De Turkse president Recep Tayyip Erdogan heeft vrijdag de vergunning van de Istanbul Bilgi Universiteit ingetrokken, waarmee de instelling per direct haar deuren moet sluiten. Het decreet, gepubliceerd in het Turks staatsblad, treft meer dan 20.000 studenten en zo'n duizend academici midden in het studiejaar. De maatregel volgt op een strafrechtelijk onderzoek naar de moederholding van de universiteit.

Bilgi Universiteit gesloten wegens 'onvoldoende onderwijsniveau'
Als officiële grond voor de sluiting verwijst het presidentiële decreet naar een wettelijke bepaling die het mogelijk maakt een private onderwijsinstelling te sluiten indien "het verwachte onderwijs- en opleidingsniveau onvoldoende is." Het decreet noemt daarnaast als reden dat de stichtende instelling onder curatele was geplaatst.

De in 1996 opgerichte Bilgi Universiteit stond bekend om haar liberale karakter en nam deel aan het Europese Erasmus-uitwisselingsprogramma. De universiteit beschikte over zeven faculteiten, drie instituten en meer dan 150 opleidingen, en telde circa 45.000 alumni.

Can Holding en strafrechtelijk onderzoek
De universiteit was in 2019 overgenomen door Can Holding. In september 2025 werden de bezittingen van Can Holding door de Turkse overheid in beslag genomen als onderdeel van een onderzoek naar witwassen, belastingontduiking en georganiseerde misdaad. Sindsdien stond de universiteit onder leiding van een door de rechter aangesteld bewindvoerder.

Bij de operatie werden 121 bedrijven van Can Holding in beslag genomen en onder beheer gesteld van het Turkse Spaardepositogarantiefonds (TMSF). Onder de getroffen bedrijven bevonden zich ook de televisiezenders Habertürk en Show TV, financieel nieuwskanaal Bloomberg HT en het Doğa-scholennetwerk.

Toekomst van studenten en docenten onzeker
De sluiting roept direct vragen op over de toekomst van meer dan 20.000 studenten en ongeveer duizend academici. De Turkse Raad voor Hoger Onderwijs (YÖK) beloofde vrijdag "de nodige maatregelen" te nemen om te zorgen dat studenten, die in juni eindexamens zouden afleggen, "geen schade ondervinden."

Studenten worden door YÖK overgeplaatst naar een garantie-universiteit of een door de raad aangewezen openbare universiteit. Over het lot van het academisch personeel is in geen enkele officiële verklaring iets vermeld.

Academische vrijheid onder druk in Turkije
De sluiting past in een breder patroon van toenemende druk op universitaire autonomie. De maatregel wekt bezorgdheid over de aantasting van universitaire onafhankelijkheid in Turkije onder Erdogan, wiens regering herhaaldelijk in conflict is gekomen met studenten en academici over rectorbenoemingen, campusprotesten en academische vrijheid.

President Recep Tayyip Erdogan (@Vahid Arzengin on WikimediaCommons)

Het Nederlandse kabinet wil een handelsverbod invoeren op goederen uit illegale Israëlische nederzettingen in de bezette Palestijnse gebieden en de Syrische Golanhoogte. De ministerraad kwam vrijdag tot overeenstemming over de maatregel. Premier Jetten kondigde het aan tijdens zijn persconferentie na afloop.

Handelsverbod omvat ook tussenhandel en Nederlandse bedrijven in buitenland
Het voorgenomen verbod treft niet alleen de directe import, maar ook de tussenhandel in goederen uit de nederzettingen. Ook Nederlandse bedrijven die in het buitenland actief zijn, moeten zich eraan houden. De beoogde looptijd is drie jaar. Het kabinet vraagt een spoedadvies aan de Raad van State, om het verbod daarna zo snel mogelijk in te voeren.

Kabinet: nederzettingen bedreigen tweestatenoplossing
Ministers Berendsen (Buitenlandse Zaken) en Sjoerdsma (Buitenlandse Handel) uitten in een brief aan de Tweede Kamer ernstige zorgen over de situatie in de bezette gebieden. De uitbreiding van illegale nederzettingen en het geweld door kolonisten leiden volgens hen tot een verslechterende situatie waarbij een tweestatenoplossing steeds verder buiten bereik raakt.

Premier Jetten benadrukte dat het kabinet naast het handelsverbod blijft werken aan aanvullende sancties tegen gewelddadige kolonisten én terreurorganisatie Hamas. Een tweestatenoplossing blijft voor Nederland de enige weg naar duurzame vrede.

Europees verbod heeft onvoldoende steun
De Tweede Kamer vroeg vorig jaar om een nationaal importverbod. Het kabinet had herhaaldelijk gepleit voor een Europees verbod, maar daarvoor bleek onder de lidstaten onvoldoende steun. De ministers erkennen dat de handhaving van het toekomstige verbod tegen grenzen zal aanlopen.

Israelische nederzetting (@Gemini-AI-impressie)

In De Bilt steeg de temperatuur naar 25,0 graden en daarmee is het de eerste officiële zomerse dag van het jaar. De zomerse dag is een week later dan gebruikelijk. Gemiddeld, klimaatperiode 1996-2025, stijgt de temperatuur op 15 mei voor het eerst in De Bilt naar 25 graden en meer.

Het warmst was het vandaag in Woensdrecht met 26,7 graden. Op 1 mei werd het lokaal al zomers warm met in Gilze-Rijen 25,6 graden. Woensdrecht noteerde toen maximaal 25,3 graden, Hoek van Holland 25,2 en Ell 25,1 graden. In De Bilt werd het op 1 mei maximaal 23,6 graden.

Ook de komende dagen is het zomers warm met op meer plaatsen temperaturen van 25 graden en meer. Morgen kan het regionaal zelfs nog een paar graden warmer worden en komt in het zuiden zelfs de tropische grens van 30 graden in zicht. Ook tijdens de Pinksterdagen is het warm en zonnig weer. Pas in de loop van volgende week zal de temperatuur wat dalen.

