Een skelet van een Tyrannosaurus rex is bij een veiling in New York verkocht voor 50,1 miljoen dollar, omgerekend zo'n 43,8 miljoen euro. Het skelet, met de bijnaam "Gus", is daarmee het duurste dinosaurusfossiel dat ooit onder de hamer kwam. Veilinghuis Sotheby's noemt de verkoop een nieuw record, maar de deal roept ook discussie op over de handel in fossielen.

Recordprijs voor T-Rex-skelet na felle biedstrijd
Het skelet ging na tien minuten fel bieden tussen zeven kandidaten naar een anonieme koper. De uiteindelijke verkoopprijs kwam uit op 50.130.000 dollar, na een veiling bij Sotheby's in New York op dinsdag. Daarmee ligt het bedrag ver boven de vooraf verwachte opbrengst.

Het gaat om het duurste dinosaurusskelet dat ooit bij een veiling van eigenaar wisselde. Eerder gold een stegosaurus-skelet met de naam "Apex" als recordhouder; dat exemplaar werd in 2024 voor 44,6 miljoen dollar gekocht door hedgefondsmiljardair Ken Griffin.

T-Rex Gus behoort tot grootste en meest complete skeletten
Gus is met zijn afmetingen een van de grootste ooit gevonden T-Rex-skeletten. Het dier is 38 voet lang en 12,5 voet hoog, met een schedel van 54 inch, wat het volgens Sotheby's een van de grootste T-Rexen ooit gevonden maakt. Dat komt neer op ongeveer 11,6 meter lengte.

Het skelet bestaat uit 183 versteende botten. Daarmee is het ongeveer 61 procent compleet op basis van het aantal botten, of 75 tot 80 procent compleet op basis van massa. Dat maakt Gus een van de best bewaarde exemplaren ter wereld, al is het skelet volgens Sotheby's iets minder compleet dan twee andere beroemde T-Rex-vondsten.

Het fossiel werd in 2021 ontdekt op een veeboerderij in de Amerikaanse staat South Dakota, in de beroemde Hell Creek-formatie. De opgraving vond plaats over drie veldseizoenen, van 2021 tot en met 2023, gevolgd door jaren aan laboratoriumwerk om de botten schoon te maken en te monteren. (NPR) Het dier leefde ongeveer 66 tot 72 miljoen jaar geleden.

Groeiende markt voor dinosaurusfossielen als belegging  zorgt voor kritiek
De verkoop van Gus onderstreept de opmars van dinosaurusbotten als beleggingsobject voor superrijken. Paleontologen uiten daar kritiek op, omdat waardevolle vondsten daardoor in privéhanden verdwijnen en vaak onbereikbaar worden voor wetenschappelijk onderzoek.

Cassandra Hatton, hoofd wetenschap en natuurlijke historie bij Sotheby's, wees er voorafgaand aan de veiling op dat de Verenigde Staten wereldwijd de enige plek zijn waar fossielen als persoonlijk eigendom gelden. Wie de grond bezit, bezit volgens haar ook het fossiel en mag het dus verkopen.

Het fenomeen is niet nieuw: eerder werden al andere spraakmakende fossielen voor tientallen miljoenen verkocht, waaronder een T-Rex genaamd "Stan" die in 2020 voor 31,8 miljoen dollar van eigenaar wisselde. Wetenschappers waarschuwen dat onderzoek naar privé-eigendommen vaak niet in vaktijdschriften wordt geaccepteerd, omdat andere onderzoekers de vondsten dan niet kunnen controleren.

Skelet T-Rex (@Gemini-AI-impressie)

Twee leerlingen van basisschool De Vijf Pilaren in Zoetermeer zouden zijn mishandeld door hun lerares van groep 8. Een twaalfjarige jongen zou zijn geslagen met een bezem en had slagstrepen op de zijkant van zijn buik, vertelt zijn vader. Het Openbaar Ministerie bevestigt dat er twee aangiftes liggen tegen de leerkracht, maar onderzoekt de zaak niet strafrechtelijk. Voor de ouders is dat reden voor grote onvrede.

Bezem en vastpakken
In de aangifte die Omroep West inzag, staat dat de lerares een bezem pakte en tweemaal uithaalde naar de jongen. Toen hij "stop" riep, zou ze hem daarna hebben vastgepakt. Zijn vader zegt dat zijn zoon er erg door is aangedaan en sindsdien niet meer naar school gaat. Uit voorzorg haalde hij ook zijn andere twee kinderen van school.

Directie op de hoogte, toch stilte
De vader belde na het voorval direct de politie en informeerde ook de schooldirectie. Volgens hem liet de directrice dezelfde avond weten de melding te onderzoeken, maar bleef het daarna stil. Hij stoort zich eraan dat de leerkracht gewoon doorwerkt en meehelpt aan de voorbereidingen van de eindmusical, terwijl andere ouders daar naar zijn zeggen niets over hebben gehoord.

