Demi Vollering heeft de Ronde van Vlaanderen bij de vrouwen op haar naam geschreven. De Europees kampioene plaatste op de laatste keer Oude Kwaremont haar beslissende aanval en reed vervolgens solo naar de finish in Oudenaarde. Pauline Ferrand-Prévot werd tweede, Puck Pieterse derde, terwijl Lotte Kopecky de sprint om de vierde plaats won.

De koers over 164 kilometer begon nerveus met veel aanvalspogingen. Uiteindelijk vormde zich een kopgroep van zes rensters, onder wie Sophie von Berswordt en Teuntje Beekhuis, die een maximale voorsprong van zes minuten bijeen reden. In het peloton bleef het verschil lange tijd controleerbaar, al zorgden valpartijen – met onder meer Lorena Wiebes en Marlen Reusser – voor onrust in de achtervolgende groep.

Op de hellingen in de finale brak de koers definitief open. Op de Koppenberg zorgde het tempo van Franziska Koch voor een eerste serieuze selectie, waarna een elitegroep ontstond met onder anderen Vollering, Kopecky, Ferrand-Prévot en Pieterse. De laatste vluchters werden ingerekend en door het hoge tempo volgden nieuwe schiftingen op onder meer de Taaienberg en Oude Kruisberg. Toen Vollering op de Hotond versnelde, bleef een kopgroep van favorieten over.

Op de beslissende passage van de Oude Kwaremont plaatste Vollering haar allesverzengende demarrage. Alleen Ferrand-Prévot kon even aanklampen, maar moest al snel passen, waarna ook Pieterse naar haar toe reed. Het duo begon met achterstand aan de Paterberg, maar zag Vollering verder uitlopen. De Nederlandse reed onbedreigd naar de overwinning, terwijl Ferrand-Prévot en Pieterse sprintten om de overige podiumplaatsen. Kopecky won daarachter de sprint van een achtervolgende groep en eindigde als vierde.

Het Servische leger en de politie hebben zondag twee rugzakken met krachtige explosieven en ontstekers aangetroffen vlakbij de Balkan Stream-gaspijpleiding in het noorden van Servië, op enkele honderden meters van de Hongaarse grens. De ontdekking komt precies een week voor de cruciale Hongaarse parlementsverkiezingen van 12 april — en voedt onmiddellijk speculaties over een mogelijke valse-vlag-operatie.

Wat er is gevonden
De explosieven werden aangetroffen in de gemeente Kanji¸a, nabij het dorp Velebit, op slechts enkele honderden meters van de Balkan Stream-pijpleiding. Servische politie en het leger sloten wegen af in de regio, terwijl helikopters, drones, thermische camera's en speurhonden werden ingezet voor de zoekactie.

Vučić verklaarde dat de explosieven "vele levens in gevaar hadden kunnen brengen" en aanzienlijke schade aan de pijpleiding hadden kunnen veroorzaken. Over de daders zei hij vooralsnog weinig: hij sprak van "bepaalde sporen" die hij nog niet kon toelichten, zonder details te geven over mogelijke verdachten of motieven.

Strategisch belang van de Balkan Stream
De Balkan Stream-pijpleiding transporteert Russisch aardgas via Turkije, Bulgarije en Servië naar Hongarije en is op dit moment de enige actieve route waarlangs Russisch gas Zuid- en Zuidoost-Europa bereikt. Een succesvolle aanslag zou dus niet alleen Hongarije treffen: Vučić waarschuwde dat een geslaagde aanval zowel Hongarije als het noorden van Servië zonder gas zou hebben achtergelaten.

Orbán roept defensieraad bijeen
De Hongaarse premier Viktor Orbán riep een buitengewone vergadering van de defensieraad bijeen nadat hij door Vučić was ingelicht over de vondst. Het incident doet zich voor een week voor de cruciale verkiezingen van 12 april, waarbij Orbán vecht om zijn meer dan zestienjarige machtsgreep te behouden.

Orbán had in februari al de beveiliging rondom de energieinfrastructuur van zijn land opgeschroefd, en hij heeft herhaaldelijk beweerd dat Oekraïne erop uit is de Hongaarse energievoorziening te verstoren.

Vermoeden van nep-aanslag: critici sceptisch
De timing van de vondst roept grote vraagtekens op. Onderzoeksjournalist Szabolcs Panyi schreef op X dat Rusland-expert András Rácz drie dagen eerder al had gewaarschuwd voor een mogelijke door Rusland gesteunde valse-vlag-aanval in Servië, gericht op de gaspijpleiding naar Hongarije. Panyi voegde eraan toe dat meerdere journalisten dezelfde informatie al weken eerder hadden ontvangen van bronnen binnen de Hongaarse regering.

Panyi uitte zijn bezorgdheid dat Orbán de noodtoestand zou kunnen uitroepen, wat de verkiezingscampagne en het verloop van de stemming op 12 april ingrijpend zou kunnen beïnvloeden. Hij riep buitenlandse journalisten op de officiële lezing kritisch te toetsen en niet klakkeloos over te nemen.

Verkiezingen als achtergrond
De Hongaarse verkiezingen van 12 april worden door analisten beschouwd als de belangrijkste in decennia. De Fidesz-partij van Orbán loopt in de peilingen achter op de oppositiepartij Tisza van Péter Magyar, hoewel een groot deel van de kiezers nog onbeslist is.

Vlak voor de verkiezingen ontvangt Orbán ook nog de Amerikaanse vicepresident JD Vance in Boedapest — een bezoek dat zijn internationale profiel verder verstevigt in de slotfase van de campagne.

Zowel Vučić als Orbán hebben nauwe banden met Moskou. Vorige maand sloot Servië een nieuwe verlenging van zijn gascontract met Rusland, na gesprekken tussen Vučić en de Russische president Vladimir Poetin.

Het onderzoek naar de explosievenvondst is nog gaande. Wie verantwoordelijk is en met welk doel de explosieven werden geplaatst, is vooralsnog onbekend.

Bronnen: Reuters, CNN, Bloomberg, Euronews, United24 Media

Hongarije - Servie (@Gemini-AI-impressie)

Feyenoord heeft op bezoek bij FC Volendam niet weten te winnen: 0-0. Door het puntenverlies van de Rotterdammers is PSV officieel kampioen van de eredivisie geworden, omdat de koploper niet meer te achterhalen is. Feyenoord blijft tweede en houdt een minimale voorsprong op NEC, dat volgende week de tegenstander is.

In een winderig Volendam kregen de toeschouwers een matige eerste helft voorgeschoteld. Feyenoord, dat opnieuw met personele problemen kampte, creëerde via Raheem Sterling en Igor Paixão Borges enkele kleine kansen, maar echt gevaarlijk werd het niet. De beste mogelijkheid was voor de thuisploeg: een voorzet van Joel Ideho belandde op de lat, waarna Aurelio Oehlers net tekortkwam om af te ronden.

Na rust leek Feyenoord even aan te zetten, met kansen voor Jakub Moder en Ayase Ueda, maar het spel zakte al snel weer weg. Ook FC Volendam kreeg nog mogelijkheden, onder meer via Ideho en invaller Robert Mühren, maar doelpunten bleven uit. In de slotfase kon Feyenoord geen slotoffensief meer forceren, waardoor het gelijkspel bleef staan en in Eindhoven de titel kon worden gevierd.