Ergens tussen half april en half juli
Vorig jaar steeg de temperatuur op 30 april voor het eerst in De Bilt naar 25 graden. Het jaar ervoor was dat op 2 mei het geval. In 2023 was de eerste officiële zomerse dag aan de late kant. Pas op 9 juni steeg het kwik in De Bilt naar 25 graden en meer. Het was toen de meest late datum in deze eeuw dat de temperatuur in De Bilt naar tenminste 25 graden steeg.

De meest vroege officiële zomerse dag ooit gemeten in De Bilt was 14 april. Op 14 april 2007 werd het in De Bilt 27,6 graden. In 1904 steeg het kwik op 15 april naar zomerse waarden en in 2018 was dat op 19 april het geval. Recordlaat werd de grens van 25 graden overschreden in 1906. Pas op 18 juli werd het in dat jaar zomers warm met maximaal 25,6 graden. Er is nooit een jaar geweest waarin het niet zomers warm werd in De Bilt.

Gebruikelijk telt een jaar 29 zomerse dagen in De Bilt
Volgens het lopende gemiddelde 1996-2025 telt een jaar in De Bilt 29 zomerse dagen. In de afgelopen jaren is er gemiddeld een dag bijgekomen, want de normaal voor de periode 1991-2020 was 28 zomerse dagen. In de jaren tachtig steeg de temperatuur in De Bilt gemiddeld nog op 16 dagen tot boven 25 graden.

Het jaar met de meeste zomerse dagen in De Bilt was 2018. Op maar liefst 55 dagen steeg de temperatuur op het hoofdstation naar 25 graden en meer. In 2006 werden 51 zomerse dagen geteld en in 2003 waren het er 48. In 1907 steeg de temperatuur slechts op 3 dagen in De Bilt naar tenminste 25 graden.

Een terrasje op een zomerse dag (@Gemini-AI-impressie)

Op 11 juni gaat het WK voetbal van start in de Verenigde Staten, Canada en Mexico. Met de uitbreiding naar 48 deelnemende landen wordt het de meest uitgebreide editie tot nu toe. In de weken voorafgaand aan het toernooi nemen we elke dag één land onder de loep. Vandaag: Spanje.

We gaan alweer beginnen aan de achtste groep, groep H, en dat doen we met een land waar we in Nederland niet de allerfijnste WK-herinnering ooit aan hebben: Spanje, het land dat in 2010 in de finale diep in de verlenging Nederland aan een nieuw WK-trauma hielp, hoewel Nederland dat vier jaar later een beetje terug kon pakken. Hoewel Spanje vaak wordt opgehemeld als één van 's werelds grote voetballanden, valt het wat WK's betreft eigenlijk tegen. Natuurlijk, ze hebben een wereldtitel en dat is uiteindelijk wat telt, maar in de breedte heeft Nederland bijvoorbeeld een geschiedenis die veel rijker is. Spanje werd in 1950 vierde, is er sinds 1978 al twaalf keer op rij bij en haalde welgeteld één keer de halve finales, in 2010 dus.

Na die wereldtitel is het ook bepaald niet veel meer: de Spanjaarden gingen er in 2014 al in de groepsfase uit, nadat Nederland een heerlijke 5-1 cadeau deed als revanche en Chili ook nog eens te sterk was. In 2018 wonnen ze alleen van Iran en was Rusland in de achtste finales te sterk, vier jaar geleden was het stuntploeg Marokko dat Spanje wederom bij de laatste zestien uitschakelde. De kwalificatie verliep dit keer niet al te moeizaam: Turkije bleef in de buurt en pakte als enige twee punten af, verder won Spanje vijf van de zes wedstrijden. In groep H mogen ze straks aantreden tegen Kaapverdië, Saoedi-Arabië en Uruguay, dat moet toch lukken.

Sportland
Met La Liga-clubs als FC Barcelona en Real Madrid is voetbal natuurlijk met grote afstand de grootste sport, basketbal is wel een duidelijke nummer twee. Spanje heeft altijd prima tennissers en wielrenners afgeleverd en ook dat is er dan ook populair, vooral in het Baskenland - wat we natuurlijk niet zomaar 'Spanje' moeten noemen - is men absoluut wielergek. Wat prestaties betreft scoort padel enorm hoog, nagenoeg de hele mondiale top-100 bij de mannen en vrouwen bestaat uit Spanjaarden, Argentijnen en een paar spelers uit Portugal - het is misschien wel de minst internationale hypesport wat de top betreft.

Aan tafel!
Paella is in principe wel het meest bekende Spaanse gerecht, een traditioneel rijstgerecht dat langzaam wordt bereid in een brede, platte pak en doorgaans bestaat uit groenten, vlees of zeevruchten en het peperdure saffraan. Natuurlijk is er nog veel meer, zoals de ook in Nederland bekende tapas of een lekkere jamón ibérico. Spanje is een groot wijnproducerend land, maar als we er één moeten noemen is dat toch sangria, de bekende wijn met fruit. Zonder alcohol gaan we voor horchata, een zoete drank gemaakt van aardamandelen.

Wat zeggen de bookmakers?
La Roja wordt bij de wedkantoren ruimschoots gezien als topfavoriet in de groep: noteringen van maximaal slechts 1,25 voor groepswinst, alleen Uruguay blijft een beetje in de buurt, en voor plaatsing voor de volgende ronde heb je mazzel als je voor elke honderd euro al één of twee euro terug kunt krijgen. De rest is natuurlijk interessanter: met noteringen rond de 5 is Spanje de favoriet voor de titel van meest scorende team, voor Frankrijk. Voor een finaleplek krijg je maximaal 3,5 keer je inzet terug, de wereldtitel levert zo'n zes keer je inzet op. Daarmee zijn we aangekomen bij één van de twee favorieten: Spanje staat nét boven Frankrijk op de eerste plek en is dus eigenlijk dé favoriet, hoewel het erg weinig scheelt.

