FOK!
FOK!


Laatste items
Laatste items
Toon berichten uit deze thema's





Toon berichten van deze types







Actieve items
Actieve items


Forum
Forum


Archief
Artikelen van woensdag 19 augustus 2026

Battlefield 6 krijgt gratis Top Gun-update

Oscar.

Battlefield 6 duikt vandaag de cockpit in met een gratis Top Gun-update, compleet met het terugkerende Wake Island en tweezits gevechtsjets. De uitbreiding is een eerbetoon aan de filmreeks, maar dan met een flinke scheut Battlefield-bombast. Er komen twee nieuwe modi bij: Carrier Strike, waarin beide teams elkaars vliegdekschip proberen te slopen, en Gauntlet: Fighter Sweep, een dogfight-uitdaging binnen de gratis modus REDSEC. Wake Island keert terug in een nieuw jasje, met veel meer nadruk op marine-oorlogsvoering en gevechten die zich over land, lucht en zee uitstrekken.

Wie liever zelf achter de knuppel kruipt, kan kiezen uit twee nieuwe tweezits jachtvliegtuigen: de F-74A Seacat en de F/A-81F Super Spectre. Daarnaast voegt de update het Interdictor sluipschuttersgeweer toe en duikt er in REDSEC een gecrasht vliegdekschip op bij Fort Lyndon, compleet met eigen buit. Spelers kunnen bovendien de vertrouwde Top Gun-personages Rooster, Bob en Warlock spelen, als onderdeel van de nieuwe eenheid CJTF Helix.

De update zelf is gratis voor iedereen die Battlefield 6 al bezit, en wie nog twijfelt kan van 18 tot en met 25 augustus gratis REDSEC uitproberen. Alles wat je in die periode ontgrendelt, blijft trouwens gewoon van jou als je de game daarna alsnog koopt, een slimme zet om twijfelaars over de streep te trekken. Battlefield 6 x Top Gun is sinds 18 augustus te spelen op PlayStation 5, XBOX Series X|S en pc.

Star Wars: Zero Company laatste trailer zet de toon

Karel van Hasselt (Kensuke)

Star Wars: Zero Company komt al op 27 augustus uit voor PS5, Xbox Series X|S en pc. Het gaat hier om een tactische XCOM-achtige game, met ook een vleugje Mass Effect. Uitgever Electronic Arts heeft een allerlaatste trailer vrijgegeven die zowel de strategische gevechten als de filmishe toon laat zien.

De game wordt voornamelijk gemaakt door een nieuwe ontwikkelaar genaamd Bit Reactor, die bestaat uit veteranen die aan games zoals XCOM en Civilization hebben gewerkt. Fans noemen deze titel daarom soms al ZCOM (Zero Company). Als je inhoudelijk meer over de game wilt weten, kun je hier alvast onze uitgebreide preview lezen.

Westnijlvirus in donorbloed Utrecht: besmet bloed al bij patiënt toegediend

Jippie

Bij een bloeddonor in de provincie Utrecht is een besmetting met het westnijlvirus vastgesteld. Bloedbank Sanquin ontdekte de infectie in augustus tijdens wetenschappelijk onderzoek onder bloeddonoren. Een deel van het besmette bloed was op dat moment al toegediend aan een patiënt.

Bloedplaatjes al toegediend voordat besmetting bekend was
Donorbloed wordt in Nederland niet standaard getest op het westnijlvirus, omdat er sinds 2020 geen menselijke besmetting is vastgesteld. De infectie kwam nu aan het licht via een steekproefonderzoek van Sanquin, waarvoor andere termijnen gelden dan bij reguliere screening. Tegen de tijd dat de uitslag bekend was, waren de bloedplaatjes uit de donatie al gebruikt.

Een bloeddonatie wordt gesplitst in rode bloedcellen, bloedplaatjes en plasma. Bloedplaatjes zijn maximaal een week houdbaar en worden daardoor sneller ingezet dan rode bloedcellen (35 dagen) en plasma, dat jarenlang bevroren bewaard kan worden. Sanquin riep de nog niet gebruikte producten terug. Het gaat volgens de bloedbank om één ontvanger.

Sanquin breidt screening op het westnijlvirus uit
Sanquin wijst de provincie Utrecht en de Gooi- en Vechtstreek aan als risicogebieden, omdat de besmette donor daar woont en niet recent in het buitenland is geweest. Volgens het RIVM is de infectie daarom waarschijnlijk lokaal opgelopen via een muggenbeet. Sinds 14 augustus test Sanquin alle bloeddonaties uit die gebieden op het virus.

Ook bij een vogel in de provincie Utrecht en een paard in Zuid-Holland werd het westnijlvirus vastgesteld. Vanaf komende week vraagt Sanquin alle donoren of zij in de voorgaande weken in de provincie Utrecht of de Gooi- en Vechtstreek hebben overnacht. Is dat het geval, dan wordt hun bloed eveneens getest.

Kans op besmetting met het westnijlvirus blijft klein
Het virus circuleert normaal tussen vogels en muggen; mensen en paarden kunnen incidenteel worden besmet, maar geven het virus zelf niet door. Het is de eerste bevestigde humane besmetting met het westnijlvirus die in 2026 in Nederland is ontstaan; de vorige dateert van 2020. Volgens het RIVM blijft de kans om in Nederland het virus op te lopen nog altijd heel klein.

Van de besmette mensen krijgt ongeveer 80 procent geen klachten. Zo'n 19 procent ontwikkelt westnijlkoorts met griepachtige symptomen en bij 1 procent treden neurologische klachten op. Mensen boven de 50 jaar en mensen met verminderde weerstand lopen een grotere kans op een ernstiger verloop; in zeldzame gevallen kan iemand aan de gevolgen overlijden.

Eerder deze maand overleed een vrouw in Drenthe na een besmetting met het westnijlvirus, die zij in Zuidoost-Europa had opgelopen. Of onderliggende gezondheidsproblemen een rol speelden, maakt de GGD Drenthe uit privacyoverwegingen niet bekend.

Advies om muggenbeten te voorkomen
Het RIVM adviseert vooral kwetsbare mensen om muggenbeten te voorkomen, bijvoorbeeld met horren voor ramen en door bakjes met stilstaand water in de tuin leeg te gooien. Bedekkende kleding en middelen met DEET kunnen eveneens helpen. Volgens Sanquin duikt het westnijlvirus de laatste jaren steeds noordelijker in Europa op, een trend die samenhangt met aanhoudend warm weer.

