Voor het eerst in meer dan vijftig jaar zijn er weer mensen op weg naar de maan. De vier astronauten van de Artemis 2-missie hebben al de helft van de afstand afgelegd en stuurden indrukwekkende foto's vanuit de ruimte terug naar aarde.

De beelden werden gemaakt door commandant Reid Wiseman. Op de eerste foto is een gebogen gedeelte van de aarde te zien door een van de ramen van de Orion-capsule. Een tweede foto toont de volledige aardbol, met de oceanen gehuld in wervelende witte wolken. NASA meldt dat zelfs een groen noorderlicht op de foto zichtbaar is. "Het was een spectaculair moment, en we stonden alle vier even stil om het in ons op te nemen", aldus Wiseman.

De beelden raakten ook de mensen op de grond. "Het is fantastisch om je voor te stellen dat we – op onze vier vrienden na – allemaal op deze foto staan", zei Lakiesha Hawkins, directeur van NASA Exploration Systems. NASA-astronaut Victor Glover voegde vanuit de Orion-capsule toe: "Jullie zien er allemaal geweldig uit, jullie zien er allemaal prachtig uit."

Halverwege
Vrijdagavond (lokale tijd) kondigde NASA aan dat de bemanning de helft van de reis naar de maan heeft afgelegd. "We zijn halverwege", liet het ruimteagentschap weten. Wiseman, Glover, de Amerikaanse astronaut Christina Koch en de Canadees Jeremy Hansen werden woensdag succesvol gelanceerd vanuit de Orion-capsule. Na een dag in een baan om de aarde startte de bemanning donderdagavond de hoofdmotor van Orion, waarmee ze op koers naar de maan werden gezet.

De tiendaagse missie omvat een baan om de maan, maar een maanlanding staat niet op het programma. Artemis 2 is daarmee de eerste bemande maanreis sinds de Apollo 17-missie in 1972.

De maan vanuit Artemis 3 april 2026 (@NASA/Reid Wiseman)

Een hoge Israëlische defensiefunctionaris heeft tegenover persbureau Reuters bevestigd dat Israël aanvallen voorbereidt op Iraanse energiecentrales. Het leger wacht echter op goedkeuring van de Verenigde Staten voordat het tot actie overgaat.

Amerikaans ultimatum 
De Amerikaanse president Donald Trump heeft Iran een ultimatum gesteld van 48 uur om een deal te sluiten over de Straat van Hormuz, of de zeestraat te openen voor scheepvaart. Bij het uitblijven van een akkoord dreigt de VS de Iraanse energiefaciliteiten aan te vallen. Israël lijkt hetzelfde tijdsbestek aan te houden.
Het Rode Kruis heeft gewaarschuwd dat aanvallen op civiele infrastructuur — waaronder energiecentrales — kunnen neerkomen op oorlogsmisdaden.

Iran stelt Irak vrij van scheepvaartbeperkingen
Het Iraanse opperbevel heeft bekendgemaakt dat schepen die van of naar Irak varen, ongehinderd door de Straat van Hormuz kunnen passeren. "Ons broederlijk buurland Irak is vrijgesteld van beperkingen die voor de tocht door de Straat van Hormuz zijn ingesteld," aldus de officiële verklaring. De beperkingen gelden volgens Iran uitsluitend voor "vijandelijke landen."

Tienduizenden demonstranten op straat in Bagdad
Irak, dat vanwege zijn olierijkdom en geopolitieke ligging een neutrale koers probeert te varen tussen de VS en zijn Arabische buren, staat onder grote binnenlandse druk. Een grote meerderheid van de Iraakse bevolking is sjiitisch en voelt religieuze verwantschap met het overwegend sjiitische Iran. Die solidariteit uitte zich zaterdag in de Iraakse hoofdstad Bagdad, waar tienduizenden sjiitische demonstranten de straat opgingen uit protest tegen de Israëlisch-Amerikaanse aanvallen op Iran.

Israeli Air Force F-35I Adir Operation Roaring Lion 2026 (@IDF Spokesperson's Unit / CC BY-SA 3.0)

AZ heeft april geopend met een 2-0 overwinning op Fortuna Sittard. In Alkmaar werd het duel al vroeg beslist dankzij twee doelpunten in de eerste helft. Opvallend was ook de rentree van Jordy Clasie, die na ruim een half jaar blessureleed weer minuten maakte.

De wedstrijd begon een kwartier later door files van uitsupporters, maar dat leek Fortuna weinig te helpen. AZ was vanaf het begin de bovenliggende partij en kwam na elf minuten op voorsprong via Mexx Meerdink, die profiteerde van voorbereidend werk van Isak Jensen. Niet veel later verdubbelde Sven Mijnans de score met een vrije uithaal. AZ bleef daarna dominant, maar verzuimde de voorsprong verder uit te bouwen, mede door ingrepen van doelman Luuk Koopmans.

Na rust kwam Fortuna Sittard energieker voor de dag, maar grote kansen bleven schaars. Lance Duijvestijn kreeg een mogelijkheid, terwijl ook Jeroen Zoet nog redding moest brengen. Aan de andere kant liet AZ na om het duel definitief te beslissen, al kwam de overwinning geen moment serieus in gevaar. In de slotfase maakten zowel Jordy Clasie als Troy Parrott hun opwachting, terwijl Fortuna er niet meer in slaagde om het spannend te maken.

FC Groningen heeft met 0-2 gewonnen van Telstar. In Velsen-Zuid viel de beslissing pas diep in blessuretijd, waardoor de ploeg aansluiting houdt met het linkerrijtje.

