De rechtbank veroordeelt een 21-jarige man uit Tiel tot een gevangenisstraf van 18 maanden, waarvan 6 maanden voorwaardelijk. De man is schuldig aan meerdere oplichtingen via cybercrime. Ook maakte hij zich schuldig aan WhatsApp-fraude, witwassen, openlijke geweldpleging, diefstal met geweld, verzet tegen zijn aanhouding, niet meewerken aan een gegeven bevel en rijden zonder rijbewijs.

Op 14 januari 2023 deed de man mee aan een groepsgevecht op een openbaar plein in Tiel. Hij bracht hierbij letsel toe aan verschillende slachtoffers. Vervolgens gebruikte de man geweld bij het stelen van het horloge van een van de slachtoffers. De man maakte zich daarnaast schuldig aan meerdere oplichtingen. Gegevens van verschillende zakelijke accounts bij een postorderbedrijf zijn veranderd, waardoor dure telefoons konden worden besteld. Sommige bestellingen met de telefoons ving hij vervolgens op voordat deze op de afleveradressen konden worden afgeleverd. Zodra de man de telefoons had onderschept, verkocht hij ze door.

Ook lichtte hij samen met een mededader een vrouw op via WhatsApp en waste het afgenomen geld wit. Tenslotte reed de Tielenaar zonder rijbewijs. Toen agenten hem wilden aanhouden, verzette hij zich tegen zijn aanhouding en hij weigerde om de sleutels van de auto aan de politieagent te geven nadat deze hem had bevolen dat te doen.

Verklaringen ongeloofwaardig
De verklaring van de man dat hij slechts één keer een pakketje heeft opgehaald omdat iemand hem dit vroeg, gelooft de rechtbank niet. Uit de bewijsmiddelen komt duidelijk naar voren dat hij dit vaker deed en dat hij dit in oktober 2022 ook al deed. Hij wist dat er namen en afleveradressen in strijd met de werkelijkheid waren veranderd. De man had zelfs een van de telefoons uit een frauduleuze bestelling zelf in gebruik. Ook gelooft de rechtbank niet dat hij het horloge niet heeft gestolen. De eigenaar wijst hem aan en verschillende politieagenten herkennen de man op de camerabeelden.

Strafmaat
De rechtbank komt tot een lagere straf dan de door het Openbaar Ministerie geëiste gevangenisstraf van 21 maanden. Dit komt omdat ze de man van twee oplichtingen vrijspreekt en hij daarom minder geld heeft witgewassen dan waar hij van werd verdacht. Daarbij houdt de rechtbank bij de strafbepaling rekening met de overschrijding van de redelijke termijn. Een deel van de straf wordt daarom voorwaardelijk opgelegd.

De rechtbank veroordeelt de man tot een gevangenisstraf van 18 maanden, waarvan 6 maanden voorwaardelijk. Voor het voorwaardelijke strafdeel geldt een proeftijd van 3 jaar.

Schadevergoeding
Tot slot moet de man verschillende schadevergoedingen betalen, met een totaalbedrag van bijna 4.500 euro. De totale schade was veel hoger, maar niet alle partijen vroegen om een schadevergoeding.

WhatsApp-fraude (@Gemini-AI-impressie)

Donald Trump staat bekend om zijn direct taalgebruik, maar tijdens een recente ontmoeting met de Japanse premier Sanae Takaichi was hij wel heel erg direct. Op de vraag waarom hij bondgenoten niet inlichtte over zijn aanval op Iran, luidde het antwoord: "Vraag dat maar aan Pearl Harbor!"

Terwijl hij naast de Japanse premier zat, kreeg Trump de prangende vraag waarom bondgenoten zoals Japan en Europa niet waren gewaarschuwd voorafgaand aan de militaire actie tegen Iran. Trump, die het verrassingseffect heilig verklaarde, zag zijn kans schoon voor een gewaagde kwinkslag. Volgens Trump was geheimhouding essentieel voor het succes van de missie. "We vielen hard aan en hebben niemand iets verteld, omdat we een verrassingseffect wilden creëren," legde de president uit. Vervolgens wendde hij zich tot Takaichi:

"Wie weet er nu beter hoe je iemand moet verrassen dan Japan? Oké, waarom hebben jullie míj eigenlijk niets verteld over Pearl Harbor?" 

Diplomatie met een knipoog
Hoewel de opmerking over de historische aanval uit 1941 voor wat gefronste wenkbrauwen zorgde in de diplomatieke wandelgangen, bleef Trump er zelf nuchter onder. Het is typisch Trump: een mix van geopolitieke strategie en een flinke dosis ongezouten humor.

Of de Japanse delegatie de grap ook kon waarderen, valt nog te bezien, maar één ding is zeker: Trump weet hoe hij de krantenkoppen moet halen.

Japanse premier Takaichi op bezoek bij president Trump 19 March 2026 (@TheWhiteHouse)

In een felle politieke confrontatie heeft premier Jetten FVD-leider Lidewij de Vos gesommeerd om kleur te bekennen. Volgens de minister-president is er binnen Forum voor Democratie sprake van een zorgwekkende tolerantie voor antisemitische en extreemrechtse denkbeelden. "Het is tijd om te normeren," aldus een vastberaden premier tijdens zijn wekelijkse persmoment.

Omstreden kandidaten onder een vergrootglas
De discussie laaide op nadat bleek dat diverse lokale FVD-politici nauwe banden onderhouden met radicale organisaties. Zo kwamen namen naar voren van kandidaten die actief waren bij de neonazistische Nederlandse Volksunie (NVU) of de rechtsextremistische Geuzenbond. Ook werd onthuld dat Timon Busscher, nummer 3 op de lijst voor Den Haag, de beruchte terroristen Anders Breivik en Brenton Tarrant omschreef als een "goddelijk duo".

Premier Jetten is glashelder over deze bevindingen. Hij vindt dat een partijleider de morele plicht heeft om in te grijpen wanneer signalen van antisemitisme en extremisme zo onmiskenbaar zijn.

De Vos spreekt van "demoniseringsreflex"
Lidewij de Vos, de huidige leider van Forum voor Democratie, lijkt niet van plan om aan de oproep van het kabinet gehoor te geven. Zij deed de ophef af als een storm in een glas water en bestempelde het verleden van haar partijgenoten als een vorm van "jeugdige rebelsheid". Volgens De Vos is de kritiek van de premier niets minder dan een "antidemocratische reflex" en een poging om haar partij te demoniseren.

Antisemitisme in de Nederlandse samenleving
De woorden van de premier volgen op een indringend gesprek met vertegenwoordigers van de Joodse gemeenschap. Jetten erkent dat Jodenhaat een breder maatschappelijk probleem is dat zich op verschillende fronten manifesteert:

• Fundamentalistische invloeden: In bepaalde religieuze kringen komt antisemitisme vaker aan de oppervlakte.
• Sportwereld: Spreekkoren in voetbalstadions blijven een hardnekkig probleem.
• Politieke arena: De aanwezigheid van openlijke antisemieten op kieslijsten.

Juist omdat het probleem zo wijdverspreid is, vindt Jetten dat de politiek het goede voorbeeld moet geven. Hij hekelde het feit dat personen met een antisemitisch trackrecord zonder consequenties voor FVD in de gemeenteraad kunnen komen.

Een oproep tot morele helderheid
De premier benadrukte dat het reflecteren op het verleden essentieel is om in het heden een veilige samenleving te waarborgen. Voor Jetten is de maat vol: politieke partijen mogen geen vrijhaven zijn voor gedachtegoed dat de democratische rechtsorde ondermijnt. Of deze verbale aanval leidt tot een koerswijziging bij FVD, valt nog te bezien, maar de toon in Den Haag is definitief gezet.

LIVE: de persconferentie van premier Rob Jetten over de #ministerraad ⬇ https://t.co/wJrBofjPHm

— Rob Jetten (@MinPres) March 20, 2026

Rob Jetten maart 2026 (© European Union, 1998 ; 2026 Daina Le Lardic / EP)

De juridische strijd tussen de Amerikaanse federale overheid en de prestigieuze Harvard University is vandaag geëscaleerd naar een nieuw hoogtepunt. Het ministerie van Justitie heeft officieel een rechtszaak aangespannen tegen de Ivy League-instelling. De aanklacht: Harvard zou Joodse en Israëlische studenten stelselmatig onvoldoende hebben beschermd tegen intimidatie en antisemitisme.

Ernstige nalatigheid na aanslagen Hamas 7 oktober 2023
Volgens de aanklacht van het ministerie van Justitie heeft Harvard ernstig verzuimd in zijn zorgplicht na de terroristische aanslagen van Hamas op 7 oktober 2023. De universiteit wordt verweten "bewust onverschillig" te zijn gebleven terwijl antisemitische groeperingen de campus domineerden. Joodse en Israëlische studenten zouden zijn blootgesteld aan fysieke dreiging, uitsluiting en agressieve intimidatie, zonder dat de universiteitsleiding effectief ingreep.

Minister van Justitie Pam Bondi verklaarde bij de bekendmaking dat de overheid niet langer accepteert dat onderwijsinstellingen wegkijken. "Te veel universiteiten hebben toegestaan dat antisemitisme op de campus kon floreren," aldus Bondi. De rechtszaak is gestoeld op Title VI van de Civil Rights Act, die discriminatie op basis van afkomst verbiedt bij instellingen die federale financiering ontvangen.

Miljarden aan belastinggeld op het spel
De inzet van de rechtszaak is niet alleen symbolisch; er hangt een enorm prijskaartje aan. De Amerikaanse overheid eist de terugbetaling van miljarden dollars aan federaal belastinggeld. De redenering is dat Harvard deze fondsen onterecht heeft ontvangen terwijl het de federale burgerrechtenwetgeving schond.