Mug (@Gemini-AI-impressie)
Mug (@Gemini-AI-impressie)

Verdachte doodsbedreiging prinsessen Amalia en Alexia komt vrij

Jippie

De rechtbank in Den Haag heeft dinsdag het voorarrest van de 33-jarige Anne Romke van der H. uit het Groningse Uithuizen opgeheven. De man staat terecht voor het bedreigen van prinsessen Amalia en Alexia en het voorbereiden van een aanslag op de vrijheid van Amalia. Volgens de rechtbank zijn er geen redenen meer om hem langer vast te houden, waardoor hij dinsdag op vrije voeten komt.

Bijlen met namen Alexia, Mossad en Sieg Heil ingekerfd
Van der H. werd in januari aangehouden in een hotel in Den Haag. Aanleiding was een melding van gasten over een schreeuwende man op een balkon. Een nachtportier die ging kijken, deinsde terug toen hij de man hoorde roepen dat hij iedereen zou vermoorden, waarna de politie werd gebeld.

Bij de aanhouding trof de politie twee bijlen aan waarin de woorden Alexia, Mossad en Sieg Heil waren gekerfd. Daarnaast had Van der H. in zijn agenda een handgeschreven tekst met de woorden Amalia, Alexia en bloedbad. 

Psychose en denkbeeldige relatie met Amalia 
Van der H. verkeerde volgens justitie ten tijde van de bedreiging in een psychose. Hij was in de veronderstelling dat hij een relatie had met prinses Amalia en dat hij met haar zou gaan trouwen, en dacht van hogerhand de opdracht te hebben gekregen om met haar te gaan survivallen in Polen. Volgens het OM had hij dat plan alleen kunnen uitvoeren door Amalia tegen haar wil mee te nemen, wat justitie beschouwt als voorbereiding van een aanslag op haar vrijheid. De man is twee keer bij Paleis Noordeinde gezien en zei daar een afspraak met Amalia te hebben.

Van der H. ontkent dat hij Amalia iets aan wilde doen. Als zij niet met hem zou willen trouwen, had hij haar naar eigen zeggen met rust gelaten en zich in dat geval bij Defensie gemeld.

De man lijdt aan schizofrenie en heeft daarnaast een cannabisverslaving en autisme. Volgens de psycholoog en psychiater die hem onderzochten, heeft hij langdurige behandeling nodig. Zijn leven nam volgens het onderzoeksrapport een andere wending nadat hij zeven jaar geleden tijdens zijn werk een betonblok op zijn been kreeg en werd afgekeurd.

Twee aanklachten, twee verschillende eisen
Op de tenlastelegging staan twee losse feiten, die het OM elk anders behandelt. Voor de voorbereiding van de aanslag op de vrijheid van Amalia acht het OM voldoende bewijs aanwezig en eist het tbs met dwangverpleging.

Voor de bedreiging van de prinsessen vraagt het OM zelf vrijspraak. De officier van justitie lichtte toe dat bedreiging naar Nederlands recht pas strafbaar is als het slachtoffer daadwerkelijk kennis heeft genomen van de dreiging. Omdat Amalia en Alexia nooit wisten van de bijlen en de briefjes, ontbreekt dat wettelijke vereiste. Ook zei de officier dat er onvoldoende bewijs is dat Van der H. de prinsessen wilde doden of hen letsel wilde toebrengen.

Uitspraak op 31 augustus
De rechtbank doet op 31 augustus uitspraak in de strafzaak tegen Van der H. Dat de rechtbank al een dag na de inhoudelijke behandeling besluit het voorarrest op te heffen, komt weinig voor. Waar Van der H. na zijn vrijlating gaat verblijven, maakt de rechtbank niet bekend. In mei vond in de zaak al een eerdere pro-formazitting plaats.

Prinses Alexia en de Prinses van Oranje Amalia - 2026 (@RVD - crop)
Prinses Alexia en de Prinses van Oranje Amalia - 2026 (@RVD - crop)

Populariteit Trump zakt naar dieptepunt, tussentijdse verkiezingen in november

Jippie

De populariteit van de Amerikaanse president Donald Trump is gedaald tot het laagste niveau van zijn huidige ambtstermijn. Uit een peiling van persbureau Reuters en onderzoeksbureau Ipsos, gehouden tussen 14 en 17 augustus onder 1.166 Amerikanen, blijkt dat 33 procent tevreden is over zijn functioneren, tegenover 64 procent ontevreden Amerikanen. Dat is een daling van twee procentpunten ten opzichte van een peiling van begin augustus. Volgens Amerikanist en VVD-senator Koen Petersen ligt de belangrijkste oorzaak bij de economische situatie in het dagelijks leven van kiezers.

Een vergelijkbare peiling van The Economist en YouGov, eveneens gehouden tussen 14 en 17 augustus, bevestigt dat beeld. Daarin komt Trump uit op 35 procent goedkeuring tegenover 61 procent afkeuring, een netto-score van -26 punten. Dat is een lichte verbetering ten opzichte van de week ervoor, toen hij op 33 procent goedkeuring stond, destijds het laagste punt van zijn ambtstermijn. Opvallend is de leeftijdskloof: onder jongvolwassenen tussen 18 en 29 jaar keurt slechts 30 procent Trumps functioneren goed, tegenover 43 procent onder 65-plussers.

Kosten van levensonderhoud drukken populariteit Trump
Hoewel externe factoren zoals de spanningen rond Iran en stijgende olieprijzen meespelen, worden kiezers volgens Petersen vooral in hun eigen portemonnee geraakt. Trump beloofde tijdens de verkiezingen de inflatie terug te dringen, maar dat effect blijft vooralsnog uit.

"Het allerbelangrijkste is het punt van de kosten van levensonderhoud", legt Petersen uit. "De prijsstijgingen zijn nog steeds hoger dan de loonstijgingen. Dus mensen gaan er per saldo in koopkracht op achteruit. En daar wordt Trump nu op aangekeken."

Het Witte Huis probeert beleid en importheffingen bij te sturen, maar dat kost tijd voordat consumenten er iets van merken, aldus Petersen. "Er gaat wel wat tijd overheen voordat consumenten het merken als ze in de supermarkt een pot jam van de plank afhalen."