Wereldranglijst: 2e
Aantal WK-deelnames: 16
Beste WK-prestatie: Wereldkampioen (2010)
Topscorer aller tijden: David Villa (59)
Recordinternational: Sergio Ramos (180)
Bondscoach: Luis de la Fuente

Spanje

Op het Circuit Gilles Villeneuve is de eerste en enige vrije training voor de Grand Prix van Canada chaotisch verlopen. In aanloop naar het sprintweekend zette Mercedes-coureur Kimi Antonelli de snelste tijd neer, gevolgd door teamgenoot George Russell. De Ferrari-coureurs Lewis Hamilton en Charles Leclerc noteerden respectievelijk de derde en vierde tijd, terwijl Max Verstappen genoegen moest nemen met de vijfde plaats.

De sessie begon druk en rommelig doordat teams slechts één uur trainingstijd hadden. Verstappen opende sterk en noteerde vroeg de snelste tijd, maar later namen onder meer Oscar Piastri en de Mercedessen het initiatief over.

Het grootste incident van de training kwam op naam van Alexander Albon. De Williams-coureur crashte nadat hij een marmot had geraakt op het circuit, wat een rode vlag veroorzaakte en de sessie tijdelijk stillegde. Door de onderbreking werd de training verlengd, zodat teams alsnog extra kilometers konden maken.

Verder kende Franco Colapinto technische problemen aan het begin van de sessie, terwijl verschillende teams worstelden met grip op het nog vuile asfalt in Montréal. Later op de training schakelden veel coureurs over op kwalificatieruns, maar Verstappen koos vooral voor langere racesimulaties.

Met Antonelli bovenaan de tijdenlijst lijkt Mercedes opnieuw competitief, terwijl Red Bull en McLaren nog werk te verrichten hebben richting de sprintkwalificatie later op vrijdagavond.

Alberto Bettiol heeft de dertiende etappe van de Giro d’Italia gewonnen. De Italiaan van XDS-Astana bleek na een lange vlucht de sterkste op de slotklim naar Ungiasca en rondde het vervolgens solo af in Verbania. Andreas Leknessund werd opnieuw tweede in een Giro-etappe, Jasper Stuyven sprintte naar de derde plaats.

De overgangsrit tussen Alessandria en Verbania bood op papier kansen voor aanvallers en die grepen hun kans meteen. In het openingsuur ontstond na een felle strijd een omvangrijke kopgroep van vijftien renners, met onder anderen Bettiol, Leknessund, Jasper Stuyven, Toon Aerts en Mikkel Bjerg. Het peloton liet begaan, waardoor de voorsprong al snel opliep tot meer dan tien minuten. Daarmee werd al vroeg duidelijk dat de ritzege vooraan zou worden verdeeld.

Op de beklimmingen van Bieno en vooral Ungiasca begon de strijd om de overwinning echt los te barsten. Josh Kench opende de finale met een aanval, maar Leknessund reageerde alert en trok stevig door op de steile stroken van de slotklim. Alleen Bettiol kon het tempo van de Noorse kampioen volgen. De Italiaan bleef voortdurend binnen enkele seconden en wachtte geduldig op zijn moment.

Dat moment kwam in de laatste kilometer van de Ungiasca. Bettiol plaatste een krachtige versnelling, ging overtuigend voorbij Leknessund en sloeg direct een beslissend gat. Op de top had hij al meer dan tien seconden voorsprong en in de afdaling richting Verbania kwam zijn zege niet meer in gevaar. Leknessund moest zich opnieuw tevredenstellen met de tweede plaats, terwijl Stuyven de sprint om plek drie won.

Het kabinet-Jetten is bereid om de omstreden plannen voor de sociale zekerheid aan te passen en hierover te onderhandelen met de betrokken organisaties. Dat maakte premier Rob Jetten vrijdag bekend tijdens zijn wekelijkse persconferentie in Den Haag, waar hij opriep tot het sluiten van een nieuw sociaal akkoord voor de zomer. Het kabinet streeft nog wel naar een totale bezuiniging van 6,5 miljard euro, maar wil met een openingsvoorstel de vastgelopen gesprekken vlottrekken.

Werkgevers keren zich tegen bezuiniging sociale zekerheid
Werkgeversorganisatie VNO-NCW heeft zich inmiddels achter de vakbonden geschaard en spreekt zich uit tegen de vooraf ingeboekte bezuinigingen. De nieuwe voorzitter Coen van Oostrom pleit in De Telegraaf voor het volledig in de ijskast zetten van een snellere verhoging van de AOW-leeftijd en ingrepen in de WW en WIA. Volgens hem moet de prioriteit nu liggen bij de economische groei, de oplopende inflatie en het overvolle stroomnet. Door de bezuinigingseisen tijdelijk te parkeren, wil VNO-NCW het grootste bezwaar van de vakbonden wegnemen om zo de dialoog op te starten.

Vijlbrief zoekt ruimte binnen de sociale zekerheid
Minister Hans Vijlbrief van Sociale Zaken en Werkgelegenheid ziet de handreiking van de werkgevers als een steun in de rug. Hij liet na de ministerraad weten 'heel blij' te zijn met de bijdrage van Van Oostrom en ziet volop kansen voor een constructieve dialoog om partijen aan tafel te krijgen. Dit weekend puzzelt Vijlbrief door op de brief met het kabinetsvoorstel, waarbij hij de WIA een van de grootste problemen van Nederland noemt. Volgende week volgt de formele inhoudelijke reactie op het ultimatum dat de vakbonden op 11 mei stelden.

Dreiging van landelijke stakingen in het openbaar vervoer
De vakbonden houden vooralsnog voet bij stuk en eisen dat de geplande miljardenbezuinigingen definitief worden geschrapt voordat zij aanschuiven. Zij geven het kabinet tot het einde van de maand de tijd om aan deze eis te voldoen. Mocht een akkoord uitblijven, dan staat een eerste grote staking in het openbaar vervoer al met potlood in de agenda voor 24 juni.

Premier Jetten wijst er echter op dat ingrijpende hervormingen noodzakelijk blijven door de veranderde wereldeconomie en de oorlog in Iran. Het kabinet wil daarom tempo maken met afspraken over de arbeidsmarkt en een competitieve economie. Volgens Jetten betaalt de Nederlandse samenleving vanaf 2030 gezamenlijk de rekening als er nu niet wordt gemoderniseerd.