Tadej Pogacar heeft voor de derde keer in zijn carrière de Ronde van Vlaanderen gewonnen. De wereldkampioen plaatste op de laatste keer Oude Kwaremont zijn beslissende aanval en liet Mathieu van der Poel achter zich. Pogacar reed solo naar Oudenaarde, Van der Poel werd tweede en debutant Remco Evenepoel derde. Wout van Aert en Mads Pedersen maakten de top vijf compleet.

Na de start in Antwerpen duurde het even voordat de vroege vlucht gevormd werd. Uiteindelijk reden dertien renners weg, met onder anderen Silvan Dillier, Julius van den Berg en Hartthijs de Vries. In het peloton hield UAE Emirates XRG de controle strak, met Nils Politt en Mikkel Bjerg op kop van het peloton. Een opvallend moment volgde op ruim tweehonderd kilometer van de finish, toen een deel van het peloton moest stoppen voor een gesloten spoorwegovergang. Na ingrijpen van de jury werd de koers geneutraliseerd en konden de achtervolgers terugkeren.

De vluchters profiteerden optimaal van de situatie en bouwden hun voorsprong uit tot ruim vijf minuten richting de eerste passage van de Oude Kwaremont. In het peloton nam het tempo daarna geleidelijk toe, met aanvallen van onder anderen Axel Huens en Christophe Laporte. Op de Molenberg zorgde UAE voor een eerste serieuze schifting. Een elitegroep van zo’n vijftien renners bleef over, met alle grote favorieten: Pogacar, Van der Poel, Evenepoel, Van Aert en Pedersen.

In de aanloop naar de finale smolt de kopgroep samen met de favorieten. Op Berg Ten Houte en de Hotond volgden nieuwe versnellingen, maar echte verschillen bleven uit. Dat veranderde op de tweede keer Oude Kwaremont. Pogacar plaatste een harde aanval nog voor de kasseien, waarna Van Aert, Pedersen en Evenepoel probeerden te volgen. Van der Poel moest een gat dichten, maar wist alsnog aan te sluiten bij de kop van de koers. Van Aert moest uiteindelijk passen, terwijl Evenepoel niet veel later ook moest afhaken.

Op de laatste keer Oude Kwaremont viel de beslissing. Pogacar demarreerde opnieuw en dit keer moest ook Van der Poel passen. De Sloveen sloeg een beslissend gat en breidde zijn voorsprong verder uit richting Oudenaarde. Achter hem kon Van der Poel bleef Evenepoel voor in de strijd om plek twee. Pogacar kwam uiteindelijk solo over de streep en schreef zo voor de derde keer de Ronde van Vlaanderen op zijn naam.

PSV is zondag officieel voor de 27ste keer landskampioen van Nederland geworden. De ploeg van trainer Peter Bosz profiteerde van puntenverlies van Feyenoord, dat bij FC Volendam niet verder kwam dan 0-0. Daardoor is de titelstrijd definitief beslist in het voordeel van de Eindhovenaren.

Een dag eerder had PSV al een reuzenstap gezet richting de titel door in eigen huis met 4-3 te winnen van FC Utrecht. Door het veel betere doelsaldo ten opzichte van Feyenoord was het kampioenschap toen al zo goed als zeker. De misstap van de Rotterdammers maakte daar zondag ook officieel een einde aan.

Voor PSV is het de derde landstitel op rij en de 27ste in de clubgeschiedenis, een reeks die sinds 2007 niet meer was voorgekomen. De club is daarmee opnieuw verzekerd van deelname aan de Champions League. Op dinsdag 7 april volgt de officiële huldiging in Eindhoven

BYD en andere fabrikanten van elektrische auto’s verschuiven hun strijd om de klant steeds meer naar het laadplein. Nu elektrische modellen technisch al zeer snel kunnen laden, wordt vooral de beschikbaarheid van krachtige snelladers doorslaggevend voor twijfelende kopers. De gedachte daarachter is simpel: hoe korter de laadtijd onderweg, hoe kleiner het verschil met tanken aan de pomp.

De afgelopen jaren investeerden fabrikanten vooral in de techniek in de auto zelf. Batterijen werden efficiënter, konden hogere vermogens aan en laadden in theorie steeds sneller op. In de praktijk blijkt nu dat laadpalen vaak de beperkende factor zijn. Problemen met laders, koude accu’s of beperkte vermogens zorgen er nog geregeld voor dat bestuurders veel langer stilstaan dan de beloofde tien minuten.

Chinese merken proberen dat beeld te doorbreken door extreem snelle laadnetwerken uit te rollen. Zo werkt BYD aan zogeheten Flash Chargers, waarbij vermogens tot 1.500 kW in beeld komen. Een EV die zo snel kan laden, wordt daarmee een aantrekkelijker alternatief dan een concurrent die blijft steken op bijvoorbeeld 400 kW. Voor fabrikanten is zo’n eigen snellaadnetwerk bovendien een extra inkomstenbron én een sterk marketingmiddel.

De focus op laadsnelheid biedt ook een uitweg uit de gadgetrace waarmee veel moderne EV’s de afgelopen jaren zijn uitgerust. Springende auto’s, draaicirkeltrucs, projecties op muren en karaoke in het interieur trekken in China misschien nog aandacht, maar Europese kopers kijken steeds kritischer naar praktische voordelen. Zij willen vooral comfortabel veel kilometers kunnen maken en onderweg in korte tijd bijladen, zeker als ze geen eigen laadpunt bij huis hebben.

Tegenover de snelladerstaatjes staat het voorbeeld van Nio, dat al jaren inzet op wisselstations waar bestuurders in enkele minuten een lege batterij omruilen voor een volle. In theorie is dat een snelle oplossing, maar in de praktijk blijkt het lastig van de grond te komen. Klanten moeten de accu leasen in plaats van bezitten, en voor Nio is het duur om voldoende stations met meerdere dure batterijen te bouwen en te onderhouden.

Voor autofabrikanten blijkt een snellaadnetwerk daardoor eenvoudiger en goedkoper op te zetten dan een systeem met battery-swaps. Tesla liet eerder al zien dat die strategie kan werken: het bedrijf bouwde in hoog tempo Superchargers langs drukke routes, die lange tijd exclusief en vaak gratis waren voor Tesla-rijders. Dat overtuigde veel kopers om voor een Tesla te kiezen, en andere merken hopen nu met eigen, snellere laadnetwerken een vergelijkbaar effect te bereiken.

Afbeelding: Grok AI / FOK.nl

Netflix heeft in Italië jarenlang onrechtmatig abonnementstarieven verhoogd, zo heeft een Italiaanse rechtbank geoordeeld. Het streamingplatform overtrad daarmee de nationale consumentenwet, waardoor abonnees volgens de rechter recht hebben op terugbetaling van te veel betaalde kosten.

De zaak draait om prijsstijgingen in 2017, 2019, 2021 en 2024. Volgens de rechtbank paste Netflix eenzijdig de contractvoorwaarden aan, zonder vooraf duidelijk en met geldige redenen te communiceren wat er zou veranderen. Dat is in strijd met de Italiaanse regels die bedrijven verplichten transparant te zijn over mogelijke aanpassingen in lopende abonnementen.

De rechter verklaarde de prijsverhogingen daarom ongeldig en bepaalde dat getroffen klanten moeten worden gecompenseerd. Hoeveel zij terugkrijgen, hangt af van het type abonnement en de duur van hun lidmaatschap. Voor sommige abonnees kan het bedrag oplopen tot honderden euro’s.