De onvrede hangt ook samen met de oorlog tussen de Verenigde Staten en Iran. Tachtig procent van de Amerikanen, onder wie 87 procent van de Democraten en 71 procent van de Republikeinen, denkt dat de Amerikaanse betrokkenheid bij Iran nog geruime tijd zal aanhouden.

Ook steun binnen eigen achterban brokkelt af
De onvrede blijft niet beperkt tot Democraten en onafhankelijke kiezers. Ook onder kiezers die Trump zelf steunden, brokkelt het draagvlak voor de oorlog met Iran af. De bereidheid om die oorlog te blijven steunen, ook als die extra kosten met zich meebrengt, daalde van 50 procent in mei naar 37 procent in juli. Bijna één op de vijf MAGA-kiezers vindt inmiddels dat de oorlog gestopt moet worden, ongeacht de kosten.

Ook in bredere Republikeinse kring neemt de steun voor Trump af. Onder niet-MAGA Republikeinen keurde nog maar 51 procent Trumps functioneren goed, tegenover 47 procent dat afkeurend stond. Dat is een daling van 13 punten binnen één week tijd. Een peiling van de Financial Times liet over de afgelopen maand een daling van acht punten zien in Trumps netto-goedkeuring onder Republikeinen. De YouGov-peiling laat een vergelijkbaar patroon zien: onder Republikeinse kiezers als geheel daalde de goedkeuring naar 80 procent. Onder onafhankelijke kiezers keurt inmiddels 74 procent Trumps functioneren af, tegenover 93 procent van de Democraten.

Spanning bij tussentijdse verkiezingen
De lage waarderingscijfers komen op een gevoelig moment, met de tussentijdse verkiezingen (Midterms) van november in het vooruitzicht. Historisch gezien krijgt de partij van de zittende president bij die verkiezingen vrijwel altijd een flinke tik. Gezien de nipte Republikeinse meerderheid van slechts vijf zetels in het Huis van Afgevaardigden is de speelruimte van Trump minimaal.

"De kans dat hij de Tweede Kamer in Amerika verliest – het Huis van Afgevaardigden – is ongelooflijk groot", waarschuwt Petersen. Ook de krappe meerderheid in de Senaat staat op het spel. "Met een paar recalcitrante, ongehoorzame Republikeinse senatoren hebben ze daar eigenlijk ook geen gegarandeerde meerderheid meer. Dat maakt Trumps positie heel erg kwetsbaar."

Het huidige cijfer van 33 procent uit de Reuters/Ipsos-peiling evenaart het laagste punt uit Trumps eerste ambtstermijn, dat in december 2017 werd gemeten.

Kloof tussen Trump en zijn kiezers
Ondanks de slechte peilingen behoudt Trump de steun van een vaste kern van ongeveer een derde van de kiezers. Toch merkt Petersen op dat de president moeite heeft om empathie te tonen voor de financiële zorgen van gewone Amerikanen.

"Waar presidenten vaak in de val lopen, is dat zij zo geïsoleerd in hun positie zitten en vaak ook vermogen hebben opgebouwd, dat ze weinig tastbare empathie meer hebben voor de bevolking", stelt de Amerikanist. Hij verwijst naar eerdere uitspraken van Trump over de gevolgen van importtarieven. "Toen zei hij ook: dan kopen kinderen maar geen dertig Barbies meer, maar twee. Terwijl veel mensen niet eens één Barbiepop kunnen betalen."

President Trump on Military Mothers’ Day event 6 May 2026 (@TheWhiteHouse)
President Trump on Military Mothers’ Day event 6 May 2026 (@TheWhiteHouse)

Gigantische puzzelgame Order of the Sinking Star komt in oktober uit

Karel van Hasselt (Kensuke)

Order of the Sinking Star komt op 9 oktober uit voor PS5, Switch 2 en pc. Dat heeft ontwikkelaar Jonathan Blow bekendgemaakt. Deze man is bekend van andere puzzel-games zoals Braid en The Witness. 

Blow werkt al tien jaar aan Order of the Sinking Star en hij belooft meer dan honderd uur aan hersenkrakers. Naast de puzzels bevat de game ook een mysterieus verhaal rondom een aantal helden. Je kunt nu al een urenlange Steam-demo uitproberen en je save data meenemen naar de volledige versie.

Meta voor rechter VS: miljardenzaak om verslaving van tieners

Danny

Meta staat vanaf vandaag in Californië voor de rechter in een grote rechtszaak die bijna dertig Amerikaanse staten tegen het bedrijf hebben aangespannen. De staten, aangevoerd door Californië, Kentucky, Colorado en New Jersey, beschuldigen het moederbedrijf van Facebook en Instagram ervan dat het jongeren bewust verslaafd maakt aan zijn platforms en zo hun mentale en fysieke gezondheid schaadt.

Volgens de aanklagers gebruikt Meta functies die jongeren zo lang mogelijk online houden, zoals automatisch afspelende video’s, verdwijnende berichten (stories) en like-knoppen. Ook zouden aanbevelingsalgoritmes zijn ontworpen om de beloningscentra in de hersenen aan te spreken, waardoor gebruikers blijven scrollen. Daarmee zou Meta volgens de staten verschillende Amerikaanse wetten overtreden.

De staten eisen dat Meta deze functies ingrijpend aanpast of helemaal verwijdert. Zo willen zij een einde aan stories, automatisch afspelende video’s en de mogelijkheid om berichten te liken. Ook pleiten ze voor het schrappen van filters waarmee gebruikers hun uiterlijk kunnen veranderen, een verplichte ouderlijke verificatie voor kinderaccounts en een verbod op het eenvoudig aanmaken van meerdere accounts.

Daarnaast verwijten de staten Meta dat het gegevens verzamelt van kinderen onder de 13 jaar, terwijl dat in de VS wettelijk verboden is. Ze vragen een schadevergoeding die kan oplopen tot ongeveer 1,2 biljoen euro. De rechtszaak, die in 2023 werd aangespannen, zal naar verwachting zes tot acht weken duren. Onder anderen Meta-oprichter Mark Zuckerberg en verschillende huidige en voormalige topbestuurders worden als getuigen gehoord.

