Vandaag was de twaalfde dag van Olympische Spelen in Milaan en Cortina d'Ampezzo. FOK! geeft je iedere avond een overzicht van de prestaties van de Nederlanders, de meest opvallende sportmomenten en de uitslagen van finales.

Bij het shorttrack mocht Nederland vandaag weer twee medailles bijschrijven. In de finale van de 500 meter kwamen er van de vijf schaatsers drie uit Nederland. Uiteindelijk was het goud echter voor de Canadees Steven Dubois. Daarachter won Melle van 't Wout zilver, brons was voor broer Wout, die na twee eerdere gouden medailles nu dus zijn derde medaille van deze Spelen won.

Ook de dames gingen voor goud op de relay maar na een val moesten zij genoegen nemen met een vierde plaats. Het goud ging naar Canada voor Zuid-Korea voor Italie en Canada.

Uitslagen:

Medaillespiegel:

Melle van ’t Wout heeft bij de Winterspelen in Milaan voor een verrassing gezorgd door olympisch zilver te veroveren op de 500 meter. De 26-jarige Nederlander eindigde in een hectische finale knap als tweede achter de Canadees Steven Dubois. Jens van ’t Wout completeerde het succes voor Nederland met de bronzen medaille.

Van ’t Wout bereikte de finale met enig fortuin, nadat in de halve finale meerdere favorieten ten val kwamen. Ook in de eindstrijd speelde chaos een hoofdrol. Melle van ’t Wout startte vanuit een lastige positie, maar profiteerde optimaal van incidenten voor hem, waaronder een valpartij van Teun Boer. In de slotronden reed hij overtuigend naar de tweede plaats, zonder Dubois nog echt te kunnen bedreigen voor het goud.

Voor Jens van ’t Wout raakte de hattrick al vroeg uit zicht. William Dandjinou bracht Teun Boer uit balans, waarbij ook Van ’t Wout kort wankelde. De Nederlander bleef overeind en reed gecontroleerd naar het brons. Boer finishte als vierde, terwijl Dandjinou een straf kreeg en uit de uitslag werd geschrapt.

De Nederlandse shorttracksters zijn er bij de Winterspelen in Milaan niet in geslaagd een medaille te veroveren op de aflossing. In de finale kwam Michelle Velzeboer ten val, waardoor Nederland uiteindelijk genoegen moest nemen met de vierde plaats. Het goud ging naar Zuid-Korea, voor Italië en Canada.

Nederland verdedigde de olympische titel en gold opnieuw als een van de favorieten. Het Oranjekwartet, met Michelle Velzeboer, Xandra Velzeboer, Selma Poutsma en Zoë Deltrap, begon sterk en nestelde zich al vroeg in de strijd om de medailles. Met Xandra Velzeboer op het ijs schoof Nederland zelfs een plek op en werd de druk op Canada opgevoerd. Toen Michelle Velzeboer het overnam, ging het echter mis na contact met een Canadese, waarna ze onderuit schoof.

Na de val reed Nederland de race wel uit, maar de opgelopen achterstand bleek onoverbrugbaar. Het goud ging naar Zuid-Korea na een inhaalactie in de voorlaatste ronde op Italië, terwijl Canada het brons veiligstelde.

Sinds haar olympische titel in Milaan wordt schaatsster Jutta Leerdam op sociale media overspoeld met felle, vaak hatelijke reacties. Niet zozeer vanwege haar eigen uitspraken, maar door de politieke standpunten van haar verloofde, de Amerikaanse influencer en bokser Jake Paul.

Paul sprak zich onlangs openlijk uit voor de Amerikaanse immigratiedienst ICE. In zijn boodschap pleitte hij voor respect voor wetshandhavers en hulpdiensten. Volgens hem is het hypocriet om ICE af te wijzen, maar wél 911 te bellen als je in de problemen zit. Die steun kwam niet helemaal uit de lucht vallen: eerder postte hij al een vrolijke selfie met Donald Trump op Instagram, die hij zelf omschreef als onderdeel van een “geslaagde verjaardagsweek”.
 
