban.
Normaal gesproken kiest een partijconventie een presidentskandidaat en wordt er gestemd over de partijkoers. Omdat dit een midterm-jaar is, was daarvan dit keer geen sprake. Amerikaanse media noemen de bijeenkomst daarom "Trumpapalooza": ze staat volledig in het teken van de president, zonder dat er officiële partijzaken worden behandeld.
Onbekende Republikeinse kandidaten die in november wel meedoen aan de Mid-terms mochten zich als eerste voorstellen. Verliezen zij hun race, dan dreigt de partij van Trump de meerderheid in een of beide kamers van het Congres kwijt te raken. Toch werd de meeste spreektijd besteed aan de president zelf, die op beide avonden van de conventie het woord zou voeren.
Lage rapportcijfers voor Trump
Dat Trump zo veel podium krijgt, is niet zonder risico voor de partij. Peilingen laten zien dat veel Amerikanen ontevreden zijn over de richting van het land, mede door de aanhoudende oorlog met Iran en stijgende prijzen aan de pomp en in de supermarkt. Die ontevredenheid wordt vooral Trump zelf aangerekend: in een recente peiling van de Financial Times zegt slechts 33 procent van de kiezers dat hij het goed doet als president. Daardoor bestaat het risico dat hij de partij met zich meesleept in de peilingen.
Republikein Rochelle Brooks, die tussen de 5000 en 20.000 dollar betaalde om aanwezig te zijn, wijt de tegenvallende cijfers niet aan het beleid van Trump maar aan een zwakke communicatiestrategie van de partij. Volgens haar is de conventie vooral bedoeld om de achterban te mobiliseren en geld in te zamelen. Voor donoren geldt dan ook een aanzienlijk prijskaartje: een rondetafelgesprek met de president kost volgens The Wall Street Journal 250.000 dollar, een foto met Trump 88.000 dollar en een foto met vicepresident JD Vance 35.000 dollar.
Verdeeldheid binnen Republikeinse partij
Diverse Republikeinen uit kwetsbare kiesdistricten bleven weg uit Dallas. Senator Susan Collins uit Maine en senator Dan Sullivan uit Alaska sloegen de uitnodiging af, uit vrees dat de conventie een referendum over Trump zou worden waarvan zij de dupe zouden worden. Fetterman, de Democratische senator uit Pennsylvania, sprak de conventie via video toe en zei dat hij wil samenwerken met Trump en diens Republikeinse collega's.
Trump kondigde aan de komende weken campagne te voeren in alle swingstates, de staten die wisselend Republikeins en Democratisch stemmen. "Wij kunnen al die verkiezingen winnen. Ik ga naar al die staten en als het moet kom ik zelfs een paar keer terug", aldus de president.
President Donald Trump (@TheWhiteHouse)
Botic van de Zandschulp is er niet in geslaagd de halve finales van de US Open te bereiken. De 30-jarige Nederlander verloor in New York in drie sets van de als eerste geplaatste Alexander Zverev: 2-6, 5-7, 1-6. Daardoor blijft Sjeng Schalken, die in 2002 de laatste vier haalde, voorlopig de laatste Nederlandse man in de halve finales van een grandslamtoernooi.
Van de Zandschulp maakte in de eerste set te veel onnodige fouten om het Zverev echt lastig te maken. De Duitser oogde met vijf dubbele fouten en het nodige gemopper kwetsbaar, maar profiteerde van de dertien onnodige fouten van zijn tegenstander en trok de set met 6-2 naar zich toe.
In de tweede set kreeg Van de Zandschulp zijn beste kansen. Bij 5-4 kreeg hij op de service van Zverev een setpoint, maar na een lange rally sloeg hij zijn forehand in het net. Even later benutte Zverev bij 5-5 zijn enige breakpoint van de set wel, waarna hij de set uitserveerde. Met een vroege break in de derde set brak de Duitser het laatste verzet van Van de Zandschulp.
Zverev neemt het in de halve finale op tegen Karen Khachanov, die profiteerde van een opgave van de Belg Alexander Blockx. De andere halve finale gaat tussen de Amerikanen Ben Shelton en Frances Tiafoe.
