Lotte Kopecky heeft de vierde etappe van La Vuelta Femenina gewonnen. De Belgische van SD Worx-Protime sprintte in Antas de Ulla naar haar eerste ritzege van deze ronde en nam meteen ook de rode leiderstrui over. Ploeggenote Anna van der Breggen eindigde als tweede.

De vierde rit kende opnieuw flink wat hoogtemeters, met onderweg de Alto de Oural en later de Alto do Hospital als belangrijkste hindernissen. Vroeg in de etappe kozen Annelies Nijssen, Marine Allione, Lauretta Hanson en Marta Jaskulska de aanval. Zij kregen meer dan een minuut voorsprong van het peloton, waar SD Worx-Protime het tempo lange tijd controleerde. Ondertussen pakte Maeva Squiban belangrijke punten voor het bergklassement, waardoor zij donderdag in de bolletjestrui mag starten. Op veertien kilometer van de finish trok Jaskulska stevig door in de kopgroep, waardoor alleen Hanson nog kon volgen.

Lang leek het erop dat de twee vluchters zouden standhouden, maar in de finale kwam het peloton razendsnel dichterbij. Op 2,5 kilometer van de streep volgde alsnog de hergroepering, waarna SD Worx-Protime direct de sprint aantrok voor Kopecky. Liane Lippert ging van ver aan, maar zette daarmee onbedoeld Kopecky perfect af. De Belgische begon haar sprint vroeg, hield stand tot op de meet en boekte zo haar eerste ritzege van deze Vuelta. Van der Breggen sprintte naar plek twee, voor Letizia Paternoster. Dankzij de bonificatieseconden nam Kopecky bovendien de leiding in het algemeen klassement over van Franziska Koch.

Mina the Hollower komt op 29 mei uit voor alle consoles en pc. Dat heeft Yacht Club Games vandaag aangekondigd. De top-down avontuurspel van de makers van Shovel Knight is al een paar jaar in de maak. De game werd in 2022 via een Kickstarter gefundeerd.

De vraagprijs van de game twee tientjes. Mina the Hollower is geïnspireerd door Game Boy Color-klassiekers zoals The Legend of Zelda: Link's Awakening.

Op 11 juni gaat het WK voetbal van start in de Verenigde Staten, Canada en Mexico. Met de uitbreiding naar 48 deelnemende landen wordt het de meest uitgebreide editie tot nu toe. In de weken voorafgaand aan het toernooi nemen we elke dag één land onder de loep. Vandaag: Verenigde Staten.

We zijn aangekomen bij het derde en laatste organiserende land, de Verenigde Staten. Een land dat al bijzonder vroeg begon aan hun WK-geschiedenis en niet zonder succes: op het eerste WK, in 1930, werden de Amerikanen in Uruguay derde. Ze wonnen hun groepswedstrijden van Paraguay en België, daarna was Argentinië in de halve eindstrijd wel met 6-1 te sterk. In 1934 en 1950 waren ze er weer bij, daarna keerde de ploeg pas in 1990 weer terug en sindsdien werd alleen 2018 gemist. In 2002 haalde het 'USMNT' - US Men's National Team - zelfs de kwartfinales, waarin Duitsland net te sterk was.

Het land dat twee olympische medailles pakte, zilver en brons met twee verschillende teams in de VS in 1904, hoefde zich dit keer natuurlijk niet te kwalificeren. Ze spelen in groep D eerst tegen Paraguay, één van de tegenstanders in 1930, en vervolgens tegen Australië en Turkije, een groep waarin ze wel een goede kans maken.

Sportland
Heel moeilijk is het niet om in de VS een top-3 aan te duiden: het is natuurlijk het land waar de kampioenen in de eigen sporten gezien worden als wereldkampioenen, wat sport betreft misschien wel het meest op zichzelf gerichte land op aarde. American football staat met de NFL natuurlijk op één, daaronder zijn het de NBA voor het basketbal en de MLB voor het honkbal. IJshockey (NHL) doet het goed, maar niet zo goed als in Canada, en voetbal (MLS) is vooral een groeiende sport, met name wat betreft de nationale teams.

Aan tafel!
Natuurlijk hebben we het over een erg groot land en hoe groter het land, hoe groter de regionale verschillen doorgaans zijn, maar gemiddeld genomen staat de VS niet bepaald bekend als bijzonder culinair. De simpele hamburger voert de boventoon, ook barbecue en - het liefst kant-en-klaar - 'mac and cheese' scoren goed, net als natuurlijk elke mogelijke vorm van fast food. We drinken er Amerikaans bier of bourbon bij, met als non-alcoholische keuze natuurlijk het oer-Amerikaanse Coca-Cola.

Wat zeggen de bookmakers?
De wedkantoren zien de Amerikanen als favorieten om de groep te winnen, net voor Turkije. Zo'n 2,5 keer de inzet voor groepswinst, plaatsing voor de volgende ronde levert je per euro maximaal 14 cent winst op. Men acht de kans groot dat de eerste knockoutronde (3) of de achtste finales (4) het eindstadium zijn, met noteringen van zo'n 6,5 voor uitschakeling in de kwartfinales. Met een notering van maximaal 81 voor de wereldtitel staat de VS zo rond de 20e plek.

Wereldranglijst: 16e
Aantal WK-deelnames: 11
Beste WK-prestatie: Derde (1930)
Topscorer aller tijden: Clint Dempsey/Landon Donovan (57)
Recordinternational: Cobi Jones (164)
Bondscoach: Mauricio Pochettino

Verenigde Staten

Juan Pablo Montoya heeft opnieuw voor ophef gezorgd met uitspraken over Max Verstappen. De voormalige Formule 1-coureur, die zich eerder al kritisch uitliet over de Nederlander en zelfs suggereerde dat de FIA hem strafpunten zou moeten geven vanwege zijn kritiek op de reglementen, zette na de Grand Prix van Miami opnieuw de aanval in.

Dit keer richtte Montoya zijn pijlen op een moment uit de openingsronde, waarin Verstappen zijn Red Bull na een spin knap op de baan wist te houden. Waar veel analisten spraken van een staaltje pure controle en klasse, bleef Montoya opvallend koel onder het incident: "Noem je dat talent? Ik denk dat het puur geluk was," zei de Colombiaan in een uitzending van F1TV.

Volgens Montoya komt een spinnende auto soms simpelweg op het juiste moment weer in balans, zonder dat daar uitzonderlijke stuurmanskunst voor nodig is. Met die uitspraak kreeg hij opnieuw een golf van kritiek over zich heen van Verstappen-fans én kenners uit de autosportwereld.

Ook autocoureur Jeroen Bleekemolen kan zich totaal niet vinden in de analyse van Montoya. In de podcast Formule 1 Paddockpraat benadrukte hij juist hoe uitzonderlijk de redding van Verstappen was. Volgens Bleekemolen laat het moment zien hoeveel controle en gevoel Verstappen op de limiet heeft — juist in situaties waarin anderen hun auto allang kwijt zouden zijn geraakt.