Inmiddels reageert de school volgens de vader niet meer op zijn e-mails. Schoolbestuur Yunus Emre laat via voorzitter Ali Ahrouch weten niet inhoudelijk op de zaak in te gaan vanwege privacy. Ahrouch benadrukt dat de veiligheid van leerlingen voorop staat en dat elke melding over grensoverschrijdend gedrag serieus wordt onderzocht. Hij zegt zich niet te herkennen in het beeld dat meldingen niet serieus worden genomen.

Openbaar Ministerie stopt onderzoek
Het OM besloot in overleg met de politie de twee aangiftes niet verder te onderzoeken. Een woordvoerder zegt dat beide aangiftes te weinig aanknopingspunten bieden voor strafrechtelijk onderzoek, waardoor de zaken vroegtijdig zijn beëindigd. Nieuwe informatie kan er wel toe leiden dat de zaken alsnog worden opgepakt.

De moeder van de jongen legt zich niet neer bij die beslissing. Ze heeft bezwaar gemaakt tegen het beëindigen van het onderzoek en zegt dat het gezin alle procedures heeft gevolgd.

Drie kinderen al weken thuis
Niet alleen de twaalfjarige jongen, ook zijn zusje van 11 en broertje van 7 gaan niet meer naar school. De vader vindt het onveilig en houdt ze daarom thuis, waardoor de kinderen al weken onderwijs missen. Hij stelt dat er meer klachten zijn over dezelfde lerares en dat de school bekendstaat om strenge straffen, waardoor ouders uit angst zouden zwijgen. Volgens hem zijn de ouders uit alle ouderapps verwijderd en krijgen ze te horen niet met de media te praten.

Onderwijsinspectie houdt kaken stijf op elkaar
De Onderwijsinspectie kan niet bevestigen of er meerdere klachten over De Vijf Pilaren zijn binnengekomen. Eventueel onderzoek naar aanleiding van meldingen zou bij de vertrouwelijke Vertrouwensinspectie liggen. De Zoetermeerse PVV heeft intussen schriftelijke vragen gesteld aan de burgemeester en de onderwijswethouder, maar wil pas reageren zodra die zijn beantwoord.

Twee aangiftes van mishandeling door juf: 'Mijn zoon werd geslagen met een bezem' https://t.co/KT1UQyKMF2

— Omroep West (@omroepwest) July 14, 2026

Cabaretier en zanger Harrie Jekkers (75) heeft zondag 12 juli zijn allerlaatste theatervoorstelling gespeeld in een uitverkochte Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Na afloop kreeg hij van burgemeester Jan van Zanen de Gouden Erepenning en het ereburgerschap van de stad. Het optreden vormde het slot van zeven jaar vaste zondagmiddagvoorstellingen, waarmee Jekkers na 45 jaar afscheid nam van het theater.

Emotioneel afscheid met Oh, Oh Den Haag
Na 104 voorstellingen en zo'n 56.000 bezoekers nam Harrie Jekkers zondagmiddag afscheid van zijn publiek, met als muzikale toegiften 'Over de muur' en 'Oh, Oh, Den Haag'.  Op de vraag wat hij voelde na afloop, antwoordde hij zonder aarzelen: opluchting. 

Veel bezoekers bleven na de show nog napraten in de foyer en bladerden door zijn biografie. Voor veel mensen in de zaal stopte die middag niet alleen een voorstelling, maar werd ook een hoofdstuk uit hun eigen leven afgesloten, aldus een bezoekster.

Ereburgerschap Den Haag als verrassing
Direct na de laatste noten volgde de verrassing waar niemand op rekende: Jekkers werd benoemd tot ereburger van de gemeente Den Haag en kreeg de Gouden Erepenning van burgemeester Jan van Zanen. Deze onderscheiding is de hoogste gemeentelijke onderscheiding van de stad; in 2021 kregen de bandleden van Golden Earring dezelfde eer. 

Van Zanen noemde Jekkers bij de uitreiking "een echt Haags icoon" die als geen ander de ziel van de stad weet te vangen in zijn muziek, verhalen en cabaret. 

Van Klein Orkest tot Haags volkslied
Jekkers werd in 1951 geboren in de Haagse Schilderswijk en groeide op in Moerwijk. Hij werd landelijk bekend met de band Klein Orkest, met nummers als 'Laat mij maar alleen' en 'Over de muur'. Zijn solohit 'Oh, Oh Den Haag' uit 1982 groeide uit tot het officieuze volkslied van de stad; in 2012 speelde Coldplay het nummer nog tijdens hun concert op het Malieveld in Den Haag. 

Sinds 2018 trad Jekkers als opvolger van Paul van Vliet elke zondagmiddag op in de Koninklijke Schouwburg, waarmee hij meer dan honderd voorstellingen uitverkocht. (NOS.nl) Bij het theater is inmiddels ook het Harrie Jekkersplein naar hem vernoemd.