De procureur-generaal van Californië, Rob Bonta, stelt dat Meta zijn platforms zo heeft opgezet dat kinderen "steeds langer blijven, tot het punt van fysieke en mentale schade". Zijn collega uit New Jersey, Jennifer Davenport, zegt dat haar staat sinds 2021 duizenden uren onderzoek heeft gedaan en spreekt van "onrechtmatig gedrag" dat de geestelijke gezondheid van een generatie jongeren in gevaar zou hebben gebracht.

Meta wijst de beschuldigingen van de hand en zegt dat het bedrijf veel doet om tieners te beschermen, onder meer door overleg met ouders, experts en politie en door eigen onderzoek. Topman Mark Zuckerberg verklaarde eerder in een andere civiele zaak dat Meta geen apps meer bouwt die puur bedoeld zijn om mensen zo lang mogelijk naar hun scherm te laten kijken. De nieuwe collectieve zaak staat los van duizenden andere procedures tegen Meta, waaronder recente zaken waarin het bedrijf al miljoenen- tot miljardenboetes kreeg opgelegd vanwege schade aan de mentale gezondheid van jongeren.

Jongeren in social-media afkickkliniek (AI-Impressie door Grok / FOK.nl)
Jongeren in social-media afkickkliniek (AI-Impressie door Grok / FOK.nl)

Groeiende belangstelling voor het christelijk geloof onder jongeren

Jippie

Landelijke evenementen laten zien dat de belangstelling van jongeren voor het christelijk geloof allerminst is verdwenen. De vijftigste editie van de EO Jongerendag, een evenement voor christelijke jongeren, was dit jaar in recordtempo volledig uitverkocht, wat volgens de organisatie onderstreept hoe groot de behoefte onder jongeren is om samen hun geloof te vieren. Opnieuw kwamen zo'n 15.000 jongeren naar Rotterdam Ahoy.

Ook cijfers van het CBS laten de interesse van jongeren in religie zien: in 2025 rekende 42 procent van de 15- tot 18-jarigen zich tot een geloofsgroep, tegenover 30 procent van de 18- tot 25-jarigen. Binnen die religieuze betrokkenheid vormen christelijke stromingen nog altijd de grootste groep. 

Evangelische gemeenschap groeit in Sassenheim
Die belangstelling is ook zichtbaar in Sassenheim, waar de evangelische geloofsgemeenschap Mozaiek071 sinds mei 2026 gevestigd is in de Julianakerk. Onder de bezoekers bevinden zich veel kinderen en jongvolwassenen, onder wie Daphne (23) en Levi (14), terwijl reguliere kerkgenootschappen elders in het land kampen met vergrijzing. 

Snelle groei in Julianakerk
Mozaiek071 startte ruim vier jaar geleden in Voorschoten en verhuisde afgelopen mei naar de Julianakerk in Sassenheim. Bij de openingsdienst kwamen ongeveer zevenhonderd mensen af.  Het gebouw stond daarvoor jarenlang leeg, nadat de Protestantse Gemeente Sassenheim (PGS) besloot de kerk buiten gebruik te stellen vanwege teruglopende bezoekersaantallen en oplopende kosten. Mozaiek071 huurt het pand voorlopig voor twee jaar.

PGS-lid Peter Scholten noemt de komst van Mozaiek071 een welkome ontwikkeling. Zijn eigen gemeente houdt tegenwoordig diensten in de kleinere Dorpskerk in Sassenheim, waar het aantal kerkgangers al jaren daalt. Volgens Scholten weet Mozaiek071 wel veel bezoekers te trekken, onder wie jongeren. De kerk trekt bezoekers uit een straal van dertig minuten rijden, van Den Haag en Katwijk tot Alphen aan den Rijn en Aalsmeer. 

Van eenzaamheid naar geloofsgemeenschap
Levi komt al vanaf zijn jeugd in aanraking met Mozaiek, omdat zijn moeder medeoprichter is van de Voorschotense gemeente. Voordat hij bij Mozaiek terechtkwam, bezocht hij protestants-evangelische kerken waar hij zich niet thuis voelde. Bij Mozaiek071 blijft hij na de dienst juist graag hangen: "Het voelt echt als familie."

Daphne groeide op binnen de Gereformeerde Gemeenten, maar miste daar erkenning en had weinig leeftijdsgenoten om mee te praten. Ze stopte een tijd met het beleven van haar geloof en kreeg te maken met een xtc-verslaving, depressieve gedachten en zelfbeschadiging. Anderhalf jaar geleden vond ze via vrienden haar weg naar Mozaiek071, waar het geloof haar hielp breken met drugsgebruik en overmatig uitgaan.

Activiteiten en onderlinge verbondenheid
Binnen de kerk draaien jongeren actief mee. Levi is teamleider licht tijdens de diensten en maakt deel uit van een 'clan', een groep tieners die om de week samenkomt om te bidden en de Bijbel te lezen. Daphne is teamleider van het parkeerteam en helpt bij de mini kids. De kerk organiseert daarnaast Bijbelstudies, barbecues en een padeltoernooi, en jongeren beschikken over een eigen ontspanningsruimte.

Tijdens een moeilijke periode, veroorzaakt door de vechtscheiding van zijn ouders, kreeg Levi last van aanhoudende rugpijn. Nadat een gebedsteam van twintig tieners voor hem bad, verdween de pijn volgens hem definitief.

Meer begrip in de omgeving
Beiden merken dat vrienden en bekenden buiten de kerk steeds opener staan tegenover hun geloofsbeleving. Eerder praatte Levi er weinig over, uit angst voor vooroordelen, maar inmiddels doet hij dat vrijer. Daphne ziet dat leeftijdsgenoten steeds vaker inzien dat steun nodig is en dat het gesprek daarover respectvoller verloopt.

Glas-in-lood afbeelding Jezus (@Gemini-AI-impressie)
Glas-in-lood afbeelding Jezus (@Gemini-AI-impressie)

Denemarken verscherpt regels voor AI-gebruik op scholen

Jippie

Denemarken voert bij de start van het nieuwe schooljaar strengere regels in voor het gebruik van kunstmatige intelligentie op middelbare scholen. De maatregelen moeten voorkomen dat leerlingen AI gebruiken om te spieken bij schoolopdrachten en examens. De regels gaan direct in vanaf de eerste schooldag, die voor de meeste Deense middelbare scholen inmiddels is begonnen.