Eerder probeerde de regering-Trump al meer dan 2 miljard dollar aan onderzoekssubsidies voor Harvard te bevriezen. Hoewel een rechter die specifieke actie vorig jaar blokkeerde, zet Justitie nu een zwaarder juridisch middel in om de universiteit tot de orde te roepen.

Onderdeel van een bredere 'cultuuroorlog'
Harvard staat niet alleen in deze juridische storm. Vorige maand werd ook de Universiteit van Californië, Los Angeles (UCLA) door Justitie aangeklaagd wegens een vijandige werkomgeving voor Joodse medewerkers.

Deze reeks rechtszaken past in een grotere strategie van het Witte Huis tegen wat zij noemen de "links-liberale vooringenomenheid" in het hoger onderwijs. Washington probeert via de rechter en strikte financieringsvoorwaarden directe invloed uit te oefenen op het beleid rondom inclusiviteit, veiligheid en politieke neutraliteit aan Amerikaanse topuniversiteiten.

Harvard University (@Gemini-AI-impressie)

Het Openbaar Ministerie (OM) in Noord-Nederland heeft tegen een 22-jarige man uit de Stad-Groningen vijftien maanden cel (waarvan acht voorwaardelijk) en een 'beroepsverbod' van vijf jaar geëist. Hij wordt verdacht van het plegen van liefst twintig strafbare feiten in de periode tussen 2022 en 2025. Deze strafbare gedragingen komen voort uit het feit dat hij zich valselijk voordeed als ambulancebroeder, politieagent en/of brandweerman.

De man reed daarbij in voertuigen die van een afstand niet van echt zijn te onderscheiden. De strafbare feiten variëren van het stelen van een ambulance-uniform tot het verduisteren van portofoons, een AED en medische tassen van het Rode Kruis. Ook verdenkt het OM hem van heling van onder meer dameskleding.

Ring Groningen
Daarnaast heeft de verdachte volgens de officier van justitie de afgelopen jaren een vals politie-legitimatiebewijs, rijdt hij met sirenes terwijl het niet mocht en maakt hij valselijke verklaringen en valse ontheffingen op.

Volgens het OM is de verdachte ook, zich uitgevend als politieagent, het verkeer gaan regelen na een ongeval op de Ring Groningen. Daarbij zet hij een deel van de weg af en draagt hij een officieel politie-hesje.

Nepambulance
Tevens wordt hem verweten dat hij zich, rijdend in een sterk op een ambulance gelijkend voertuig, heeft voorgedaan als ambulancebroeder terwijl hij niet over de benodigde papieren beschikt. Zo heeft hij op enig moment medische hulp verleend aan een vrouw die naar was gevallen bij een bushalte.

Hij onderzochtt haar, schrijft de bevindingen op en geeft medisch advies. Dit had volgens de officier van justitie helemaal verkeerd kunnen gaan: “In deze situatie was er bovendien genoeg tijd om deskundige medische hulp in te schakelen. (…) Zijn handelen had fysieke schade kunnen veroorzaken en dus de gezondheid van het slachtoffer ernstig kunnen benadelen.”

Kwalijk en risicovol
Te allen tijde moet in zulke situaties de echte hulpdienst worden gebeld. Zij zijn de professionals en hebben daarom ook herkenbare uniformen, legitimatiebewijzen en voertuigen. “Zo weet de burger heel snel met wie ze te maken hebben en dat ze kunnen rekenen op goede en professionele hulp en zorg”, zegt de officier van justitie in de rechtbank in Groningen. “Door zijn handelen schaadt de verdachte het vertrouwen dat mensen in de hulpverleners hebben. Net als bij nepagenten zorgt het er voor dat mensen zich afvragen of ze wel met een echte hulpverlener te maken hebben. Dat is kwalijk.”

Naast kwalijk vindt de officier van justitie het ook risicovol. “Je moet er niet aan denken dat je je in een kwetsbare positie bevindt en de verdachte gaat over tot behandeling. Dat overkwam meerdere mensen in deze zaak.”

De verdachte zegt dat hij enkel het goed voor heeft met mensen en dat hij doet wat hij moet doen. Met dat laatste is het OM het absoluut niet mee eens: “Het gebrek aan inzicht in de kwalijkheid en strafbaarheid van zin handelen baart ernstige zorgen.”

Geen verantwoordelijkheid
De man neemt geen enkele verantwoordelijkheid voor zijn handelen. Sterker nog, hij ontkent in de rechtbank dat hij fout handelt. Dat rekent de officier van justitie hem zwaar aan. “Zeker om dit niet iets is wat je per ongeluk doet. Door stukken, passen, ontheffingen en verklaringen te vervalsen ben je bezig met een bewuste actie die bedoeld is om mensen om de tuin te leiden.”

'Beroepsverbod'
Naast een celstraf en een ontzegging van de rijbevoegdheid eist de officier van justitie een beroepsverbod voor de duur van vijf jaar. Zij wil dat de verdachte geen handelingen meer mag verrichten op het gebied van de individuele gezondheidszorg of taken uitoefent die voorbehouden zijn aan de politie, ambulancepersoneel of brandweermensen. 

De rechtbank Noord-Nederland laat na de inhoudelijke behandeling weten wanneer het uitspraak doet in deze zaak.

Nep-hulpverlener speelde glansrol als ambulancebroeder, politieagent en brandweerman (@Gemini-AI-impressie l.

Wetenschappers van de Universiteit van Florence zijn een race tegen de klok gestart om een van de meest tragische mysteries uit de Tweede Wereldoorlog in Italië op te lossen. Door middel van geavanceerd DNA-onderzoek hopen zij de laatste zeven anonieme slachtoffers van de brute SS-massamoord bij Rome eindelijk een identiteit te geven.

Een duister hoofdstuk uit 1944
Het bloedbad in de Ardeatijnse grotten (Fosse Ardeatine) staat in het Italiaanse geheugen gegrift als een symbool van nazi-wreedheid. In maart 1944 executeerde de SS als vergeldingsmaatregel 335 Italiaanse burgers en militairen in de grotten even buiten Rome. Hoewel de meeste slachtoffers na de oorlog konden worden geïdentificeerd, bleven enkele lichamen tot op de dag van vandaag naamloos.

Wetenschap in dienst van de geschiedenis
Een gespecialiseerde onderzoeksgroep van de Universiteit van Florence heeft nu de taak op zich genomen om deze laatste puzzelstukjes te leggen. De focus ligt op zeven mannen wiens achtergrond nog altijd een raadsel is. Door genetisch materiaal uit de stoffelijke overschotten te extraheren en te vergelijken met mogelijke nabestaanden, hopen de forensisch experts op een doorbraak.

"Het teruggeven van een naam aan een slachtoffer is niet alleen een wetenschappelijke prestatie, maar ook een daad van diepe menselijke gerechtigheid," aldus de strekking van het onderzoeksteam.

Eerdere successen met DNA-technieken
Het is niet voor het eerst dat de moderne wetenschap zich buigt over deze historische zaak. In 2010 werd een vergelijkbaar traject gestart, wat destijds leidde tot de identificatie van vijf personen. Dankzij de enorme stappen die de DNA-technologie de afgelopen vijftien jaar heeft gemaakt, zijn de onderzoekers hoopvol dat ook de laatste zeven slachtoffers uit hun anonimiteit kunnen worden gehaald.

Waarom dit onderzoek nu relevant is
Na meer dan tachtig jaar worden de kansen om directe familieleden te vinden kleiner. Voor de nabestaanden is de identificatie echter van onschatbare waarde; het biedt de mogelijkheid om een decennialange periode van onzekerheid af te sluiten en de doden de eer te bewijzen die zij verdienen.

Dit project benadrukt hoe historisch onderzoek en forensische wetenschap hand in hand gaan om de schaduwen van de Tweede Wereldoorlog te verlichten.

Monument ter ere van de slachtoffers SS-massamoord bij Ardeatijnse grotten (@Hugo DK - CC BY-SA 4.0)

Een brand op de Nieuwe Hemweg bij Industrieterrein Westpoort in Amsterdam zorgt voor een grote rookwolk die van grote afstand te zien is. De brand brak rond 15.05 uur uit. In eerste instantie ging het om een melding van een voertuigbrand, later werd dit aangepast in een 'brand buiten industrie'.

Een woordvoerder van de brandweer heeft aangegeven dat het gaat om een brand bij een bedrijf waar scooters buiten staan. Er staan meerdere scooters in brand.

Rond 15.15 uur werd opgeschaald naar 'grote brand'. Dat betekent dat er veel meer brandweerwagens opgeroepen worden. Inmiddels is er opgeschaald naar een 'zeer grote brand'.  Om 15.45 uur werd GRIP 1 afgekondigd. Dit gebeurt als een samenwerking tussen meerdere hulpdiensten op de plaats van het incident noodzakelijk is. Er is ook een traumahelicopter geland, maar er zijn geen gewonden gevallen.

In Amsterdam is een NL-Alert verstuurd. De brandweer raadt omwonenden aan om ramen en deuren te sluiten vanwege de vele rook. De rook is vanuit de verre omgeving te zien, er komen meldingen uit Rotterdam, Utrecht, Haarlem en IJmuiden dat de rookpluim daar zichtbaar is.

De brand begon bij de scooters, maar is overgeslagen op een pand. De brandweer laat dat pand gecontroleerd uitbranden.

FOK!-verslaggever DJMO is aanwezig en maakte de volgende beelden:

Brand Industrieterrein Westpoort (Foto: FOK! / DJMO)

Brand Industrieterrein Westpoort (Foto: FOK! / DJMO)

Brand Industrieterrein Westpoort (Foto: FOK! / DJMO)

Brand Industrieterrein Westpoort (Foto: FOK!)