De hackersgroep ShinyHunters heeft gegevens buitgemaakt van ruim veertig Nederlandse onderwijsinstellingen. Dat blijkt uit een lijst die de groep woensdag heeft gepubliceerd. Door de aanval zijn duizenden studenten, docenten en medewerkers getroffen.
De gegevens werden verkregen via een hack van Canvas, het digitale leerplatform van softwarebedrijf Instructure.
Onder de getroffen instellingen bevinden zich onder meer Hogeschool Utrecht, Grafisch Lyceum Rotterdam, Hogeschool Windesheim, Erasmus Universiteit Rotterdam, Vrije Universiteit Amsterdam, Universiteit Maastricht, Universiteit Twente, Tilburg University en Universiteit van Amsterdam.

Volgens De Telegraaf heeft Instructure bevestigd dat deze onderwijsinstellingen zijn getroffen.
De koepelorganisatie Universiteiten van Nederland zegt dat de universiteiten zelf niet zijn benaderd voor losgeld. Wel zou ShinyHunters eisen dat Instructure betaalt. Volgens de hackers hebben onderwijsinstellingen tot 7 mei de tijd om te onderhandelen om te voorkomen dat gegevens op het darkweb worden gepubliceerd. Of instellingen daarop ingaan, is niet bekend.
Eerder deze week werd al bekend dat ShinyHunters gegevens van ruim 275 miljoen mensen van ongeveer negenduizend onderwijsinstellingen wereldwijd zou hebben gestolen via de hack op Canvas. De gestolen database bevat volgens De Telegraaf onder meer namen, e-mailadressen, studentnummers en berichten tussen gebruikers. Wachtwoorden, geboortedata, identiteitsdocumenten en financiële gegevens zouden niet zijn buitgemaakt.

De Thaise overheid gaat strenger optreden tegen toeristen die zich volgens de autoriteiten ongepast gedragen. Bezoekers die handelen “in strijd met de Thaise cultuur” riskeren vervolging. Daarbij worden controles bij clubs, bars en uitgaansgelegenheden aangescherpt. Aanleiding voor de maatregel is ophef rond een incident op Phuket, waar een 41-jarige Spanjaard en een 43-jarige Peruaanse vrouw werden betrapt tijdens seksuele handelingen in een tuk-tuk.

Volgens de Thaise autoriteiten worden hun visa ingetrokken en loopt een procedure om hen het land uit te zetten, meldt The Straits Times. In Thailand bestaan al langer regels tegen openbare naaktheid en seks in het openbaar. Overtreders riskeren een boete van omgerekend ongeveer 132 euro. De aangekondigde strengere controles richten zich daarnaast ook op illegaal drugsgebruik. Hoewel Thailand internationaal bekendstaat om uitgaansleven, feesten en sekstoerisme, geldt de samenleving zelf als relatief conservatief. Openlijk zoenen of intiem gedrag in het openbaar wordt door veel inwoners afgekeurd. Vorige maand werd al een Frans stel het land uitgezet nadat beelden opdoken van seks op een strand op Phuket.

Tuk tuk in Thailand (Foto: Seba Della y Sole Bossio ) Creative Commons Attribution 2.0 Generic license

Het kabinet wil samen met boeren, tuinders en natuurorganisaties bindende afspraken maken om het gebruik van schadelijke bestrijdingsmiddelen verder terug te dringen. Voor de zomer moet er een convenant over gewasbeschermingsmiddelen liggen dat moet zorgen voor een flinke vermindering van het gebruik tussen 2027 en 2040.

Staatssecretaris Chris Jansen Erkens zei na een eerste overleg in Geldermalsen dat er meer aandacht moet komen voor alternatieven. Volgens hem kunnen duurzame middelen sneller worden ingevoerd door de goedkeuringsprocedures te versnellen.
Bij het overleg waren onder meer LTO Nederland, Natuur & Milieu, vertegenwoordigers van supermarkten en afgevaardigden van gemeenten en provincies aanwezig.

Zorgen over gezondheid en milieu
Het gebruik van synthetische bestrijdingsmiddelen tegen schimmels en insecten in de landbouw is de afgelopen jaren afgenomen, maar volgens het kabinet komen er nog altijd te veel schadelijke stoffen terecht in voedsel, natuur en water.
Daarnaast bestaan zorgen over gezondheidsrisico’s voor boeren, tuinders en omwonenden. In Westerveld werd onlangs besloten dat binnen vijftig meter van woonwijken, scholen en zorginstellingen geen lelieteelt meer mag plaatsvinden.
Volgens Erkens neemt de spanning tussen ondernemers en omwonenden toe. Hij ziet dat partijen steeds vaker tegenover elkaar staan en dat conflicten soms uitmonden in rechtszaken. De staatssecretaris zegt begrip te hebben voor zowel bewoners die zich zorgen maken als ondernemers die volgens hem steeds meer onder druk staan. Ook merkt hij dat gemeenten behoefte hebben aan duidelijke landelijke regels. Daarom noemt hij het positief dat alle betrokken partijen nu gezamenlijk om tafel zitten.

Convenant na zomer verder uitgewerkt
De coalitiepartijen D66, VVD en CDA hadden eerder al afgesproken dat het gebruik van giftige bestrijdingsmiddelen verder moet worden beperkt.
Het convenant moet voor de zomer in hoofdlijnen klaar zijn, zodat boeren, tuinders, gemeenten en Europese instanties snel duidelijkheid krijgen. Na de zomer volgt verdere uitwerking van de plannen.
Voormalig Gert-Jan Segers-leider Segers zal het proces begeleiden als onafhankelijk voorzitter.

Beeld ter illustratie (Foto: ChatGPT)

Het Maastricht UMC+ heeft met spoed alle twintig operatiekamers laten ontruimen nadat in het ziekenhuis een vreemde lucht werd waargenomen. Twee medewerkers zijn met gezondheidsklachten opgenomen op de Spoedeisende Hulp. De Brandweer onderzoekt samen met de GGD waar de lucht vandaan komt, meldt L1 Nieuws.

Volgens de veiligheidsregio waren de twee medewerkers werkzaam in een van de operatiekamers waar de geur werd opgemerkt. De operatiekamers zijn direct buiten gebruik gesteld. Daardoor kunnen voorlopig geen operaties meer worden uitgevoerd. Bij de ontruiming moest volgens L1 Nieuws minimaal één operatie voortijdig worden beëindigd. Het ziekenhuis heeft nog geen inhoudelijke reactie gegeven op het incident.

(Foto: Veiligheidsregio Zuid-Limburg)

Het Openbaar Ministerie heeft zeven maanden gevangenisstraf geëist tegen de 71-jarige vader van voortvluchtig drugscrimineel Jos Leijdekkers, beter bekend als ‘Bolle Jos’. Volgens justitie heeft Joseph Leijdekkers zich schuldig gemaakt aan witwassen door een horloge van het merk Patek Philippe ter waarde van 110.000 euro van zijn zoon aan te nemen.