Voor premiumgebruikers die sinds 2017 klant zijn, kan de terugbetaling rond de 500 euro liggen. Bij het standaardabonnement gaat het om een bedrag van ongeveer 250 euro. Ook recente verhogingen van het basisabonnement vallen onder de uitspraak, waardoor een grote groep klanten mogelijk geld terug kan eisen.

Netflix moet binnen 90 dagen alle betrokken abonnees informeren over hun recht op compensatie. Doet het bedrijf dat niet op tijd, dan dreigt een dwangsom die kan oplopen tot 700 euro per dag. Het bedrijf heeft al laten weten in beroep te gaan en stelt dat de eigen voorwaarden altijd in overeenstemming zijn geweest met de wet.

De uitspraak geldt nu alleen in Italië, maar kan gevolgen hebben buiten de landsgrenzen. Juristen en toezichthouders in andere landen zouden de zaak kunnen aangrijpen om prijsverhogingen bij streamingdiensten scherper te beoordelen. Ook andere platforms die abonnementen aanbieden, kunnen zich geconfronteerd zien met vragen over hun communicatie rond tariefwijzigingen.

Afbeelding: Grok AI / FOK.nl

De wachttijden bij het politienummer 0900-8844 zijn de afgelopen jaren sterk opgelopen. Belde je in 2021 nog gemiddeld 16 seconden voordat je iemand aan de lijn had, inmiddels is dat opgelopen tot ruim 1,5 minuut — en in september 2025 zelfs meer dan vier minuten. Bijna één op de zes bellers hangt op zonder gehoor te krijgen.

Wachttijden ver boven eigen norm
De politie hanteert als interne norm dat 80 procent van de telefoontjes binnen 20 seconden wordt opgenomen. Die norm wordt bij lange na niet gehaald. De gemiddelde wachttijd steeg van 16 seconden in 2021 naar 103 seconden in 2025. In september 2025 liep dit op tot 246 seconden. Cijfers die naar buiten kwamen via een uitvraag van het televisieprogramma Kassa.

Tegelijkertijd neemt het aantal bellers dat afhaakt sterk toe. In 2021 hing slechts 2 procent op voordat ze iemand spraken. In 2025 was dit gestegen naar 17 procent. Het totale aantal bellen nam in dezelfde periode maar beperkt toe: van 4,25 miljoen naar 4,39 miljoen.

Personeelstekort en hoge werkdruk als oorzaak
Politievakbond ACP wijst personeelstekorten aan als belangrijkste oorzaak. Bestuurder Patrick Fluyt spreekt van een "extreem hoge werkdruk" bij de medewerkers die de telefoons bemannen. Daarnaast ontbreken doorgroeimogelijkheden, waardoor ervaren medewerkers vertrekken.

Een politiewoordvoerder bevestigt dat de bezetting is afgenomen. Daar komt bij dat binnenkomende meldingen steeds complexer worden — denk aan cybercriminaliteit — en dat een deel van de bellers eigenlijk bij een andere instantie moet zijn.

Minister ziet geen verband met financiering
Minister Van Weel van Justitie en Veiligheid stelt dat de lange wachttijden geen verband houden met de financiering van de politie. De Nationale Politie laat weten te werken aan technologische en organisatorische verbeteringen. Burgers kunnen de politie ook bereiken via een chatbot, sociale media of een online contactformulier.

Niet voor het eerst
Het is niet de eerste keer dat de bereikbaarheid van 0900-8844 onder druk staat. Tien jaar geleden berichtte het AD al over wachttijden die konden oplopen tot twintig minuten, waarbij tips verloren gingen doordat bellers ophingen. Destijds wees de politie op hoog ziekteverzuim en de invoering van een nieuw computersysteem.

Bronnen: Kassa (BNNVARA), politievakbond ACP, Nationale Politie

Politie vaak slecht bereikbaar via 0900-8844 (@Gemini-AI-impressie)

Een van de rechters die bezig was met de zaak tegen twee pro-Palestinademonstranten die verdacht worden van een vrijheidsberoving op de VU, moest die zaak gewoon doen. Dat heeft de Wrakingskamer van de rechtbank vorige maand geoordeeld. De rechter wilde zichzelf terugtrekken omdat hij ook universitair docent is. 

Het incident vond op 11 juni 2025 plaats. Een bestuurder van de VU zou in de draaideur zijn tegengehouden door twee 22-jarigen. Burgemeester Halsema sprak die dag van ernstige intimidatie en zij liet een tentenkamp met pro-Palestijnse activisten ontruimen. Ook riep ze de ME op.

Verschoningsverzoeken
De twee worden inmiddels verdacht van 'wederrechtelijke vrijheidsberoving in vereniging'. Op 10 maart stonden ze voor de rechter. Voorafgaand aan die zitting, op 6 maart, diende de rechter twee zogeheten verschoningsverzoeken in. Een deel daarvan staat hieronder:

Op 9 maart werden de bezwaren van de rechter behandeld door de Wrakingskamer. Die wees erop dat de rechter op een andere universiteit dan de VU werkt en dat enkel een 'ongemakkelijk gevoel' niet genoeg is om een zaak niet te behandelen. Ook heeft hij publiekelijk zich niet uitgelaten over de mogelijke gijzeling of de oorlog zelf.

"Het moge in zijn algemeenheid zo zijn dat een rechter zijn persoonlijke achtergrond, opvattingen en ervaringen niet kan uitwissen als hij als rechter een zaak beoordeelt, maar dat laat onverlet dat een rechter geacht wordt kritisch naar zijn eigen oordeelsvorming te kunnen kijken", oordeelde de Wrakingskamer. "De enkele omstandigheid dat de rechter werkzaam is bij een niet-betrokken universiteit en dat hij veel met studenten werkt, is niet zo uitzonderlijk dat het vermoeden van onpartijdigheid daardoor opzij wordt gezet."

Het is nog niet bekend of de meervoudige kamer van de rechtbank (waar deze rechter dus nog steeds deel van uitmaakt) al uitspraak heeft gedaan in de zaak tegen de twee 22-jarigen. De uitspraak lijkt in ieder geval niet online te staan.

Pro-Palestijnse demonstratie (@Gemini-AI-impressie)

Credit Suisse heeft mogelijk 890 voorheen onbekende bankrekeningen met vermoedelijke nazi-banden beheerd, zo blijkt uit een nieuw onderzoek dat is gepresenteerd aan Amerikaanse beleidsmakers. De rekeningen, die ook teruggaan tot voorgangers van de Zwitserse bank, roepen nieuwe vragen op over de rol van Europese financiële instellingen tijdens en na de Tweede Wereldoorlog.

Volgens onderzoeksresultaten die bij de Amerikaanse Senaat zijn ingediend, gaat het om rekeningen met verbindingen naar onder meer het Duitse ministerie van Buitenlandse Zaken, de SS en een Duitse wapenfabrikant gelieerd aan nazi-Duitsland. Senator Chuck Grassley verklaarde dat deze rekeningen niet eerder waren geïdentificeerd, maar kon niet zeggen hoeveel geld erop stond of wat er na de oorlog mee is gebeurd. Die leemtes in de gegevens maken de vondst extra beladen, omdat ze raken aan het nog altijd gevoelige dossier rond nazi-tegoeden en Joodse vermogens.