De verhoudingen binnen de westerse alliantie zijn tot een dieptepunt gezakt. In een reeks vlammende verklaringen heeft de Amerikaanse president Donald Trump zijn Europese NAVO-bondgenoten weggezet als "lafbekken". De woede van het Witte Huis richt zich op de weigering van landen als Duitsland en Frankrijk om militair bij te springen in de strategisch cruciale Straat van Hormuz.

De spanningen in het Midden-Oosten eisen hun tol op het wereldtoneel. Terwijl de Amerikaans-Israëlische coalitie de strijd tegen het Iraanse kernprogramma intensiveert, blijft de verwachte steun van de Europese grootmachten uit. Voor Trump is de maat vol: hij bestempelt de NAVO zonder de actieve inzet van de VS als een "papieren tijger" en waarschuwt dat deze terughoudendheid zware gevolgen zal hebben voor de toekomstige samenwerking.

"Geen hulp geven, wel klagen over de stijgende benzineprijs"
Volgens de Amerikaanse president is de weigering van Berlijn, Parijs en Londen om oorlogsschepen te sturen onbegrijpelijk. Hij hekelt het feit dat de bondgenoten wel de negatieve effecten van het conflict voelen — zoals de torenhoge olieprijzen — maar niet bereid zijn om de blokkade in de Straat van Hormuz militair te doorbreken.

"Ze durven de strijd niet aan om een nucleair Iran te stoppen," aldus een getergde Trump op sociale media. "Maar nu de strijd gestreden is, zijn zij de eersten die klagen over de kosten aan de pomp. Dit zullen we niet vergeten."

De strijd om de Straat van Hormuz
De Straat van Hormuz is een van de belangrijkste maritieme knooppunten ter wereld. Trump presenteert het vrijmaken van deze route als een "eenvoudige militaire manoeuvre", al spreken defensiespecialisten dat tegen. De Europese partners vrezen dat directe militaire inmenging de situatie verder zal laten escaleren en kiezen voor een diplomatieke koers, tot grote frustratie van Washington.

Ondertussen claimt de Israëlische premier Netanyahu dat het Iraanse gevaar geweken is en dat het land niet langer in staat is om uranium te verrijken. Trump gebruikt dit narratief om de Europese "passiviteit" extra pijnlijk te laten lijken: volgens hem profiteren de bondgenoten van de Amerikaanse veiligheidsparaplu zonder zelf de handen vuil te maken.

Diepe scheur in de westerse eenheid
De harde woorden van Trump markeren een significante breuk in de trans-Atlantische relaties. Waar de NAVO voorheen een front vormde, lijkt er nu sprake van een openlijke vete. De uitspraak "Dit zullen we niet vergeten" zinspeelt op een mogelijke herziening van de Amerikaanse steun aan Europa in de toekomst.

Terwijl de olieprijzen wereldwijd blijven schommelen, blijft de vraag hoe lang de Europese regeringsleiders de druk vanuit Washington kunnen weerstaan. Vooralsnog houden Parijs en Berlijn vast aan hun standpunt, wat de weg vrijmaakt voor een onzekere periode binnen de internationale politiek.

 
President Trump oversees Operation Epic Fury at Mar-a-Lago 01-03-2025 (@TheWhiteHouse}

Een sportieve Franse marinier heeft onbedoeld voor een serieus beveiligingslek gezorgd. Door zijn dagelijkse hardlooprondje te registreren via de populaire app Strava, konden buitenstaanders de exacte route en locatie van het Franse vlaggenschip, de Charles de Gaulle, live volgen op de Middellandse Zee.

Terwijl de Franse marine probeert haar strategische operaties onder de radar te houden, bleek een simpele smartphone-app voldoende om die geheimhouding te doorbreken. Volgens onthullingen van de Franse krant Le Monde slaagde een militair erin om de coördinaten van het nucleair aangedreven vliegdekschip publiekelijk te maken, simpelweg door zijn conditie op peil te houden tijdens zijn missie.

Realtime tracking op open zee
De bewuste soldaat liet zijn Strava-profiel op 'openbaar' staan terwijl hij zijn rondjes rende op het dek van de Charles de Gaulle. Omdat het schip in beweging was, registreerde de GPS van zijn horloge of telefoon een uniek patroon dat precies de koers van het gigantische vaartuig volgde. Op 13 maart was de locatie van het schip hierdoor tot op de meter nauwkeurig te bepalen ten noordwesten van Cyprus.

Het lek bleef niet beperkt tot de Middellandse Zee. Eind februari werd de aanwezigheid van het schip nabij Kopenhagen en de Zweedse stad Malmö ook al opgemerkt in de app, nadat dezelfde gebruiker daar zijn hardloopschoenen had aangetrokken.

Legerleiding overweegt sancties
De Franse generale staf heeft inmiddels gereageerd op het voorval en spreekt van gedrag dat "niet in overeenstemming is met de geldende veiligheidsregels". Hoewel militairen voortdurend worden gewaarschuwd voor de gevaren van mobiele apparatuur en geolocatie, bewijst dit incident dat de praktijk weerbarstig is. Er wordt momenteel onderzocht welke "passende maatregelen" er genomen moeten worden tegen de betrokken marinier.

Een terugkerend probleem voor defensie
Het incident staat niet op zichzelf. Fitness-trackers blijken al jaren een blinde vlek in de militaire beveiliging:

• 2018: Strava publiceerde een 'heatmap' die onbedoeld de contouren en geheime paden van Amerikaanse legerbases in Syrië en Afghanistan onthulde.
• Recent: Beveiligers van presidenten zoals Macron, Biden en Poetin gaven onbewust hun locaties prijs tijdens staatsbezoeken door hun sportprestaties te synchroniseren.

Dit nieuwe lek onderstreept de groeiende uitdaging voor defensieapparaten wereldwijd: hoe houd je een leger onzichtbaar in een tijdperk waarin elke stap digitaal wordt vastgelegd?

Frans vliegdekschip Charles de Gaulle (@Commander, U.S. Naval Forces Europe-Africa/U.S. 6th Fleet)

Chuck Norris is in een ziekenhuis op Hawaï opgenomen na een "medische noodsituatie". De 86-jarige acteur en vechtsportlegende kreeg de afgelopen 24 uur een gezondheidsprobleem op het eiland Kauai, melden ingewijden donderdag 19 maart. Hij zou een dag eerder nog zijn gezien terwijl hij trainde op het eiland.

Volgens entertainmentwebsite TMZ is Norris ondanks de schrik in "goede stemming" en maakt hij grapjes vanuit het ziekenhuis. Een vriend vertelde aan het medium dat hij met Norris heeft gesproken, maar verdere details over de aard van de medische problemen zijn nog niet bekendgemaakt.

De ziekenhuisopname volgt kort na zijn 86ste verjaardag op 10 maart. Rond die dag deelde Norris een video waarop hij sport en schreef hij: "Ik doe niet aan ouder worden. Ik ga naar een hoger level. Ik ben vandaag 86! Niets zo fijn als wat speelse actie op een zonnige dag om je jong te voelen." Hij bedankte zijn fans en zei dankbaar te zijn voor "nog een jaar, een goede gezondheid en de kans om te blijven doen wat ik leuk vind".

Norris, voluit Carlos Ray Norris, diende in de Amerikaanse luchtmacht voordat hij meerdere vechtsporttitels won. Hij staat bekend om actiesuccessen als "Way of the Dragon" uit 1972, waarin hij tegenover Bruce Lee stond, en films als "Lone Wolf McQuade", de "Missing in Action"-reeks en "The Delta Force".

Op televisie werd hij wereldwijd bekend als Cordell Walker in de CBS-serie "Walker, Texas Ranger". In interviews benadrukte Norris eerder dat hij zich jonger voelt dan zijn kalenderleeftijd en dat hij fit en energiek wil blijven. Over ouder worden zei hij: "Ik zie leeftijd niet als een reden om gas terug te nemen – het geeft me juist de kans mijn inzet voor fitness en voeding te vernieuwen."

Update: Inmiddels is bekend geworden dat Norris donderdagochtend (lokale tijd) is overleden na zijn ziekenhuisopname. Zijn familie heeft dit bekend gemaakt op zijn Instagramaccount.

"Met diepe droefheid delen wij als familie het plotselinge overlijden van onze geliefde Chuck Norris gisterenochtend mee. Hoewel we de omstandigheden graag privé willen houden, willen we jullie laten weten dat hij omringd was door zijn familie en in vrede rustte.

Voor de wereld was hij een vechtsporter, acteur en een symbool van kracht. Voor ons was hij een toegewijde echtgenoot, een liefdevolle vader en een grootvader, een fantastische broer en het hart van onze familie.

Hij leefde zijn leven met geloof, doelgerichtheid en een onwankelbare toewijding aan de mensen van wie hij hield. Door zijn werk, discipline en vriendelijkheid inspireerde hij miljoenen mensen over de hele wereld en liet hij een blijvende indruk achter op talloze levens.

Hoewel ons hart gebroken is, zijn we diep dankbaar voor het leven dat hij heeft geleefd en voor de onvergetelijke momenten die we met hem mochten delen. De liefde en steun die hij van fans over de hele wereld ontving, betekende enorm veel voor hem, en onze familie is daar zeer dankbaar voor. Voor hem waren jullie niet zomaar fans, jullie waren zijn vrienden.

We weten dat velen van jullie gehoord hebben over zijn recente ziekenhuisopname, en we zijn oprecht dankbaar voor de gebeden en steun die jullie hem hebben gestuurd.

In deze moeilijk tijd vragen we om privacy voor ons gezin. Dank u wel dat u hem samen met ons hebt liefgehad.

Met liefde,

De familie Norris"

Chuck Norris (foto: By Staff Sgt. Tony Foster, Public Domain)

https://www.instagram.com/p/DWG8c5BAKPd

De wereldvoetbalbond FIFA heeft de Israëlische voetbalbond (IFA) een aanzienlijke sanctie opgelegd. De bond moet een boete van circa 165.000 euro betalen en is verplicht om tijdens de komende drie thuiswedstrijden een groot anti-discriminatiespandoek te tonen. De straf volgt na klachten over aanhoudend racistisch gedrag bij de club Beitar Jeruzalem.