Toename van spieken met AI
Vigga Holm-Petersen, scholiere aan een gymnasium in Kopenhagen, gebruikt kunstmatige intelligentie inmiddels regelmatig bij schriftelijke opdrachten. Volgens haar ontbreekt daarbij vaak de kritische controle op wat de AI oplevert. Ze wijst erop dat leerlingen tekst zonder nadenken overnemen, wat volgens haar risico's met zich meebrengt.

Denemarken loopt al jaren voorop in de digitalisering van het onderwijs. Tablets en laptops zijn op scholen niet meer weg te denken en ook examens worden deels digitaal afgenomen. Op sommige scholen zijn boeken vrijwel volledig vervangen door digitale middelen. Kunstmatige intelligentie doet daardoor extra snel intrede in een schoolsysteem dat al sterk gedigitaliseerd is.

Onderwijsminister Magnus Heunicke zegt tegen de Deense publieke omroep dat een deel van de leerlingen AI misbruikt om te spieken. Volgens hem zijn daarom op korte termijn maatregelen genomen, waarbij de overheid samen met scholen bekijkt hoe het beleid zich verder moet ontwikkelen.

Mondelinge verdediging bij eindopdracht
Scholen moeten tijdens examens toezichtsoftware inzetten en de toegang tot AI-diensten blokkeren. Opdrachten moeten vaker onder toezicht op school worden gemaakt in plaats van thuis. De maatregelen gelden voor scholieren van 16 tot 19 jaar op het gymnasiet, de Deense verzamelnaam voor het onderwijsniveau vergelijkbaar met havo en vwo. 

Een grote eindopdracht, die leerlingen aan het einde van het schooljaar inleveren, moet voortaan ook mondeling worden verdedigd. Op die manier moet duidelijk worden of een leerling die het werk inlevert, de inhoud ook zelf kan uitleggen.

Lerares Cecilie Linnegaard uit Kopenhagen benadrukt dat het doel niet is om AI volledig te weren uit de klas. Door toezicht te houden kan er volgens haar in de les met AI worden gewerkt zonder fraude, terwijl toetsen wel laten zien wat leerlingen daadwerkelijk begrijpen.

Zoektocht naar werkbare aanpak
De nieuwe regels gelden vooralsnog als een eerste ingreep. Denemarken onderzoekt hoe onderwijs met kunstmatige intelligentie kan functioneren zonder dat opdrachten uiteindelijk vrijwel volledig door AI worden gemaakt.

Kunstmatige intelligentie verdwijnt niet uit de Deense klaslokalen. Leerlingen mogen de technologie blijven gebruiken, maar moeten uiteindelijk kunnen aantonen wat ze zelf beheersen.

Data (@Gemini-AI-impressie)
Data (@Gemini-AI-impressie)

Nieuwe automerken sneller total loss verklaard door tekort aan onderdelen

Jippie

Auto's van nieuwe automerken worden vaker total loss verklaard omdat reparaties niet altijd mogelijk zijn. Dat meldt verzekeraar Univé. De verzekeraar spreekt van opstartproblemen bij de vele nieuwe merken die de Nederlandse markt betreden. Brancheorganisaties ANWB en Bovag herkennen het probleem, dat vooral voortkomt uit logistieke uitdagingen.

Onderdelen moeten van ver komen
Bij nieuwe automerken ontbreekt het vaak aan een goed functionerend netwerk van schadeherstelbedrijven. Onderdelen moeten soms van ver komen en slechts een beperkt aantal bedrijven kan een reparatie uitvoeren. Zo leidde een klein scheurtje in de vooras van een elektrische auto van een Amerikaans merk tot een total loss-verklaring, omdat de beschikbare herstelinstructie voorschreef dat de volledige carrosserie moest worden vervangen. 

Univé wijst erop dat dit vaak pas aan het licht komt op het moment dat een auto daadwerkelijk schade oploopt. Wanneer onderdelen van ver moeten komen, herstelbedrijven technische informatie missen of maar enkele bedrijven een reparatie kunnen uitvoeren, duurt het langer voordat een eigenaar zijn auto terugkrijgt. 

Gevolgen voor verzekeringspremie
Door de moeizame reparatiemogelijkheden loopt de schadelast bij nieuwe automerken op. Dat kan zich vertalen in hogere verzekeringspremies voor eigenaren van deze auto's. Univé waarschuwt dat de dekking van een autoverzekering hierdoor onder druk kan komen te staan.

De verzekeraar adviseert kopers van een nieuwe auto daarom niet alleen te letten op prijs, actieradius, veiligheid en uitrusting. Ook de beschikbaarheid van onderdelen, duidelijke herstelinstructies en een toegankelijk netwerk van schadeherstelbedrijven verdienen aandacht, aldus Univé.

Niet elk nieuw merk heeft problemen
Volgens Univé is de herkomst of leeftijd van een automerk niet doorslaggevend voor de kwaliteit van het schadeherstel. Nieuwe aanbieders kunnen in relatief korte tijd een goede lokale infrastructuur opbouwen. Merken als Lynk & Co, BYD en Tesla laten volgens de verzekeraar zien dat toetreders kunnen investeren om onderdelenvoorziening, technische ondersteuning en een netwerk van gekwalificeerde herstelbedrijven snel op niveau te brengen.

Autoschade Xpeng (@Gemini-AI-impressie)
Autoschade Xpeng (@Gemini-AI-impressie)

Le Pen wil referendum over immigratie als ze de president van Frankrijk wordt

Jippie

Marine Le Pen wil een referendum organiseren over het beperken van immigratie, mocht ze in mei volgend jaar de nieuwe president van Frankrijk worden. Dat schrijft de Franse krant Le Monde. Recente peilingen wijzen erop dat Le Pen de tweede ronde van de presidentsverkiezingen zou winnen; volgens de NOS staat ze met meer dan 30 procent van de stemmen duidelijk voor op mogelijke kandidaten van andere partijen.

Le Pen voert campagne sinds het hof van beroep in Parijs haar op 7 juli weer verkiesbaar verklaarde. Het hof veroordeelde haar toen wel opnieuw voor het verduisteren van Europees geld: tot een gevangenisstraf van drie jaar, waarvan twee jaar voorwaardelijk en een jaar met een elektronische enkelband, en een boete van 100.000 euro. Ze is tegen die uitspraak in cassatie gegaan bij de Franse Hoge Raad, waardoor de veroordeling nog niet definitief is.