Nieuw hoofdstuk na de schijnwerpers
Jekkers laat het grote podium nu definitief achter zich, maar stopt niet volledig met creatief werk. Hij denkt aan een boek en aan kleinschalige optredens, en wil zich meer bezighouden met klussen rond zijn huis. Over zijn beslissing zei hij: "Ik zie al heel lang aankomen dat ik er een keer mee kap. Ik heb heel erg veel zin in een nieuw leven, want dit ken ik al 45 jaar." 

Tadej Pogacar heeft in de tiende etappe van de Tour de France opnieuw zijn klasse getoond. De geletruidrager reed op veertien kilometer van de finish weg bij zijn concurrenten en won met ruime voorsprong.

De rit over 167 kilometer door het Centraal Massief kende na een vlakke openingsfase een loodzware finale met bijna 4.000 hoogtemeters. Onderweg moesten de renners onder meer over de Côte de Pailherols, Col de la Griffoul, Col Prat de Bouc en Côte de Murat. De Puy Mary, Col de Pertus en Col de Font de Cère vormden de scherprechters in de slotfase.

In de beginfase volgde de ene aanval na de andere, maar Lidl-Trek hield het tempo hoog met het oog op de tussensprint. Mads Pedersen pakte daar de volle buit, waarna Mathieu van der Poel de aanval koos. De Nederlander lag samen met ploegmaat Ramses Debruyne aan de basis van een omvangrijke kopgroep, met onder anderen Ben Healy, Thymen Arensman, Ben O’Connor, Javier Romo en Guillaume Martin.

UAE Emirates XRG hield de vluchters echter binnen bereik en gaf nooit meer dan anderhalve minuut voorsprong. Romo maakte vooraan de meeste indruk, maar werd op 38 kilometer van de finish ingerekend. Richard Carapaz probeerde het daarna en begon met ongeveer een minuut voorsprong aan de Col de Pertus, terwijl het peloton door het hoge tempo was uitgedund tot een kleine groep favorieten.

Op een kilometer van de top plaatste Pogacar zijn beslissende aanval. Niemand kon volgen en de Sloveen reed Carapaz snel voorbij. Ook in de afdaling en op de laatste klim liep zijn voorsprong verder op. Pogacar won uiteindelijk met 32 seconden voorsprong op Remco Evenepoel en 35 seconden op Paul Seixas. Met zijn 24e ritzege in de Tour verstevigde hij zijn leidende positie in het algemeen klassement.

Ziekenhuizen in Nederland gaan late abortussen uitvoeren bij vrouwen die om een niet-medische reden hun zwangerschap willen afbreken. Het gaat om vrouwen en meisjes die tussen de 22 en 24 weken zwanger zijn maar nu pas besluiten het kind niet te willen. Een woordvoerder van de Federatie Medisch Specialisten meldt dat zich inmiddels ruim een handvol ziekenhuizen heeft aangemeld om deze terminatie te bieden.

De beroepsvereniging voor gynaecologen, de NVOG, schat dat het jaarlijks om ongeveer 225 vrouwen gaat die pas laat in de zwangerschap besluiten dat zij hun kind niet willen houden. Volgens de NVOG bevinden zij zich in een "uiterst kwetsbare situatie" en hebben zij recht op "veilige en kwalitatief goede zorg". De vereniging heeft ziekenhuizen daarom opgeroepen hun "professionele verantwoordelijkheid" te nemen en deze wettelijk toegestane terminatie van vaak levensvatbare babies te organiseren.

Abortussen bij een zwangerschapsduur van 22 of 23 weken liggen gevoelig, omdat foetussen dan op de grens van levensvatbaarheid zitten. Het lukt artsen soms om kinderen die na 23 weken worden geboren in leven te houden. In Nederland ligt de wettelijke grens voor abortus bij 24 weken, maar abortusklinieken hanteren in de praktijk een grens van 22 weken, omdat het vaststellen van de zwangerschapsduur via een echo een onzekerheidsmarge kent en de ingreep naarmate de zwangerschap vordert zwaarder wordt en meer risico’s geeft.

Tot nu toe voerden ziekenhuizen vooral late abortussen uit om medische redenen, bijvoorbeeld wanneer onderzoek uitwijst dat het ongeboren kind ernstige afwijkingen heeft. Bij ongewenste of ongeplande zwangerschappen zonder medische reden zijn veel ziekenhuizen terughoudend geweest. Volgens een werkgroep van gynaecologen komt dat door ethische of persoonlijke overtuigingen, maar ook door onduidelijkheid over de regels; niet iedereen wist dat abortuszorg ook in ziekenhuizen mag worden aangeboden.