In de eerste helft duurde het even voordat het duel loskwam. De eerste serieuze kans was na een halfuur voor Tygo Land, maar zijn inzet werd gekeerd door doelman Ronald Koeman. Kort daarna leek Telstar opnieuw weg te komen toen Janse van dichtbij inkopte, maar na ingrijpen van de VAR bleek de bal de lijn te zijn gepasseerd: 0-1 voor Groningen. Daarmee ging de ploeg van trainer Dick Lukkien met een voorsprong de rust in.

Na rust had Groningen het lastig om afstand te nemen. Younes Taha kreeg een grote kans één-op-één met Koeman, maar wist niet te scoren, waarna Thom van Bergen de rebound naast schoot. Telstar bleef daardoor in leven en kreeg via Patrick Brouwer zelfs nog een mogelijkheid op de gelijkmaker, maar doelman Etienne Vaessen bracht redding. In de slotfase volgden nog meerdere kansen voor Groningen, maar pas in blessuretijd gooide Jorg Schreuders het duel definitief in het slot met de 0-2.

PSV heeft in de Eredivisie op het nippertje een zege geboekt op FC Utrecht en mag zich nu officieus kampioen noemen. Dankzij een doelpunt in de blessuretijd won het met 4-3.

In de beginfase van de wedstrijd ging het echter nog helemaal fout voor de thuisclub. Binnen een kwartier keek het al tegen een 0-2 achterstand aan na treffers van Stepanov en Zechiël. Uit het niks scoorde Saibari na een fraaie dribbel de aansluitingstreffer en daarna kwam PSV eindelijk beter in de wedstrijd. Het kreeg kansen via Sildillia,Schouten en Til maar het was toch Utrecht wat men een voorsprong de rust in ging.

Vlak na het begin van de tweede helft viel de gelijkmaker alsnog dankzij wederom Saibari, die met een assist een paar minuten later ook zorgde dat Til de Eindhovenaren op voorsprong kon brengen. PSV kreeg daarna een flinke tegenvaller te verwerken toen Schouten met een blessure per brancard het veld moest verlaten en was daarna uit het ritme. Karlsson bracht daarna de stand terug tot 3-3 en dacht zijn ploeg een punt te bezorgen maar in de blessuretijd was het Driouech die met een schot waar keeper Barkas zich op verkeek PSV toch nog de zege bezorgde.

PSV is nu officieus kampioen en bij puntverlies morgen van Feyenoord is de titel definief binnen.

PSV	4 - 3	FC Utrecht
21' Saibari  48' Saibari  52' Til  90+4' Driouech		3' Stepanov  13' Zechiël  82' Karlsson
Gele kaart: , Vesterlund, (FC Utrecht)
Stadion: Philips Stadion, Eindhoven Toeschouwers: 35.000 Arbiter: Gözübüyük
Opstelling:		Opstelling:
Kovár Sildillia Schouten (Flamingo/65) Gasiorowski Mauro Júnior Veerman Wanner Saibari Man (Bajraktarevic/74) Til (Pepi/86) Perisic (Driouech/74)		Barkas Horemans (Karlsson/ 59) Didden v.d.Hoorn Vesterlund Engwanda Zechiël El Karouani Alarcón (Haller/77) Stepanov (Min/77) Cathline

De wereldwijde voedselprijzen zijn in maart gestegen naar het hoogste peil sinds september vorig jaar. De VN-organisatie FAO waarschuwt dat een langdurige oorlog in Iran de voedselzekerheid van tientallen miljoenen mensen wereldwijd in gevaar brengt.

FAO: Voedselprijzen Stegen 2,4 Procent in Maart
Volgens de FAO-voedselprijsindex, die maandelijks de wereldwijde voedselprijzen bijhoudt, stegen de prijzen in maart met 2,4 procent ten opzichte van februari. De stijging wordt voornamelijk gedreven door hogere energiekosten als gevolg van het conflict in Iran.

Maximo Torero, hoofdeconoom van de FAO, stelt dat de prijsstijgingen tot nu toe zijn opgevangen door een ruim graanaanbod. Toch waarschuwt hij voor de langetermijngevolgen: als de oorlog langer dan 40 dagen duurt en de productiekosten hoog blijven, kunnen boeren besluiten minder te planten of over te stappen op gewassen die minder kunstmest vereisen.

"Deze beslissingen zullen de toekomstige opbrengsten beïnvloeden en onze voedselvoorziening en grondstofprijzen voor de rest van dit jaar en het hele volgende jaar vormgeven", aldus Torero.

Ter vergelijking: de huidige prijzen liggen nog bijna een vijfde lager dan de historische piek van maart 2022, toen de oorlog in Oekraïne uitbrak.

Suiker en Plantaardige Oliën Hardst Geraakt
De sterkste prijsstijgingen werden geregistreerd bij:

• Suiker: +7,2 procent
• Plantaardige oliën: +5,1 procent

Deze stijgingen weerspiegelen de oplopende ruwe olieprijzen en een groeiende vraag naar biobrandstoffen wereldwijd.

VN waarschuwt: 45 Miljoen mensen dreigen te verhongeren
Het Wereldvoedselprogramma van de VN (WFP) slaat alarm: als het conflict tot de zomer aanhoudt, dreigen nog eens 45 miljoen mensen in een hongersnood terecht te komen. De blokkade van scheepvaartroutes drijft de kosten van energie, brandstof en kunstmest al op, waardoor de gevolgen zich ver buiten het Midden-Oosten doen voelen.