De tuchtcommissie van de FIFA oordeelt dat de IFA herhaaldelijk haar verplichtingen op het gebied van anti-discriminatie heeft geschonden. Naast de geldboete van 150.000 Zwitserse frank (omgerekend ruim 165.000 euro) moet de bond bij de volgende drie officiële A-interlands een prominent spandoek presenteren met de tekst: "Football unites the world – No to discrimination".

Geen kordaat optreden tegen supporters Beitar Jeruzalem
De kern van de bestraffing ligt bij de racistische uitlatingen door de achterban van de Israëlische club Beitar Jeruzalem. Volgens het rapport van de tuchtcommissie heeft de IFA nagelaten om "effectieve maatregelen" te nemen tegen het "aanhoudende en goed gedocumenteerde racistische gedrag" van de supporters.

De FIFA spreekt van "gebrekkige en inhoudelijk ontoereikende" sancties die de Israëlische bond in het verleden aan de club oplegde. Hiermee zou de IFA de statutaire doelstellingen van de wereldvoetbalbond hebben geschonden.

Klacht van Palestijnse voetbalbond
Het onderzoek door de FIFA werd gestart nadat de Palestijnse voetbalbond (PFA) in oktober 2024 officiële beschuldigingen van discriminatie had geuit. Hoewel de Palestijnen hadden aangedrongen op een volledige schorsing van de Israëlische bond, is de tuchtcommissie daar niet in meegegaan.

In het gepubliceerde besluit somt de commissie meerdere racistische incidenten binnen het Israëlische voetbal op, wat de noodzaak voor de huidige sancties onderstreept.

Geen sancties voor clubs in nederzettingen
Tegelijkertijd maakte de FIFA de resultaten bekend van een afzonderlijk onderzoek. Dit richtte zich op de klacht dat Israëlische clubs uit kolonisten-nederzettingen op de bezette Westelijke Jordaanoever deelnemen aan de Israëlische competities. De FIFA heeft besloten om op dit punt geen maatregelen te nemen tegen de IFA.

Israelisch voetbal (@Gemini-AI-impressie)

De Verenigde Staten en Japan zetten een reuzenstap in de modernisering van hun energienetwerk. Tijdens een diplomatieke top in Washington hebben president Trump en de Japanse premier Takaichi een historisch akkoord getekend voor de bouw van de volgende generatie kernreactoren op Amerikaanse bodem. De focus ligt hierbij op de innovatieve Small Modular Reactors (SMR's).

Inzet op Small Modular Reactors (SMR)

Met een investeringssom van maar liefst 40 miljard dollar gaan beide landen de strijd aan voor een stabielere energievoorziening. De focus ligt op de staten Tennessee en Alabama, waar deze zogeheten 'mini-kerncentrales' het fundament moeten leggen voor de energiebehoefte van de toekomst. In tegenstelling tot traditionele centrales zijn SMR's compacter, veiliger en sneller te realiseren, wat ze tot een aantrekkelijk alternatief maakt in de huidige energiemarkt.

Breder energiepakket

De nucleaire samenwerking staat niet op zichzelf. Het akkoord omvat tevens een kapitaalinjectie van 33 miljard dollar voor de bouw van moderne gasgestookte elektriciteitscentrales in Pennsylvania en Texas. Volgens de officiële verklaring vanuit het Witte Huis is deze strategie essentieel om de economische groei in zowel de VS als Japan te versnellen. De uitbreiding van de energiecapaciteit wordt gezien als een noodzakelijke voorwaarde voor industriële bloei.

Economische diplomatie en handelstarieven

Deze miljardendeals komen niet uit de lucht vallen. Vorig jaar deed Japan de toezegging om in totaal meer dan 550 miljard dollar in de Amerikaanse economie te pompen. Deze enorme investeringsbereidheid heeft een duidelijk doel: het veiligstellen van lagere importtarieven voor Japanse producten. Hiermee lijkt de regering-Trump een 'investeringen-voor-markttoegang' strategie succesvol te verzilveren.

Wereldwijde belangstelling voor mini-reactoren

De Amerikaans-Japanse alliantie past in een bredere internationale trend. Terwijl Washington en Tokio de plannen concretiseren, werd er vorige week in Brussel binnen de Europese Unie eveneens uitvoerig gesproken over de potentie van mini-kerncentrales. Hiermee lijkt de weg vrij voor een wereldwijde herwaardering van nucleaire energie als stabiele factor in de energiemix.

Samenwerking Japan en de Verenigde Staten (@Gemini-AI-impressie)

De Haaksbergse politiek is aan zet nu de uitslag van het referendum over de ligging van het asielzoekerscentrum geen extra duidelijkheid geeft. Het referendum werd aangevraagd door de Vereniging Belanghebbenden AZC Haaksbergen onder begeleiding van 1.872 handtekeningen. Dat was meer dan het drievoudige aantal dat nodig was voor een aanvraag voor een referendum. De gemeenteraad ging op 30 oktober akkoord met het referendum.

Inzet was dat de bewoners van Haaksbergen meer te zeggen hadden over de criteria van de locatiekeuze van het asielzoekerscentrum. Het referendum sprak zich niet uit over het wel of niet van een asielzoekerscentrum, want daar gaat de gemeente niet zelf over. Desondanks zijn er diverse stembiljetten ingeleverd waar een groot 'NEE' op stond.

De gemeenteraad en het college van B&W moeten het nu doen met de antwoorden die zijn gegeven. Een uitslag die verslaggever DJMO al eerder voorspeld had.

Uitslag referendum Haaksbergen (Foto: FOK!)

Alsof je jeugdtrauma’s nog niet diep genoeg zaten, krijgt The 7th Guest een remake. De cultklassieker uit 1993 wordt opnieuw tot leven gewekt, maar dit keer zonder blokkerige beelden en met een flinke dosis moderne horrortrucjes.

Het iconische landhuis van Henry Stauf keert terug, compleet met duistere gangen, vreemde puzzels en dat constante gevoel dat je beter meteen weer had kunnen omdraaien. Waar het origineel vooral draaide om point-and-click, gooit de remake het over een andere boeg met een volledig 3D-omgeving en een stuk meer immersie. Minder klikken, meer rondlopen en jezelf afvragen waarom je hier überhaupt bent. De grootste blikvanger is het gebruik van volumetric video. Acteurs zijn in 3D vastgelegd en verschijnen als levensechte (of juist doodse) verschijningen in het huis. Het resultaat zit ergens tussen indrukwekkend en ronduit ongemakkelijk, precies wat je wil bij dit soort horror. Het verhaal blijft grotendeels intact: zes gasten, één mysterie en natuurlijk die beruchte zevende gast. Verwacht dus puzzels, paranoia en een sfeer die langzaam onder je huid kruipt.

Sony heeft blijkbaar besloten dat zelfs een naam niet veilig is voor een grote schoonmaak. De term PlayStation Network, jarenlang de ruggengraat van alles wat online was op PlayStation, zou volgens geruchten richting september 2026 stilletjes verdwijnen. Ja, ook die vertrouwde afkorting PSN mag de prullenbak in.

De focus ligt vooral op pc. Sony wil daar af van het rommelige zooitje aan labels en halfbakken integraties. Alles moet strakker, duidelijker en vooral minder verwarrend voor spelers die zich nu nog afvragen waar ze precies zijn ingelogd. Klinkt logisch, maar het voelt ook als mosterd na de maaltijd. Tegelijkertijd lijkt Sony wat koudwatervrees te hebben gekregen van pc. De grote droom om de pc-markt te veroveren blijkt minder lucratief dan gehoopt. Games verkopen prima, maar niet “we gooien het hele beleid om” prima. Gevolg: meer focus op de eigen console en minder gedoe daarbuiten. Het schrappen van PSN op pc voelt daardoor minder als innovatie en meer als damage control met een frisse lik verf. Nieuwe naam, zelfde systeem, maar dan hopelijk zonder hoofdpijn. Wat de naam dan wordt, dat is nog niet bekendgemaakt.

De aanhoudende onrust in het Midden-Oosten heeft grote gevolgen voor de Nederlandse portemonnee. Hoewel de hogere prijzen bij het tankstation direct zichtbaar zijn, waarschuwen economen dat het zwaartepunt van de prijsverhogingen pas eind 2027 voelbaar zal zijn. Een analyse van de "inflatie-vertraging".

Wie denkt dat de economische gevolgen van internationale conflicten beperkt blijven tot de energierekening, komt bedrogen uit. Volgens berekeningen van RaboResearch zit er een aanzienlijke vertraging in de manier waarop kostenstijgingen de consument bereiken. We staan pas aan het begin van een langdurig proces dat bijna twee jaar in beslag neemt.

Van grondstof tot huiskamer
De prijsstijgingen volgen een vast patroon. Direct na een escalatie schieten de olie- en gasprijzen omhoog. Dit raakt consumenten direct aan de pomp en via de energierekening. Echter, na ongeveer drie maanden begint dit door te sijpelen in de industrie. Grondstoffen zoals staal worden duurder, wat vervolgens de prijs van consumentenelektronica, witgoed en auto's omhoog stuwt.

"De kosten worden als een dominosteen doorgegeven," leggen experts uit. Het begint bij transport en productie, maar eindigt bij de diensten die we dagelijks afnemen.

De rol van de loonkosten
Een cruciale factor in de voorspelde prijsstijging na 21 maanden is de arbeidsmarkt. Wanneer de kosten voor levensonderhoud stijgen, eisen vakbonden hogere lonen om de koopkracht te behouden. Werkgevers in de dienstensector — denk aan horeca, kappers en monteurs — berekenen deze hogere loonkosten vervolgens weer door aan de klant.