Onderzoeker Neil Barofsky, aangesteld om het onderzoek te leiden, meldde aan het Amerikaanse Congres dat de connecties tussen de bank en nazi-organisaties omvangrijker lijken dan tot nu toe was aangenomen. Hij zegt bewijs te hebben gevonden dat tegoeden van Joodse rekeninghouders zijn onteigend en overgeboekt naar nazi-klanten, en dat er sporen zijn naar netwerken die nazi’s na de oorlog hielpen vluchten naar Argentinië. Tegelijkertijd benadrukken zowel het Senaatrapport als Reuters dat officieel wordt gesproken over rekeningen met "mogelijke" nazi-banden, omdat het onderzoek nog loopt.

De Senaatscommissie voor Begroting meldt dat het onderzoek tienduizenden documenten heeft opgeleverd en een patroon van tegenwerking door de bank blootlegt bij eerdere pogingen tot waarheidsvinding. Volgens de commissie zijn rekeninghouders met nazi-connecties in beeld gekomen die eerder niet of slechts ten dele bekend waren. Daarmee verschuift de discussie ook naar de periode na 1945: niet alleen wat er tijdens de oorlog gebeurde is onderwerp van debat, maar ook in hoeverre banken later volledig openheid hebben gegeven.

Zwitserse banken lagen al eerder onder vuur vanwege tegoeden uit de nazitijd. In 1999 werd een schikking van 1,25 miljard dollar getroffen, die later werd uitgekeerd aan ruim 458.000 Holocaust-slachtoffers en hun families. UBS, dat Credit Suisse in 2023 overnam, stelt dat deze schikking de bank in de Verenigde Staten zou moeten beschermen tegen nieuwe Holocaust-gerelateerde claims, inclusief mogelijke vorderingen rond de nu gevonden rekeningen. Het Simon Wiesenthal Center verzet zich volgens Reuters tegen die lijn, uit vrees dat toekomstige claims zouden worden geblokkeerd.

Het huidige onderzoek startte in 2020 na beschuldigingen van het Simon Wiesenthal Center dat Credit Suisse nazi-gelinkte rekeningen verborgen hield die bij eerdere controles niet waren ontdekt. Barofsky zegt tijdens zijn werk te zijn tegengewerkt en werd pas na politieke druk opnieuw in positie gebracht. UBS stelt dat het meewerkt, heeft volgens Reuters 16,5 miljoen documenten overgedragen en zegt dat het belangrijk is dat het eindrapport openbaar wordt. Dat rapport wordt pas eind 2026 verwacht, waardoor de vondst van de 890 rekeningen voorlopig een verontrustend tussenresultaat blijft en geen definitieve afronding van een toch al omstreden geschiedenis.

De Israëlische luchtmacht heeft een petrochemisch industriecomplex in het zuidwesten van Iran aangevallen. De fabriek in Mahshahr produceerde volgens het Israëlische leger chemicaliën voor explosieven, ballistische raketten en andere wapensystemen. Vijf mensen kwamen om het leven.

Aanval op strategisch doelwit in Mahshahr
De aanval was gericht op een industrieel complex in de havenstad Mahshahr, in de Iraanse provincie Khuzestan, vlakbij de grens met Irak. Volgens het Israëlische leger bevond zich op deze locatie een van de twee centrale Iraanse productiefaciliteiten voor wapenchemicaliën.

De getroffen fabrieken zijn naar verluidt Fajr 1 en 2, Rijal en Amirkabir. Het Iraanse persbureau Tasnim meldde eerder drie inslagen op basis van informatie van het kantoor van de gouverneur. Een brand die uitbrak na de bombardementen zou inmiddels geblust zijn.

Vijf doden bevestigd
Het Iraanse persbureau ISNA meldde op basis van officiële bronnen vijf doden. Eerdere berichten spraken aanvankelijk alleen van gewonden.

Israël ook beschoten vanuit Iran
Tegelijkertijd staat Israël zelf onder druk. Vannacht trof een raket vanuit Iran een onbewoond gebied in het zuiden van Israël, waarbij niemand gewond raakte, aldus de Times of Israel op basis van militaire bronnen.

Overdag raakten woongebouwen in de buitenwijken van Tel Aviv zwaar beschadigd door Iraans raketvuur. Vijf mannen raakten gewond, onder andere door rondvliegend glas, meldde de Israëlische reddingsdienst Magen David Adom. Ook in Jeruzalem waren meerdere explosies te horen.

Daarnaast werd een drone van de door Iran gesteunde Houthi-militie in Jemen onderschept.

Israeli Air Force F-35I Adir, Operation Roaring Lion maart 2026 (@IDF Spokesperson's Unit / CC BY-SA 3.0)

De ministers van Financiën van Duitsland, Italië, Spanje, Portugal en Oostenrijk dringen er bij de Europese Commissie op aan om een nieuwe belasting op de winsten van energiebedrijven in te voeren, nu de brandstofprijzen sinds het begin van de Iranoorlog vijf weken geleden sterk zijn gestegen. In een gezamenlijke brief aan eurocommissaris Wopke Hoekstra, die door persbureau Reuters is ingezien, vragen zij om een EU-brede maatregel om de extra winsten van bedrijven af te romen.

Volgens de ministers zou zo’n belasting laten zien dat Europese landen "eensgezind zijn en in staat zijn om actie te ondernemen". Ze schrijven dat bedrijven die profiteren van de gevolgen van de oorlog "hun steentje moeten bijdragen om de last voor het grote publiek te verlichten". Over de hoogte van de heffing en welke bedrijven er precies onder zouden vallen, geven de ministers in de brief geen concrete voorstellen.

De vijf landen verwijzen naar de tijdelijke winstbelasting die in 2022 werd ingesteld om de hoge energieprijzen door de oorlog in Oekraïne te dempen. Zij vinden dat de Europese Commissie nu "snel een soortgelijk EU-breed bijdrage-instrument" moet ontwikkelen, dit keer met een stevige juridische basis. De huidige situatie omschrijven ze als een combinatie van marktverstoringen en krappe overheidsbegrotingen.

Niet iedereen in de energiesector is het eens met het plan. Een Duitse branchevereniging voor raffinaderijen en tankstations stelt tegenover Reuters dat de gedachte dat bedrijven onterecht profiteren onjuist is. "Ons hoofddoel is om de aanvoer van brandstoffen in Duitsland onder steeds moeilijkere omstandigheden in stand te houden", zegt de organisatie in een verklaring.

De EU voerde in 2022 al een pakket noodmaatregelen in, waaronder een belasting op overwinsten van energiebedrijven en een prijsplafond voor gas in de hele Unie. Eurocommissaris Dan Jørgensen (Energie) zei dinsdag dat de EU overweegt zulke maatregelen opnieuw in te voeren, inclusief voorstellen om belastingen op elektriciteit te beperken.

Sinds het uitbreken van de Iranoorlog zijn de Europese gasprijzen met meer dan 70 procent gestegen en ook de olieprijzen zijn fors omhooggegaan. Tegelijkertijd halen EU-landen inmiddels wel een groter deel van hun energie uit hernieuwbare bronnen dan in 2022, maar dat vangt de recente prijsstijgingen nog niet volledig op.