Waar buitenlandse media vooral lof hebben voor Leerdams gouden race op de 1000 meter en haar nieuwe olympische record, is de sfeer online in Nederland een stuk grimmiger. Op platforms als Bluesky buitelen commentatoren over elkaar heen om niet alleen Jake Paul, maar ook Leerdam zelf hard aan te pakken. De redenering is vaak hetzelfde: als je een relatie hebt met iemand die Trump steunt en ICE verdedigt, dan zegt dat volgens deze critici óók iets over jou.
 
BNNVARA-gezicht Tim Hofman vraagt zich bijvoorbeeld publiekelijk af wat het over Leerdam zegt dat de politieke voorkeur van haar partner voor haar geen breekpunt lijkt te zijn. Anderen trekken die lijn nog veel verder door en bestempelen zowel Paul als Leerdam zonder omwegen als racisten, fascisten of zelfs nazi’s. De toon is daarbij geregeld ronduit agressief: van scheldkanonnades tot berichten waarin mensen Leerdam letterlijk het ergste toewensen, inclusief zware blessures waardoor ze nooit meer zou kunnen schaatsen.

Ook bekende namen mengen zich in het koor van verontwaardigde reacties. Zo wordt Leerdam neergezet als een "fascist op schaatsen" of iemand die "fascisten aanhangt", en zijn er commentatoren die vinden dat wie een relatie heeft met een "nazi", daarmee automatisch zelf ook in dat kamp thuishoort. Anderen schrijven dat ze Leerdam niets gunnen en het ze niets kan schelen hoe goed ze kan schaatsen, zolang ze zich met iemand als Jake Paul inlaat.
 
Kortom: terwijl Leerdam sportief gezien op een absoluut hoogtepunt staat, is ze online het mikpunt geworden van een ware tsunami aan politieke en persoonlijke haatreacties, die vooral zijn aangewakkerd door de steunbetuigingen van haar verloofde aan Trump en ICE.

Kandidaat gemeenteraadslid voor Groenlinks in Zutphen, Dinant van den Belt, heeft een Bluesky account. En daarop is hij 'antifa', zegt hij zelf. En dus anti-Jutta Leerdam, want haar vriendje is soms weleens positief over Donald Trump, en dan is Jutta natuurlijk 'een fascist op schaatsen'. Dat kan niet anders. En dat is dan een gemeenteraadslid. Hij heeft het bericht inmiddels overigens verwijderd.

De Bluesky van Dinant van den Belt, kandidaat raadslid voor GL in Zutphen

Rob Jetten (D66), die aanstaande maandag wordt beëdigd als de nieuwe premier van Nederland, neemt geen woord terug van zijn eerdere felle kritiek op de Amerikaanse president Donald Trump. Ondanks zijn aanstaande rol als regeringsleider blijft Jetten Trump bestempelen als een "veroordeelde crimineel" en een "gevaar".

De aanstaande premier deed de omstreden uitspraken in zijn tijd als fractievoorzitter van D66. Zo noemde hij Trump in april 2025 bij omroep WNL een "gevaar voor de internationale veiligheid en de wereldeconomie". Na de herverkiezing van Trump in november 2024 deed Jetten er nog een schepje bovenop door hem een "vrouwenhater" te noemen die "openlijk flirt met dictators". Een felicitatie aan het adres van de Republikein bleef destijds uit.

In een reactie aan RTL Nieuws laat Jetten weten dat hij niet van plan is zijn toon te matigen nu hij het Torentje betrekt. "Ik denk dat ze in Amerika wel houden van directheid en duidelijkheid," aldus de beoogde premier. Hij benadrukt dat de vriendschap tussen Nederland en de VS juist ruimte biedt voor stevige kritiek: "Zeker in een vriendschap mag je kritisch op elkaar zijn als je vindt dat dingen niet door de beugel kunnen."

De term 'veroordeelde crimineel' is volgens Jetten feitelijk gebaseerd op de uitspraken van de Amerikaanse rechter. Wel zegt hij uit te kijken naar een ontmoeting: "Zodra we elkaar in levenden lijve treffen, is er een hele hoop te bespreken."

De houding van Jetten markeert een breuk met zijn voorgangers. Waar Dick Schoof en Mark Rutte investeerden in de transatlantische band en Trump meermaals bezochten, lijkt Jetten de blik nadrukkelijker op Europa te richten.