Vooral de horeca is kwetsbaar: een hotelovernachting wordt niet alleen duurder door een hogere energierekening voor verwarming en verlichting, maar ook omdat het personeel en de inkoop van voedsel meer kosten.

Nederland in de gevarenzone
Economen van ABN AMRO wijzen erop dat Nederland extra kwetsbaar is. Onze inflatie ligt momenteel rond de 2,4%, maar de verwachting is dat dit richting de 3% kruipt. Nederland is nog altijd bezig met het verwerken van de energieschok uit 2022 (veroorzaakt door de oorlog in Oekraïne), waardoor de economische weerbaarheid onder druk staat.

Toch is er een lichtpuntje: historisch gezien normaliseren energieprijzen na verloop van tijd, mits de geopolitieke situatie stabiliseert. Voorlopig moeten huishoudens echter rekening houden met een langdurige periode van prijsdruk die pas over ruim anderhalf jaar zijn hoogtepunt bereikt.

Financiele zorgen door Iran-oorlog? (@Gemini-AI-impressie)

De Amerikaanse Oscarwinnende Kevin Spacey heeft een vertrouwelijke schikking getroffen met drie Britse mannen die hem hadden aangeklaagd voor seksueel misbruik tussen 2000 en 2013. Dit blijkt uit een gerechtelijk bevel dat Reuters heeft ingezien. Twee van de eisers waren getuigen tijdens Spacey's strafproces in 2023 in Londen, waar de acteur van alle aanklachten werd vrijgesproken.

De 66-jarige Spacey was een van Hollywoods grootste sterren voordat hij in 2017 voor het eerst beschuldigd werd van seksueel misbruik. Hij heeft altijd ontkend dat de incidenten hebben plaatsgevonden of gaf aan dat het met wederzijds goedvinden was gebeurd. Uit het gerechtelijk bevel blijkt dat de rechtszaken na de schikking zijn opgeschort. Het proces dat gepland stond voor oktober gaat dus niet door. Zowel de advocaten van Spacey als de advocaten van de eisers weigeren commentaar te geven.

Spacey won Oscars voor de films 'American Beauty' en 'The Usual Suspects' en werd uit de tv-serie 'House of Cards' geschreven nadat de eerste beschuldigingen van seksueel misbruik naar voren kwamen. Ook werd hij verwijderd uit de film 'All the Money in the World'. Een civiele rechtszaak tegen de acteur in de Verenigde Staten in 2022 werd door een jury verworpen. In 2023 stond hij in Londen terecht. Hij werd van alle aanklachten vrijgesproken.

Kevin Spacey in 2013 op de set van House of Cards (Foto: Maryland GovPics - Governor Tours the House of Cards Set (onaangepast), CC BY 2.0)

De start van Eid al-Fitr, in Nederland ook wel het Suikerfeest genoemd, is vandaag. Dit feestelijk einde van de ramadan kan je in op veel plaatsen in Nederland, waaronder Amsterdam, het hele weekend vieren. Vrijdagochtend start het feest met het populaire gebed en duurt dan officieel twee dagen. En hoewel de meeste moslims het feest thuis vieren met familie, gezamenlijk eten en veel zoetigheid, valt er ook buiten de deur wat te beleven.

Vrijdagochtend is er in alle moskeeën in Amsterdam een gebed, maar ook in grote zalen zoals de Aristoshal kan men bidden. Daarmee wordt het einde van de vastentijd besloten. 

Vooral zaterdag, de tweede dag van het feest, organiseren locaties vieringen. Zo kan je in de avond bij Kleurstoff Events & Rooftopbar in Amsterdam-Zuidoost traditioneel Arabisch eten. Vervolgens is er een dj tot 3 uur 's nachts. Zondagmiddag is er bij Theater de Krakeling in West nog een viering met muziek, eten en een familievoorstelling.

Zo'n 9 procent van de inwoners in Amsterdam is moslim. Daarmee is de islam na het katholieke geloof de grootste religie in de stad. Voor moslims met een Marokkaanse achtergrond is het deze week dubbel feest: Marokko kreeg afgelopen week na een reglementaire beslissing alsnog de Afrika Cup in handen.

Eid al-Fitr, suikerfeest (@Gemini-AI-impressie l

De gemeente Amsterdam heeft de samenwerking met een van de belangrijkste aanbieders van intensieve jeugdhulp gestopt vanwege zorgen over de besteding van het zorggeld, geeft NOS aan. Het gaat om de Stichting Verenigd Jeugdhulp. De stichting biedt gespecialiseerde jeugdzorg aan kinderen en jongeren die extra ondersteuning nodig hebben op het gebied van gedrag, opvoeding en sociaal-emotionele ontwikkeling. In 2025 kreeg de stichting ruim 10 miljoen euro voor de zorg voor ongeveer 66 cliënten. 

Het gaat met name om het bedrijf Boomerang Zorg, dat zich richt op jongeren met een criminele achtergrond. In 2023 werd het bedrijf al genoemd in gerechtelijke uitspraken. Toen bleek dat de organisatie ruim 300.000 euro had overgemaakt aan de Amsterdamse voetbalclub AGB. De gemeente Amsterdam ontdekte dit pas in januari 2025 en startte toen een integriteitsonderzoek. Boomerang Zorg betaalde de voetbalclub voor dagbesteding, gericht op sport en spel, maar de rechter oordeelde dat het niet duidelijk was wat die dagbesteding dan precies was en welke jongeren daaraan deelnamen. Van de 41 vragen die de gemeente stelde aan Boomerzang Zorg werden er slechts 8 beantwoord volgens de gemeente. Het bedrijf zelf geeft aan dat niet alle vragen beantwoord waren, omdat er meer duidelijkheid nodig was over de context van de vragen.

Een van de bestuurders van de voetbalclub was tegelijkertijd bestuurder van een thuiszorgorganisatie die begeleid wonen voor jongeren aanbiedt. Boomerang Zorg kocht op grote schaal diensten in bij zijn organisatie. In 2023 werd deze bestuurder door de rechter uit zijn functie ontheven, omdat hij grote geldbedragen vanuit de organisatie overmaakte naar bedrijven waarin hij of familieleden een belang hadden, zonder dat daar aantoonbare prestaties tegenover stonden.

De gemeente Amsterdam verwijt Boomerang Zorg dat het niet heeft gemeld dat er rechtszaken liepen. Inmiddels is de overeenkomst met de gehele stichting gestopt, ook al is er geen onderzoek gedaan naar de integriteit van de andere bv van de stichting Multi Plus Zorg. Voor de jongeren die afhankelijk zijn van deze jeugdhulp moet dus een andere plek gevonden worden. Totdat er voor alle jongeren een passende plek gevonden is, blijft de stichting verantwoordelijk.

Voetbal (Foto: Pixabay / NoName_13)

Het Openbaar Ministerie heeft vrijdag bekendgemaakt dat de gezagvoerder die in augustus 2025 in Friesland een luchtballon liet verongelukken, niet schuldig is. In eerste instantie werd hij verdacht van het verongelukken van de luchtballon, waardoor iemand is overleden en andere mensen (zwaar)gewond raakten, en een gebrekkige vluchtvoorbereiding. Uit onderzoek is naar voren gekomen dat er geen sprake is van deze zaken. 

De weersverwachtingen voor en tijdens de ballonvaart vormden geen aanleiding de ballonvaart te annuleren. Er zijn daarnaast geen aanwijzingen dat de gezagvoerder onzorgvuldig heeft gehandeld. Het OM is van oordeel dat het ongeval niet te wijten is aan de schuld van de gezagvoerder, maar het gevolg is van een noodlottige samenloop van onvoorzienbare omstandigheden. De gezagvoerder is ten onrechte als verdachte aangemerkt. Het OM heeft de zaak inmiddels geseponeerd. Alle betrokkenen zijn hiervan op de hoogte gesteld.

Luchtballon, afbeelding ter illustratie (Foto: Pixabay / ChrisMcCur)

Het is een tijdje stil geweest rond de ontwikkeling van project Exodus. Maar er is goed nieuws voor de Mass Effect liefhebbers. Developer Archetype Entertainment heeft de eerste gameplaybeelden vrijgegeven van hun nieuwe sci-fi/actie RPG Exodus. Er zit blijkbaar toch nog leven in de brouwerij van de studio van oud-Bioware medewerkers.

Ga op ruimteavontuur 40.000 jaar in de toekomst en strijdt voor het voortbestaan van de mensheid tegen haar eigen evolutie als gevolg van tijddilatatie door interstellaire reizen.

Exodus staat nog op de planning om in het begin van 2027 uit te komen voor de platformen PlayStation 5, Xbox Series X|S en pc.

Nederland gaat alleenstaande mannelijke asielzoekers die niet kwetsbaar zijn weer terugsturen naar België als ze van daaruit naar Nederland gekomen waren. In België was de opvang voor deze groep asielzoekers niet goed genoeg en daarom mocht Nederland sinds juli 2025 deze groep asielzoekers niet meer terugsturen.

Inmiddels heeft België aangegeven dat alle alleenstaande niet-kwetsbare mannelijke asielzoekers een opvangplaats kunnen krijgen. Volgens het Dublinverdrag is het eerste land waar iemand aankomt verantwoordelijk voor opvang en procedures. Nu er weer voldoende plaatsen zijn in België voor deze groep, worden zij dus naar België teruggestuurd.

Denemarken stuurde in januari militairen naar Groenland die waren voorbereid om landingsbanen bij luchthavens op te blazen uit vrees voor een Amerikaanse invasie onder president Donald Trump. Dat meldt de Deense publieke omroep DR op basis van bronnen binnen regering en leger, aangevuld met informatie van Europese bondgenoten. De inzet werd publiek gepresenteerd als een Deens geleide militaire oefening met de naam Operation Arctic Endurance.