Bij een doorzoeking van zijn woning in 2023 trof de politie ruim 20.000 euro aan contant geld en twee luxe horloges aan. Naast het Patek Philippe-horloge ging het om een klok van Audemars Piguet. Volgens het OM blijkt uit onderschepte berichten dat het dure Patek Philippe-horloge door Leijdekkers aan zijn vader werd gegeven. De verdachte ontkent dat. In de rechtbank verklaarde hij dat hij “nooit” iets van zijn zoon heeft gekregen. Volgens hem had hij het horloge al jarenlang in bezit nadat hij het in Dubai had geruild tegen een ander exemplaar. Bewijzen daarvoor, zoals certificaten, kon hij niet overleggen.

Ook moeder en zus vervolgd
Ook de moeder en zus van Bolle Jos worden verdacht van witwassen, maar hun zaak is uitgesteld. De advocaat van de zus wil de moeder als getuige horen. Omdat zij geen advocaat heeft maar wel wil verklaren, stemde de rechtbank in met uitstel van de inhoudelijke behandeling. Bij een inval begin 2023 vond de politie in hun woning luxe horloges, sieraden, designertassen en grote hoeveelheden contant geld in verschillende valuta. Daarnaast konden de vrouwen gebruikmaken van een villa van circa 2 miljoen euro in Dubai. Ook zouden zij daar beschikking hebben gehad over twee Bentley’s. Tijdens de zitting kwam verder naar voren dat de zus van Leijdekkers door justitie is afgeluisterd. Daarbij zou haar telefoon zijn gehackt en afluisterapparatuur in haar woning zijn geplaatst.

Verblijf in Sierra Leone
Jos Leijdekkers is in zowel Nederland als België veroordeeld tot lange gevangenisstraffen vanwege drugshandel. De voortvluchtige crimineel staat internationaal gesignaleerd en verblijft na een periode in Turkije vermoedelijk in Sierra Leone. Vorig jaar verschenen meerdere beelden waarop hij te zien was met hoge functionarissen uit Sierra Leone, onder wie het hoofd van de antidrugsbrigade. Er bestaan vermoedens dat hij invloedrijke personen in het land heeft omgekocht. Daarnaast zou Leijdekkers mogelijk een relatie hebben met de dochter van president Julius Maada Bio. Zo verscheen hij bij een kerkdienst in het geboortedorp van de president. Bio ontkende later dat hij de drugscrimineel kent. Nederland heeft inmiddels een officieel uitleveringsverzoek ingediend bij de autoriteiten van Sierra Leone.

Grote drugsvangst bij Canarische Eilanden
Maandag werd bekend dat de Spaanse politie tienduizenden kilo’s cocaïne heeft onderschept op een schip bij de Canarische Eilanden. Het schip was op 22 april vertrokken vanuit de hoofdstad van Sierra Leone en was onderweg naar Libië. De bemanning, onder wie volgens De Telegraaf ook Nederlanders, is gearresteerd. Volgens de krant vermoedt Interpol dat de verdachten banden hebben met Bolle Jos.

Rechtbank Stockfoto (Grok / FOK.nl)

Bij werkzaamheden aan een weg vlak bij het spoor in Weesp is een explosief uit de Tweede Wereldoorlog aangetroffen. Volgens de Explosieven Opruimingsdienst Defensie gaat het om een 500-ponder, een vliegtuigbom uit de oorlog.

Omdat het explosief dicht bij het spoor ligt, werd het treinverkeer rond Weesp uit voorzorg tijdelijk stilgelegd. Dat zorgde voor flinke hinder voor reizigers, aangezien Weesp een belangrijk knooppunt is voor treinverbindingen richting onder meer Amsterdam, Amersfoort, Flevoland en Utrecht.

De veiligheidsregio liet weten dat het gebied rond het explosief werd afgezet. Hulpdiensten zoals politie, brandweer en ambulancedienst waren aanwezig op de locatie. De bom zal worden verwijderd en later op een andere plek gecontroleerd tot ontploffing worden gebracht.

Volgens de Nederlandse Spoorwegen rijdt het treinverkeer vanaf 17.45 uur weer volgens de normale dienstregeling.

Beeld ter illustratie (Foto: ChatGPT)

Welkom vrolijke ganzen!  

Dat het vandaag regenachtig zou zijn in het oosten en zuiden was al bekend. Dat het echter in het westen ook behoorlijk tegen zou vallen zat minder in de planning. In het oosten en zuiden is het afgelopen etmaal zo'n 15 tot 25 mm regen gevallen. De grens lag iets zuidoostelijker dan verwacht, dus over het algemeen hield een groter deel van het land het droog. 

De zon speelde vandaag alleen in het uiterste noordwesten een grote rol, elders overheerste toch echt de bewolking. In het westen kwam dat doordat de lucht iets onstabieler was in de zachtere lucht na wat zon, en zodoende stapelwolken tot ontwikkeling kwamen, maar door een sterke inversie op iets grotere hoogte konden deze bij lange na niet het buienstadium bereiken. De wolken stoten zich tegen het plafond om het zo maar eens te zeggen. Daardoor spreiden deze zich uit tot uitgestrekte wolkenvelden waar de zon niet of nauwelijks meer doorheen kwam. 

We zitten tevens in koele lucht en vannacht zien we de minima in het noordoosten dan dalen tot 2 graden en elders tussen de 5 en 7 graden. De regen in het zuiden en oosten begint dan ook echt weg te trekken of neemt snel in activiteit af. 

Morgen zien ze ook in de bewolkte gebieden de zon weer eens schijnen en ook in het westen zal de zon ook weer flink te zien zijn. De maxima zijn karig met hooguit 12 tot 16 graden. De noordoostelijke wind stelt gelukkig niet veel voor.

Vrijdag en ook zaterdag draait de wind via oost naar zuid en dan stroomt weer duidelijk warmere lucht ons land binnen. Vrijdag zien we al 15 tot 19 graden, terwijl we zaterdag 18 tot 23 graden op de thermometers zien. 

De kans op een bui neemt pas op zondag echt toe, maar op zaterdag zou er in het zuidoosten ook een enkele kunnen opdoemen.

Au Revoir!  

De Mexicaanse miljardair Ricardo Salinas Pliego is volgens een aanklacht in de Verenigde Staten opgelicht voor zo'n 450 miljoen dollar door een nepbankier. De 63-jarige Vladimir Sklarov, die gebruikmaakte van meerdere aliassen, is dit weekend in de VS gearresteerd op verdenking van grootschalige fraude.

Sklarov presenteerde zich als eigenaar van Astor Asset Group, een bedrijf dat hij volgens justitie volledig verzon. Hij deed zich voor als ervaren kredietverstrekker met nauwe banden met de invloedrijke Astor-familie, bekend van grote vastgoedbezittingen in New York en het luxehotel Waldorf Astoria. Daarmee wist hij het vertrouwen van de Mexicaanse zakenman te winnen.

In de aanklacht noemt het Openbaar Ministerie de naam van het slachtoffer niet, maar eerdere gerechtelijke documenten wijzen volgens persbureau AP op Salinas Pliego. De mediamagnaat vertelde vorig jaar al aan The Wall Street Journal dat hij was opgelicht en zei zich daarvoor te schamen. "Ik voel me echt een idioot. Hoe kon ik hierin trappen?", zei hij in dat interview.