De gynaecologen stelden in hun eigen vakblad dat deze bezwaren niet mogen betekenen dat de toegang tot zorg tekortschiet bij "beladen, maar medisch weinig complexe zorgvragen". Zij benadrukten dat het volgens hun gaat om "wettelijk toegestane en noodzakelijke zorg". De NVOG heeft een protocol opgesteld en biedt praktische en morele ondersteuning aan ziekenhuismedewerkers die met deze ingrepen te maken krijgen. Medisch personeel is volgens een ziekenhuiswoordvoerder niet verplicht om mee te werken aan late abortussen.

Een late abortus bestaat veelal uit het laten stoppen van het hartje van de baby in de baarmoeder, waarna een 'normale' bevalling moet plaatsvinden. In eerdere periodes kan het kind nog in stukjes uit de baarmoeder worden gezogen, maar bij een dermate vergevorderd stadium van de zwangerschap is dat geen optie meer.

Foetus van 24 weken in de baarmoeder

SpongeBob viert vandaag zijn verjaardag: volgens het rijbewijs dat hij in de serie draagt, is de gele sponsheld geboren op 14 juli 1986 en wordt hij dit jaar 40. Sinds de start van SpongeBob SquarePants in 1999 bij Nickelodeon groeide de serie van bedenker Stephen Hillenburg uit tot een wereldwijd popcultuurfenomeen. Ter gelegenheid van de verjaardag zetten we de belangrijkste feiten over de zeespons op een rij.

Van marien bioloog tot tekenfilmicoon

SpongeBob SquarePants ontstond in 1999 als idee van Stephen Hillenburg, die voor zijn overlijden in 2018 zowel als marien bioloog als animator werkte. Hillenburg werkte als docent zeebiologie voordat hij zich liet omscholen tot tekenaar, wat begin jaren negentig leidde tot een aantal korte films die meerdere prijzen wonnen op filmfestivals. Hij verkocht het idee voor de serie als student aan Nickelodeon en bezat zelf nooit de rechten, terwijl niemand toen verwachtte dat het zo'n groot succes zou worden.

SpongeBob: weetjes over een wereldwijd fenomeen

In de serie woont de optimistische, overijverige zeespons SpongeBob samen met zijn huisdier, de zeeslak Gerrit, in een ananas in het onderzeese plaatsje Bikinibroek en werkt hij in fastfoodrestaurant De Krokante Krab. Niet alleen kinderen, maar ook volwassenen bleken SpongeBob en zijn vrienden te waarderen.

De serie wordt inmiddels uitgezonden in 200 landen en er verschenen meerdere films, en in 2016 kwam er zelfs een SpongeBob SquarePants-musical op Broadway. Ook wordt er wereldwijd voor miljarden dollars aan SpongeBob-merchandise verkocht.

In Nederland is acteur Lex Passchier al meer dan vijftien jaar de stem van SpongeBob. De teller staat inmiddels bijna op 250 afleveringen die hij heeft ingesproken. Voor veel Nederlandse kijkers is zijn stem dan ook net zo bepalend voor het personage als de originele Amerikaanse versie.

SpongeBob SquarePants (@Nickelodeon (NickRewind) - https://creativecommons.org/licenses/by/3.0/)

De hittegolf die eind juni over Europa trok, heeft geleid tot meer dan 10.000 extra sterfgevallen. Dat blijkt uit onderzoek van de Europese gezondheidsautoriteit ECDC en de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), gebaseerd op sterfteregisters uit 27 Europese landen. De meeste slachtoffers waren ouder dan 65 jaar.

Vooral ouderen slachtoffer van hittegolf
Onderzoekers analyseerden de sterftecijfers van de week van 22 tot en met 28 juni, toen de hitte in grote delen van West-Europa op zijn hoogtepunt was. De grote meerderheid van de extra doden betrof mensen van 65 jaar en ouder. Hitte is zelden de directe doodsoorzaak; in de meeste gevallen speelden onderliggende ziekten een rol.

Recordaantal verdrinkingsslachtoffers
Naast de hittedoden zorgde de hitte ook voor een piek in het aantal verdrinkingen.De meeste slachtoffers kwamen om het leven in meren en andere natuurwateren, waar mensen massaal verkoeling zochten.

Opnieuw extreme hitte in Frankrijk
Ook nu kampen delen van Europa opnieuw met hoge temperaturen. In Frankrijk liepen de temperaturen op tot bijna 40 graden, waardoor drie kerncentrales werden stilgelegd en zeven andere reactoren minder stroom gingen produceren om oververhitting te voorkomen. Klimaatwetenschappers houden bovendien rekening met een derde hittegolf in zes weken tijd, nu de hitte zich naar verwachting in de loop van deze maand opnieuw opbouwt.

Hoge temperaturen in Europa (@Pixabay)

Eindeloos jagen op achievements blijkt toch ergens goed voor te zijn. De Amerikaanse University of Silicon Valley komt namelijk met de Max Achievement Scholarship, een studiebeurs waarmee studenten tot 15.000 dollar per studiejaar kunnen verdienen op basis van uitzonderlijke prestaties in videogames.