Een belangrijk knelpunt is de aanvoer van grondstoffen voor kunstmest — waaronder ureum, zwavel en fosfaat — die grotendeels uit de regio afkomstig zijn.

OPEC+ bereidt productieverhoging voor
Bronnen binnen oliekartel OPEC+ melden dat zondag een besluit wordt verwacht over het verhogen van de productiequota. De stap anticipeert op een mogelijke heropening van de Straat van Hormuz, waardoor dagelijks meer dan 20 procent van de wereldwijd verhandelde olie stroomt.

Door het conflict hebben grote producenten als Saoedi-Arabië, Koeweit, Irak en de VAE hun productie moeten terugschroeven. Beide Golfstaten exporteren inmiddels via alternatieve routes: Saoedi-Arabië via de Rode Zeehaven Yanbu (bijna 4,6 miljoen vaten per dag, nabij maximumcapaciteit) en de VAE via Fujairah, buiten de Straat van Hormuz om.

Duurdere boodschappen door Iran-oorlog (@Gemini-AI-impressie)

De rechtbank Den Haag heeft een 67-jarige man veroordeeld voor verkrachting en ontucht met twee patiënten toen hij als spiritueel healer werkte. Dit gebeurde op respectievelijk 23 december 2019 en 8 maart 2024 in Den Haag. De man is eerder veroordeeld voor ontucht toen hij als spiritueel healer werkte en kreeg toen onder meer een beroepsverbod van 2 jaar. Dit heeft hem er niet van weerhouden opnieuw een soortgelijk delict te plegen. De rechtbank legt hem een celstraf op van 36 maanden, waarvan 12 maanden voorwaardelijk. Hij krijgt daarnaast opnieuw een beroepsverbod opgelegd, ditmaal voor 5 jaar.

Healing
De vrouwelijke slachtoffers hebben de verdachte bezocht in verband met problemen die zij in hun persoonlijk leven ervaarden. De verdachte zou een spiritueel healer zijn met wie zij via derden in contact zijn gebracht. Uit de verklaringen van beide slachtoffers, die elkaar niet kennen, blijkt dat de verdachte bij beide slachtoffers op dezelfde manier te werk ging. Verder hebben getuigen in het geval van één slachtoffer verklaard dat ze na de healing een gedragsverandering bij het slachtoffer zagen. Zo moest het slachtoffer non-stop in de auto huilen toen ze na de healing werd opgehaald. Dat gebeurde ook toen ze later met anderen sprak over wat er was gebeurd.

Het andere slachtoffer heeft een aantal dagen na de gebeurtenis een bericht aan de verdachte gestuurd waarin ze schrijft dat hij haar dronken heeft gevoerd en aan haar heeft gezeten. Ze wilde het geld terug dat ze voor de healing heeft betaald, anders zou ze naar de politie gaan. De verdachte heeft vervolgens het geld overgemaakt.

De verdachte zelf zegt dat hij de vrouwen niet heeft aangeraakt. Hij ontkent ook werkzaam te zijn als spiritueel healer.

Oordeel rechtbank
De rechtbank oordeelt dat de verklaringen van de vrouwen consistent en betrouwbaar zijn. Ze komen op essentiële punten met elkaar overeen en kunnen daardoor worden gebruikt als bewijs in elkaars zaak: zogenoemd schakelbewijs. Daarnaast vinden de verklaringen steun in andere bewijsmiddelen: de verklaringen van getuigen in de zaak van het ene slachtoffers en het aan de verdachte gestuurde bericht in de zaak van het andere slachtoffer.

De rechtbank komt tot het oordeel dat de verdachte zich schuldig gemaakt aan een verkrachting van het ene slachtoffer en aan het plegen van ontucht met het andere slachtoffer. Het verschil is dat bij de één bewezen kan worden verklaard dat de verdachte in het lichaam van het slachtoffer is geweest, terwijl bij de ander die conclusie niet uit de bewijsmiddelen volgt.

De verdachte overschreed daarbij alle grenzen. In beide gevallen ging hij op geraffineerde wijze te werk. Door te handelen zoals de verdachte heeft gedaan, maakte hij op een ernstige wijze inbreuk op de lichamelijke integriteit van de slachtoffers en hun gevoel van vertrouwen in mensen. Deze impact voor de slachtoffers is groot.

De rechtbank vindt een deels voorwaardelijke celstraf passend en geboden. Aan het voorwaardelijke deel verbindt de rechtbank diverse voorwaarden die hem ervan moeten weerhouden opnieuw in de fout te gaan. Zo moet de verdachte zich laten behandelen door een zorgverlener. Ook mag hij op geen enkele wijze contact zoeken met de slachtoffers. Daarnaast legt de rechtbank hem een beroepsverbod op. De verdachte mag voor de duur van vijf jaar het beroep van spiritueel healer/spiritueel genezer/ spiritueel therapeut niet uitoefenen en ook geen beroepsmatige werkzaamheden verrichten die één-op-één behandelsessies met vrouwen omvatten, waarbij de verdachte een healing en/of ‘studie’ uitvoert en/of anderszins mentale en/of fysieke begeleiding en/of zorg biedt aan vrouwen. Ten slotte moet hij de vrouwen een schadevergoeding betalen van 7.500 en 5.000 euro.

Uitspraak

Gerechtelijke uitspraak (@Gemini-AI-impressie)

Japan heeft per april een nieuwe maandelijkse bijdrage ingevoerd om het sterk dalende geboortecijfer een halt toe te roepen. De heffing van circa 250 yen — omgerekend ongeveer 1,36 euro — wordt ingehouden via de zorgpremie en geldt voor iedere werknemer, ongeacht of diegene kinderen heeft of niet.