Rob Jetten april 2026 (@Arlington National Cemetery)

Oud-burgemeester Herman J. van de gemeente Hendrik-Ido-Ambacht die op dit moment vastzit vanwege het bezit van kinderporno, wordt ook verdacht van jarenlange ontucht. De advocaat van J. heeft dat bevestigd aan regionale omroep Rijnland. Hij gaf daarbij aan dat J. ontkent.

J. was van 1996 tot 2011 burgemeester van de gemeente in de provincie Zuid-Holland. Volgens het Openbaar Ministerie heeft het ontucht zowel tijdens als na het burgemeesterschap plaatsgevonden. De man die J. betastte was veel jonger dan hijzelf. J. werd in februari aangehouden. De naaktbeelden van kinderen die bij hem gevonden zijn zouden verzameld zijn tussen 2023 en 2025. Volgende week dinsdag is de eerste inleidende zitting in Rotterdam. Er wordt dan besloten of J. vast blijft zitten tot de inhoudelijke behandeling van de strafzaak of dat hij vrij komt.

De politie van Haarlemmermeer heeft zes verdachten aangehouden tijdens een speciale actieweek. De verdachten zijn op heterdaad betrapt en maken mogelijk deel uit van een groot netwerk van cybercriminelen. De politie liet zich tijdens deze actieweek bewust 'phishen' met als doel oplichters aan te houden. De aangehouden verdachten zijn mannen tussen de 14 en 23 jaar oud en komen uit de gemeenten Amsterdam, Ridderkerk, Voorne aan Zee en Rotterdam.

Maarten Roosch, teamchef basisteam Haarlemmermeer geeft aan steeds meer mensen slachtoffer te zien worden van deze manier van oplichting. "Helaas zien we ook in de Haarlemmermeer dat veel mensen slachtoffer worden van deze vorm van oplichting. Met deze actie en de aanhoudingen willen we laten zien dat we ons hard inzetten om deze vorm van oplichting tegen te gaan. We willen hiermee potentiële slachtoffers alert maken op deze vorm van oplichting en hen waarschuwen hier niet in mee te gaan. Ook hoop ik dat potentiële daders twee keer nadenken voordat ze zich inlaten met dit soort activiteiten. Ik spreek mijn waardering uit voor alle collega’s die zich hebben ingezet tijdens deze actieweek. Ik ben trots op het resultaat".

Door een stroomstoring rijden er geen treinen in Haarlem. Treinen die daar zouden vertrekken, aankomen of door Haarlem zouden rijden kunnen daarom uitvallen.

De storing begon vrijdagmiddag rond 15.00 uur en wordt naar verwachting van de NS pas tegen het einde van de middag opgelost. De NS heeft de dienstregeling aangepast. Het is niet bekend of er bussen ingezet zijn of worden. Zolang de storing duurt en NS nog geen vervangende bussen heeft ingezet kunnen reizigers vanaf station Castricum met bus 73 richting Beverwijk via Haarlem Schalkwijk.

Station Haarlem (Foto: Sneeuwvlakte - Eigen werk, CC BY-SA 4.0)

In het Radboudumc in Nijmegen is een patiënt opgenomen die mogelijk besmet is met het ebolavirus. De patiënt ligt op een streng geïsoleerde afdeling in het ziekenhuis. Er zou sprake zijn van een "lage verdenking op ebola", wordt door een woordvoerder van het Nijmeegse ziekenhuis aan persbureau ANP gemeld.

De patiënt ligt op verzoek van de Landelijke Coördinatie Infectieziektebestrijding op een zogenoemde 'High Level Isolation Unit'. Op zo'n speciaal ingerichte afdeling kan men veilig werken met ernstige infectieziekten zonder dat er gevaar is van besmetting richting andere patiënten.  Er zal onderzocht worden of er inderdaad sprake is van ebola.

Afgelopen week brak in de Democratische Republiek Congo het dodelijke ebolavirus uit. Ook de landen om Congo heen hebben last van dit virus en het is erg besmettelijk. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) geeft aan dat er sprake is van een wereldwijde noodsituatie. De WHO denkt dat de kans op nationale verspreiding groot is, maar het risico op wereldwijde verspreiding op dit moment beperkt is.

Radboudumc Nijmegen (Foto: University Nijmegen Medical Centre (UMC St Radboud) - Image archive Radboud University Nijmegen Medical Centre (UMC St Radboud), CC BY-SA 3.0,)

Nascar-coureur Kyle Busch is op 41-jarige leeftijd plotseling overleden. Busch werd gisteren opgenomen in het ziekenhuis en overleed enige uren later.

"Met groot verdriet melden we het plotselinge en tragische overlijden van Kyle Busch", staat in een gezamenlijke verklaring van Nascar en de familie van Busch. "De hele Nascar-familie is kapot van dit verlies."

Busch reed meer dan 20 jaar in Nascar Cup Series en en werd daarin tweemaal (2015 en 2019) kampioen. Als 16-jarige maakte hij zijn debuut bij het team van Hendrick Motorsports. Bij Joe Gibbs Racing behaalde hij zijn grootste successen en sinds 2023 reed hij voor Richard Childress Racing.

Waaraan Busch is overleden is niet bekend gemaakt. Wel was te merken dat hij de afgelopen weken al last had van verkoudheidsklachten en donderdagmorgen werd hij ernstig ziek opgenomen in het ziekenhuis waar hij uiteindelijk zou overlijden.

We are saddened and heartbroken to share the news of the passing of Kyle Busch, a two-time Cup champion and one of our sport's greatest and fiercest drivers. He was 41 years old.

We extend our deepest condolences to the Busch family, Richard Childress Racing and the entire… pic.twitter.com/FARIF6OKrw

— NASCAR (@NASCAR) May 21, 2026

Een aanvaring op het Schelde-Rijnkanaal heeft opnieuw aandacht gevestigd op het gebied van alcohol en drugs in de binnenvaart. Eind maart ramde een schipper met een 135 meter lange tanker een ander binnenvaartschip. Daarna liep het schip aan de grond. De kapitein had bijna zes keer de toegestane hoeveelheid alcohol op en er werd ook cocaïne in zijn bloed aangetroffen. De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILenT) waarschuwt voor de gevolgen.