De universiteit ziet het behalen van extreem lastige achievements als bewijs van doorzettingsvermogen, discipline en probleemoplossend vermogen. Dat zijn volgens de onderwijsinstelling eigenschappen die ook tijdens een studie goed van pas komen. De beurs bestaat uit twee niveaus. De hoogste categorie levert maximaal 5.000 dollar per trimester op, goed voor 15.000 dollar per academisch jaar.

Niet iedere platinum trophy is voldoende. De universiteit kijkt naar uitzonderlijke prestaties in games als Final Fantasy XIV, Old School RuneScape, Minecraft, Hades en Risk of Rain 2. Voor andere games geldt dat de achievement door minder dan vijf procent van de spelers behaald moet zijn om in aanmerking te komen. Zo is in Old School RuneScape de legendarische Max Cape één van de prestaties die meetelt.

De regeling start als proef met een kleine groep van tien tot vijftien studenten. Afhankelijk van het succes besluit de universiteit later of het programma wordt uitgebreid. Dus wie jarenlang werd uitgelachen omdat hij "nog één achievement" moest halen, kan straks misschien antwoorden dat het gewoon een investering in zijn studie was.

Alsof één showcase niet genoeg is, komt de Future Games Show tijdens gamescom 2026 met maar liefst drie livestreams. Daarmee wil organisator Future meer aandacht geven aan de stortvloed aan aankondigingen die eind augustus op de beursvloer in Keulen te zien zal zijn.

De aftrap is op woensdag 26 augustus met de traditionele Future Games Show at gamescom. Daar mogen we nieuwe trailers, wereldpremières en gameplaybeelden verwachten van zowel grote uitgevers als kleinere indieontwikkelaars.

Direct na afloop volgt FGS Live from gamescom. Die extra uitzending duikt dieper in de getoonde games met interviews, uitgebreide gameplay en aanvullende aankondigingen die niet in de hoofdshow passen.

Op zondag 30 augustus sluit FGS Best of gamescom het geheel af. Die uitzending blikt terug op de grootste onthullingen van de beurs, neemt kijkers mee langs de stands in Keulen en bevat gesprekken met ontwikkelaars die hun nieuwe projecten laten zien.

Amerikaanse strijdkrachten hebben in de nacht van maandag op dinsdag opnieuw doelen in Iran gebombardeerd. Als reactie vielen Iraanse Revolutionaire Garde-eenheden twee olietankers aan in de Straat van Hormuz, waarbij een bemanningslid omkwam. President Trump kondigde daarnaast een nieuwe Amerikaanse zeeblokkade tegen Iran aan, inclusief een heffing van 20 procent op alle vracht die door de zeestraat vaart.

Iraanse aanval op olietankers eist dodelijk slachtoffer
Twee tankers onder de vlag van de Verenigde Arabische Emiraten (VAE) werden geraakt door Iraanse kruisraketten, meldde het Emiraatse ministerie van Defensie. De aanval vond plaats in de nacht van maandag op dinsdag. Daarbij kwam een Indiaas bemanningslid om het leven.

Het ministerie noemt de aanval een ernstige schending van het internationaal recht die de veiligheid en stabiliteit in de regio in gevaar brengt. Door de aanhoudende aanvallen tussen de VS en Iran is het scheepvaartverkeer door de Straat van Hormuz sterk afgenomen; maandag was er geen zichtbare scheepvaart meer door de zeestraat. (Dagelijksestandaard.nl)

VS voert opnieuw luchtaanvallen uit op Iran
Voorafgaand aan de tankeraanval bombardeerde het Amerikaanse leger opnieuw doelen in Iran. Het regionale commando Centcom meldde dat het onder meer raket- en droneposities en luchtafweersystemen betrof. Iraanse staatsmedia berichtten over meerdere explosies aan de zuidkust van het land, onder meer op het eiland Kisj, bij de havenstad Bushehr, op het eiland Qeshm in de Straat van Hormuz en in de grote stad Bandar Abbas.

Trump kondigt zeeblokkade en tolheffing Straat van Hormuz aan
President Trump maakte bekend dat de Verenigde Staten opnieuw een maritieme blokkade tegen Iran instellen. Schepen die de illegale Iraanse tol betalen om door de zeestraat te varen, zullen worden tegengehouden, aldus Trump. Doorvaart van neutrale schepen naar havens buiten Iran wordt volgens de Amerikaanse president niet belemmerd.

Tegelijkertijd kondigde Trump een heffing van 20 procent aan op alle goederen die door de zeestraat worden vervoerd. Dat moet de kosten dekken die gemaakt worden om de doorvaart te beveiligen. Eerder noemden de VS vergelijkbare plannen van Iran nog onacceptabel. Eind juni zei de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Rubio nog dat geen enkel land tol of belasting mag heffen op internationale wateren.