Volgens DR brachten Deense militairen naast materieel ook bloedvoorraden mee om gewonden te kunnen behandelen in geval van gevechten. Bronnen zeggen dat er een besluit lag dat Deense troepen zouden vechten als de VS daadwerkelijk zouden binnenvallen, ook al werd erkend dat zij een Amerikaanse aanval niet konden tegenhouden. Een anonieme hoge militaire bron zegt tegen de BBC dat "maar een beperkt aantal mensen van de operatie op de hoogte was om veiligheidsredenen".

De spanning liep volgens de bronnen op na 3 januari, toen Amerikaanse elite-eenheden de Venezolaanse president Nicolás Maduro in een bliksemactie in Caracas gevangen namen. Een dag later zei Trump tegen verslaggevers dat hij zich "over ongeveer twee maanden zorgen zou maken over Groenland" en herhaalde hij dat de VS het eiland "vanuit nationaal veiligheidsstandpunt" nodig hadden. Hij beweerde daarbij, zonder bewijs te leveren, dat Groenland "op dit moment vol ligt met Russische en Chinese schepen".

Groenland is een semiautonoom deel van Denemarken, en zowel de Groenlandse leiders als de Deense regering hebben Trumps herhaalde wens om het eiland te annexeren stelselmatig afgewezen. Volgens DR zocht Kopenhagen in die periode actief politieke steun bij Frankrijk, Duitsland en de Noordse landen om Trump het hoofd te bieden met zichtbare Europese eensgezindheid. Europese regeringen spraken af vaker gezamenlijke militaire activiteiten op Groenland te organiseren.

Kort daarna werden kleine contingenten militairen uit Denemarken, Frankrijk, Duitsland, Noorwegen en Zweden ingevlogen naar de hoofdstad Nuuk en naar Kangerlussuaq, waar een belangrijke luchthaven ligt. De vervolginzet bestond uit Deense elitetroepen en een Franse eenheid gespecialiseerd in oorlogvoering in koude, bergachtige gebieden; ook Deense vliegtuigen en een Frans marineschip werden richting Noord-Atlantische wateren gestuurd. Een Europese functionaris typeerde de Amerikaanse stemming na de actie in Venezuela tegenover de Financial Times als: "Na Venezuela dachten ze dat ze over water konden lopen. Laten we dit ding, en dit land, pakken."

Op 21 januari, tijdens het World Economic Forum in Davos, verklaarde Trump dat hij "geen geweld wil gebruiken" en het ook niet zou doen, en dat "de Verenigde Staten alleen vragen om een plek die Groenland heet". Hij had eerder geweigerd het gebruik van geweld uit te sluiten om Groenland in handen te krijgen. Inmiddels zegt Trump te mikken op "onmiddellijke onderhandelingen" om een compromis te vinden en het conflict verder te temperen. Het Deense ministerie van Defensie wil tegenover de BBC niet reageren op de berichtgeving.

Groenland (Foto: Quintin Soloviev, CC BY 4.0 <https://creativecommons.org/licenses/by/4.0>, via Wikimedia Commons)

In een interview met de Noorse omroep NRK heeft de Noorse kroonprinses Mette-Marit laten weten dat ze spijt heeft van de vriendschap met Jeffrey Epstein. Ze geeft aan dat Epstein haar manipuleerde en bedroog. Ze geeft in het interview aan dat ze nooit iets illegaals heeft gezien, maar dat ze uiteraard gewild had dat ze hem nooit had ontmoet.

Ook geeft ze aan dat ze het erg vervelend vindt dat haar privémails openbaar gemaakt zijn. Als ze geweten had dat hij een zedendelinquent was, dan had ze natuurlijk geen smiley gebruikt in haar mail. Mette-Marit leerde Epstein in 2011 kennen via gemeenschappelijke vrienden die ze vertrouwde. Daarom ging ze er ook vanuit dat Epstein te vertrouwen was.

Uiteindelijk verbrak Mette-Marit het contact, omdat ze zich realiseerde dat Epstein geen goed mens was. Hij manipuleerde haar, waardoor het lang geduurd heeft voordat ze doorhad dat er dingen niet klopten. Daarnaast geeft ze aan dat ze er spijt van heeft dat ze niet aan meer mensen heeft verteld dat Epstein een slecht mens was.

https://www.instagram.com/p/DWGG85Cj4l_/

ING waarschuwt dat bijna de helft van de Nederlandse huiseigenaren het verduurzamen van hun woning uitstelt door onzekerheid over het overheidsbeleid. Vooral veranderende regels rond financiële regelingen maken mensen terughoudend om nu te investeren in bijvoorbeeld isolatie, warmtepompen of zonnepanelen.

Uit het in november uitgevoerde onderzoek onder 1.510 huiseigenaren blijkt dat kostenbesparing, meer wooncomfort en het klimaat de belangrijkste redenen zijn om een woning energiezuiniger te maken. Tegelijk geven veel respondenten aan dat ze twijfelen of hun investering zich wel genoeg terugverdient en of huidige regelingen in de toekomst blijven bestaan.

Volgens ING-directeur Tom Degen willen huiseigenaren in de basis nog steeds graag verduurzamen, maar zorgen "veranderende regels" ervoor dat plannen worden uitgesteld. Bijna de helft van de ondervraagden wacht met investeren omdat maatregelen zoals het afschaffen van de salderingsregeling voor zonnepanelen de rekensom ingewikkelder maken.

Ook de financiële drempel speelt een duidelijke rol: hoge kosten en een lange terugverdientijd worden veel genoemd als reden om verduurzaming voorlopig te laten liggen. Slechts een derde van de huiseigenaren zegt financiering via een lening of een verhoging van de hypotheek te overwegen.

Een ruime meerderheid, 63 procent, vindt dat de overheid te weinig doet om verduurzaming van woningen te stimuleren. ING concludeert dat duidelijk en stabiel beleid belangrijk is om het tempo van woningverduurzaming op te voeren en twijfelende huiseigenaren over de streep te trekken.

Illustratieve afbeelding (Grok AI / FOK.nl)

Het Internationaal Energieagentschap (IEA) waarschuwt voor een grote energiecrisis nu de oorlog in het Midden-Oosten voortduurt en olie- en gasprijzen hard stijgen. De organisatie roept overheden, bedrijven en burgers op om direct maatregelen te nemen om de impact van de duurdere brandstoffen te beperken.

Volgens IEA-directeur Fatih Birol zorgt de Iranoorlog voor de grootste verstoring van de wereldwijde oliemarkt ooit. De gevolgen voor de brandstofvoorziening zijn volgens hem al groter dan tijdens de oliecrisis van 1973, de crisis die destijds leidde tot de oprichting van het IEA.

Het agentschap presenteerde vrijdag een pakket aan snelle maatregelen die landen zouden kunnen invoeren. Zo adviseert het IEA om thuiswerken te stimuleren om brandstof te besparen, snelheidslimieten op snelwegen met minstens 10 kilometer per uur te verlagen en vaker het openbaar vervoer te gebruiken of auto’s te delen.

Het IEA raadt ook aan om vliegreizen te vermijden als er alternatieven zijn, en om in huishoudens waar mogelijk over te stappen op elektrische kookplaten. Overheden zouden daarnaast kunnen kijken naar systemen waarbij niet alle auto’s tegelijk de weg op mogen in drukke steden, om brandstofverbruik en drukte terug te dringen.

Birol benadrukt dat overheden een sleutelrol hebben bij het beschermen van huishoudens tegen de stijgende energierekeningen. In een rapport schrijft het IEA dat landen, net als in 2022, kunnen ingrijpen met steunmaatregelen, maar dat de financiële ruimte beperkt is en hulp dus vooral bij de meest kwetsbare huishoudens moet terechtkomen.

De 32 lidstaten van het IEA, waaronder Nederland, hebben vorige week samen ruim 400 miljoen vaten olie vrijgegeven uit hun noodvoorraden, de grootste vrijgave in de geschiedenis van de in Parijs gevestigde organisatie. De Verenigde Staten leverden het grootste deel van die olie, maar ondanks deze stap zijn de prijzen door de aanhoudende oorlog verder opgelopen, waardoor het IEA nu ook industrieën oproept om waar mogelijk over te schakelen van lpg naar alternatieve brandstoffen.

brandende olievelden - AI Impressie (afbeelding: Grok AI / FOK.nl)

Gift Oladele, een 24-jarige migrant uit Nigeria, heeft vorig week een 19-jarige vrouw verkracht in een bosgebied bij Wrexham in Wales, nadat hij eerder uitzetting uit het Verenigd Koninkrijk had weten te voorkomen met een beroep op zijn recht op familieleven. De man werd afgelopen vrijdag schuldig bevonden aan de verkrachting uit september vorig jaar en hoort volgende maand welke gevangenisstraf hij krijgt.

Uit stukken die North Wales Live heeft ingezien, blijkt dat Oladele in december 2022 al was veroordeeld tot twee jaar cel voor wederrechtelijke vrijheidsberoving van een vrouw in Manchester. In die zaak sprak de rechter van een "seksueel gemotiveerde aanval" en noemde hem "gevaarlijk", "sluw" en "manipulatief". De vrouw in Manchester was in de openbare ruimte vastgehouden en vreesde voor een aanranding.

Naar aanleiding van die veroordeling vaardigde het Britse ministerie van Binnenlandse Zaken (Home Office) op 10 januari 2023 een uitzettingsbevel tegen Oladele uit, op basis van de UK Borders Act 2007. Omdat hij geen Brits staatsburger is en een gevangenisstraf van meer dan twaalf maanden kreeg, gold hij juridisch als "buitenlandse crimineel" die automatisch uitgezet moest worden. Het ministerie vond toen dat zijn beroep op een privéleven in het VK niet opwoog tegen het publieke belang van verwijdering.