De fraude begon toen Salinas in 2021 op zoek was naar een lening van 100 miljoen dollar om in cryptovaluta te investeren. Sklarov en een handlanger zegden in juli van dat jaar minstens 115 miljoen dollar toe, onder de voorwaarde dat aandelen van een bedrijf van Salinas tijdelijk als onderpand zouden dienen en niet verkocht mochten worden. Volgens justitie overtrad Sklarov die afspraak vrijwel direct.

In plaats van de aandelen vast te zetten, verkocht Sklarov ze en gebruikte hij een deel van de opbrengst om de toegezegde lening uit te keren. De rest, naar verluidt honderden miljoenen dollars, hield hij zelf achter. Salinas ontdekte volgens de aanklacht pas in 2024 dat de aandelen waren verkocht en dat hij zwaar was benadeeld.

Over de achtergrond van Sklarov lopen de lezingen uiteen. De aanklacht stelt dat hij uit Griekenland komt, terwijl The Wall Street Journal hem omschrijft als een in Oekraïne geboren Amerikaan die eerder is veroordeeld voor fraude. Hij zal zich in de VS voor de rechter moeten verantwoorden voor de vermeende oplichting van de miljardair.

Een willekeurige AI oplichter, NIET de dader (Afbeelding: Grok AI / FOK.nl)

Hier lees je de laatste ontwikkelingen rond de MV Hondius, het cruiseschip waarop het hantavirus is vastgesteld.

• Hantavirus vastgesteld op cruiseschip MV Hondius
• Drie doden, onder wie een Nederlands stel
• Schip meert vermoedelijk later aan op Tenerife
• Lokale autoriteiten verzetten zich tegen aankomst
• De evacuatie is nog niet begonnen (in tegenstelling tot eerdere WHO-info)
• Het expliciete tijdstip nog niet duidelijk
• Bevestiging dat extra medisch personeel al wel aan boord is
• Britse, Nederlandse en Duitse opvarende geëvacueerd van MV Hondius

12:50 uur: Verzet tegen komst MV Hondius neemt toe op Canarische Eilanden

Het politieke verzet tegen de komst van de MV Hondius naar de Canarische Eilanden groeit verder. President Fernando Clavijo liet eerder al weten fel tegen het aanmeren van het schip te zijn. Inmiddels beschuldigt hij de Spaanse regering zelfs van “institutionele ontrouw”, omdat de regionale regering volgens hem niet betrokken werd bij de beslissing om het schip naar de eilandengroep te laten varen.

Ook Rosa Dávila, voorzitter van het eilandbestuur van Tenerife, heeft zich scherp uitgesproken tegen het plan. Zij spreekt van een “volledige en absolute afwijzing” van de komst van het cruiseschip en zegt boos te zijn dat de beslissing zonder overleg met de Canarische autoriteiten is genomen. De kwestie lijkt inmiddels uit te groeien tot een politiek gevoelig dossier voor de Spaanse premier Pedro Sánchez, die vanochtend overleg voerde met verschillende ministers. Volgens Spaanse media zou Madrid de Canarische Eilanden uiteindelijk kunnen verplichten het schip toe te laten, al lijkt de regering ook naar een politieke oplossing te zoeken. Aan boord van de MV Hondius bevinden zich dertien Spaanse passagiers.

Minister Ángel Víctor Torres zegt begrip te hebben voor de onrust op de eilanden, maar benadrukt dat Spanje zich volgens internationale gezondheidsregels aan bepaalde verplichtingen moet houden. Hij roept op tot kalmte.

12:49 uur: President Canarische Eilanden vreest risico voor bevolking

President Fernando Clavijo heeft opnieuw kritiek geuit op het besluit van de Spaanse regering om de MV Hondius mogelijk te laten aanmeren op de Canarische Eilanden. In een interview met de Spaanse televisiezender RTVE zei Clavijo dat zowel de bevolking als de regionale regering zich zorgen maken. Volgens hem “is het risico voor de bevolking van de Canarische Eilanden duidelijk reëel”.

De regionale regering zegt nog altijd onvoldoende informatie te hebben over de gezondheidstoestand van de passagiers en het aantal besmettingen aan boord. Volgens Clavijo is de beschikbare informatie grotendeels afkomstig uit de media. Ook verwijt hij de Spaanse premier Pedro Sánchez dat de beslissing zou zijn genomen zonder overleg met de Canarische Eilanden.

Clavijo wil daarnaast weten waarom het schip richting de eilandengroep moet varen terwijl het zich momenteel nog bij Kaapverdië bevindt. Volgens hem is onduidelijk welke medische en technische overwegingen hebben geleid tot die keuze. Eerder sprak Clavijo zich al uit tegen het aanmeren van het schip op Tenerife.

12:28 uur: Britse, Nederlandse en Duitse opvarende geëvacueerd van MV Hondius

Onder de drie opvarenden die van de MV Hondius zijn geëvacueerd, bevindt zich een 56-jarige Brit. Dat bevestigt het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken. De andere twee geëvacueerden zijn een 41-jarige Nederlander en een 65-jarige Duitser. Volgens het ministerie worden de patiënten met twee afzonderlijke vluchten vervoerd. Na aankomst worden zij overgebracht naar gespecialiseerde ziekenhuizen in Europa. Eerder meldde Tedros Adhanom Ghebreyesus van de WHO nog dat de patiënten onderweg waren naar Nederland.

12:17 uur: Spaans kabinet overlegt over komst MV Hondius

De Spaanse premier Pedro Sánchez voert momenteel overleg met zijn kabinet over de situatie rond de MV Hondius, melden Spaanse media. Het cruiseschip kreeg eerder geen toestemming om aan te meren in Kaapverdië vanwege veiligheidsrisico’s. In overleg met de WHO werd vervolgens besloten koers te zetten richting de Canarische Eilanden, waar het schip naar verwachting over enkele dagen aankomt. De regionale regering van de eilandengroep verzet zich echter tegen dat plan. President Fernando Clavijo stelt dat er nog geen veiligheidsgaranties zijn gegeven en dat bovendien nog geen officieel verzoek is gedaan om aan te meren. Ook de voorzitter van de eilandsraad van Tenerife heeft zich uitgesproken tegen de komst van het schip.

12:01 uur: WHO - geëvacueerde hantaviruspatiënten onderweg naar Nederland.

De drie patiënten die van de MV Hondius zijn geëvacueerd vanwege een vermoedelijke hantavirusbesmetting, zijn onderweg naar Nederland voor medische behandeling. Dat meldt Tedros Adhanom Ghebreyesus, directeur-generaal van de WHO. Volgens Tedros werkt de WHO nauw samen met de rederij van het schip en de overheden van Kaapverdië, het Verenigd Koninkrijk, Spanje en Nederland. “De WHO bedankt iedereen die betrokken is. Op dit moment blijft het algemene risico voor de volksgezondheid laag”, schrijft hij in een verklaring op X.