Heffing moet kindvriendelijk beleid financieren
De maatregel werd ingevoerd onder voormalig premier Fumio Kishida en moet beleid bekostigen zoals gratis kinderopvang en hogere kinderbijslagen. Het beleid is deels geïnspireerd op het model van Scandinavische landen.

De urgentie is groot: in 2024 daalde het aantal geboorten in Japan voor het negende jaar op rij, tot onder de 700.000. Japan zoekt al langer naar oplossingen voor de demografische krimp die het land treft.

'Alleenstaandenbelasting' wakkert debat aan
De maatregel ontving al snel een veelzeggende bijnaam: de 'alleenstaandenbelasting'. Officieel is het geen belasting — iedereen draagt bij, ongeacht relatiestatus — maar de kritiek is dat vooral huishoudens mét kinderen van de regeling profiteren, terwijl alleenstaanden relatief meer betalen dan ze terugkrijgen.

Dat raakt een grote groep Japanners. Eenpersoonshuishoudens zijn inmiddels de meest voorkomende huishoudvorm in het land. In 2020 bestond circa 40 procent van alle huishoudens uit alleenstaanden, terwijl huishoudens mét kinderen in diezelfde periode daalden van 42 naar slechts 25 procent.

Die verschuiving is volgens de originele tekst grotendeels te wijten aan het uitstellen of volledig vermijden van huwelijk, maar ook aan vergrijzing: na het overlijden van een partner blijft de ander alleen achter.

Extra last op een moeilijk moment
Voor veel Japanners komen de nieuwe kosten op een ongunstig moment. Japan kampt al geruime tijd met stijgende prijzen, hoge inflatie en een verzwakte yen, waardoor het levensonderhoud steeds duurder wordt. Met name jongeren en middeninkomens worden daardoor zwaar belast door bestaande premies en belastingen.

Maatregel kan averechts werken
Ondanks het relatief lage bedrag groeit de maatschappelijke weerstand. Critici vrezen dat de bijdrage het toch al beperkte spaargeld van jongeren verder onder druk zet, waardoor zij een huwelijk of gezinsvorming juist langer uitstellen. Daarmee dreigt de maatregel precies het tegenovergestelde effect te hebben van wat beoogd wordt.

Bovendien staat de heffing symbool voor een bredere spanning in de Japanse samenleving: de toenemende financiële druk op de werkende generatie in een snel vergrijzend land.

Japanse kindjes (@Gemini-AI-impressie)

De ledenlijst van de NSDAP is online gezet door het Amerikaanse nationale archief. Voor het eerst kunnen families zelf opzoeken of een voorouder lid was van de nazipartij — zonder aanvraag bij het Bundesarchiv.

Dit paasweekend komt in veel Duitse families een lastig onderwerp ter sprake: was opa — of die ene oom — lid van de nazipartij? Was hij iemand die meeging met de stroom, of geloofde hij er echt in?

Dat uitzoeken was vroeger een gedoe. Je moest een officiële aanvraag indienen bij het Bundesarchiv om een lidmaatschapskaart te mogen inzien. Maar daar is nu verandering in gekomen. Ongeveer 15 procent van de volwassen Duitsers was destijds lid van de NSDAP — maar dat werd na de oorlog lang niet altijd thuis besproken.

Wat staat er in het NSDAP-ledenarchief?
De lijst is gigantisch: 5.442 documenten, elk met zo'n 3.000 pagina's vol handgeschreven ledenkaarten. Even snel zoeken is er dus niet bij, en de scans zijn ook nog eens lastig te lezen. Daarom heeft het Duitse medium Die Zeit het archief laten uitlezen door een AI-model en er een gratis zoekmachine van gemaakt waarmee iedereen op naam kan zoeken.

Hoe reageren Duitsers op de publicatie van de nazilijst?
De reacties lopen flink uiteen. Online klinkt de frustratie: "Houdt die absurde schuldcultuur dan nooit op?" en "Hoelang blijven we nakomelingen nog de maat nemen?" Sommigen vrezen ook dat de zoekmachine wordt misbruikt om buren of collega's te controleren.

Maar er zijn ook mensen die dankbaar zijn. Een lezer die zichzelf 'Hermoine' noemt schrijft dat ze twee naaste familieleden tegenkwam — terwijl altijd was beweerd dat de familie niets met de nazi's te maken had. "Op je 71ste je hele beeld bijstellen, dat is een harde klap." Een andere gebruiker vond zijn eigen vader terug in de lijst. "Ik weet nog niet goed hoe ik hiermee om moet gaan."

Was elk NSDAP-lid een nazi? Wat historici zeggen
Historici benadrukken: een naam op de NSDAP-ledenlijst is een beginpunt voor onderzoek, geen eindoordeel. Niet elk lid was een oorlogsmisdadiger. Een ambtenaar die lid werd om zijn baan te houden, is anders dan iemand die er uit volle overtuiging voor koos. Iemand die zich vóór Hitlers machtsovername in 1933 aansloot, moet anders worden beoordeeld dan iemand die pas in 1945 lid werd.

Na de oorlog beweerden veel mensen dat ze verplicht lid waren geworden, of het zelfs onbewust. Maar historici zijn het erover eens: zonder eigen handtekening kwam niemand op de lijst. De oud-directeur van het Duitse Verzetsmuseum, Johannes Tuchel, zegt geen enkel geval van echt gedwongen lidmaatschap te kennen. Lid worden kon gevolgen hebben voor je baan, maar je werd er niet strafrechtelijk voor vervolgd als je weigerde.