Internationale kritiek op tolplan, olieprijs schiet omhoog
De internationale scheepvaartorganisatie IMO wees het Amerikaanse tolplan van de hand. Volgens de organisatie is er geen juridische basis om verplichte tol te heffen voor doorvaart door internationale zeestraten. Ook energiebedrijven reageerden eerder al afwijzend op vergelijkbare heffingsplannen.

De aankondiging joeg de olieprijs flink omhoog. Amerikaanse ruwe olie sloot 9,4 procent hoger op 78,14 dollar per vat, terwijl de internationale Brent-olie 9,6 procent steeg naar 83,30 dollar. Daarmee noteerden beide soorten olie hun hoogste prijs in ongeveer een maand.

Gebombardeerde olietanker in Straat van Hormuz (@Gemini-AI-impressie)

Rusland heeft de Russische divisie van verffabrikant AkzoNobel onder tijdelijk staatstoezicht geplaatst. President Vladimir Poetin tekende maandag een decreet waarmee een deel van de Russische activa van het Nederlandse concern onder tijdelijk beheer komt te staan. AkzoNobel bevestigt de maatregel en zegt de gevolgen nog in kaart te brengen.

AkzoNobel bestudeert presidentieel decreet
Volgens AkzoNobel worden de fabrieken voortaan bestuurd door een entiteit van de Russische overheid. Het bedrijf benadrukt dat dit niet automatisch betekent dat de Russische tak wordt genationaliseerd. Toch zijn buitenlandse bedrijven die eerder onder Russisch staatstoezicht kwamen, tot dusver niet teruggegeven aan hun oorspronkelijke eigenaren.

Het operationeel toezicht gaat over naar een aangewezen externe partij, terwijl de eigendomsstructuur ongewijzigd blijft, meldt persbureau ANP. AkzoNobel zegt zich te blijven inzetten voor de werknemers in Rusland en voor de bescherming van zijn belangen als aandeelhouder.

Rockwool kreeg eerder dezelfde behandeling
Het beheer van de Russische AkzoNobel-activa komt te liggen bij het bedrijf Razvitiye Stroitelnykh Aktivov. Dat bedrijf kreeg in januari ook al vier fabrieken toegewezen van de Deense isolatiematerialenfabrikant Rockwool, wiens Russische bezittingen eerder dit jaar door de Russische staat in beslag werden genomen.

AkzoNobel bouwde aanwezigheid in Rusland al af
AkzoNobel produceerde in Rusland altijd verf voor consumenten en coatings voor voertuigen, schepen en vliegtuigen. Na de Russische inval in Oekraïne zette het bedrijf de productie van coatings grotendeels stil vanwege de Europese sancties. Ook werd de Russische tak losgemaakt van het moederconcern.

De Russische activiteiten zijn financieel weinig belangrijk voor AkzoNobel. Rusland vertegenwoordigt minder dan 2 procent van de omzet van het bedrijf en heeft daardoor nauwelijks invloed op de financiële resultaten.

 AkzoNobel-fabrieken in Rusland onder Russisch staatstoezicht (@Gemini-AI-impressie)

Smith High School in Greensboro in de Amerikaanse staat North Carolina is in de nacht van zondag 5 juli beschadigd geraakt na het gebruik van een zelfgebouwde plasmakanon bij een inbraak. Twee 18-jarige verdachten zijn aangehouden en worden geconfronteerd met meerdere zware aanklachten, waaronder bezit van een "weapon of mass destruction" en het gebruik van explosieven op schoolterrein. Een derde betrokkene, een minderjarige, is na aanhouding weer aan zijn ouders overgedragen.

 

Ter illustratie (Afbeelding: Grok AI / FOK.nl)

Volgens rechtbankdocumenten zouden Solomon Caravello-Bell en meerdere anderen in de vroege ochtend van zondag met het zelfgemaakte wapen een toegang tot Smith High School hebben geforceerd. Daarbij raakten een plexiglazen deur van de school beschadigd en vloog een struik in brand. De politie van Greensboro kwam rond 2.00 uur ter plaatse na een melding van een inbraak bij de school aan South Holden Road en trof de verdachten op het terrein aan.

Caravello-Bell en Chayce Harricharan, beiden 18 jaar, zijn gearresteerd en naar de gevangenis van Guilford County gebracht. Zij worden onder meer beschuldigd van zware diefstal door inbraak, bezit van een wapen van massavernietiging (het zelfgebouwde plasmakanon), kwaadwillig gebruik van explosieven waardoor onroerend goed is beschadigd, het bezit van explosieven op onderwijsgrond en samenzwering. De minderjarige verdachte is na zijn aanhouding vrijgelaten onder toezicht van een ouder; tegen hem worden aparte jeugdstrafrechtprocedures voorbereid.

De politie benadrukt dat het onderzoek naar het incident nog loopt. Mogelijke extra betrokkenen en de exacte totstandkoming en werking van het zelfgemaakte wapen worden nog onderzocht. Vooralsnog zijn er geen gewonden gemeld, maar de combinatie van brand en explosieven op een schoolterrein wordt door de autoriteiten zeer ernstig genomen.