Tankerincident zet aandacht voor alcohol- en drugsgebruik in binnenvaart op scherp
Het incident op het Schelde-Rijnkanaal vond eind maart plaats. Omwonende schippers meldden opvallend vaargedrag van de tanker, waarna de politie aan boord ging. Bij controle bleek dat de kapitein meer dan vijf keer de toegestane hoeveelheid alcohol in zijn bloed had. Er werd ook cocaïne aangetroffen. Het schip was 135 meter lang en raakte betrokken bij een aanvaring met een ander binnenvaartschip.

ILenT roept schippers op om misstanden desnoods anoniem te melden
De ILenT roept schippers en binnenvaartondernemers op om misstanden met drank en/of drugs aan boord te melden. Volgens de inspectie kan men ook anoniem een melding doen. Senior inspecteur Thom Bijkersma van ILenT zegt daarover: “De gezondheid van de schipper of een bemanningslid moet worden beoordeeld om herhaling te voorkomen voor de veiligheid op het water.” Wie zorgen heeft over alcohol en drugs in de binnenvaart, moet volgens de inspectie verantwoordelijkheid nemen.

Inspectie waarschuwt voor zware gevolgen bij varen onder invloed
Varen onder invloed kan volgens de ILenT grote gevolgen hebben voor de verdere loopbaan van een schipper. De politie is bevoegd om alcohol- en drugstesten af te nemen na meldingen of incidenten met schepen. Bij bovenmatig gebruik kan de politie proces-verbaal opmaken. Ook kan er een melding bij ILenT worden gedaan. Daarna kijken inspecteurs samen met de medisch adviseur scheepvaart naar de situatie. De medisch adviseur kan een tussentijdse medische keuring eisen. Tot die keuring heeft plaatsgevonden, kan de vaarbevoegdheid van de schipper tijdelijk worden opgeschort.

Binnenvaartsector onder druk na ernstige veiligheidsincidenten
De binnenvaartsector staat onder druk door incidenten waarbij alcohol, drugs of andere verdovende middelen een rol spelen. Bemanningsleden horen te beschikken over geldige kwalificaties. Daartoe hoort ook een geneeskundige verklaring binnenvaart. De ILenT stelt dat herhaling moet worden voorkomen als er signalen zijn dat iemand mogelijk niet geschikt is om te varen. Bij meerdere overtredingen kan zelfs het kwalificatiecertificaat worden ingetrokken. Daarmee verliest iemand de bevoegdheid om te varen.

Bezopen bnnenvaartschipper? (@Gemini-AI-impressie)  

Naar aanleiding van de uitlatingen van Kamerlid Gidi Markuszower eind vorige week over Palestijnse asielzoekers, zijn inmiddels twintig aangiftes bij de politie binnengekomen. De verwachting is dat dit aantal de komende dagen oploopt. Op basis van de aangiftes gaat het Openbaar Ministerie de zaak beoordelen.

Naar aanleiding van de uitlatingen van de heer Markuszower hebben inmiddels twintig personen en ook enkele organisaties aangifte gedaan van onder meer opruiing en het aanzetten tot geweld. De verwachting is dat dit aantal de komende dagen oploopt omdat diverse personen al een afspraak bij de politie hebben gemaakt om aangifte te doen. Ook zijn bij de politie over deze zaak zeker tweehonderd meldingen gemaakt.

Het Openbaar Ministerie (OM) in Amsterdam gaat de zaak op basis van de aangiftes beoordelen. Concreet betekent dit dat het OM zal beoordelen of er in deze casus sprake is van voldoende verdenking van een strafbaar feit om een strafrechtelijk onderzoek te starten.

Eén aangifte is in principe voldoende
Bij strafbare feiten kan één aangifte voldoende zijn voor het OM om een strafrechtelijk onderzoek te starten. Vanzelfsprekend is het afhankelijk van de concrete casus of dat ook daadwerkelijk gebeurt. Wat betreft de uitspraken van Markuszower is het niet per se nodig om alsnog aangifte te doen, maar iedere burger die aangifte wil doen heeft daar recht. Aangifte doen blijft dus mogelijk. Ook is het mogelijk bij de politie een melding te maken. Meldingen kunnen informatie geven over de beeldvorming en over de mate van maatschappelijke ophef.

Aangifte doen bij de politie (@Gemini-AI-impressie)

Ruim 110 asielzoekers die donderdagnacht niet terechtkonden in het overvolle aanmeldcentrum in Ter Apel, hebben de nacht doorgebracht in sporthal De Goorns in het Drentse Gieten. Burgemeester Hiemstra van gemeente Aa en Hunze sprong in om te voorkomen dat mensen buiten op het gras moesten slapen. Vrijdagochtend keerden de asielzoekers terug naar het aanmeldcentrum.

Noodopvang Ter Apel: aanmeldcentrum zit 240 mensen boven capaciteit
Het aanmeldcentrum in Ter Apel herbergt momenteel 2.240 mensen, terwijl de officiële capaciteit op 2.000 ligt. Het COA meldt dat de locatie daardoor alleen nog kwetsbare mensen een plek kan bieden.

Burgemeester Hiemstra ontving donderdagavond om half negen een verzoek van zijn collega in buurgemeente Westerwolde. Binnen twee uur stonden er bedden opgesteld in de sporthal. "Ik kreeg om 20.30 uur het verzoek of wij die opvang konden regelen", aldus Hiemstra. "Uiteindelijk zijn er vanaf 22.30 uur bedjes opgezet."

De sporthal beschikte al over douches, toiletten en stopcontacten. Het Rode Kruis zorgde voor basisbehoeften zoals tandenborstels en kussens. Eten was er niet beschikbaar.

"Mensen in het gras laten slapen vinden wij erger"
Hiemstra benadrukt dat de noodopvang geen ideale, maar wel een noodzakelijke stap was. "Het is geen ideale oplossing, maar mensen in het gras laten slapen vinden wij nog erger."