Referendum over immigratie staat al jaren op de agenda van het RN
Het plan om immigratie via een referendum sterk te beperken staat sinds 2022 bovenaan de agenda van Le Pens partij Rassemblement National (RN). Het voorstel bestaat uit veertien artikelen en voorziet in de afschaffing van het Franse geboorterecht op nationaliteit, voorrang voor Fransen bij werk, huisvesting, publieke diensten en uitkeringen, en in de praktijk het einde van het recht op asiel. Franse rechters zouden internationale en Europese regels die botsen met de grondwet buiten toepassing moeten laten.

Een grondwetswijziging moet normaal gesproken worden goedgekeurd door zowel de Assemblée Nationale, de Franse Tweede Kamer, als de Senaat. Die meerderheid heeft het RN op dit moment niet. Le Pen wil daarom artikel 11 van de grondwet gebruiken, waarmee de president de bevolking rechtstreeks kan raadplegen over bestuurlijke, economische en sociale hervormingen. Dat artikel is niet bedoeld voor grondwetswijzigingen of voor immigratie.

Kritiek op referendumplan Le Pen
Jean-Éric Schoettl, voormalig secretaris-generaal van de Grondwettelijke Raad, noemt dit gebruik van artikel 11 een dubbele staatsgreep, naar vorm én inhoud. Dat zegt hij in Le Monde. Het RN wijst op generaal Charles de Gaulle, die artikel 11 in 1962 en 1969 eveneens inzette voor grondwettelijke referenda.

Mocht het parlement een grondwetswijziging blokkeren, dan overweegt de omgeving van Le Pen de grondwet alsnog via de reguliere procedure te verruimen, of kiezers een geheel nieuwe grondwet voor te leggen. Frankrijk zou zich daarmee feitelijk buiten de EU-verdragen plaatsen, al kan het land niet uit de Europese Unie worden gezet. Wel kan de Europese Commissie inbreukprocedures starten, waarna het Europese Hof boetes en dwangsommen kan opleggen. Ook kunnen geldstromen worden bevroren, zoals eerder gebeurde bij Polen en Hongarije.

Meerdere presidentskandidaten willen referendum
Over acht maanden begint de Franse presidentsverkiezing, met de eerste ronde op 18 april en de tweede ronde op 2 mei 2027. President Emmanuel Macron mag zich na twee termijnen niet opnieuw verkiesbaar stellen. Ook kandidaten Bruno Retailleau, Jean-Luc Mélenchon en Édouard Philippe willen referenda inzetten, respectievelijk over immigratie, Nieuw-Caledonië en pensioenen. De volksraadpleging lijkt daarmee het favoriete politieke breekijzer van de verkiezingscampagne van 2027 te worden.

Marine le Pen - juni 2025 (@Vox España)
Marine le Pen - juni 2025 (@Vox Espana)

OpenAI gaat advertenties in ChatGPT aan Nederlandse gebruikers tonen

Jippie

Techbedrijf OpenAI introduceert later deze maand advertenties in ChatGPT voor gebruikers in Nederland. Het gaat om gebruikers van de gratis versie en het instapabonnement Go, dat acht euro per maand kost. OpenAI past hiervoor zijn privacyvoorwaarden aan, terwijl sectorgenoot Anthropic in dezelfde periode een sterke omzetgroei meldt.

Hoe de advertenties in ChatGPT werken
De advertenties verschijnen uitsluitend onderaan een gesprek, zodat de inhoud van ChatGPT zelf neutraal blijft. Ze zijn niet gepersonaliseerd, maar gebaseerd op het onderwerp van het lopende gesprek, aangevuld met basisgegevens zoals apparaattype en algemene locatie. Eerdere chats, opgeslagen herinneringen en persoonlijke profielgegevens gebruikt OpenAI naar eigen zeggen niet, en adverteerders krijgen geen inzicht in de gesprekken zelf.

Gesprekken over gezondheid en politiek blijven volledig vrij van reclame. Gebruikers die geen advertenties willen zien, kunnen overstappen naar een duurder abonnement, zoals Plus, Pro, Business, Enterprise of Education.

Aanpassing van privacyvoorwaarden voor advertenties in ChatGPT
De privacywijziging maakt deel uit van een bredere, geleidelijke uitrol. OpenAI testte de advertenties eerder in de Verenigde Staten en breidde de functie recent uit naar onder meer het Verenigd Koninkrijk, Japan en Brazilië. Nederland en België volgen later deze maand.

Concurrent Anthropic boekt recordomzet richting beursgang
Terwijl OpenAI naar nieuwe inkomstenbronnen zoekt, boekt concurrent Anthropic sterke groeicijfers. Het bedrijf achter chatbot Claude zag de kwartaalomzet vervijftienvoudigen ten opzichte van een jaar eerder. Het jaarlijkse omzettempo van Anthropic steeg van ongeveer 9 miljard dollar eind 2025 naar meer dan 47 miljard dollar in mei 2026. Voor het tweede kwartaal voorzag het bedrijf een omzet van minstens 10,9 miljard dollar en een eerste operationele kwartaalwinst van 559 miljoen dollar.

De groei komt vooral door de vraag naar AI-codeertools bij bedrijven. Anthropic bereidt een beursgang in het najaar voor en diende in juni vertrouwelijke documenten in bij de Amerikaanse beurswaakhond SEC. Bankiers en investeerders baseren de beurswaardering op een verwachte jaaromzet van 190 tot 200 miljard dollar in 2028. OpenAI heeft vergelijkbare beursplannen, maar ingewijden verwachten een notering pas in 2027.

Hell Let Loose: Vietnam

Oscar.

De Vietnamoorlog lijkt op papier een perfecte setting voor Hell Let Loose. De Tweede Wereldoorlog maakte in de originele game al plaats voor enorme slagvelden, loopgraven en tanks, maar Vietnam brengt een compleet andere dynamiek met zich mee. Geen eindeloze open velden, maar dichte jungle, rijstvelden, rivieren en vooral heel veel plekken waar iemand zich kan verstoppen om je leven zuur te maken. Hell Let Loose: Vietnam probeert die oorlogservaring vervolgens te combineren met de bekende 50-tegen-50-formule en voegt daar helikopters, tunnels en boten aan toe.