Energiecentrale ter illustratie (Afbeelding: Grok AI / FOK.nl)

Harakat Ashab al-Yamin al-Islamiya (HAYI), een pro-Iraanse groepering, heeft online een video geplaatst over de explosie bij het pand van Christenen voor Israël in Nijkerk. Dat meldt de Amerikaanse SITE Intelligence Group, die extremistische organisaties volgt. Het is nog onduidelijk of HAYI met de video daadwerkelijk de verantwoordelijkheid voor de ontploffing opeist.

De groep had eerder al beeldmateriaal verspreid van explosies bij een joodse school in Amsterdam en een synagoge in Rotterdam. Daarbij wekte HAYI de indruk achter die incidenten te zitten. Volgens SITE heeft de organisatie ook bij voorvallen in België en Groot-Brittannië op vergelijkbare wijze geprobeerd aanslagen naar zich toe te trekken.

In de nieuwe video over Nijkerk is, anders dan bij eerdere filmpjes, de explosie zelf niet te zien. Wel worden foto’s getoond van het gebouw van Christenen voor Israël, waar vrijdagavond laat een ontploffing plaatsvond. Daarnaast bevat de video volgens SITE een dreigement aan aanhangers van Israël.

De Nederlandse politie zegt in een reactie aan persbureau AFP dat zij de video van HAYI nog niet heeft gezien. Over mogelijk onderzoek naar de herkomst van de beelden of de rol van de groepering zijn geen verdere details bekendgemaakt.

Israëlcentrum Nijkerk

President Trump zegt dat het vermiste bemanningslid van de neergehaalde Amerikaanse F-15 boven Iran is gevonden en in veiligheid is gebracht. In een bericht op Truth Social meldt hij dat de militair gewond is, maar "dat het wel goed komt". Het gaat om de tweede man in het toestel, dat vrijdag werd getroffen door de Iraanse luchtafweer.

De F-15 werd volgens eerdere berichten als eerste Amerikaanse gevechtsvliegtuig neergehaald sinds het uitbreken van de oorlog met Iran. Aan boord zaten een piloot en een wapenofficier. De piloot werd al direct na de crash gered door het Amerikaanse leger, maar van de tweede man ontbrak sindsdien elk spoor.

Na de crash zochten zowel Iran als de Verenigde Staten naar het vermiste bemanningslid. Iraanse autoriteiten hadden een beloning uitgeloofd voor iedereen die de militair aan de politie zou overdragen, "dood of levend". Volgens Trump wist de man zich te verbergen in de Iraanse bergen tot hij vandaag werd opgepikt.

Bij de reddingsactie zijn volgens de president tientallen vliegtuigen ingezet. Functionarissen zeggen tegen nieuwssite Axios dat een gespecialiseerd team op de grond tijdens een vuurgevecht uitgebreide luchtsteun kreeg. Trump benadrukt dat er bij de operatie geen andere Amerikanen gewond zijn geraakt.

Iran meldt intussen dat het in de provincie Isfahan een ander Amerikaans toestel heeft neergehaald, een tankvliegtuig van het type C-130. Verdere details over dat incident zijn nog niet gegeven.

Donald Trump (Foto: Whitehouse.gov)

Iran heeft zaterdag gedreigd de hele regio "in een hel" te veranderen als Israël en de Verenigde Staten de oorlog verder laten escaleren. De spanningen lopen snel op, nu het ultimatum van de Amerikaanse president Donald Trump om een deal te sluiten met Teheran dinsdag afloopt.

Een woordvoerder van het Iraanse leger zei tegen Al Jazeera dat uitbreiding van de "agressie" de regio zou veranderen "in een hel". Volgens hem is "de illusie dat jullie de Islamitische Republiek Iran kunnen verslaan veranderd in een moeras en daar zullen jullie in zinken". Met de dreigende taal reageert Iran op Amerikaanse plannen voor mogelijke militaire acties.

Trump had eerder gewaarschuwd "de hel boven Iran te laten losbarsten" als het land niet snel de strategische Straat van Hormuz heropent. Als het ultimatum dinsdag verstrijkt zonder akkoord, zullen de VS Iraanse energiecentrales aanvallen, aldus Trump. Israël zou mogelijk aan die aanvallen meedoen, waardoor het risico op een bredere regionale oorlog toeneemt.

Het Iraanse leger heeft het ultimatum publiekelijk verworpen en omschreef het als een "hulpeloze, nerveuze, ongebalanceerde en domme actie". Teheran laat daarmee weinig ruimte voor diplomatieke uitwegen, terwijl Washington de druk verder opvoert. Beide partijen wisselen vooral harde woorden uit, zonder zichtbare bereidheid tot concessies.

Volgens The Wall Street Journal is Trump dit weekend uitvoerig geïnformeerd door zijn minister van Defensie Pete Hegseth en hoge militairen over de voorgenomen aanvallen op energiecentrales en civiele infrastructuur. Mensenrechtenorganisaties waarschuwen dat dit soort aanvallen kunnen neerkomen op oorlogsmisdaden, omdat burgers en basisvoorzieningen getroffen kunnen worden. Het Amerikaanse leger stelt daar tegenover dat de beoogde doelen volgens hen militair legitiem zijn, en ingewijden zeggen dat ook het Iraanse leger zwaar getroffen zou worden door dergelijke aanvallen, een inschatting die Trump zou delen.

Vrolijk Pasen allemaal!

De afgelopen uren stond er behoorlijk veel wind, met langs de kust even een stormachtige wind uit het westen. Vanaf nu zal de wind steeds verder gaan afnemen om voorlopig een ondergeschikte rol te gaan spelen. Dit geldt ook voor de meeste bewolking en neerslag.

Vanmiddag klaart het vanuit het noordwesten geleidelijk aan op na passage van een niet al te actief koufront eerder deze ochtend. Op de Wadden en helaas ook in het grootste deel van Noord-Holland lijkt het later zelfs helemaal zonnig te gaan worden en dat zal niet voor het laatst zijn komende week. Elders in het land vormen zich ook vrij veel stapelwolken en deze kunnen nog enkele buien opleveren. De kans op onweer is bijzonder klein, maar mocht er een wat zwaardere bui tot ontwikkeling komen is dat niet helemaal uitgesloten. Het spreekt voor zich dat er langs de kusten van neerslag vrijwel geen sprake meer zal zijn, al is een héél enkel buitje tegen de avond ook niet helemaal uitgesloten. 

Bij dit alles is het nog fris met slechts 9 tot 14 graden. Vanavond koelt het flink af en is vorst aan de grond best mogelijk. Aan zee blijft het met een graad of 5 duidelijk wat zachter. 

Vanaf morgen t/m donderdag is het zonnig en droog met steeds hogere maxima die ruim boven de 15 graden komen te liggen. Uiteraard blijft het in noorden iets frisser, maar de zon maakt veel goed. Dit komt uiteraard ook door een droge oostelijke wind die meestal zwak tot matig van kracht zal zijn.

Op donderdag is er kans op enige regen, maar al snel wordt er een nieuw hogedrukgebied opgetuigd, dus veel neerslag zit er de komende tijd absoluut niet in.

Fijn Pasen luitjes! 

Donald Trump wil 152 miljoen dollar (ruim 140 miljoen euro) uittrekken om de voormalige gevangenis Alcatraz opnieuw te openen als "ultramoderne" strafinstelling. Het verzoek staat in een ontwerpbegroting van het Witte Huis voor het Amerikaanse federale begrotingsjaar 2027, die naar het Congres is gestuurd. Zulke budgetwensen gelden in Washington als voorstellen; het is aan het Congres om er wel of geen geld voor vrij te maken.