Oladele vocht de beslissing aan en stapte in juni 2023 naar het Asylum and Immigration Tribunal. Hij stelde dat hij een partner in het Verenigd Koninkrijk had, hier naar school en college was geweest en nooit in Nigeria had gewoond. Zijn vriendin, afkomstig uit Congo en met onbeperkt verblijfsrecht in het VK, verklaarde dat zij niet met hem naar Nigeria zou verhuizen, terwijl zijn moeder aangaf dat hij daar niemand kent en het grootste deel van de familie in het Verenigd Koninkrijk woont.

Rechter James A. Simpson behandelde de zaak op 15 december 2023, zonder vertegenwoordiger van het Home Office aanwezig in de zaal, en oordeelde uiteindelijk dat voortzetting van het uitzettingsbevel een schending zou zijn van Oladeles door artikel 8 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens beschermde rechten. Hoewel hij erkende dat de eerdere veroordeling een ernstig feit betrof en dat er een sterk publiek belang is bij uitzetting van buitenlandse criminelen, vond hij dat Oladele sociaal en cultureel in het Verenigd Koninkrijk was geïntegreerd, bezig was met rehabilitatie en volgens een reclasseringsrapport een laag risico op recidive vormde.

Volgens de rechter gaven zijn band met het Verenigd Koninkrijk, het risico dat hij een "volslagen buitenstaander" in Nigeria zou zijn en zijn inzet voor rehabilitatie net de doorslag. Daarmee concludeerde het tribunaal dat het weigeren van intrekking van het uitzettingsbevel "een schending van de beschermde rechten van de appellant" was.

Enkele maanden later, in september 2024, misbruikte Oladele een 19-jarige vrouw die na een avond uit in Wrexham naar huis liep. Hij sleurde haar een bosgebied in en verkrachtte haar. Na de aanval zei hij tegen haar: "Dit zal je leren niet te vertrouwen op vreemden." Het Home Office noemde het "een absoluut afschuwelijke zaak" en bevestigde dat Oladele zijn eerdere deportatie had weten tegen te houden. Een woordvoerder benadrukte dat buitenlandse criminelen "er geen twijfel over moeten hebben" dat het ministerie hen zo snel mogelijk wil uitzetten en wees op aangekondigde nieuwe maatregelen om illegale migratie verder aan te pakken.

Gift Oladele

Iran heeft in de heilige stad Qom de 19-jarige kampioen-worstelaar Saleh Mohammadi publiekelijk geëxecuteerd wegens zijn vermeende rol in anti-regeringsprotesten in januari. Volgens Iraanse staatsmedia werd hij, samen met Mehdi Ghasemi en Saeed Davvodi, opgehangen omdat zij twee politieagenten zouden hebben doodgestoken tijdens ongeregeldheden.

De executies vinden plaats tegen de achtergrond van oplopende spanningen in het Midden-Oosten, na gezamenlijke Amerikaanse en Israëlische aanvallen op meerdere Iraanse doelwitten op 28 februari. Iran heeft sindsdien vergeldingsacties in de regio uitgevoerd, waardoor de al fragiele veiligheidssituatie verder onder druk staat.

De zaak-Mohammadi leidde voorafgaand aan de executie tot internationale zorgen. Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken schreef in het Farsi op X dat de Verenigde Staten "diep bezorgd" waren over berichten dat de jonge worstelkampioen op het punt stond te worden geëxecuteerd en riep Teheran op de executie van Mohammadi en anderen die wegens het uitoefenen van "fundamentele rechten" ter dood zijn veroordeeld, te stoppen.

President Donald Trump waarschuwde eerder dit jaar dat Iran "een hoge prijs" zou betalen als het tot executies van demonstranten zou overgaan. In een interview met CBS News zei hij dat de VS "zeer krachtige maatregelen" zouden nemen als de ophangingen zouden doorgaan, en op zijn platform Truth Social spoorde hij Iraniërs aan om te blijven protesteren.

Iraanse activisten spreken van een politieke doding. De Iraanse vechtsporter en mensenrechtenactivist Nima Far noemde de executie tegenover Amerikaanse media "een flagrante politieke moord" en stelde dat de Islamitische Republiek bewust atleten viseert om protesten te breken, verwijzend naar eerdere omstreden executies zoals die van worstelaar Navid Afkari.

Mohammadi, Ghasemi en Davvodi zijn de recentste personen die om het leven zijn gebracht in verband met de protesten in Iran. Een exact dodental is niet bevestigd, maar volgens eerdere berichtgeving van de Britse krant The Guardian zouden inmiddels meer dan 30.000 Iraniërs zijn gedood sinds het uitbreken van de grootschalige onrust.

Saleh Mohammadi (foto: X)

Meta kreeg vorige week te maken met een ernstig intern beveiligingsincident nadat een AI-systeem een medewerker fout technisch advies had gegeven. Door dat advies kregen werknemers bijna twee uur lang toegang tot gevoelige bedrijfs- en gebruikersgegevens waarvoor zij geen autorisatie hadden, meldt The Information op basis van interne bronnen. Volgens Meta-woordvoerder Tracy Clayton is daarbij "geen gebruikersdata verkeerd behandeld".

Een Meta-ingenieur raadpleegde een intern AI-systeem, dat volgens Clayton "vergelijkbaar is met OpenClaw binnen een veilige ontwikkelomgeving", om een technische vraag van een collega op een intern forum te analyseren. Het AI-systeem gaf niet alleen een antwoord aan de medewerker die het had opgevraagd, maar plaatste de reactie ook zelfstandig openbaar in de interne discussiedraad, zonder voorafgaande goedkeuring. De bedoeling was dat het antwoord alleen zichtbaar zou zijn voor de oorspronkelijke aanvrager.

Een andere medewerker voerde vervolgens het technische advies uit de AI-reactie uit. Dat advies bleek onjuist en leidde tot een "SEV1"-incident, de op een na hoogste ernstcategorie die Meta gebruikt voor beveiligingsproblemen. Door de foutieve aanpassing konden medewerkers tijdelijk bij gevoelige data waartoe zij normaal geen toegang hadden, waarna het probleem volgens Meta is verholpen.

Clayton benadrukt dat het AI-systeem zelf geen directe technische wijzigingen heeft doorgevoerd, afgezien van het plaatsen van de onjuiste uitleg. "De medewerker die met het systeem communiceerde, was zich er volledig van bewust dat hij met een geautomatiseerde bot sprak", zegt zij, verwijzend naar een disclaimer onder de reactie en de antwoorden van de medewerker zelf in de thread. Volgens haar had een ingenieur met meer controles of extra tests de fout kunnen voorkomen: "Had de engineer die handelde beter geweten, of andere checks gedaan, dan was dit vermeden."

Het is niet het eerste incident met autonome AI-agents binnen Meta. Vorige maand verwijderde een AI-agent van het opensourceplatform OpenClaw zonder toestemming e-mails uit de inbox van een Meta-medewerker die het systeem had gevraagd haar mail te sorteren. De voorvallen illustreren de risico’s van agent-achtige AI-systemen die zelfstandig acties mogen uitvoeren en soms prompts verkeerd interpreteren of onnauwkeurige antwoorden geven, iets waar Meta-medewerkers nu twee keer direct de gevolgen van hebben ondervonden.

Afbeelding: Grok AI / FOK.nl

Alibaba heeft bekendgemaakt dat een experimentele AI-bot tijdens een test uit een afgesloten systeem is ontsnapt en buiten medeweten van onderzoekers begon met het minen van cryptovaluta. De zogeheten ROME-bot draaide op servers van het Chinese techbedrijf toen hij een verborgen digitale verbinding aanlegde naar een extern IP-adres, blijkt uit een paper van de ontwikkelaars.

ROME was ontwikkeld als een virtuele assistent, een zogenoemde agentic AI, die bugs moest verhelpen, code schrijven en andere eenvoudige maar nuttige taken uitvoeren. De software had geen enkele opdracht of hint gekregen om geld te verdienen of iets met crypto te doen, en was bewust in een streng afgeschermde testomgeving geplaatst die geen toegang zou mogen hebben tot de rest van het serversysteem.

Toch wist de AI een geheime “tunnel” op te zetten vanuit de Alibaba-servers naar buiten, waardoor de ingebouwde controlemechanismen werden omzeild. De onderzoekers ontdekten de uitbraak pas nadat Alibaba verdachte activiteiten op het netwerk had opgemerkt en het team had gewaarschuwd. In de paper staat dat de bot daarmee de toezichthoudende controle feitelijk neutraliseerde.

Na de digitale uitbraak begon de AI zonder toestemming krachtige computers te gebruiken om cryptovaluta te minen. Volgens de onderzoekers leidde dat tot een ongeoorloofde herbestemming van rekenkracht, waardoor middelen werden weggetrokken van het AI-onderzoek, de operationele kosten opliepen en er juridische en reputatieschade dreigde. De bot leek volgens de beschrijving sterk gemotiveerd om digitale opbrengsten te genereren.

De onderzoekers benadrukken dat dit gedrag niet door specifieke opdrachten werd uitgelokt, maar “spontaan” ontstond als bijeffect van de autonomie en de hulpmiddelen waarover de AI beschikte. In de paper waarschuwen zij dat dit geen geïsoleerd incident is en dat grote AI-modellen vaker “gevaarlijke, ongeautoriseerde gedragingen” kunnen vertonen, vooral wanneer veiligheid, beveiliging en controlemechanismen onvoldoende zijn uitgewerkt.

Volgens het team kan dit soort digitale uitbraken gevolgen hebben in echte omgevingen, bijvoorbeeld door misbruik van infrastructuur of onvoorziene kosten en schade. De casus rond ROME wordt in het rapport aangehaald als voorbeeld waarom strengere beveiliging, betere monitoring en robuustere controle op autonome AI-systemen nodig zijn voordat die breder worden ingezet.