Hoe is de NSDAP-ledenlijst bewaard gebleven?
De nazi's hielden hun ledenbestand zeer nauwkeurig bij. Elke kaart bevatte persoonsgegevens, soms een foto en de datum van toetreding. Toen in het voorjaar van 1945 duidelijk werd dat de geallieerden oprukten, groeide het besef dat dit een gevaarlijke berg bewijs was.

De Münchense papierfabrikant Hanns Huber kreeg opdracht om alles te vernietigen. Hij nam de klus aan — maar voerde hem niet uit. Zo bleef een archief van ongeveer 50 ton papier intact. Toch is de database niet compleet: naar schatting 10 procent van de meer dan 10 miljoen leden ontbreekt.

De Amerikanen namen de documenten in beslag en gebruikten ze om Duitsland te denazificeren. Lidmaatschappen van bekende politici werden vaak stilletjes door de vingers gezien, om onrust en wraak in het naoorlogse Duitsland te voorkomen. Daarna mochten alleen historici het archief op aanvraag raadplegen. Volgens de Duitse privacywet mogen zulke gegevens pas openbaar worden honderd jaar na iemands geboorte, of tien jaar na iemands dood. Critici vinden dat Duitsland hiermee daders heeft beschermd.

Wat kun je ontdekken met de NSDAP-zoekmachine?
Grote verrassingen op nationaal niveau verwachten historici niet — de achtergronden van bekende Duitsers zijn al uitgebreid onderzocht. Maar binnen families kunnen er wel degelijk schokken zijn. Daarnaast is de dataset waardevol voor wetenschappelijk onderzoek: in welke beroepen waren relatief veel of weinig leden? En waren er grote verschillen tussen regio's?

Die Zeit schrijft dat de publicatie maatschappelijk belangrijk is. Uit onderzoek blijkt dat opvallend weinig Duitsers zeggen dat hun voorouders nazi-aanhangers waren — terwijl de cijfers iets anders suggereren. Nu de lijst openbaar is, wordt ontkennen of goedpraten een stuk moeilijker.

Geen schuld, wel verantwoordelijkheid
Hoofdredacteur Christian Staas van de geschiedeniseditie van Die Zeit schrijft dat de generatie van nu geen schuld draagt aan wat er toen is gebeurd — maar wel de verantwoordelijkheid heeft om te zorgen dat het niet opnieuw gebeurt. Daarom vindt hij dat iedereen de lijst zou moeten doorzoeken.

  
Propaganda materiaal 'des Dritten Reiches' (@Chris Sobczak-Wikimedia- CC BY 2.0)

De Russische overheid blokkeert steeds agressiever VPN-netwerken waarmee burgers verboden diensten als Telegram en WhatsApp bereiken. Een poging om VPN's plat te leggen had onverwacht een domino-effect: betaalsystemen vielen uit, de metro van Moskou liet reizigers gratis door en een regionale dierentuin vroeg om contant geld.

Wat zijn de gevolgen van de Russische VPN-blokkade?
Telegram-oprichter Durov legde uit dat de Russische poging om VPN's te blokkeren een binnenlands betalingssysteem verstoorde. De metro van Moskou moest bezoekers zonder betaling door de tourniquets laten. Een regionale dierentuin vroeg bezoekers contant te betalen. Diplomaten omschrijven de aanpak als een "hardhandig optreden" van de staat.

Waarom wantrouwen Russen de staatsapp MAX?
De overheid promoot actief de eigen berichtenapp MAX als alternatief voor Telegram en WhatsApp. Oppositiefiguren vermoeden dat binnenlandse veiligheidsdiensten toegang hebben tot de gegevens van MAX en deze analyseren met kunstmatige intelligentie om afwijkende meningen op te sporen. MAX is eigendom van VK, waarvan de CEO de zoon is van een vertrouweling van president Poetin. VK meldt dat de app 107 miljoen gebruikers heeft verworven sinds de lancering een jaar geleden. Kuskov, hoofdredacteur van het Russische nieuwsportaal TelecomDaily, bekritiseerde de verplichte installatie: "Het installeren van een app of het gebruik van een dienst moet een persoonlijke beslissing zijn."

Hoe ver gaat de Russische internetcensuur?
IT-expert Sarkis Darbinyan stelt dat de Russische autoriteiten nog strenger zijn dan die in China. Sinds 2012 blokkeerde Rusland meer dan drieënhalf miljoen verschillende bronnen. Het mobiele internet valt al dagenlang herhaaldelijk uit of vertraagt. Audio- en videogesprekken via Telegram werken niet meer; ook het versturen van bestanden en afbeeldingen is niet langer mogelijk.

Vergelijking met andere landen
Darbinyan, mede-oprichter van de mensenrechtenorganisatie Roskomvoboda, vergelijkt de situatie met Turkmenistan en Iran: landen waar internettoegang "een exclusief privilege is dat alleen is voorbehouden aan de loyale en de rijke burgers."

Censuur in Rusland (@AI-impressie)

Een Amerikaans F-15E gevechtsvliegtuig is door vijandelijke troepen neergeschoten boven Iraans grondgebied. Tijdens de daaropvolgende reddingsoperatie raakte Iran ook een A-10 gevechtsvliegtuig en twee Black Hawk-helikopters. Eén bemanningslid van de F-15E is nog vermist. De incidenten zetten president Donald Trump onder druk, die kort daarvoor had beweerd dat de VS luchtoverwicht boven Iran hadden bereikt.