Evacuatie passagiers mogelijk besmet met hantavirus (Foto: World Health Organisation - BBC NEWS - X)

11:55 uur: Zwitserland noemt risico voor bevolking laag

De Zwitserse gezondheidsautoriteiten hebben bevestigd dat de patiënt die momenteel wordt behandeld in Zürich besmet is met de Zuid-Amerikaanse Andesvariant van het hantavirus. Volgens het ministerie komt overdracht van mens op mens slechts zelden voor, al zijn dergelijke gevallen eerder vastgesteld. De besmette man nam eind april na terugkeer van zijn reis contact op met zijn huisarts en werd vervolgens opgenomen in het Universitair Ziekenhuis Zürich. Daar werd hij direct in isolatie geplaatst. Uit testen bleek later dat hij besmet was met het hantavirus, specifiek de Andesvariant.

De Zwitserse gezondheidsdienst benadrukt dat overdracht alleen plaatsvindt bij nauw contact en acht nieuwe besmettingen in Zwitserland daarom onwaarschijnlijk. “Het risico voor de bevolking in Zwitserland is laag”, aldus het ministerie. Het Geneva University Hospital meldt daarnaast dat de Andesvariant een incubatietijd heeft van twee tot acht weken.

11:38 uur: Evacuatie besmette opvarenden nog niet gestart

De evacuatie van drie besmette opvarenden van de MV Hondius is nog niet begonnen. Dat meldt rederij Oceanwide Expeditions in een nieuwe update. Eerder meldde de WHO nog dat de evacuatie al gaande was. Volgens de rederij moet de overplaatsing later vanochtend, lokale tijd, plaatsvinden. Twee van de drie patiënten vertonen acute symptomen en worden na aankomst per vliegtuig overgebracht naar medische opvang- en screeningslocaties. De derde besmette persoon had nauw contact met de Duitse passagier die op 2 mei aan boord overleed. Oceanwide meldt daarnaast dat twee Nederlandse infectiologen onderweg zijn naar het schip. Zij blijven aan boord zodra de MV Hondius vertrekt uit de wateren bij Kaapverdië. Ook bevindt zich inmiddels extra medisch personeel aan boord. Volgens de rederij blijven de Canarische Eilanden voorlopig de geplande bestemming van het schip na de medische evacuaties. De lokale regering van de eilandengroep verzet zich echter nog altijd tegen aankomst van het cruiseschip. Oceanwide zegt verder voortdurend overleg te voeren met de betrokken autoriteiten over de exacte aankomstlocatie, quarantainemaatregelen, screeningsprocedures en de verdere planning.

11:25 uur: Britse bemanningslid onder geëvacueerde besmette opvarenden

Onder de drie besmette personen die vandaag van de MV Hondius worden geëvacueerd, bevindt zich ook een Brits bemanningslid. De patiënten worden vanuit Kaapverdië overgebracht naar Nederland voor behandeling.
Volgens rederij Oceanwide Expeditions vertonen twee van de drie evacués acute symptomen.

11:23 uur: WHO bevestigt derde besmetting met hantavirus

De WHO heeft een derde besmetting met het hantavirus bevestigd. Daarmee staat het totaal nu op drie bevestigde gevallen en vijf vermoedelijke besmettingen. Eerder maakte de Zwitserse overheid al bekend dat een man in een ziekenhuis in Zürich wordt behandeld nadat hij eerder passagier was op de MV Hondius.

11:22 uur: Oceanwide Expeditions: bestemming blijft voorlopig Canarische Eilanden

De geplande bestemming van de MV Hondius blijft voorlopig de Canarische Eilanden, ondanks protesten van het lokale bestuur. Dat meldt rederij Oceanwide Expeditions. Volgens het bedrijf wordt nog altijd intensief overlegd met de betrokken autoriteiten over de exacte aankomstlocatie, quarantaineprocedures, screeningsmaatregelen en het verdere tijdschema. Oceanwide laat weten op dit moment nog geen duidelijkheid te kunnen geven over de verdere reis van de passagiers. Dat hangt volgens de rederij af van medisch advies en de uitkomsten van aanvullende controles. Het bedrijf zegt nauw samen te werken met onder meer de WHO, het RIVM, betrokken ambassades en het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken.

11:19 uur: RIVM stuurt twee infectiologen naar cruiseschip

Twee infectiologen van het RIVM zijn onderweg naar de MV Hondius om ondersteuning te bieden aan boord. Dat meldt Oceanwide Expeditions. De specialisten blijven aan boord zodra het schip vertrekt uit de wateren bij Kaapverdië, mits de evacuatie van de drie besmette opvarenden succesvol verloopt. Volgens de rederij is inmiddels ook al een extra medisch specialist aan boord aanwezig.

11:16 uur: Evacuatie besmette opvarenden moet binnen enkele uren plaatsvinden

De evacuatie van drie besmette opvarenden van de MV Hondius zal naar verwachting binnen enkele uren plaatsvinden. Dat meldt Oceanwide Expeditions in een nieuwe update. Volgens de rederij worden de patiënten na aankomst in het vliegtuig direct overgebracht naar medische opvang- en screeningslocaties. Twee van de drie patiënten vertonen acute klachten. De derde besmette persoon had nauw contact met de Duitse passagier die vorige week aan boord van het schip overleed.

Beeld: FOK! (Foto: Marine Traffic Media)

10:59 uur: MV Hondius ligt nog bij Kaapverdië, het duurt dagen om naar Tenerife te varen
Het zal waarschijnlijk enkele dagen duren voordat de Hondius aanmeert in Tenerife. Het schip ligt nu nog voor de kust van Kaapverdië.

10:47 uur: Besmetting Andesvariant niet vergelijkbaar met corona

Een besmetting met de Andesvariant van het hantavirus verschilt sterk van besmettingen met het coronavirus, benadrukt zorgverslaggever Kim Einder. Volgens haar is het niet waarschijnlijk dat een avond aan de bar op het cruiseschip later als een ‘superspreaderevent’ zal worden gezien. De onderzoeken naar overdracht van de Andesvariant van mens op mens leveren bovendien geen sluitend wetenschappelijk bewijs op het hoogste niveau. Voor zover bekend gebeurt besmetting alleen bij zeer intensief contact. Als voorbeeld noemt Einder een verpleegkundige die een besmette patiënt behandelde.

10:42 uur: Een woordvoerder van het RIVM kan nog niets zeggen over de evacuatie van drie zieke opvarenden van de MV Hondius.

Zij worden later overgebracht naar gespecialiseerde ziekenhuizen. “Dat zijn over het algemeen academische ziekenhuizen”, aldus de woordvoerder. Het RIVM adviseert rederij Oceanwide Expeditions over maatregelen aan boord van het schip en over de opvang van de patiënten in Nederland. Wanneer de patiënten precies arriveren, is nog onbekend. Volgens het RIVM hangt dat samen met vluchtschema’s en vertrektijden.

10:18 uur: Het hantavirus bestaat niet uit één enkele variant

Het virus bestaat uit ongeveer zestig verschillende varianten, schreef zorgverslaggever Kim Einder eerder. Een grootschalige uitbraak lijkt daarom niet waarschijnlijk. Inmiddels is bevestigd dat op het schip de Andesvariant is vastgesteld. Dat is de enige bekende variant van het hantavirus die in zeldzame gevallen van mens op mens overdraagbaar lijkt te zijn.