Volgens het budgetdocument zou het federale gevangeniswezen, de Federal Bureau of Prisons, de eerstejaarskosten dekken voor de herbouw van Alcatraz tot "een ultramoderne, veilige gevangenisfaciliteit". De gevangenis ligt op een eiland in de baai van San Francisco, vlak bij de Golden Gate Bridge, en werd in 1963 gesloten. Sinds 1973 is het eiland onderdeel van de National Park Service en toegankelijk voor bezoekers.

Trump kondigde zijn plan eerder al aan in een bericht op sociale media in mei vorig jaar. Hij schreef toen dat hij het gevangeniswezen, het ministerie van Justitie en andere diensten had opgedragen om "een aanzienlijk vergrote en herbouwde Alcatraz te heropenen, om Amerika’s meest meedogenloze en gewelddadige criminelen te huisvesten". Volgens hem zou de gevangenis moeten "dienen als een symbool van wet, orde en gerechtigheid" in een land dat volgens hem "geplaagd wordt door gewelddadige veelplegers, het uitschot van de samenleving".

Alcatraz Federal Penitentiary opende in 1934 en gold lange tijd als de best beveiligde gevangenis van de Verenigde Staten, mede door de ligging op een eiland met koud water en sterke stroming. De autoriteiten stelden destijds dat ontsnappen onmogelijk was. Toch deden in 29 jaar tijd 36 gevangenen veertien pogingen, zo blijkt uit gegevens van de FBI. Officieel is nooit een geslaagde ontsnapping erkend, al staan vijf gevangenen te boek als "vermist en vermoedelijk verdronken".

De beruchte gevangenis leverde in de loop der jaren talloze verhalen en films op. Het ontsnappingsverhaal van drie gevangenen vormde de basis voor de succesvolle film "Escape From Alcatraz" uit 1979 met Clint Eastwood. Later werd het eiland ook gebruikt als decor voor de actiefilm "The Rock" uit 1996 met Sean Connery en Nicolas Cage, wat het imago van de locatie verder versterkte.

In zijn actieve jaren zaten enkele van de bekendste Amerikaanse criminelen op Alcatraz, onder wie gangster Al Capone, George "Machine Gun" Kelly en James "Whitey" Bulger. Tegenwoordig is het eiland een grote toeristische trekpleister, met volgens de eigen website jaarlijks meer dan een miljoen bezoekers. Een eventuele heropening als gevangenis zou daarmee grote gevolgen hebben voor de huidige status van Alcatraz als nationaal park en publiekstrekker.

Alcatraz in 2018 (Foto: Danny Roodbol)

Ajax heeft een pijnlijke nederlaag geleden tegen FC Twente (1-2), waardoor Champions League-voetbal verder uit zicht raakt.

Ajax begon nog redelijk aan het duel, maar moest al snel toezien hoe Twente het initiatief overnam. Sam Lammers kreeg een vroege kans, maar stuitte op doelman Maarten Paes. In de 18de minuut was het wel raak: Ramiz Zerrouki rondde een aanval overtuigend af nadat de Ajax-defensie niet ingreep. Halverwege de eerste helft kwam Ajax langszij via Wout Weghorst, die een vlot lopende aanval afrondde en zo de 1-1 op het bord zette.

Na rust bleef Twente de gevaarlijkste ploeg. Ajax kwam goed weg toen onder meer Lammers en Daan Rots nalieten om opnieuw toe te slaan. De thuisploeg oogde kwetsbaar en had moeite om het tempo van de bezoekers bij te benen. Uiteindelijk viel de beslissing halverwege de tweede helft: Bart van Rooij kapte zich knap vrij en schoot fraai raak, waarmee hij Twente opnieuw op voorsprong zette.

In de slotfase slaagde Ajax er niet meer in om terug te komen, waardoor de Amsterdammers kostbare punten verspelen in de strijd om de bovenste plaatsen. Twente klimt door de overwinning naar de vierde plek, terwijl Ajax verder terrein verliest in de jacht op Champions League-voetbal.

De Belastingdienst maakt het veel Nederlanders met lage taalvaardigheid lastig bij het invullen van de jaarlijkse belastingaangifte. In het online formulier komen termen voor als "algemene heffingskorting", "aftrekbare rente" en "periodieke erfpachtcanon", woorden die in het dagelijks leven weinig gebruikt worden. Voor mensen die moeite hebben met lezen en schrijven is het daardoor bijna onmogelijk om zonder hulp hun aangifte te doen.

Voormalig laaggeletterde Irma van Leerdam vertelt dat zij nog altijd iemand nodig heeft om haar te helpen, ook al heeft ze inmiddels taalniveau 2f behaald. Ze is bang fouten te maken bij geldzaken en stelde haar aangifte eerder wel eens uit, waardoor ze uiteindelijk geld misliep. Het formulier noemt ze "ingewikkeld geschreven" en het kost haar veel tijd om alle moeilijke woorden op te zoeken en te begrijpen.

De overgang naar digitale dienstverlening heeft het er volgens haar niet makkelijker op gemaakt. Van Leerdam, 58 jaar, zegt dat ze zich vóór de digitalisering beter kon redden omdat ze langs kon gaan of langer telefonisch geholpen werd. Nu wordt ze sneller naar een website verwezen, waar lange woorden en fout getypte zoektermen haar verder in de weg zitten. Aan de telefoon vraagt ze soms om woorden te spellen en merkt dan dat medewerkers zuchten.

De Belastingdienst wijst erop dat er gratis hulp beschikbaar is bij het invullen van de aangifte, onder meer aan balies en in bibliotheken. Ook kunnen mensen bellen en is er een uitlegvideo in makkelijke taal. Het formulier zelf aanpassen is volgens de dienst echter lastig, omdat de tekst direct is gekoppeld aan wet- en regelgeving en juridisch volledig moet kloppen. In de toelichtingen probeert de dienst daarom meer uitleg en voorbeelden te geven.

Taalexpert Mariet Hattink begrijpt dat belastingregels ingewikkeld zijn, maar ziet wel ruimte voor verbetering. Volgens haar gaat de Belastingdienst er soms ten onrechte van uit dat iedereen bepaalde woorden kent en kunnen sommige zinnen korter en duidelijker. Ze vraagt zich ook af welke taal telefonisten gebruiken, omdat die manier van uitleggen goede aanknopingspunten kan bieden voor begrijpelijkere teksten in het aangifteformulier.

Uit onderzoek in opdracht van de Belastingdienst uit 2023 blijkt dat ongeveer 15 procent van de laaggeletterden zelf aangifte doet, terwijl ruim een vijfde helemaal geen aangifte heeft ingevuld. De overige groep vroeg hulp aan familie, vrienden of kennissen.

Stel heeft dikke van Dale nodig voor belastingaangifte (Afbeelding: Grok AI / FOK.nl)

Gemeente Roermond wil ruim 100.000 euro aan misgelopen parkeergeld terughalen van gebruikers van parkeergarage Kazerneplein. Meer dan duizend parkeerders verlieten daar de garage zonder te betalen, doordat uitrijkaarten door een fout in het systeem meerdere keren gebruikt konden worden. De gemeente probeert nu via naheffingen haar eigen fout in de rekening te herstellen.