Politiek verslaggever Fons Lambie (RTL) ziet een veranderende koers: "Van premier Jetten wordt een veel pro-Europesere toon verwacht. Den Haag kijkt door de onvoorspelbaarheid van de regering-Trump steeds meer naar Brussel en minder naar Washington." Dit sluit aan bij het regeerakkoord van het minderheidskabinet (D66, VVD, CDA), waarin de ambitie staat om de afhankelijkheid van de VS af te bouwen.

Ook Netanyahu onder vuur
Trump is niet de enige wereldleider die op felle kritiek van Jetten kan rekenen. De aanstaande premier heeft de Israëlische premier Netanyahu een "oorlogsmisdadiger" genoemd en beschuldigde Israël eerder van genocide.

Hoewel het regeerakkoord deze zware termen niet overneemt en vasthoudt aan een diplomatieke tweestatenoplossing, blijft Jetten bij zijn standpunt. Hij kondigt aan Netanyahu de hand te zullen schudden bij een ontmoeting, maar wil tegelijkertijd de Europese druk op de Israëlische regering maximaal opvoeren om "misstanden op de Westbank en in Gaza te stoppen".

De internationale bühne op
Na zijn beëdiging aanstaande maandag begint Jetten direct aan een tour langs de belangrijkste Europese hoofdsteden. Het eerste contact met wereldleiders buiten de EU zal voornamelijk via videocalls verlopen. De eerste grote vuurdoop op het wereldtoneel volgt in juli tijdens de NAVO-top, waar Jetten zijn internationale criticasters voor het eerst persoonlijk zal ontmoeten.

President Donald Trump at Fort Bragg, North Carolina February 13, 2026 (@Official White House Photo by Daniel Torok)

Tijdens High Security Printing EMEA, een jaarlijks terugkerend internationaal congres over beveiligings- en productietechnologieën voor drukwerk en documenten, heeft de RDW met het Nederlandse rijbewijs de award ‘Best New Travel Document 2026’ gewonnen.

De award werd toegekend aan het nieuwe model rijbewijs dat sinds juni 2025 in productie is. Hierbij is het ontwerp vernieuwd en zijn de echtheidskenmerken verbeterd. Hoewel het rijbewijs officieel geen reisdocument is, heeft het in Nederland wél een belangrijke identiteitsfunctie. Daarom viel het binnen deze categorie en wist het zich te onderscheiden van sterke internationale inzendingen.

Jury: ontworpen voor snelle controles én nog beter beschermd tegen vervalsing

Bij de uitreiking noemde de organisatie het Nederlandse rijbewijs een ‘hidden masterpiece’. Het document is zo ontworpen dat controleurs in de praktijk snel echtheidskenmerken kunnen beoordelen, onder andere door te kijken, te kantelen en te voelen. Ook zijn er kenmerken toegevoegd die pas zichtbaar worden bij controle met UV-licht. Daarmee wordt het rijbewijs nog beter beschermd tegen vervalsing.

Het evenement staat in het teken van de nieuwste technologieën en ontwikkelingen rondom de productie en uitgifte van bankbiljetten, paspoorten, identiteitskaarten, visa en andere beveiligde documenten binnen de EMEA-regio (Europa, het Midden-Oosten en Afrika). Tijdens dit evenement worden jaarlijks awards uitgereikt voor bankbiljetten en identiteits- en reisdocumenten in verschillende categorieën.

Het nieuwe rijbewijs onder ultraviolet licht (@RDW 2025)

Rusland maakt op steeds grotere schaal gebruik van Afrikaanse mannen om de personele tekorten aan het front in Oekraïne op te vangen. Uit getuigenissen en onderzoeksrapporten blijkt dat veel van deze mannen onder valse voorwendselen naar Rusland worden gelokt, waar zij vervolgens zonder adequate training worden ingezet in de gevaarlijkste gevechtszones.

Nu de oorlog in Oekraïne zijn vierde jaar ingaat, kampt het Russische leger met een aanzienlijk tekort aan manschappen. Om de eigen bevolking te ontzien voor de meest riskante missies, richt het Kremlin de pijlen op het Afrikaanse continent. Via sociale mediacampagnes en lokale wervingsbureaus worden mannen uit landen als Kenia, Nigeria, Oeganda en Kameroen geronseld.