Het Rode Kruis omschreef de ingreep als "hartstikke fijn en goed", maar directeur Harm Goossens wees er tegelijk op dat het geen structurele oplossing is: er zijn op korte termijn meer opvangplekken nodig.

Aa en Hunze is niet de eerste gemeente die bijspringt. Eerder vingen Stadskanaal, Borger-Odoorn en Zutphen al asielzoekers op voor één nacht vanuit het overvolle aanmeldcentrum. Ook Amsterdam kondigde aan de komende zes maanden 230 extra asielzoekers op te nemen in bestaande opvanglocaties.

Gemeente bereidt zich voor op nieuwe verzoeken om noodopvang
Aa en Hunze anticipeert al op een volgend verzoek. "We hebben al een schema gemaakt: wanneer is de sporthal beschikbaar, wanneer kan het echt niet?", zegt Hiemstra. Als hulp opnieuw mogelijk is, zal de gemeente dat ook bieden.

Hiemstra roept tegelijk op tot een bredere aanpak. "Bij ons gaat de opvang gewoon goed. Dat moet ook op andere plekken in het land georganiseerd worden." De burgemeester riep minister Van den Brink op om een structurele en humane oplossing te vinden voor het tekort aan opvangplekken.

Noodopvang asielzoekers in sporthal (@Gemini-AI-impressie)

De Amerikaanse president Donald Trump kondigt aan 5.000 extra militairen naar Polen te sturen, het NAVO-lidstaat aan de oostflank van Europa. Trump maakte dit bekend via een korte boodschap op zijn sociaalnetwerksite Truth Social. De aankondiging volgt op onrust in Warschau over berichten dat Polen juist militaire versterking zou mislopen door een bredere Amerikaanse troepenherschikking in Europa.

Polen krijgt meer Amerikaanse militairen na weken van onduidelijkheid
Trump verwijst naar zijn goede banden met de Poolse president Karol Nawrocki, een nationalist die een jaar geleden werd verkozen. Nawrocki won medio 2025 de tweede ronde van de presidentsverkiezingen en bezocht Trump daarna in het Oval Office. De twee leiders toonden openlijk sympathie voor elkaar.

Verdere details, zoals wanneer de soldaten worden overgeplaatst of vanwaar ze komen, gaf Trump niet.

Achtergrond: herschikking van NAVO-troepen in Europa
De aankondiging komt midden in een bredere discussie over de Amerikaanse militaire aanwezigheid in Europa. Begin mei besliste de Amerikaanse regering om circa 5.000 militairen terug te trekken uit Duitsland. Die maatregel volgde nadat bondskanselier Friedrich Merz kritiek had geuit op de Amerikaans-Israëlische oorlog tegen Iran.

Het Pentagon maakte daarna bekend het aantal gevechtstroepen in Europa terug te brengen van vier naar drie brigades. Een gevechtsgroep telt 4.000 tot 4.700 militairen. Dit leidde tot een "tijdelijke vertraging" van de uitzending van extra Amerikaanse militairen naar Polen.

Het grootste deel van de herplaatste troepen zou in Polen worden gelegerd, meldde een hoge NAVO-bron.

Warschau: raken geen troepen kwijt, bereid om meer op te nemen
De Poolse minister van Defensie Władysław Kosiniak-Kamysz wees de zorgen eerder al van de hand. Hij stelde dat het aantal Amerikaanse soldaten in Polen niet zou dalen en dat zijn land actief werkte aan uitbreiding van de Amerikaanse aanwezigheid. Volgens hem vloeide de verwarring voort uit de bredere reorganisatie van Amerikaanse troepen in Europa.

Republikeinse voorzitters van de defensiecommissies in het Huis en de Senaat riepen op de troepen die uit Duitsland vertrekken juist verder naar het oosten van Europa over te plaatsen. "De bondgenoten daar hebben aanzienlijke investeringen gedaan om Amerikaanse troepen te huisvesten, wat de kosten voor de Amerikaanse belastingbetaler verlaagt en de oostflank van de NAVO versterkt."

Medio mei waren er volgens Amerikaanse militaire bronnen circa 7.400 Amerikaanse militairen in Polen gestationeerd. De meesten van hen roteren regelmatig tussen verschillende bases in Europa.

Vance: Europa moet op eigen benen staan
Vicepresident JD Vance rechtvaardigde de eerdere troepenvermindringen en benadrukte dat Europa zelf meer verantwoordelijkheid moet nemen voor zijn eigen veiligheid — een boodschap die de Trump-administratie al langer uitdraagt richting NAVO-partners.

Donald Trump en Karol Nawrocki voor het Witte Huis - september 2025 (@TheWhiteHouse)

FC Utrecht heeft zich ten koste van sc Heerenveen geplaatst voor de finale van de play-offs om Europees voetbal. De ploeg van trainer Ron Jans was in eigen huis met 3-2 te sterk en neemt het zondag in Volendam op tegen Ajax voor een ticket voor de tweede voorronde van de Conference League.

FC Utrecht begon sterk aan het duel en zette Heerenveen vanaf de eerste minuten onder druk. Souffian El Karouani, Yoann Cathline en Jesper Karlsson waren dreigend, terwijl Jacob Trenskow namens de Friezen het eerste gevaar stichtte. Vasilios Barkas bracht redding op zijn inzet. Vlak voor rust kreeg Utrecht een flinke tegenvaller te verwerken toen Alonzo Engwanda ogenschijnlijk zwaar geblesseerd per brancard van het veld moest.

Na rust ontplofte de wedstrijd volledig. Binnen een minuut profiteerde Artem Stepanov van een fout van doelman Bernt Klaverboer en schoof hij de 1-0 binnen. Dylan Vente trok de stand acht minuten later alweer gelijk met een fraaie wip over Barkas, maar FC Utrecht sloeg direct terug. Mike van der Hoorn kopte uit een perfecte voorzet van El Karouani de 2-1 binnen, waarna El Karouani zelf kort later met een schitterende volley voor 3-1 zorgde. Trenskow bracht de spanning met een rake vrije trap nog terug tot 3-2, maar een slotoffensief van Heerenveen leverde geen gelijkmaker meer op.