Erdogan wil dat Trump in gesprek gaat met Iran

Jippie

Turkije heeft de Verenigde Staten opgeroepen de dialoog met Iran voort te zetten. President Erdogan deed die oproep dinsdag in een telefoongesprek met de Amerikaanse president Trump, meldde het Turkse presidentiële bureau. Volgens Ankara moet diplomatie worden ingezet om de oplopende spanningen tussen Iran en de VS te verminderen.

Erdogan: diplomatie van groot belang
Erdogan zei tijdens het gesprek dat het van groot belang is diplomatie zo goed mogelijk te benutten in het conflict tussen Iran en de Verenigde Staten. Turkije hoopt dat de gesprekken worden voortgezet en blijft de vredesinspanningen steunen, aldus de Turkse presidentie.

Turkije heeft na de Verenigde Staten het grootste leger binnen de NAVO en grenst aan Iran. Het land heeft herhaaldelijk opgeroepen tot een einde aan de oorlog en onderhoudt nauw contact met de Verenigde Staten, Iran en bemiddelaars als Pakistan en Qatar, terwijl het ook optreedt als tussenpersoon tussen de partijen. 

Iran overweegt offensievere koers
Het telefoongesprek tussen Erdogan en Trump vond plaats nadat een hoge Iraanse functionaris maandag tegenover Reuters had gezegd dat Iran overschakelt naar een "volledig offensieve" militaire houding. Eerder meldde de Turkse minister van Buitenlandse Zaken dat hij met zijn Iraanse ambtgenoot sprak over de heropening van de Straat van Hormuz en de voortzetting van het staakt-het-vuren. 

Gaza en defensiepact ook besproken
Erdogan en Trump bespraken tijdens het gesprek ook de bilaterale betrekkingen, de oorlog in Gaza en een defensiepact tussen Turkije, Saoedi-Arabië en Pakistan. Erdogan noemde dat pact een teken van een "sterke positie" voor regionale stabiliteit en veiligheid. 

Daarnaast liet Erdogan aan Trump weten dat de Israëlische aanvallen op Palestijnen zijn toegenomen op het moment dat de tweede fase van Trumps Gaza-vredesplan eigenlijk in werking zou moeten treden. Het Witte Huis reageerde niet direct op een verzoek om commentaar op het gesprek. 

Psychology of Masses: Concept Creep

Danny

Er is een interessant mechanisme dat “concept creep” heet, voor het eerst beschreven door psycholoog Nick Haslam (Universiteit van Melbourne) in 2016 in het tijdschrift *Psychological Inquiry*. Dat begrip legt uit hoe woorden als trauma, misbruik en vooroordeel zich langzaam hebben uitgebreid: ze worden tegenwoordig voor veel meer situaties gebruikt dan waarvoor ze oorspronkelijk bedoeld waren, maar roepen nog steeds dezelfde heftige emotionele reactie op.

Daardoor kun je een discussie eigenlijk al verliezen voordat je ook maar één woord hebt gezegd, omdat de taal zelf al zoveel lading en betekenis meeneemt. Een uitgebreidere uitleg hiervan in onderstaande video.

https://www.tiktok.com/@videolibraryofalexandria/video/7674547715556003105

Sony-topman: releasedatum PS6 nog steeds onduidelijk

Oscar.

Sony-topman Hiroki Totoki heeft laten weten dat er nog altijd geen releasedatum vaststaat voor de PlayStation 6.  Dat liet hij onlangs in een interview weten. Op basis van de gebruikelijke cyclus van zes tot zeven jaar tussen generaties zou je eind 2027 verwachten, de tijd sinds de release van de PlayStation 5. Maar dat venster schuift steeds verder op, en 2028 of zelfs later wordt inmiddels serieus genoemd.

Een paar zaken spelen mee. Sony wil vanaf 2028 stoppen met de productie van fysieke schijfjes, wat de planning rond een nieuwe generatie extra ingewikkeld maakt. Daarnaast zijn onderdelen als RAM en opslag flink duurder geworden door de vraag vanuit de AI-industrie, wat een nieuwe console een stuk minder aantrekkelijk maakt om op tijd en tegen een redelijke prijs op de markt te zetten. Sony zelf lijkt bovendien steeds meer te leunen op entertainment en IP in plaats van op hardwareverkoop, wat de druk om snel met een opvolger te komen niet bepaald verhoogt.

Een prijskaartje van meer dan duizend dollar voor een nieuwe PlayStation is geen aantrekkelijk vooruitzicht, voor Sony niet en voor de spelers al helemaal niet. Zolang de rekensom niet uitkomt, blijft de PlayStation 6 dus voorlopig een console zonder datum.

Phantom Blade Zero laat vechtsysteem uitgebreid zien

Oscar.

S-Game trekt het doek verder van Phantom Blade Zero en laat in een nieuwe State of Play precies zien hoe je straks door de Wulin knokt.

De Wulin, de duistere wuxia-wereld waarin het verhaal zich afspeelt, wordt omschreven als een plek vol intriges en conflict. Hoofdpersoon Soul trekt erdoorheen, helpt onderweg inwoners met hun problemen en ontrafelt via bijzaken nieuwe verhaallijnen. Wie goed rondsnuffelt, stuit op geheimen die meer duidelijk maken over wat het verhaal van Phantom Blade Zero in gang heeft gezet.

Qua gevechtssysteem is de ontwikkelaar niet zuinig geweest: spelers ontgrendelen meer dan 30 hoofdwapens en 25 secundaire wapens, de zogeheten Phantom Edges. Die kun je upgraden en combineren met accessoires tot een eigen build. Heb je toch spijt van een investering, dan smelt je het wapen simpelweg weer om en steek je de materialen in iets anders. Zo hoef je nooit vast te blijven zitten aan een keuze die niet lekker speelt.

Voor wie het rustiger aan wil doen is er Wayfarer-modus, puur gericht op het verhaal. Ga je liever de uitdaging aan, dan wacht Hellwalker met pittigere en slimmere vijanden, of de aanzienlijk meedogenlozere Sixty-Six Days modus voor wie zichzelf graag pijn doet.

Een opvallende naam in de aftiteling is die van Donnie Yen, die als creative consultant meekijkt en via motion en facial capture het personage Mó Yuan tot leven brengt. Zijn ervaring met kungfu-cinema moet de vechtscènes net dat tikkeltje geloofwaardiger maken, en gezien zijn palmares is dat geen loze belofte.