Misleidende werving
De rekrutering vindt vaak plaats onder het mom van civiel werk. Mannen krijgen banen aangeboden als onderhoudsmonteur, chauffeur of fabrieksarbeider met salarissen die in hun thuisland onbereikbaar zijn. Eenmaal in Rusland worden zij echter gedwongen contracten in het Russisch te ondertekenen.

De 30-jarige Charles Waithaka uit Kenia is een van de slachtoffers van deze methode. Volgens zijn moeder, Bibiana Wangari, dacht hij als monteur aan de slag te gaan om een beter leven voor zijn familie op te bouwen. "Hij wist niet hoe hij moest schieten en had nog nooit een geweer vastgehad," aldus Wangari. Charles kwam om het leven nadat hij aan het front op een landmijn stapte.

'Kanonnenvoer'
Getuigen die wisten te ontsnappen, zoals de 31-jarige Dancan Cheng, spreken van een mensonterende behandeling. Er is sprake van structurele voedseltekorten en racistische bejegening door Russische officieren. "Ze beloven ons veel geld omdat ze weten dat we daar toch gaan sterven," zegt Cheng. "Zo hoeven ze de beloofde salarissen nooit uit te betalen."

Het onderzoekscollectief All Eyes On Wagner bevestigt deze trend in het rapport The Business of Despair. Tussen 2023 en medio 2025 zijn ruim 1.400 strijders uit 35 Afrikaanse landen gedocumenteerd, al schatten andere bronnen het werkelijke aantal op 3.000 tot 4.000 man.

Diplomatieke druk
Mensenrechtenorganisaties, waaronder Vocal Africa, kwalificeren de praktijken als mensenhandel en moderne slavernij. Activist Fredrick Ojiro Odhiambo stelt dat veel mannen via WhatsApp smeken om hulp vanuit Russische ziekenhuizen, uit angst opnieuw naar het front gestuurd te worden.

De politieke druk op de betrokken Afrikaanse regeringen neemt inmiddels toe. De Keniaanse minister van Buitenlandse Zaken heeft toegezegd in maart een diplomatieke missie naar Moskou te sturen om de kwestie te bespreken en te pleiten voor de repatriëring van hun staatsburgers. Voor families zoals die van Waithaka is de hoop nu gevestigd op het terughalen van de stoffelijke overschotten, zodat zij hun zonen in eigen land kunnen begraven.

George Russell heeft de eerste dag van de tweede pre-season test van 2026 in Bahrein als snelste afgesloten. De Mercedes-coureur bleef McLaren-rijder Oscar Piastri en Ferrari-man Charles Leclerc voor.

Leclerc had in de ochtendsessie nog de snelste tijd in handen met een ronde van 1.33,739, maar in de middag gingen de rondetijden verder omlaag op het Bahrain International Circuit. Uiteindelijk nam Russell de eerste plaats over met een tijd van 1.33,459.

Op één team na wisselden alle renstallen voor de middagsessie van coureur. Red Bull vormde de uitzondering: Isack Hadjar bleef in de RB22 zitten nadat hij in de ochtend rijtijd had verloren door werkzaamheden aan de auto.

De middagsessie begon rustig na het op groen springen van het licht. Enkele minuten later was Ollie Bearman de eerste die de baan op ging in zijn Haas, waarna onder meer Piastri en Lewis Hamilton volgden. Verschillende auto’s reden hun eerste ronden met flow-vis verf of aerodynamische meetrekken.

Na ongeveer een uur zorgde Lance Stroll voor een rode vlag toen hij in bocht 11 met zijn Aston Martin in het grind belandde. De Canadees verloor aan het einde van het rechte stuk de controle over de achterkant van de auto, waarna de gestrande AMR26 moest worden geborgen.

Kort na de hervatting keerden meerdere teams snel terug op de baan om hun programma voort te zetten. Met nog slechts tweeënhalve testdag te gaan, bereiden de teams zich verder voor op de start van het seizoen in Australië van 6 tot en met 8 maart.

Twee jongeren zijn door de politierechter veroordeeld tot een werkstraf van 70 uur voor het doodknuppelen van een meeuw op Terschelling. Het incident, dat vorig jaar zomer plaatsvond, werd door de officier van justitie omschreven als een "ongelofelijk wreed verhaal".

De jongens, die destijds minderjarig waren, verbleven met een vriendengroep op het eiland toen het misging. Onder invloed van alcohol lokten zij een groep meeuwen met voedsel. Een van de jongens gooide vervolgens een flesje naar de vogels, waardoor een meeuw gewond raakte en begon te strompelen.