De fout kwam in augustus 2025 aan het licht. In plaats van direct in te grijpen, liet de gemeente eerst door een gespecialiseerd bureau onderzoeken hoe vaak dit gebeurde en wie er gebruik van maakte. Uit dat onderzoek blijkt dat in een periode van zeven maanden meer dan duizend mensen dezelfde uitrijkaart herhaaldelijk hebben gescand bij de uitgang.

In een brief aan de gemeenteraad schrijft het college dat deze parkeerders één keer een uitrijkaart kochten en die vervolgens meerdere keren gebruikten. Soms ging het om een enkele extra keer, maar er zijn ook extreme gevallen. Eén kaart is volgens het onderzoek zelfs 455 keer gebruikt om de garage uit te rijden zonder extra te betalen. In de gecontroleerde periode liep de gemeente zo 106.000 euro aan parkeergeld mis.

Opvallend is dat uit het onderzoek naar voren komt dat mogelijk ook medewerkers van de gemeente Roermond gebruik hebben gemaakt van de fout. Daarom loopt er een intern onderzoek, dat nog niet is afgerond. Pas nadat het misbruik was vastgesteld, heeft de gemeente de technische mogelijkheid om een uitrijkaart opnieuw te scannen uitgezet; kaarten worden nu bij het uitrijden ingenomen.

Begin deze maand zijn 1144 brieven verstuurd naar betrokken parkeerders met het verzoek de niet-betaalde parkeerkosten alsnog te voldoen. De naheffingen lopen uiteen van 6,50 euro tot 1027 euro per persoon. Omdat alleen is gekeken naar de periode ná het ontdekken van de fout, gaat de gemeente ervan uit dat de situatie al veel langer speelt en dat de werkelijke schade hoger ligt dan nu is vastgesteld.

Waarom de mogelijkheid niet direct bij het ontdekken is uitgeschakeld maar ervoor is gekozen mensen achteraf met hoge rekeningen op te zadelen is niet bekend.

Vrouw rijdt parkeergarage uit (Afbeelding: Grok AI / FOK.nl)

Veel mannen zien feminisme als iets dat hen bedreigt. Maar het tegendeel is waar: mannen die gendergelijkheid actief steunen, leiden aantoonbaar gezonder leven, hebben stabielere relaties en werken bij beter presterende bedrijven. Het enige wat ontbreekt, is de eerste stap.

De zaak-Collien Fernandes maakte veel los. Ze werd online zwartgemaakt door haar ex met ndeep-fake porno en beschuldigd van fysiek geweld. De verontwaardiging was groot – maar een breed feministisch debat onder mannen bleef grotendeels uit. Dat is geen toeval. Veel mannen weten simpelweg niet hoe ze vrouwen op dit terrein kunnen steunen, of ze vrezen privileges te verliezen. Maar die angst is misplaatst, én onnodig.

De makkelijkste stap: luister en geloof
Socioloog en bestsellerauteur Vincent-Immanuel Herr, die samen met collega Martin Speer lezingen geeft over gendergelijkheid bij grote bedrijven en op congressen, is helder over waar het begint: luisteren naar vrouwen, en geloven wat ze zeggen.
Wat vrouwen keer op keer aangeven, is dat ze willen dat mannen andere mannen aanspreken. Niet alleen als er vrouwen bij zijn, maar juist ook als dat niet zo is. Wordt een vrouw onderbroken? Onderbreek de onderbreker. Valt er een seksistische grap? Maak duidelijk dat dat niet grappig is. Simpel, maar zelden gedaan.

Hier zit een schrijnende paradox in: mannen luisteren op dit onderwerp nu eenmaal beter naar andere mannen. "Als een man zegt: 'Dit is een probleem, we moeten erover praten', dan is de gemiddelde man eerder geneigd hem te geloven dan een vrouw," legt Herr uit. Dat is een vorm van mannelijk privilege – en precies daarom is het zo waardevol als mannen het benutten.

Het is een rekensom
Herr, zelf vader van drie kinderen, wijst op iets wat veel mannen onderschatten: zolang vrouwen significant meer uren besteden aan onbetaald zorgwerk, komen die uren ergens anders tekort. Wie als nieuwe vader door zijn vrienden wordt aangemoedigd om langer ouderschapsverlof te nemen, doorbreekt dat patroon. Niet als offer, maar als logische keuze.
Datzelfde geldt op de werkvloer. Wie ruimt de afwasmachine in? Wie maakt de notulen? Wie organiseert het kerstfeest? Wie krijgt spreektijd in vergaderingen – en wie wordt genegeerd? Wie vaker dit soort vragen stelt én de antwoorden serieus neemt, creëert ruimte voor vrouwen om zich op andere dingen te richten.

Zowel mannen als bedrijven hebben er profijt van
Feminisme is geen eenrichtingsverkeer. Mannen die zorgtaken thuis op zich nemen en hun relaties koesteren, lopen minder kans op een scheiding. Ze eten beter, slapen beter, hebben minder stress en leven in sommige gevallen zelfs langer. Dat zijn geen activistische claims, dat zijn uitkomsten uit onderzoek.
Ook voor bedrijven is de winst concreet: organisaties die vrouwen in leidinggevende posities aanstellen en waarbij mannen actief betrokken zijn bij gendergelijkheidsprocessen, trekken makkelijker gespecialiseerde medewerkers aan, zijn beter bestand tegen crises en draaien hogere omzetten. Gelijkheid is dus ook gewoon goed voor de business.

Kleine gedragingen, groot effect
Herr benoemt ook de alledaagse dingen die mannen vaak niet eens opmerken: 

• Ga in een halfvolle metro niet pal naast iemand zitten als dat niet hoeft.
• Ga niet wijdbeens zitten waarbij je 2 zitplekken in beslag neemt – inmiddels bekend onder de term manspreading. 
• Loop 's avonds niet te dicht achter een vrouw aan; steek liever over. 
• Maak geen ongevraagde opmerkingen over het lichaam of kleding. 
• Laat vrouwen tijdens hun training in de sportschool hun oefeningen ongestoord afmaken.

Dit klinkt misschien als een lange lijst, maar het is in essentie één gedachte: doe niet alsof de openbare ruimte alleen voor mannen is.
Het gaat om normaliseren, niet om schuldgevoel

Het doel is, in Herrs woorden, "een positief, ontspannen beeld van mannelijkheid te creëren door het idee te normaliseren dat wij als mannen echte mannen kunnen zijn zonder vrouwen te kleineren." Dat vraagt geen zelfopoffering. Het vraagt bewustzijn, en de bereidheid om het voor een vrouw op te nemen – ook als er geen vrouwen bij zijn om het te horen.
Want dát, zeggen vrouwen steeds opnieuw, is precies wat ze nodig hebben.

Collega's aan het werk (@Gemini-AI-impressie)

Feminisme heeft de manier waarop we naar mannelijkheid kijken flink door elkaar geschud. Waar mannelijkheid vroeger vooral werd neergezet als iets dat je moest bereiken – sterk, stoer, verantwoordelijk, kostwinner – is het in veel feministische benaderingen vooral een probleem geworden dat opgelost moet worden. In plaats van de vraag “hoe ontstaat mannelijkheid?” komt steeds vaker de vraag centraal te staan: “welke schade richt mannelijkheid aan, en voor wie?”