Phantom Blade Zero verschijnt op 29 oktober voor PlayStation 5, al ligt de game in de Verenigde Staten en een aantal andere regio’s al een dag eerder, op 28 oktober, in de schappen.

It prequel 'Welcome to Derry' krijgt tweede seizoen

Danny

HBO heeft IT: Welcome to Derry verlengd met een tweede seizoen, bijna een jaar nadat het eerste seizoen in oktober in première ging. De horrorserie, die zich afspeelt in de wereld van Stephen Kings IT en draait om de kwaadaardige clown Pennywise in het stadje Derry in Maine, keert daarmee officieel terug op televisie.

In het nieuwe seizoen verandert er achter de schermen het een en ander. Brad Caleb Kane wordt de enige showrunner en neemt de taken volledig over, waar hij eerder die rol deelde met Jason Fuchs. Andy en Barbara Muschietti, die verantwoordelijk waren voor de succesvolle IT-bioscoopfilms voor Warner Bros., blijven als uitvoerend producenten aan de serie verbonden.

Volgens HBO nam de ontwikkeling van het tweede seizoen extra tijd in beslag omdat het creatieve team het verhaal volledig opnieuw opzet. Die aanpak zorgde voor vertraging bij de officiële verlenging, ondanks het succes van het eerste seizoen. Welcome to Derry werd goed ontvangen en behaalde rond de 80 procent aan waarderingsscores van zowel critici als publiek op Rotten Tomatoes.

Seizoen twee speelt zich af in 1935, tijdens de Grote Depressie, en draait om het bloedige bloedbad op de Bradley Gang. Deze bende bankovervallers stopt in Derry om munitie te kopen, maar wordt daar geconfronteerd met "onvoorstelbare horror", zo luidt de officiële beschrijving. De serie breidt daarmee het universum uit dat Muschietti eerder neerzette in de films IT en IT Chapter Two.

HBO noemt de terugkeer naar Derry een kans om de mythe rond Pennywise verder uit te diepen. "We zijn enthousiast om terug te keren naar de ijzingwekkende wereld van Derry en om Andy en Barbara Muschietti’s iconische verfilming verder uit te breiden," zei Sarah Aubrey, hoofd van HBO Max Original Programming. Naast de Muschietti’s en Brad Caleb Kane zijn ook Roy Lee, Dan Lin, Jamie Travis en Dhana Gilbert opnieuw als uitvoerend producent aan de Warner Bros. Television-serie verbonden.

Over de cast en releasedatum is nog niets bekend, maar het vermoeden is dat seizoen 2 rond Halloween 2027 op HBO Max zal verschijnen.

CBS ziet recordaantal singles en latrelaties in 2025

Danny

Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) meldt dat begin 2025 zo’n 5,7 miljoen Nederlanders van 18 jaar en ouder zonder partner wonen, terwijl 1 op de 10 volwassenen een latrelatie heeft. Van alle volwassenen zegt 30 procent single te zijn, 60 procent woont samen met een partner en 10 procent heeft een vaste partner met wie niet wordt samengewoond.

Van de 5,7 miljoen mensen zonder partner in huis woont het grootste deel alleen (4,4 miljoen) en zijn 627.000 mensen alleenstaande ouder. Een andere groep woont bijvoorbeeld nog bij de ouders. Wonen zonder partner betekent dus niet automatisch dat iemand geen relatie heeft; een deel van deze groep heeft een latrelatie.

Sinds 2013 is het aandeel singles licht gestegen van 27 naar 30 procent, terwijl het percentage mensen met een latrelatie toenam van 8 naar 10 procent. Het aandeel samenwoners daalde in die periode van 65 naar 60 procent. De cijfers laten daarmee een geleidelijke verschuiving zien in hoe volwassenen hun relatie vormgeven.

Vooral jongeren en ouderen zijn vaak single. Onder 25 jaar woont 62 procent zonder vaste partner, 29 procent heeft een latrelatie en slechts 8 procent woont samen. Tussen 35 en 75 jaar woont ongeveer 70 procent met een partner, terwijl bij 75-plussers ruim 42 procent alleen woont en geen vaste partner heeft, vaak door het overlijden van de partner.

Er zijn duidelijke verschillen tussen mannen en vrouwen. In totaal is 32 procent van de vrouwen single tegenover 28 procent van de mannen. Jonge mannen zijn vaker single dan jonge vrouwen, maar na het 65e levensjaar draaien de verhoudingen om, doordat vrouwen gemiddeld ouder worden en er meer oudere vrouwen dan mannen zijn.

Scheiding en overlijden hebben grote invloed op de relatiestatus. Van de gescheiden vrouwen is 68 procent single, bij mannen gaat het om 55 procent; gescheiden mannen hebben bovendien vaker opnieuw een partner. Onder weduwen en weduwnaars is 90 procent single en heeft 6 procent een latrelatie.

Relatiestatus hangt ook samen met hoe gelukkig mensen zich voelen. Samenwonende partners geven het vaakst aan gelukkig te zijn (92 procent), gevolgd door mensen met een latrelatie (87 procent). Singles scoren het laagst: 76 procent van de single mannen en 82 procent van de single vrouwen voelt zich gelukkig. Mensen met een partner zijn in grote meerderheid tevreden over die relatie, ongeacht of zij samenwonen of latten.

Alleen maar singles in een restaurantje (Afbeelding: Grok AI / FOK.nl)
Alleen maar singles in een restaurantje (Afbeelding: Grok AI / FOK.nl)

Totale zonsverduistering in Spanje: 97 seconden in de schaduw van de maan

Redactie

Sommige reizen beginnen lang voordat de koffers worden gepakt. Starhoppers reis naar de totale zonsverduistering van 12 augustus 2026 begon eigenlijk al 27 jaar eerder. In 1999 zag hij als achtjarige voor het eerst wat een totale zonsverduistering werkelijk inhield. Sindsdien wist hij één ding zeker: ooit wilde hij zelf in de schaduw van de maan staan, hieronder lees je zijn persoonlijk verslag.

Laatste reviews en specials
special
VrijMiBabes #320 (not very sfw!)
special
Random Pics van de Dag #2003
special
Random Pics van de Dag #2002
review
The Sinking City 2
preview
Gamescom 2026: Twee gestoorde auto-games
review
Orbitals
©FOK.nl e.a.