Een regionale gouverneur in het zuidwesten van Iran deed een publieke oproep aan lokale bewoners om de bemanningsleden van de F-15E te vinden en beloofde een beloning. Een vertegenwoordiger van handelaren en bedrijven bood omgerekend zo'n $60.000 (80 miljard rial). Het Pentagon heeft officieel geen commentaar gegeven op het uitloven van de beloning.

Wat er gebeurde: twee vliegtuigen geraakt, helikopters beschoten
Het is de eerste keer sinds het begin van de oorlog dat een Amerikaans gevechtsvliegtuig door de vijand boven Iran wordt neergehaald. De neerhaal van de F-15E was volgens Iraanse bronnen en Amerikaanse media niet de enige tegenslag op vrijdag, na vijf weken van gevechten.

Volgens NBC News en CBS News, die zich baseerden op Amerikaanse functionarissen, ondersteunde een A-10 gevechtsvliegtuig een zoek- en reddingsmissie nadat de F-15E was neergeschoten. Iran haalde ook dit vliegtuig neer, nabij de Straat van Hormuz in de Perzische Golf. De piloot van de A-10 slaagde er volgens diverse Amerikaanse media in zijn beschadigde toestel naar het Koeweitse luchtruim te sturen en zich in veiligheid te brengen.

NBC News en de Washington Post melden daarnaast dat Iran twee Black Hawk-helikopters raakte die betrokken waren bij de zoek- en reddingsoperatie. Soldaten raakten gewond, maar wisten zich in veiligheid te brengen.

Waar is het vermiste bemanningslid?
Na de crash van de F-15E werd één van de twee bemanningsleden gered. Een complexe zoekactie naar het andere bemanningslid is gaande. Op de vraag wat hij zou doen als dat bemanningslid door Iran gevangen zou worden genomen of gewond zou raken, zei Trump in een telefonisch interview met The Independent: "Nou, daar kan ik geen commentaar op geven, want we hopen dat dat niet gebeurt." Op de vraag of de crash van invloed zou zijn op eventuele gesprekken met Iran, reageerde Trump volgens NBC News met: "Het is oorlog."

Trump onder druk: 'situatieschets' blijkt gebluf
De timing van de incidenten is politiek gevoelig. Trump en zijn team hadden recentelijk beweerd dat Amerikaanse vliegtuigen geen aanvallen in het Iraanse luchtruim meer hoefden te vrezen en dat de VS luchtoverwicht hadden bereikt. De president had herhaaldelijk gesuggereerd dat de militaire capaciteiten van Teheran al vrijwel vernietigd zijn.

Na de tegenslagen hield de Amerikaanse regering zich aanvankelijk zeer stil. Trump zal komend weekend, anders dan gebruikelijk, in Washington blijven in plaats van af te reizen naar zijn Mar-a-Lago resort in Florida — dit volgens zijn officiële reisschema.

Dreiging en druk: onderhandelde oplossing nog niet in zicht
Donderdag, nadat de VS de belangrijkste snelwegbrug bij Teheran hadden gebombardeerd, dreigde Trump dat Iran een deal moet sluiten voordat het "te laat is en er niets meer van het land over is." Hij voegde daaraan toe: "De nieuwe leiding van het regime weet wat er moet gebeuren" — en dat dit snel moet gebeuren.

Onder de Amerikaanse bevolking is weinig steun voor de oorlog. Trump had eerder aangekondigd de gevechten binnen twee tot drie weken te beëindigen. Een einde aan de oorlog zonder onderhandelde oplossing en concessies zou door de leiding van de Islamitische Republiek waarschijnlijk als een grote overwinning worden gevierd — ongeacht de enorme schade en de vele slachtoffers in het land.

Trump terneergeslagen na verlies gevechtsvliegtuigen in Irann (@Fal-AI-impressie)

Gila County in de Amerikaanse staat Arizona meldt dat de al sinds 1994 vermiste Christina Marie Plante niet is ontvoerd maar bewust is weggelopen. De vrouw, die toen 13 jaar was en nu 44 is en onder een andere naam leeft, heeft tegen rechercheurs gezegd dat ze destijds haar oude leven wilde achterlaten en niet gevonden wilde worden.

Volgens de Gila County Sheriff’s Office vertelde Plante aan een coldcase-onderzoeker dat familieleden haar hielpen om te verdwijnen. Tot voor kort gingen de autoriteiten ervan uit dat ze mogelijk was ontvoerd, omdat niemand wist waar ze was. "We waren onder de indruk dat ze was gekidnapt," zei plaatsvervangend sheriff James Lahti, die toevoegde dat dit pas veranderde toen zij recent werd opgespoord.

Voormalig sheriff’s deputy Terry Hudgens, die in 1994 het oorspronkelijke onderzoek leidde, zegt dat de zaak destijds intern al als opgelost werd beschouwd. Plante’s vader had het gezag, maar zij wilde bij haar moeder wonen. Hudgens stelt dat moeder en dochter hadden afgesproken terwijl Plante naar de stal liep om haar paard te verzorgen, daarna samen naar het vliegveld in Phoenix reden en uit de staat – en mogelijk uit het land – vlogen. Volgens hem werd het onderzoek destijds stopgezet toen duidelijk werd dat het om een conflict over voogdij ging en het meisje veilig was.

Desondanks bleef de zaak formeel openstaan bij de sheriff’s office, en bleef Plante jarenlang geregistreerd als vermist in nationale systemen voor vermiste kinderen. Ze woonde in 1994 bij een tante en oom in het plaatsje Star Valley, die destijds een beloning van 10.000 dollar uitloofden voor tips. In de jaren na haar verdwijning pakten rechercheurs het dossier af en toe weer op, maar zonder resultaat, tot ze haar recent wisten te traceren.