Psychische aandoeningen zijn wereldwijd uitgegroeid tot de belangrijkste oorzaak van ziek zijn en treffen inmiddels 1,2 miljard mensen — bijna twee keer zoveel als in 1990. Dat blijkt uit de meest uitgebreide internationale analyse ooit op dit gebied, gepubliceerd in het toonaangevende medische tijdschrift The Lancet. Jongeren en vrouwen dragen de zwaarste last, en ook rijke landen als Nederland blijken hard getroffen.

Angststoornissen en depressie schieten omhoog na corona
Een internationaal onderzoeksteam analyseerde gegevens uit 204 landen over een periode van meer dan dertig jaar. Daarbij werden twaalf psychische aandoeningen bestudeerd bij 25 leeftijdsgroepen en beide geslachten.

De bevindingen zijn alarmerend. Psychische stoornissen zijn verantwoordelijk voor meer dan 17 procent van alle jaren die wereldwijd met een beperking worden doorgebracht. In 2023 alleen al gingen zo'n 171 miljoen gezonde levensjaren verloren door geestelijke gezondheidsproblemen.

Bijzonder opvallend is de opmars na de coronapandemie. Sinds 2019 steeg de aangepaste frequentie van ernstige depressie met circa 24 procent. Angststoornissen namen nog harder toe: meer dan 47 procent, met een piek in de jaren direct na corona.

Jongeren het zwaarst getroffen
De hoogste ziektelast ligt bij jongeren tussen 15 en 19 jaar — precies de levensfase waarin opleiding, loopbaan en relaties worden gevormd. Bij jongere kinderen overheersen autisme, ADHD en gedragsstoornissen, waarbij jongens vaker worden getroffen dan meisjes.

Na de kinderjaren verschuift het beeld. In 2023 leefden wereldwijd 620 miljoen vrouwen met een psychische aandoening, tegenover 552 miljoen mannen. Huiselijk geweld, seksueel geweld, een hogere zorglast en structurele ongelijkheid spelen daarin een grote rol, aldus de onderzoekers.

Nederland in de top drie
Opmerkelijk genoeg horen sommige rijke landen tot de meest getroffen regio's. Nederland, Portugal en Australië scoren hoog wat betreft het lijden aan psychische aandoeningen — hoger dan veel armere landen. Tegelijkertijd nam de last het sterkst toe in West-Afrika bezuiden de Sahara en delen van Zuid-Azië.

Hoofdonderzoeker Damian Santomauro van het Queensland Centre for Mental Health Research wijst op een combinatie van factoren: "Deze stijgende trends weerspiegelen mogelijk zowel de aanhoudende gevolgen van pandemiegerelateerde stress als structurele drijfveren op langere termijn, zoals armoede, onzekerheid, misbruik, geweld en afbrokkelende sociale cohesie."

WHO: depressie en angst kosten wereldeconomie duizend miljard dollar
Depressie en angststoornissen kosten de wereldeconomie naar schatting duizend miljard dollar per jaar. De WHO benadrukt dat wereldwijd meer investeringen in de geestelijke gezondheidszorg nodig zijn.

Angststoornissen en depressie staan in de nieuwe Lancet-ranglijst van 304 ziekten en letsels wereldwijd respectievelijk op plek 11 en 15.

Zwaar depressief persoon (@Gemini-AI-impressie)

Southampton is het toneel van een omstreden moordzaak waarin de 18-jarige student Henry Nowak op straat overleed nadat de politie eerst hém arresteerde in plaats van de man die hem had neergestoken. De zaak, die deze week voor de rechtbank in Southampton dient, draait om de rol van de politie op de fatale nacht in december 2025 en om de vraag of verdachte Vickrum Digwa uit zelfverdediging handelde, zoals hij stelt.

Volgens de aanklager liep Nowak, een finance-student aan de University of Southampton, na een avond uit naar huis terwijl hij met vrienden via Snapchat contact had. Onderweg kwam hij de 23-jarige Digwa tegen en ontstond een korte woordenwisseling. Daarna zou Digwa hem meerdere keren hebben gestoken met een Sikh-ceremonieel mes met een lemmet van ongeveer 20 centimeter; bij de autopsie werden vier steekwonden vastgesteld.

Jurleden hoorden dat Nowak nog probeerde te vluchten door over een hek te klimmen, maar volgens de aanklager "agressief werd achtervolgd" door Digwa. Toen agenten van de Hampshire Constabulary arriveerden, vertelde Digwa dat hij "racistisch was uitgescholden en aangevallen door een dronken man". Op basis van die melding werd de zwaargewonde Nowak geboeid en aangehouden, terwijl Digwa niet direct werd gearresteerd.

De politie verleende vervolgens eerste hulp, maar Nowak raakte buiten bewustzijn en overleed korte tijd later op straat. Aanklager Nicholas Lobbenberg KC zei tegen de jury dat de student "in zijn eigen bloed is verdronken", nadat een steekwond zijn long had doorboord en het mes zo’n acht centimeter zijn lichaam was binnengedrongen. Uit onderzoek zou blijken dat Nowak minder had gedronken dan de wettelijke limiet voor autorijden, in tegenstelling tot de bewering dat hij dronken was.

Lobbenberg erkende voor de rechtbank dat mannelijke Sikh-gelovigen om religieuze redenen een mes, een kirpan, mogen dragen en dat Digwa inderdaad zo’n klein ceremonieel mes bij zich had. Het wapen dat Nowak dodelijk verwondde, zou echter een "zeer groot mes" zijn geweest dat zichtbaar over de kleding van Digwa hing, aldus de aanklager op basis van eerdere berichtgeving.

Een video op Nowaks telefoon, die later in de broekzak van Digwa werd gevonden, legde het begin van de confrontatie vast. Op de opname is te horen hoe Nowak zachtjes tegen zichzelf praat en zingt, waarna te zien is dat Digwa wegloopt. Vervolgens zegt Nowak onder meer: "You’re a bad man, say you’re a bad man", waarop Digwa antwoordt: "I am a bad man." Kort daarna stopt de opname.