De tieners in kwestie

Microsoft, Google en Amazon hebben in hun meest recente boekjaar samen evenveel CO2 uitgestoten als heel Nederland in een jaar. Uit hun nieuwe duurzaamheidsrapporten blijkt dat de gezamenlijke emissie van de drie Amerikaanse techreuzen uitkomt op 119 miljoen ton CO2, terwijl die uitstoot in een jaar tijd met grofweg een vijfde is toegenomen. De bedrijven wijzen vooral naar de wereldwijde bouwgolf van nieuwe datacenters als oorzaak, die nodig zou zijn om de groei van clouddiensten en kunstmatige intelligentie bij te benen.

Amazon en Google melden in hun rapporten een stijging van de uitstoot met ongeveer 20 procent, Microsoft zag de eigen emissies zelfs met een kwart oplopen. Volgens de bedrijven komt het grootste deel van de extra CO2 vrij bij de bouw en het gebruik van extra datacenters. Vastgoedadviseur JLL schat dat er tot 2030 wereldwijd zo’n 1200 nieuwe datacenters bij komen, wat de druk op energievoorziening en klimaatdoelen verder vergroot.

Tegelijkertijd proberen Microsoft, Google en Amazon hun AI-investeringen te presenteren als onderdeel van de oplossing voor het klimaatprobleem. Google stelt dat kunstmatige intelligentie in bepaalde sectoren helpt om CO2-uitstoot te verlagen, bijvoorbeeld door efficiëntere processen en beter energieverbruik. Amazon beschrijft de forse uitgaven aan datacenters in het rapport juist als "progressie" op weg naar klimaatneutraliteit, omdat die infrastructuur volgens het bedrijf nodig is om later duurzamer te kunnen werken.

Niet alle experts delen dat optimisme. Economieprofessor Cecilia Rikap van University College London noemt de klimaatbeloften rond AI "vooral marketing", omdat de daadwerkelijke uitstoot van de bedrijven tegelijk sterk oploopt. Ze wijst erop dat veel andere ondernemingen hun data en rekencapaciteit uitbesteden aan deze cloudaanbieders, waardoor hun eigen CO2-voetafdruk lager lijkt terwijl de werkelijke emissies verschuiven naar de techreuzen.

Volgens Shaolei Ren, hoogleraar elektrotechniek aan de Universiteit van Californië, is er inmiddels een directe link tussen de groei van AI en de stijgende CO2-uitstoot. Hij stelt dat het grootste deel van de extra emissies van het afgelopen jaar voortkomt uit de wereldwijde druk om AI-infrastructuur versneld uit te breiden. In het geval van Microsoft bleef de uitstoot in 2024 nog gelijk aan het jaar daarvoor, maar is sindsdien alleen maar toegenomen.

Microsoft meldde in zijn rapport bovendien dat er wereldwijd minder CO2-certificaten beschikbaar zijn, waarmee bedrijven hun uitstoot op papier proberen te compenseren. Ondanks de stijgende emissies houden Google en Microsoft vast aan hun belofte om in 2030 klimaatneutraal te zijn, terwijl Amazon die doelstelling tien jaar later, in 2040, zegt te willen halen. Hoe dat zich verhoudt tot de aanhoudende groei in datacenters en AI-investeringen, blijft vooralsnog een open vraag.

Drie bedrijven stoten evenveel CO2 uit als heel Nederland (Afbeelding: Grok AI / FOK.nl)

Politie-kapitein Jose Maya van North Miami Beach heeft per direct ontslag genomen nadat hij dinsdag was aangehouden op verdenking van video-voyeurisme tegen zijn volwassen stiefdochter. De 40-jarige agent zou haar meerdere keren in het geheim hebben gefilmd terwijl zij zich in de badkamer bevond, zo staat in een arrestatiebevel van de autoriteiten in Miami-Dade County.

Volgens de stukken werd de stiefdochter vorig jaar voor het eerst argwanend toen ze na het douchen de badkamer uitkwam en Maya op de vloer direct buiten de deur zag liggen, met een klein zwart voorwerp dat onder de badkamerdeur uitstak. Toen zij de deur opendeed, stond hij volgens haar verklaring snel op en zei dat hij bezig was een bewegingsgevoelig nachtlampje te repareren, een uitleg die zij ongeloofwaardig vond. Daarna bleef zij tijdens het douchen geregeld een soortgelijk zwart object onder de deur zien verschijnen.

De vrouw deelde haar zorgen op 28 juni met haar moeder, die voorstelde om de gang voor de badkamer stiekem te filmen om duidelijkheid te krijgen. De stiefdochter plaatste daarop een camera, nam vervolgens een normale douche en zag opnieuw wat op een camera onder de deur leek. Op de opgenomen beelden is volgens de autoriteiten te zien hoe Maya plat op zijn buik op de vloer lag en met een mobiele telefoon en een onbekend apparaat onder de badkamerdeur door filmde.