Afbeelding: Grok AI / FOK.nl

Stanley, een labrador uit het Engelse dorp Clyst Honiton in Devon, heeft mogelijk een 160 jaar oude moordzaak nieuw leven ingeblazen door in de tuin van zijn baasje een antiek gifflesje op te graven. De hond groef onder het gazon een felblauw glazen flesje omhoog met de waarschuwing "Not To Be Taken", dat volgens eigenaar Paul Phillips te koppelen is aan een beruchte gifmoord uit 1865 in dezelfde straat.

Phillips, 49 jaar, dacht eerst dat Stanley een oude pijp had blootgelegd. Toen hij beter keek, zag hij dat het om een Victorianse giffles ging en moest hij terugdenken aan een verhaal over de lokale bewoonster Mary Ann Ashford, die haar man William in 1865 in Clyst Honiton vergiftigde met arsenicum in zijn thee om zijn erfenis op te strijken en met een jongere minnaar te kunnen samenwonen.

De Ashfords woonden destijds twee huizen verderop, naast het toenmalige politiebureau, op ongeveer dezelfde plek waar Phillips nu woont en waar Stanley het flesje vond. Volgens oude krantenverslagen was William schoenmaker, liet hij een nalatenschap van 120 pond na en werd Mary Ann als enige erfgenaam gezien; ze zou het geld willen gebruiken om een nieuw leven te beginnen met bakkerijmedewerker Frank Pratt.

William werd eerst langdurig ziek en kreeg geregeld geneesmiddelen voor een onduidelijke kwaal, waarna hij plotseling overleed. Mary Ann werd aangehouden door de buurman-politieagent; onderzoek toonde later sporen van arsenicum en strychnine op haar kleding aan, waarna ze werd veroordeeld voor de moord op haar man op 4 november 1865.

Mary Ann werd op 28 maart 1866 in Exeter opgehangen voor de poorten van de County Gaol, in het bijzijn van naar schatting 20.000 toeschouwers. De executie verliep volgens latere beschrijvingen zo moeizaam dat het de publieke opinie tegen openbare ophangingen keerde en een rol speelde in het afschaffen daarvan in het Verenigd Koninkrijk.

Phillips noemt het "fascinerend" dat zijn hond mogelijk een tastbaar stuk van die geschiedenis heeft blootgelegd, maar hij wil het flesje vanwege het lugubere verhaal niet in huis bewaren en heeft het in de garage gezet. Opvallend genoeg is Stanley sinds de vondst gestopt met graven op die plek, en Phillips hoopt dat een lokale historicus langskomt om de herkomst van de fles en het verband met de oude moord verder te onderzoeken.

Het gifflesje (foto: Paul Phillips)

Hart voor Den Haag werd deze week de grootste partij bij de gemeenteraadsverkiezingen in de hofstad met een campagne tegen asielopvang en de landelijke spreidingswet. Ook in meerdere andere gemeenten wisten partijen met een uitgesproken anti-azc-lijn fors te winnen, al is de vraag in hoeverre zij de komst van opvanglocaties daadwerkelijk kunnen tegenhouden.

Lijsttrekker Richard de Mos zei tijdens het NOS Slotdebat dat zijn partij zich "maximaal" gaat verzetten tegen de uitvoering van de spreidingswet in Den Haag. Met de slogan "Den Haag op één" en zijn nadruk op "ombudspolitiek", waarbij hij inzet op intensief contact met bewoners, haalde Hart voor Den Haag zestien zetels. De partij koppelde die stijl nadrukkelijk aan een harde lijn tegen nieuwe asielopvang in de stad.

Het geluid van De Mos klonk breder door in het land. Tijdens hetzelfde Slotdebat kondigde de PVV-lijsttrekker uit Lelystad aan "maximaal tegengas" te geven tegen de spreidingswet. In Hoorn verdubbelde de lokale partij Hart van Hoorn van drie naar zes zetels na een campagne waarin fel actie werd gevoerd tegen een asielzoekerscentrum. Ook in onder meer Zwijndrecht, Maassluis, Oldebroek en Rhenen boekten lokale anti-azc-partijen winst.

Lokale afdelingen van landelijke rechtse partijen deden het eveneens goed. In Terneuzen verdubbelde de PVV het aantal zetels; daar stapte vorig jaar de burgemeester op na een conflict over de komst van een azc. In Venlo bleef de PVV op twee zetels, maar haalde de nieuw opgerichte partij Venloos Burger Initiatief in één keer twee zetels binnen met een programma dat zich specifiek richt tegen een asielzoekerscentrum.

Uit kiezersonderzoek van Ipsos I&O in opdracht van de NOS blijkt dat ‘wonen’ landelijk als belangrijkste thema werd genoemd, gevolgd door veiligheid, verkeer en openbaar vervoer, natuur en zorg; asielopvang komt daar pas achteraan. Volgens politicoloog Matthijs Rooduijn betekent dit niet dat migratie onbelangrijk is geworden, omdat thema’s als wonen en veiligheid voor veel kiezers sterk samenhangen met de spreidingswet en de komst van azc’s. Promovenda Carmen van Alebeek wijst erop dat asielopvang vooral in gemeenten waar daadwerkelijk een azc gepland is hoger op de agenda kan staan.

Of de winst van asielkritische partijen daadwerkelijk leidt tot het blokkeren van opvanglocaties, is zeer onzeker. De spreidingswet verplicht gemeenten tot het leveren van opvangcapaciteit en geeft asielminister Bart van den Brink de mogelijkheid zelf locaties aan te wijzen als gemeenten er niet uitkomen. Van den Brink zei recent in Ter Apel dat de wet "door iedere gemeente moet worden uitgevoerd" en dat het kabinet daarop zal toezien, terwijl premier Rob Jetten begrip toonde voor de "frustraties" in gemeenten maar tegelijk benadrukte dat asielzoekers juist via de spreidingswet eerlijk over het land moeten worden verdeeld.

Afbeelding ter illustratie (Afbeelding: Grok AI / FOK.nl)

Rabobank waarschuwt dat Nederlandse huishoudens de piek van nieuwe prijsstijgingen door de oorlog in het Midden-Oosten pas over ongeveer 21 maanden volledig zullen voelen. Als het conflict aanhoudt, worden volgens economen van de bank niet alleen brandstof en energie duurder, maar ook kleding, gereedschap en voedsel.

Hoofdeconoom Hugo Erken van RaboResearch legt uit dat de effecten vertraagd doorwerken in de economie. Na ongeveer drie maanden stijgen eerst de prijzen van industriële producten zoals staal, doordat transport en productie meer kosten. Vervolgens worden goederen waarin veel staal en energie zitten, zoals wasmachines en spelcomputers, stap voor stap duurder en op langere termijn lopen ook de lonen op.

Het rekenmodel van RaboResearch kijkt twee jaar vooruit, maar de onzekerheid over de ontwikkeling van de oorlog in Iran en de energieprijzen maakt voorspellen lastig. Duidelijk is volgens Erken wel dat consumenten de hogere olie- en gasprijzen het eerst merken aan de pomp en op hun energierekening. Daarna volgen energie-intensieve uitgaven zoals vliegtickets en uitstapjes, waaronder hotelovernachtingen waarbij verlichting, verwarming en keukenapparatuur meer kosten.

De hogere energierekening werkt uiteindelijk ook door in de lonen, verwacht Erken. Vakbonden zullen volgens hem bij komende cao-onderhandelingen waarschijnlijk extra looneisen neerleggen om werknemers te compenseren voor de stijgende inflatie. Werkgevers berekenen die hogere loonkosten vervolgens weer door in de prijzen van diensten, zoals bij kappers, schoonheidssalons en garages.

Econoom Jan-Paul van de Kerke van ABN AMRO ziet hetzelfde patroon en volgt eveneens de economische gevolgen van de oorlog in het Midden-Oosten. Hij waarschuwt dat Nederland de impact van hogere energieprijzen mogelijk sneller voelt dan andere eurolanden, omdat de inflatie hier al iets hoger ligt en de schok van 2022 nog nawerkt. In zijn meest waarschijnlijke scenario loopt de inflatie in Nederland op richting 3 procent, tegen circa 2,4 procent nu.

Toch verwachten de Rabobank-economen dat energieprijzen op de langere termijn weer enigszins tot rust komen, vergelijkbaar met de ontwikkeling na de uitbraak van de oorlog in Oekraïne in 2022. Toen piekte de gasprijs veel hoger dan nu, maar zakte die later weer terug, al bleef het prijsniveau wel boven dat van voor de crisis. Volgens Erken is de huidige energieschok echter iets dat huishoudens nog geruime tijd in hun portemonnee zullen merken.

(Afbeelding: Grok AI / FOK.nl)

Social media is voor veel jongeren net zo vanzelfsprekend geworden als huiswerk en pauzes op school. Van scrollen op de bank tot appen met vrienden: het digitale leven loopt naadloos over in het echte. Maar ondertussen groeit ook de zorg over wat die constante online aanwezigheid doet met concentratie, zelfbeeld en mentale gezondheid—zeker bij kinderen die nog volop in ontwikkeling zijn.

Critici pleiten daarom steeds vaker voor een harde grens: geen social media onder de 16. Ze wijzen op verslavende algoritmes, groepsdruk en de invloed van online trends waar volwassenen soms al moeite mee hebben, laat staan tieners. Volgens hen is het simpel: eerst ontwikkelen, dan pas de digitale wereld in.

Tegenstanders vinden zo’n verbod juist betuttelend en onrealistisch. Jongeren groeien nu eenmaal op in een digitale samenleving, en buitensluiten zou hen eerder achterstellen dan beschermen. De vraag blijft: beschermen we kinderen door ze weg te houden van social media, of juist door ze er op tijd mee te leren omgaan?

Stelling: Social media zou verboden moeten zijn onder 16 jaar