Digwa is aangeklaagd voor moord. Zijn 53-jarige moeder, Kiran Kaur, wordt verdacht van medeplichtigheid omdat zij volgens de aanklager het mes na de steekpartij van de plaats delict zou hebben verwijderd. Beiden hebben bij de rechtbank ontkend schuldig te zijn; de rechtszaak gaat de komende tijd verder.

Het slachtoffer

Het Britse Southampton Crown Court heeft drie tieners veroordeeld voor de verkrachting van twee meisjes van 14 en 15 jaar in Fordingbridge, maar hen woensdag geen celstraf opgelegd. De jongens, die tijdens de aanvallen 13 en 14 jaar oud waren en nu 14 en 15 zijn, kregen jeugdreclasseringsmaatregelen en een langdurig contactverbod, terwijl de rechter hen in de rechtszaal prees voor de manier waarop zij het proces hadden doorstaan.

De eerste aanval vond plaats in november 2024, toen een 15-jarig meisje via Snapchat had afgesproken met een toen 14-jarige jongen in een park in de plaats in de New Forest. Zij dacht dat ze een relatie hadden en ging met hem mee naar een onderdoorgang, waar zij had ingestemd met seksuele handelingen. Volgens de aanklager sloeg haar gevoel van veiligheid om in angst toen een tweede jongen van 14 en een derde jongen aansloten en de sfeer grimmig werd.

In de onderdoorgang werd het meisje tijdens een ongeveer 90 minuten durende aanval onder druk gezet voor een "drietal", terwijl de jongens lachten en haar filmden. Ze vertelde later dat ze zich "petrified" voelde, vreesde dat ze in de rivier gegooid zou worden als ze weigerde en beschreef hoe ze na afloop "verdoofd" was en zat te trillen. Een van de jongens vroeg haar na de verkrachting "Waarom kijk je zo verdrietig?" en kocht een drankje om haar "op te vrolijken", waarna beelden van het incident rondgestuurd werden en zij online werd uitgescholden.

De tweede verkrachting vond plaats in januari vorig jaar, toen een 14-jarig meisje op een veld bij een recreatieterrein werd aangevallen. Zij verklaarde dat ze eerst met vrienden was, die naar huis gingen, waarna ze met drie andere meisjes achterbleef voordat de drie verdachten arriveerden. Volgens haar bedreigde de eerste jongen haar met een mes en dwong hij haar haar telefoon met een Airtag-tracker in een winkel achter te laten, waarna ze naar de recreatieplek en een nabijgelegen veld moest meelopen.

Hoewel later geen mes werd gevonden, bleek uit forensisch onderzoek dat de legging van het meisje was doorgesneden met een scherp voorwerp. Op video-opnamen was te zien hoe zij bewegingloos zat met haar gezicht in haar handen, terwijl de eerste twee verdachten haar verkrachtten. Beide slachtoffers werden volgens de aanklager "significant in de minderheid" gebracht en maakten langdurige, zeer zware gebeurtenissen mee.

De twee inmiddels 15-jarige jongens kregen bij de rechtbank in Southampton een Youth Rehabilitation Order van drie jaar opgelegd, met intensief toezicht en begeleiding. De jongste verdachte, nu 14, krijgt anderhalf jaar toezicht door de reclassering. Alle drie kregen een straatverbod van tien jaar ten opzichte van de twee slachtoffers. Een van de 15-jarigen werd schuldig bevonden aan één verkrachting in november en één in januari, de andere aan drie verkrachtingen bij beide incidenten. De jongste jongen werd veroordeeld voor twee verkrachtingen door aanmoediging tijdens de aanval in januari.

Naast de verkrachtingszaken speelde ook het filmen van de misdrijven een rol. De eerste verdachte werd schuldig bevonden aan het maken van onzedelijke foto's van een kind, terwijl de tweede al eerder had bekend vier keer dergelijke beelden te hebben gemaakt. Volgens aanklager Jodie Mittel wilden de jongens "haar gebruiken voor de seksuele dingen die zij wilden doen" en hielden ze zich weinig bezig met wat het meisje wel of niet wilde.

Tijdens de zitting lazen beide slachtoffers hun verklaringen voor, waarin ze de zware impact op hun leven beschreven. De nu 15-jarige schreef in een gedicht dat ze na de verkrachting in de onderdoorgang met zelfmoordgedachten worstelt: "All I want to do is die, I no longer have fear for when that comes." Het andere meisje vertelde dat ze zich vaak "emotioneel verdoofd en losgekoppeld" voelt van mensen om haar heen en dat de gebeurtenissen haar dagelijks bezighouden.

Rechter Nicholas Rowland benadrukte bij de strafoplegging dat de jongens "erg jong" zijn, een lage intelligentie hebben, een "beperkt begrip van toestemming" en gevoelig zijn voor groepsdruk. Hij zei: "Ik zie jullie als erg jong en geen van jullie is eerder in grote problemen geweest." Hij prees hoe de drie met de strenge voorwaarden tijdens het proces waren omgegaan en sprak hen bemoedigend toe: "Jullie hebben het allemaal heel goed gedaan met de beperkingen die zijn opgelegd tijdens het proces. [De tweede jongen] en [de derde jongen], jullie problemen zijn behoorlijk ernstig."

Twee van de moeders barstten in tranen uit toen de rechter de uitspraak voorlas en zei: "Geen van jullie hoeft vandaag naar de gevangenis." Vertegenwoordiger van het Openbaar Ministerie Lucy Paddick noemde de zaak "zeer zorgwekkend" en sprak van een "verontrustend niveau van aanmoediging tussen jonge jongens, die samen handelden om twee jonge meisjes te verkrachten in afzonderlijke incidenten". Zij prees de moed van de slachtoffers en andere jonge getuigen en benadrukte dat de aanklagers "blijven werken om daders van misdrijven van deze verwoestende aard ter verantwoording te roepen, ongeacht hun leeftijd".

Een van de plaatsen delict