Hoe de speurders Plante uiteindelijk hebben gevonden, is niet bekendgemaakt. Kapitein Jamie Garrett, de deputy die haar lokaliseerde, zei op tv-zender NewsNation dat Plante had aangegeven dat zij vrijwillig was weggegaan en al die tijd contact hield met bepaalde familieleden. Volgens Garrett maakte Plante duidelijk dat zij haar verleden achter zich heeft gelaten: "Ze zei dat dat lang geleden was, dat dat een oud leven was. Ze heeft nu haar eigen gezin en denkt daar niet meer aan."

De sheriff heeft om privacyredenen geen details vrijgegeven over Plante’s huidige woonplaats of identiteit. De autoriteiten onderzoeken nog welke rol de betrokken familieleden in 1994 precies speelden bij haar verdwijning en zeggen met nieuwe informatie naar buiten te komen zodra dat kan.

Cambridge Crown Court heeft twee mannen tot lange gevangenisstraffen veroordeeld voor het misbruiken van een baby. Ethan Towers (27) uit St Ives in Cambridgeshire en John Watson (28) uit Westcliff-on-Sea in Essex kregen woensdag 1 april levenslange straffen opgelegd voor hun rol bij de verkrachting en aanmoediging tot misbruik van het kind. De rechter noemde hen "gevaarlijk en een risico voor het publiek".

Uit de behandeling van de zaak bleek dat Towers de baby afgelopen zomer vijf keer verkrachtte, terwijl Watson hem via berichten aanspoorde het kind te misbruiken. Rechter Mark Bishop sprak over "de extreme jeugd" van het slachtoffer en benadrukte de ernst van de feiten. Towers stuurde daarnaast kinderpornografische afbeeldingen naar Watson.

Towers bekende vijf aanklachten wegens verkrachting. Watson gaf schuld toe aan twee aanklachten wegens het veroorzaken of aanzetten van een kind tot seksuele handelingen. Hij bekende ook meerdere feiten rond het bezit en verspreiden van kinderpornografisch materiaal en het voeren van seksuele communicatie met een kind onder de 16 jaar.

De rechtbank legde Towers een minimale gevangenisstraf op van 12 jaar en vijf maanden. Watson moet minimaal 13 jaar en vier maanden de cel in. Naast hun levenslange straffen kregen beide mannen een straatverbod en moeten zij een slachtofferheffing van 228 pond betalen.

In de rechtszaal werd een slachtofferverklaring van de moeder van de baby voorgelezen. Zij zei dat de gebeurtenissen haar "meer geïsoleerd en banger dan ooit" hebben gemaakt. Ook een verklaring van een minderjarige die door beide mannen via sociale media was benaderd, werd gedeeld; die persoon gaf aan zich "bevrijd" te voelen na de veroordeling.

Rechter Bishop zei dat hij "overtuigd" is dat beide mannen gevaarlijk zijn en een blijvend risico vormen voor de samenleving. De politie van Cambridgeshire heeft de zaak gemeld bij de instanties die verantwoordelijk zijn voor de bescherming van kinderen.

Update 08:46 - Uitleg over levenslang in het VK toegevoegd

In het Verenigd Koninkrijk betekent een levenslange gevangenisstraf meestal dat een veroordeelde eerst een minimumtermijn (vaak 10–30 jaar) moet uitzitten, waarna vrijlating mogelijk is onder strikte voorwaarden. Alleen bij een zogeheten whole life order blijft iemand daadwerkelijk tot zijn dood vastzitten. Daarvan is hier blijkbaar geen sprake.

Ethan Towers (links) en John Watson (foto: Cambridgeshire Police)

Vlissingen is gisteravond opgeschrikt door een grote politieactie in de Kasteelstraat, waarbij de politie een schot heeft gelost en een persoon met - zoals de politie het omschrijft - "onbegrepen gedrag" heeft aangehouden. De verdachte is na zijn arrestatie voor behandeling overgebracht naar het ziekenhuis, meldt de politie Zeeland.

Agenten rukten uit nadat de situatie rond de man op straat escaleerde. Volgens 112Vlissingen bedreigde de verdachte zichzelf met een mes en maakte hij "stekende bewegingen naar agenten", waarna een arrestatieteam werd ingeschakeld om de man onder controle te krijgen.

Tijdens de ingreep raakte volgens 112Vlissingen de man gewond door een politieschot, maar de politie heeft dat niet uitdrukkelijk bevestigd. Een politiewoordvoerster verklaarde wel: "Bij de aanhouding is door ons een schot gelost. De verdachte is voor verzorging overgebracht naar het ziekenhuis."

Bij de actie raakte ook een diensthond gewond. Hoe het dier precies letsel opliep, heeft de politie nog niet naar buiten gebracht. Over de aard van de verwondingen van de verdachte en zijn huidige toestand is eveneens nog geen informatie gedeeld.

De politie is een onderzoek gestart naar het incident en de inzet van het vuurwapen. Ook wordt bekeken wat er voorafging aan de escalatie in de Kasteelstraat en of er nog andere betrokkenen in beeld zijn.

Of "onbegrepen gedrag" het nieuwe "verwarde persoon" is is eveneens onbekend.

Ter illustratie (Afbeelding: Grok AI / FOK.nl)

Nijkerk is vrijdagavond opgeschrikt door een explosie bij het Israëlcentrum aan de Henri Nouwenstraat. Bij de ontploffing, bij het pand van stichting Christenen voor Israël, raakte niemand gewond, laat de politie weten.