De stiefdochter stuurde de beelden naar haar moeder, die Maya direct confronteerde en hem opdroeg het huis te verlaten. De moeder verklaarde tegenover de autoriteiten dat op ten minste één van de video’s de billen van haar dochter te zien waren en dat andere opnames onscherp waren. In het arrestatiebevel staat dat Maya iets zou hebben "toegegeven" in het gesprek met de moeder, maar dat deel van de verklaring is onleesbaar gemaakt.

Na zijn arrestatie werd de borgsom voor Maya vastgesteld op 7.500 dollar. De politie van North Miami Beach meldde donderdagavond via sociale media dat hij met onmiddellijke ingang ontslag had genomen. Korpschef Juan Pinillos noemde de beschuldigingen "zeer zorgwekkend" en sprak van "een ernstige schending van het vertrouwen van het publiek". Hij benadrukte dat het vertrek van Maya niets verandert aan "de ernst van de beschuldigingen of onze inzet voor verantwoording" en dat er naast de strafzaak ook een intern onderzoek loopt.

Jose Maya (Foto: Miami Dade Corrections)

De Europese Commissie krijgt het advies om zelfstandig gebruik van sociale media door kinderen onder de 13 jaar in de hele EU te verbieden. Een door Brussel ingestelde deskundigengroep presenteerde vandaag een rapport van ruim honderd pagina’s, waarin staat dat jonge kinderen alleen nog onder toezicht van ouders of leraren online zouden mogen en dan ook met een maximale schermtijd. Commissievoorzitter Ursula von der Leyen reageert positief en wil na de zomer met concrete voorstellen komen.

Volgens de onderzoekers moeten sociale media-apps voor de allerjongsten zo worden ingericht dat verslavende functies worden beperkt. Ze noemen onder meer eindeloos kunnen doorscrollen en een constante stroom pushmeldingen als elementen die aangepast moeten worden. Ook moeten platforms actief voorkomen dat kinderen schadelijke of illegale inhoud zien, en zelf kunnen aantonen dat hun diensten veilig zijn voor jonge gebruikers.

Von der Leyen benadrukt dat de impact van sociale media op jongeren inmiddels duidelijk zichtbaar is. Zij wijst op onderzoeken waaruit blijkt dat jongeren vier tot zes uur per dag naar een scherm kijken, met gevolgen als slaapgebrek, depressie, angstklachten, cyberpesten en blootstelling aan schadelijke content. "Het is duidelijk dat we leeftijdsgebonden beperkingen nodig hebben", aldus de Commissievoorzitter, die onlineveiligheid voor jongeren al langer als speerpunt heeft.

Voor jongeren tussen de 13 en 18 jaar pleit het adviespanel voor een geleidelijke toename van vrijheid online. In die leeftijdsgroep zouden apps beter moeten aansluiten bij de ontwikkelingsfase van de gebruiker, bijvoorbeeld met aangepaste functies en strengere privacy-instellingen voor jongere tieners. De Europese Commissie moet erop toezien dat techbedrijven deze leeftijdsdifferentiatie echt doorvoeren en naleven.

Veel lidstaten reageren positief op het idee van een Europese leeftijdsgrens; Frankrijk, Spanje, Slovenië en Oostenrijk werken zelf al aan nationale regels. De onderzoekers vinden dat landen de mogelijkheid moeten houden om een hogere ondergrens dan 13 jaar te hanteren. Nederland is voorstander van een leeftijdsgrens, maar wil de uitkomst van de Europese onderhandelingen afwachten. Estland uit daarentegen kritiek en waarschuwt dat kinderen juist digitale vaardigheden moeten ontwikkelen en leeftijdscontroles vaak worden omzeild.

Het rapport erkent dat harde leeftijdsgrenzen in de praktijk lastig zijn te handhaven, bijvoorbeeld doordat jongeren VPN-diensten gebruiken om zich als gebruiker uit een ander land voor te doen. In Australië, waar sinds december een verbod geldt voor jongeren onder de 16 jaar, blijken veel kinderen nog steeds actief op grote platforms. Daarom pleiten de onderzoekers naast regels ook voor goed onderwijs over mediagebruik en voor het versterken van de positieve kanten van sociale media. De Nederlandse jongerenadviseur Niels Zagema noemt het rapport een stap vooruit, maar waarschuwt dat "een te strenge aanpak hen de kans ontneemt om online vaardigheden te ontwikkelen en deel te nemen aan de moderne samenleving". Von der Leyen verwacht geen perfecte oplossing op korte termijn en spreekt van een noodzakelijke "cultuurverandering", vergelijkbaar met de invoering van de autogordel of het verbod op rijden onder invloed.

Ter illustratie (Afbeelding: Grok AI / FOK.nl)