10:17 uur: Zwitsers ziekenhuis behandelt besmette passagier

Een man die besmet is geraakt met het hantavirus wordt momenteel behandeld in een ziekenhuis in Zürich, meldt de Zwitserse overheid. Volgens de autoriteiten vormt hij geen gevaar voor de volksgezondheid. De patiënt keerde terug naar Zwitserland nadat hij passagier was geweest op de MV Hondius, waar meerdere besmettingen zijn vastgesteld.

10:11 uur: Spanje - MV Hondius mag aanmeren op Tenerife

Het Nederlandse cruiseschip waarop het hantavirus is vastgesteld, zal aanmeren op Tenerife. Dat meldt de Spaanse zender TVE op basis van informatie van het Spaanse ministerie van Volksgezondheid. De regionale regering van de Canarische Eilanden ziet dat echter niet zitten. President Fernando Clavijo liet vanochtend op radiozender COPE weten tegen de komst van het schip te zijn.

10:08 uur: Nog geen verzoek voor opvang in Utrecht

Het UMC Utrecht meldde gisteren nog geen verzoek te hebben ontvangen om het Calamiteitenhospitaal te openen. Volgens een woordvoerder is daar vanochtend nog niets in veranderd. Arts-microbioloog Jean-Luc Murk zei gisteravond in Pauw & De Wit dat mogelijk ook een patiënt wordt opgenomen in het Radboudumc. Het ziekenhuis heeft nog niet gereageerd op vragen van een Nederlands persbureau.

10:06 uur: LUMC bereidt zich voor op opvang patiënt

Het Leids Universitair Medisch Centrum treft voorbereidingen voor de mogelijke komst van minimaal één patiënt van de MV Hondius. Dat bevestigt een woordvoerder tegenover persbureau ANP. “Het LUMC beschikt over de expertise en is beschikbaar om een patiënt op te vangen”, aldus het ziekenhuis. Of er al een officieel verzoek is binnengekomen, wilde de woordvoerder niet bevestigen. Drie zieke opvarenden van het schip, dat momenteel bij Kaapverdië ligt, worden van boord gehaald en naar Nederland gebracht. Onder hen bevindt zich een Nederlander, meldde het ministerie van Buitenlandse Zaken gisteren.

10:03 uur: Twee besmettingen met Andesvariant vastgesteld

Bij twee opvarenden van de MV Hondius is de Andesvariant van het hantavirus vastgesteld. Dat is de enige variant die mogelijk van mens op mens overdraagbaar is.

10:01 uur: Lokale overheid Tenerife wil komst schip tegenhouden

De verwachting is dat de MV Hondius later zal aanmeren op Tenerife. De Spaanse regering gaf daar gisteren toestemming voor. Het lokale bestuur van de Canarische Eilanden verzet zich echter tegen die beslissing. President Fernando Clavijo noemt het onverantwoord voor de volksgezondheid om het schip toe te laten en wil spoedoverleg voeren met de Spaanse premier Pedro Sánchez.

Verschillende persoonlijke eigendommen van Matthew Perry worden binnenkort geveild. Het gaat onder meer om scripts en foto’s uit de populaire tv-serie Friends. De opbrengst van de veiling komt ten goede aan de stichting die is opgericht ter nagedachtenis aan de acteur, die in 2023 overleed.

Volgens veilinghuis Heritage Auctions voelde het publiek zich sterk verbonden met Perry. “Matthew Perry was iemand van wie mensen het gevoel hadden dat ze hem echt kenden. Door zijn werk en zijn eerlijkheid bouwde hij een band op met het publiek over de hele wereld, die veel verder ging dan het scherm”, aldus het veilinghuis.

Onder de aangeboden stukken bevindt zich een collectie van 26 scripts van verschillende afleveringen van Friends, waaronder de tweedelige seriefinale. Twee van die scripts zijn gesigneerd door Perry en zijn medespelers Jennifer Aniston, Courteney Cox, Lisa Kudrow, Matt LeBlanc en David Schwimmer. Daarnaast worden ook andere memorabilia aangeboden, zoals een fotoalbum en een replica van het bekende gele kijkgaatjesframe uit Monica’s appartement in de serie. Verder omvat de veiling persoonlijke bezittingen van Perry, waaronder een kunstwerk van Banksy. De netto-opbrengst gaat naar de Matthew Perry Foundation, die aandacht vraagt voor verslavingsproblematiek en het stigma daar omheen wil verminderen. Perry, die vijf keer werd genomineerd voor een Emmy, worstelde jarenlang met verslavingen. Hij overleed op 28 oktober 2023 aan de gevolgen van ketaminegebruik.

De voorwerpen zijn van 18 tot en met 29 mei te bekijken in de showroom van Heritage Auctions in Beverly Hills. De veiling zelf vindt op 5 juni plaats, zowel online als fysiek in Dallas.

Matthew Perry (Foto: Wikimedia commons - Policy Exchange Follow) Creative Commons Attribution 2.0 Generic  no changes are made.

De Landelijke Inspectiedienst Dierenwelzijn (LID) ziet dat de verwaarlozing van huisdieren in Nederland dit jaar fors ernstiger is geworden. Het gaat om honden, katten en andere dieren die sterk vermagerd zijn, in ernstig vervuilde huizen leven of helemaal geen noodzakelijke medische zorg krijgen, meldt de inspectiedienst.

Volgens woordvoerder Jelko de Ruijter viel de afgelopen jaren vooral op dat het aantal meldingen toenam, maar ligt de nadruk in 2025 op de zwaarte van de gevallen. Waar inspecteurs eerder veel zagen als te lange nagels en vervilte vachten, treffen zij nu geregeld dieren aan die nooit bij een dierenarts zijn geweest of zelfs zijn overleden door het uitblijven van medische hulp.

De Ruijter legt een verband met de coronaperiode, waarin veel mensen een dier namen tegen de eenzaamheid. "Dat waren vaak mensen die de zorg eigenlijk al niet goed aankonden", zegt hij. Na de pandemie kwamen daar stijgende prijzen bovenop, waardoor vooral huishoudens met lage inkomens de kosten voor voeding, verzorging en dierenarts nauwelijks meer kunnen betalen.

Dierenartsen trekken steeds vaker aan de bel bij de LID en vormen inmiddels een groeiende groep melders. In drie jaar tijd zag de inspectiedienst het aantal meldingen verdrievoudigen. "Op het moment van zo'n melding komt medische zorg voor een dier eigenlijk al te laat", stelt De Ruijter.

Inspecteurs komen bij controles dieren tegen in zwaar vervuilde kooien, woningen vol uitwerpselen of schuren waar het ruikt naar rottend vlees en ammoniak. Ook paarden, katten en knaagdieren worden ernstig vermagerd of verwaarloosd aangetroffen. Steeds meer eigenaren blijken daarnaast adviezen van dierenartsen over verzorging en behandeling niet op te volgen, waardoor de LID vaker moet ingrijpen.