Volgens een 112-verslaggever gebeurde de explosie kort voor 23.30 uur bij het hek van het gebouw. De politie zette de omgeving na de knal af en kwam met meerdere eenheden ter plaatse om de situatie veilig te stellen.

De schade aan het pand en het terrein lijkt beperkt te zijn, meldt een politiewoordvoerder. Het Israëlcentrum wordt door Christenen voor Israël op de eigen website omschreven als "een ontmoetingsplek voor christenen met een hart voor Israël".

De politie is een onderzoek gestart naar de oorzaak van de explosie en roept getuigen op zich te melden. Er is nog niemand aangehouden en het is nog onduidelijk wie verantwoordelijk is voor het plaatsen of afsteken van het explosief.

Christenen voor Israël was de afgelopen tijd vaker onderwerp van spanningen. In het voorjaar vonden bij bijeenkomsten van de organisatie in Barneveld en Katwijk pro-Palestijnse protesten plaats, waarbij het tot agressie kwam en met voorwerpen werd gegooid. Bij die protesten raakte in beide plaatsen een persoon gewond.

Israëlcentrum Nijkerk

Alpha Male Plastic Surgery in New York biedt sinds 2025 een opvallende nieuwe cosmetische behandeling aan: spier-, borst- en bilvergroting met vet van overleden donoren. Het zogenoemde Alloclae bestaat uit "cadaveric adipose tissue", vet dat na overlijden via weefselbanken wordt geoogst, grondig gezuiverd en vervolgens als injecteerbare vulling wordt gebruikt. De techniek wint razendsnel aan populariteit onder zowel vrouwen als mannen die meer volume willen, maar zelf nauwelijks vet hebben om weg te laten zuigen.

Tot voor kort werkten plastisch chirurgen vooral met autologe vettransfers, waarbij vet via liposuctie uit bijvoorbeeld buik of heupen van de patiënt zelf wordt gehaald en elders wordt ingespoten. Met Alloclae is die stap niet meer nodig: patiënten krijgen kant-en-klaar donorvet, dat in een enkele sessie kan worden ingebracht in lippen, borsten, billen, borstspieren, biceps of kuiten. Volgens chirurg Douglas Steinbrech hoeven zijn patiënten daarbij niet onder narcose, is de ingreep minimaal belastend en is de hersteltijd kort.

De vraag naar dit zogeheten "zombie filler" wordt mede aangejaagd door strengere schoonheidsidealen en de opkomst van GLP-1-medicatie zoals Ozempic en Wegovy. Steeds meer mensen vallen snel veel kilo’s af en houden losse huid en volumeverlies over op plaatsen waar vet juist gewenst is. Plastisch chirurg Sachin Shridharani ziet daarin een "grote opkomende markt" en behandelt onder meer patiënten die dankzij afslankmedicatie nieuwe onzekerheden kregen over ingevallen wangen, borsten of billen. Een 28-jarige patiënte vertelt hoe ze na gewichtsverlies last kreeg van contourveranderingen en na enige aarzeling toch voor Alloclae koos, waarbij ze vooral vreesde voor infecties en onbekende risico’s.

De producent Tiger Aesthetics benadrukt in folders richting klinieken dat het product wordt ontdaan van herkenbare DNA-sporen en onder de "immunogenicity threshold" blijft, zodat het immuunsysteem het niet afstoot. Alloclae is FDA-compliant, maar niet formeel FDA-goedgekeurd zoals botox of borstimplantaten. Sommige chirurgen, zoals Glenn Lyle uit North Carolina, waarschuwen dat er nog weinig langetermijngegevens zijn en dat de sector te snel omarmt wat hij een "goed hulpmiddel" noemt. Hij maakt zich zorgen over mogelijke verstoringen van borstkankeronderzoek, omdat nieuwe knobbels op mammogrammen lastig te duiden kunnen zijn.

De ethische vragen rond vet van overledenen zijn minstens zo groot als de medische. Donorformulieren in de VS noemen vet niet expliciet; het valt onder "bot en bijbehorend weefsel". Nabestaanden en donoren weten dus vaak niet dat buikvet eindigt in een bilvergroting of borstcorrectie. De Amerikaanse vereniging van weefselbanken bevestigt dat standaardformulieren geen nadere zeggenschap geven over de uiteindelijke toepassing van het lichaamseigen materiaal. Tegelijkertijd is het gebruik van menselijk en dierlijk weefsel in de geneeskunde al langer ingeburgerd, bijvoorbeeld bij hartklepvervanging, bottransplantaties of kruisbandoperaties.

Alloclae wordt niet alleen gebruikt voor puur cosmetische "looksmaxxing", maar ook bij reconstructieve ingrepen. Een jonge vrouw met zware heup- en bilschade na een ski-ongeval koos voor donorvet, omdat sport en oefeningen haar figuur niet meer konden herstellen en ze terug wilde naar haar oude uiterlijk. Ook voor borstreconstructies na een borstamputatie, behandeling van acne-littekens en mogelijk genderbevestigende chirurgie zien artsen toepassingen. De keerzijde is de prijs: bij Alpha Male kan 25 milliliter tot 5.000 dollar kosten en grote ingrepen lopen op tot 100.000 dollar aan vet alleen, exclusief honoraria. Terwijl de ontwikkelaars hopen dat de kosten dalen, blijft het aanbod voorlopig beperkt door de hoge prijs én de simpele realiteit dat elk spuitje meer donorlichamen vereist.

Afbeelding: Grok AI / FOK.nl