Binnen kritische feministische theorie wordt mannelijkheid gezien als iets cultureels, niet als iets natuurlijks. Dat betekent dat traditionele mannelijke rollen – dominant, emotioneel gesloten, beschermend, seksueel assertief – worden behandeld als een soort sociale constructies die vooral vrouwen en homoseksuele mannen benadelen. De nadruk ligt sterk op mannelijke privileges, op patriarchale structuren en op de hiërarchie tussen mannen onderling, met de witte heteroman helemaal bovenaan. In dat kader worden mannen vaak beschreven als bron van problemen: geweld, seksisme, homofobie, machtsmisbruik op de werkvloer, en allerlei subtielere vormen van ongelijkheid.

In onderzoek dat expliciet vanuit zo’n kritisch-feministische bril vertrekt, zie je dan ook vooral mannen terug als dader, veroorzaker of obstakel. Er wordt ingezoomd op mannelijke managers die vrouwen anders beoordelen dan vrouwelijke collega’s dat doen, op informele mannenculturen – de bekende “locker room talk” – die gelinkt worden aan agressieve of vrouwonvriendelijke houdingen, en op groepen als incels die hun frustratie afreageren op vrouwen. Wat in dat soort tijdschriften vrijwel ontbreekt, is aandacht voor de problemen die mannen zelf ervaren, of voor positieve ontwikkelingen in mannelijkheid. Mannen worden minder gezien als mensen met eigen kwetsbaarheden, en meer als dragers van een schadelijk systeem.

Parallel daaraan is er een steeds sterker cultureel verhaal ontstaan dat mannen “zachter” en “vrouwelijker” zouden moeten worden: meer praten over gevoelens, minder competitief zijn, minder stoer doen, minder seksueel direct zijn, meer zorgen, meer luisteren. Op zich is daar niets mis mee als het gaat om het openen van keuzeruimte: mannen die wíllen afwijken van het klassieke plaatje, moeten daar de ruimte voor krijgen. De spanning ontstaat wanneer die zachtere, meer “vrouwelijke” manier van zijn niet wordt gepresenteerd als een optie, maar als de nieuwe norm waar “goede mannen” aan moeten voldoen – vaak expliciet of impliciet onder verwijzing naar feministische idealen.

Dat opleggen van een ander soort mannelijkheid heeft ook schaduwkanten. Een eerste nadeel is dat er simpelweg een nieuw soort druk voor in de plaats komt. Waar mannen vroeger te horen kregen dat ze vooral stoer, hard en onaangedaan moesten zijn, krijgen ze nu vanuit sommige feministische hoeken te horen dat ze vooral zacht, kwetsbaar, emotioneel open en voortdurend zelfkritisch moeten zijn. De boodschap verandert, maar het onderliggende mechanisme blijft hetzelfde: er is een “juiste” manier om man te zijn, en wie daar niet in past, ligt onder vuur. De vrijheid om gewoon een mix te zijn van harde en zachte kanten raakt daarmee ondergesneeuwd. Net als de vrijheid om de mannelijke hormonen hun gang te laten gaan, zoals vrouwen hun vrouwelijke hormonen mogen omarmen.

Een tweede nadeel is dat veel mannen het gevoel kunnen krijgen dat hun meer traditionele eigenschappen per definitie verdacht zijn. Ambitie, competitiedrang, behoefte aan leiding nemen, fysieke kracht of zelfs gewoon plezier hebben in “typisch mannelijke” dingen zoals risicovolle sporten of stevige humor, worden dan al snel gelezen als tekenen van toxische mannelijkheid. Dat kan ertoe leiden dat mannen zich gaan inhouden, zich schuldig voelen over wie ze zijn, of continu op eieren lopen in sociale en romantische situaties. In plaats van zelfvertrouwen ontstaat er onzekerheid en zelfcensuur.

Daarbovenop komt dat mannen die zich niet makkelijk aanpassen aan deze nieuwe, zachtere norm – bijvoorbeeld omdat ze uit een andere cultuur komen, een ander karakter hebben, of gewoon niet zo verbaal en emotioneel ingesteld zijn – sneller worden weggezet als “achterlijk”, “gevaarlijk” of “nog niet opgevoed”. Hun eigen problemen, zoals depressie, eenzaamheid, prestatiedruk of discriminatie, verdwijnen dan uit beeld. In sommige feministisch georiënteerde onderzoeken worden die problemen nauwelijks genoemd, omdat de focus zo sterk ligt op wat mannen anderen aandoen, niet op wat mannen zelf meemaken.

Een ander nadeel is dat relaties er ingewikkelder op kunnen worden. Als mannen het gevoel hebben dat ze zich steeds vrouwelijker moeten gedragen om acceptabel te zijn – gevoeliger, minder seksueel direct, minder uitgesproken – kan dat botsen met wat sommige vrouwen juist aantrekkelijk vinden: duidelijkheid, initiatief, ruggengraat, een bepaalde vorm van stoerheid. Wanneer mannen dat inhouden uit angst om als “seksist” of “toxisch” te worden gezien, ontstaan er misverstanden, frustraties en soms ook een soort grijze, spanningsarme dynamiek waarin niemand echt zegt of doet wat hij of zij wil. De druk om “de perfecte, gedekoloniseerde, hyperbewuste man” te zijn kan romantische en seksuele spontaniteit behoorlijk verstikken.

Daarnaast kan de eenzijdige nadruk op het “afbreken” van mannelijkheid een soort identiteitsvacuüm creëren. Als je mannen voortdurend vertelt wat ze níét meer moeten zijn – niet dominant, niet te seksueel, niet te assertief, niet te competitief – maar nauwelijks een positief, stevig alternatief biedt dat meer is dan “wees gewoon niet problematisch”, dan blijft er weinig over om je aan vast te houden. Dat maakt sommige mannen vatbaar voor tegenbewegingen: influencers en communities die juist heel hard roepen dat feminisme alles kapotmaakt en dat mannen weer “echte mannen” moeten worden. De polarisatie wordt zo alleen maar groter.

Tenslotte is er nog een praktisch nadeel: wanneer feministische kaders in wetenschap en media vooral filteren op verhalen waarin mannen als probleem verschijnen, krijg je een scheef beeld van de werkelijkheid. Onderzoek dat laat zien dat mannelijkheid óók verandert in positieve zin – minder homofobie, minder geweld, meer emotionele openheid, hechtere vriendschappen tussen mannen – krijgt minder aandacht in de streng kritisch-feministische hoek. Dat houdt het stereotype beeld in stand van “de man” als structurele dader, terwijl de werkelijkheid veel diverser en genuanceerder is. Mannen die wél proberen om een gezondere vorm van mannelijkheid te leven, zien zichzelf dan nauwelijks terug, wat de motivatie om te veranderen ook weer kan ondermijnen.

Feminisme heeft belangrijke misstanden zichtbaar gemaakt en terecht kritiek geleverd op schadelijke vormen van mannelijkheid. Maar zodra daar bovenop de impliciete eis komt dat mannen zich vrouwelijker móéten gedragen om moreel door de keuring te komen, schuift het probleem alleen maar op. Dan ruil je de oude keurslijven in voor nieuwe: minder spierballen, meer zachte kussentjes, maar nog steeds een keurslijf. De uitdaging ligt niet in het vervangen van “de stoere man” door “de zachte man”, maar in het creëren van ruimte waarin mannen hun eigen mix van hard en zacht, stoer en kwetsbaar, kunnen vormgeven – zonder dat ze van welke ideologische kant dan ook voortdurend te horen krijgen dat ze verkeerd zijn.

Afbeelding: Grok AI / FOK.nl