Iedereen kan een vermoeden van dierverwaarlozing of mishandeling doorgeven via het landelijke meldpunt 144. De LID benadrukt dat tijdige signalen helpen voorkomen dat dieren pas in beeld komen als hun gezondheid onherstelbaar is beschadigd.

Verwaarloosde kat

Het Scenario Model Intercomparison Project (ScenarioMIP) voor CMIP7 presenteert een volledig nieuwe serie wereldwijde klimaatscenario’s die vanaf 2026 door klimaatmodellen wordt doorgerekend en de basis moet vormen voor de volgende IPCC-rapporten. Onder leiding van de Nederlandse klimaatwetenschapper Detlef van Vuuren werkt een grote internationale groep onderzoekers aan zeven toekomstpaden, nu zonder de meest extreme hoge en lage scenario’s die de afgelopen jaren onder vuur lagen. De set beschrijft de wereld van 2025 tot 2100 en wordt met gestileerde verlengingen doorgetrokken tot 2500 om ook langetermijneffecten en onomkeerbare processen in beeld te krijgen.

De beslissing om de warmste en koudste varianten te laten vallen volgt op jarenlange kritiek dat vooral de ‘hete’ scenario’s niet meer aansloten bij de werkelijkheid. Die oudere modellen gingen uit van enorm veel steenkoolgebruik en vrijwel afwezig klimaatbeleid, wat leidde tot projecties van 4 tot 6 graden opwarming tegen 2100. Volgens critici waren die aannames niet realistisch en kregen ze toch veel gewicht in onderzoek, bijvoorbeeld naar zeespiegelstijging, en in de publieke discussie als zogenaamd meest plausibele uitkomst.

In de nieuwe opzet kiest ScenarioMIP voor een compacte maar brede reeks “plausibele” emissiepaden: van een hoog scenario met zoveel uitstoot als nog geloofwaardig wordt geacht tot een zeer ambitieus pad dat zo dicht mogelijk bij 1,5 graden opwarming probeert te blijven. Daartussen liggen onder meer een variant waarin pas na het midden van deze eeuw stevig wordt ingegrepen, een middenpad dat het huidige beleid doortrekt, en een middenscenario dat later alsnog naar netto nul emissies gaat. Drie lage scenario’s verkennen verschillende routes om de doelen van het Akkoord van Parijs te benaderen; in de strengste varianten dalen CO2-uitstoot en methaan snel en wordt uiteindelijk netto negatieve uitstoot bereikt om een tijdelijke overshoot van 1,5 graad terug te draaien.

Eerste doorrekeningen met eenvoudige klimaatmodellen laten zien dat de nieuwe scenario’s in 2100 grofweg uitkomen tussen 1,5 en bijna 3,5 graden opwarming ten opzichte van 1850–1900. Dat betekent niet dat de wereld “veilig” is of automatisch op koers ligt voor Parijs, benadrukt Van Vuuren: "Het nieuwe scenario heeft ook nog steeds enorme gevolgen voor het klimaat. Op den duur kom je in het nieuwe scenario op dezelfde temperatuur uit, alleen later." De aarde is nu al ongeveer 1,4 graad opgewarmd sinds het grootschalige gebruik van fossiele brandstoffen, en het streven om de opwarming tot 1,5 graad te beperken geldt inmiddels als vrijwel onhaalbaar.

Een belangrijke vernieuwing in CMIP7 is dat de meeste klimaatmodellen de scenario’s in zogeheten emissie-gedreven modus gaan draaien. Daarbij worden de CO2-emissies voorgeschreven en berekent het model zelf welke concentraties in de atmosfeer ontstaan, inclusief onzekerheden in de koolstofkringloop en terugkoppelingen in het klimaatsysteem; voor andere broeikasgassen blijven concentraties voorgeschreven. Deze aanpak moet een realistischer beeld geven van de spreiding in toekomstige CO2-niveaus en de effecten van landgebaseerde maatregelen als herbebossing, al kost dat meer rekenkracht, en daarom wordt minstens één scenario ook in de klassieke concentratie-gedreven modus gevraagd en bij voorkeur met meerdere modelruns per scenario.

De nieuwe scenario’s zijn ontwikkeld in nauwe samenwerking tussen klimaatmodellen en geïntegreerde beoordelingsmodellen (IAM’s), die emissies, landgebruik en de inzet van technieken als bio-energie met CO2-opslag (BECCS), directe luchtvangst (DACCS) en grootschalige herbebossing uitwerken. Landgebaseerde maatregelen worden zoveel mogelijk procesmatig doorgerekend in aarde-systeemmodellen, terwijl de netto emissiestromen van kunstmatige CO2-verwijdering uit de IAM’s worden overgenomen. Met de verlengingen tot 2500 onderzoeken wetenschappers onder meer hoe stabiel het klimaat blijft bij langdurige opwarming rond 4 graden (middenpad) of 6 graden (hoog scenario) en wat er in theorie nodig zou zijn om bij hoge overshoot via zeer grote negatieve emissies weer richting 1,5 graad of zelfs bijna pre-industrieel niveau terug te koelen.

Alle scenario’s worden door de ontwerpers als plausibel gezien, maar krijgen bewust geen waarschijnlijkheden mee; vragen over hoe kansrijk ze zijn en hoe eerlijk de inspanningen verdeeld worden tussen landen laten de makers over aan de bredere onderzoeksgemeenschap. Om de bruikbaarheid voor beleid en impactstudies te vergroten, zijn zo recent mogelijke emissiedata gebruikt, zijn natuurlijke factoren zoals zon en vulkanen gestandaardiseerd en sluiten de tijdslijnen aan op de planning van het Zevende IPCC-rapport en de mondiale voortgangstoets in 2028. De CMIP7-simulaties moeten de komende jaren de basis leggen voor nieuwe inzichten in klimaatrisico’s, grenzen aan aanpassing en de gevolgen van uitgesteld of juist versneld klimaatbeleid.

Afbeelding ter illustratie (Afbeelding: Grok AI / FOK.nl)

Bevrijdingsdag 2026 is in vrijwel heel Nederland zonder grote incidenten verlopen, al zorgden de drukte op verschillende festivals en een afgelast feest in Pijnacker voor opvallende momenten. In veel steden stonden de terreinen al vroeg vol, waardoor organisatoren tijdelijk de toegang moesten sluiten.

In Pijnacker liep het Bevrijdingsfeest in het Emmapark voortijdig af nadat iemand in het publiek onwel was geworden. Hulpdiensten rukten met meerdere voertuigen uit en het incident maakte zoveel indruk dat de organisatie besloot het resterende programma te schrappen. Daardoor ging ook het geplande optreden van The Amazing Stroopwafels niet door.

Op meerdere plekken kampten festivals met uitvallende artiesten. Chef'Special zegde optredens in Assen en Utrecht af wegens ziekte, terwijl Van Dik Hout in Utrecht ontbrak "door omstandigheden". De Ambassadeurs van de Vrijheid – de Jostiband, DJ La Fuente, Karsu en Rolf Sanchez – reisden zoals ieder jaar per legerhelikopter langs verschillende festivals in het land.

In Utrecht liep het festivalterrein in de middag zo snel vol dat de organisatie nog maar mondjesmaat bezoekers toeliet. Aan het begin van de avond gingen de hekken volledig dicht voor nieuw publiek, pas na 21.00 uur werden weer mensen binnengelaten. In Haarlem ontstond tijdens het optreden van de Bankzitters een korte periode van verdrukking bij het podium, maar volgens de festivalvoorzitter zijn er geen mensen daadwerkelijk verdrukt geraakt.

Vergeleken met 2025 deden zich dit jaar minder problemen voor. Toen was er direct gedoe in Wageningen, waar een rookbom op het podium werd gegooid en pro-Palestinademonstranten de speech van toenmalig minister van Defensie Brekelmans verstoorden. Ook raakten sommige terreinen, zoals in Haarlem bij een optreden van Roxy Dekker en in Rotterdam, zo overvol dat er sprake was van chaos, het openen van nooduitgangen en bezoekers die via alternatieve routes probeerden binnen te komen.

Naar aanleiding van die ervaringen troffen organisatoren extra maatregelen voor deze editie. In Rotterdam werd de ingang verplaatst en in Haarlem stuurde de beveiliging de bezoekersstroom strakker bij. De nationale viering werd traditiegetrouw afgesloten met het 5 mei-concert op de Amstel in Amsterdam, in aanwezigheid van koning Willem-Alexander en koningin Máxima.

Op een enkel optreden na van bands die toch meenden hun mening boven het vieren van onze vrijheid te stellen door bijvoorbeeld met Palestijnse vlaggen te wapperen, bleven de fesivals vrij van politieke boodschappen.

In Nederlandse noodopvanglocaties verblijven momenteel ruim 7.000 asielkinderen, veelal in sporthallen, op schepen of andere tijdelijk ingerichte plekken. Kinderrechtenorganisaties waarschuwen dat deze omstandigheden hun welzijn ernstig aantasten en dringen aan op snelle verbetering.

Volgens cijfers sliepen in juli 2022 nog 2.282 kinderen in dit soort noodopvang. In april van dit jaar waren dat er 7.019, ongeveer evenveel als in 2025, terwijl het kinderrechtencomité van de Verenigde Naties Nederland al in 2022 opriep om de situatie te verbeteren. "Sindsdien is er niets gebeurd. Het aantal kinderen is verdrievoudigd", zegt Marc Dullaert, voorzitter van het Kinderrechtencollectief, een samenwerkingsverband van organisaties die opkomen voor kinderrechten.

Dullaert beschrijft dat kinderen in noodopvang vaak in grote, lawaaiige ruimtes slapen, met weinig privacy en voortdurend licht en geluid. Een verblijf in een sporthal of op een asielboot leidt volgens hem tot stress, angstklachten en een gevoel van onveiligheid. "Je moet je voorstellen dat je in een sporthal zit waar niet genoeg ruimte is, waar het licht altijd aanstaat en waar er geen toezicht op je is", zegt hij.

De organisaties stellen dat de huidige opvang in strijd is met het VN-kinderrechtenverdrag. Kinderen moeten tijdens hun asielprocedure regelmatig verhuizen, soms zes tot acht keer, wat volgens Dullaert bindingsproblemen veroorzaakt en vriendschappen en een stabiele schoolgang bemoeilijkt. Daarbij komen leerachterstanden, omdat kinderen vaak maanden moeten wachten voordat er plek is op een school in de buurt, terwijl zij binnen drie maanden onderwijs zouden moeten krijgen.

Ook de medische en psychische zorg in de noodopvang schiet tekort, stellen de organisaties. Kinderen wachten lang op een doktersafspraak, er is niet altijd controle op infectieziekten zoals kinkhoest of mazelen en er zijn zelden vaste vertrouwenspersonen beschikbaar. Als voorbeeld noemt Dullaert het asielschip Silja in Rotterdam, waar 2.000 asielzoekers verblijven: "Daar is te weinig medische zorg. Twee weken geleden is daar schurft uitgebroken. Bij kinderen is geconstateerd dat ze angstproblemen hebben. Dat komt door de locatie."

Dat politiek Den Haag weinig lijkt te doen met eerdere waarschuwingen, frustreert het Kinderrechtencollectief. Dullaert wijst erop dat tijdens het overleg Asiel en Migratie op 13 mei asielkinderen niet op de agenda staan. Hij pleit ervoor om kinderen zo snel mogelijk uit asielboten en sporthallen te halen. "Stel je voor dat je nu 7.000 Nederlandse kinderen en gezinnen op dit soort locaties zet. Het land zou te klein zijn. Blijkbaar vinden we dat bij kinderen uit andere landen wel oké." Volgens hem is verbetering mogelijk, maar ontbreekt het aan "politieke wil en prioriteit".

Ter illustratie (Afbeelding: Grok AI / FOK.nl)

China onderdrukt de Tibetaanse cultuur door het verbod op de Tibetaanse taal in kleuterscholen. Volgens een rapport van Human Rights Watch verbiedt China het gebruik van Tibetaans als taal in het kleuteronderwijs en voorschoolse opvang, en verplicht het uitsluitend het gebruik van het Mandarijn. Dit zou volgens de mensenrechtenorganisatie een poging van de Chinese overheid zijn om Tibetaanse kinderen hun moedertaal, cultuur en identiteit te ontnemen.

In 1984 werd een wet ingevoerd die Mandarijn verplicht stelde in het onderwijs in gebieden met etnische minderheden. Sinds 2021 moeten ook kleuterscholen in minderheidsgebieden standaard Chinees gebruiken, waarbij officiële verwijzingen naar "tweetalig onderwijs" zijn verdwenen. Kleuterscholen waren lange tijd de laatste instellingen waar Tibetaans nog als onderwijstaal kon worden gebruikt.

Het rapport stelt dat dit beleid niet enkel over onderwijskwaliteit gaat, maar over het gewelddadig assimileren van Tibetanen in een op Han-Chinezen gerichte nationale identiteit. Dit zou de uitwissing van de Tibetaanse taal en cultuur versnellen. Ouders geven aan dat kinderen na enkele weken op kleuterschool al bijna alleen nog Mandarijn spreken, zelfs thuis. Basisscholen eisen steeds vaker bewijs dat kinderen naar de kleuterschool zijn geweest, wat ouders weinig keuze laat.

Naast het taalbeleid leggen kleuterscholen in Tibetaanse gebieden steeds meer de nadruk op "patriottische opvoeding" en loyaliteit aan de Chinese Communistische Partij. Kinderen worden aangemoedigd om Han-Chinese festivals te vieren en patriottische liederen te zingen, maar leren niet over de Tibetaanse cultuur. Human Rights Watch vreest voor de gevolgen van dit beleid en de culturele indoctrinatie, omdat het de opvatting onder kinderen versterkt dat de Tibetaanse taal en identiteit minderwaardig zijn.

Tibetaanse kinderen op school (Afbeelding: Grok AI / FOK.nl)