Wat volgde was een brute mishandeling: de ene jongen hield de vogel vast, terwijl de andere het dier herhaaldelijk met een flesje op de kop sloeg. Het zwaargewonde dier werd daarna over een heg gedumpt en voor dood achtergelaten. Omstanders brachten de meeuw nog naar een dierenarts, maar de verwondingen en breuken waren zo ernstig dat het dier uit zijn lijden verlost moest worden.

De mishandeling kwam aan het licht nadat campingpersoneel de beelden zag die de jongens zelf met hun mobiele telefoon hadden gemaakt.

Tijdens de zitting toonde de verdachte die de vogel vasthield diepe spijt. "Als ik erop terugkijk, is het triest. Ik schaam me er diep voor", verklaarde hij tegenover de rechter. De officier van justitie merkte op dat de ernst van de zaak inmiddels tot de daders was doorgedrongen: "Ik heb de indruk dat jullie dat in nuchtere toestand ook goed doorhebben."

De uitspraak
De rechter hield bij de strafmaat rekening met het feit dat de jongens niet eerder met justitie in aanraking waren gekomen en oprechte spijt toonden.

Beiden kregen 70 uur werkstraf (bij niet uitvoeren volgt 35 dagen cel).

Schadevergoeding: De daders moeten gezamenlijk de dierenartskosten van 200 euro terugbetalen.

Het Openbaar Ministerie eist vijf jaar gevangenisstraf tegen Leroy S. en drie jaar met tbs tegen Ramsey W. voor medewerking aan een gewelddadige overval. Een 71-jarige vrouw werd in Amsterdam-Zuidoost in haar woning vastgetapet en haar hond en pinpas werden meegenomen. Beide verdachten ontkennen vandaag dat ze in de woning waren.

Eind december 2023 wordt aan het eind van de ochtend aangebeld aan het Huigenbos in Amsterdam - Zuidoost. Een 'pakketbezorger' vertelt dat hij een pakketje heeft. Een 71-jarige vrouw laat hem binnen en wordt gelijk tegen de grond geduwd. Met tape maakt hij haar enkels en polsen vast en sleept hij haar over de grond. Haar pinpas gooit hij naar buiten, waar iemand hem opvangt en meeneemt.

Het oudere slachtoffer was aanwezig in de rechtbank en oogde zichtbaar aangedaan. Ze koos ervoor geen gebruik te maken van haar spreekrecht. Volgens haar advocaat wil ze zo snel mogelijk een veroordeling, zodat ze dit achter zich kan laten. 

Pinnen
De verdachte die zich had verkleed als pakketbezorger was eerder al veroordeeld voor de gewelddadige overval. Hij kreeg toen een gevangenisstraf van vijf jaar. Die straf heeft hij nooit uitgezeten, omdat hij februari vorig jaar overleed. Vandaag stonden de twee mannen voor de rechter die verdacht worden van het medeplegen van de overval. Zij zouden met de pinpas op verschillende plekken hebben geprobeerd te pinnen. Maar toen dat niet lukte, zouden zij alsnog de woning binnen zijn gegaan om geld over te maken naar zichzelf. Dat zou gaan om een bedrag van bijna vijfduizend euro. 

Hond in zak
Pas om 18:30 uur zou het drietal haar woning hebben verlaten. "Dan ziet ze ook dat ze haar hond meenemen in een zak. Tegen haar wordt gezegd dat ze op maandag de hond zou terugkrijgen als ze 15.000 in een tasje over het balkon zou gooien", aldus de officier van justitie. 

Door DNA-sporen van de inmiddels overleden overvaller werd de hond snel teruggevonden in het huis van de overvaller. De twee verdachten die vandaag terechtstonden, ontkennen dat ze in de woning zijn geweest. Over twee weken volgt de uitspraak.

Steden in de VS die door Democraten worden bestuurd, proberen het agressieve immigratiebeleid van de regering-Trump te dwarsbomen. Burgemeesters van grote steden zoals Los Angeles, New York en Chicago hebben de afgelopen weken verschillende decreten uitgevaardigd die gericht zijn op het beperken van het werk van de Immigration and Customs Enforcement (ICE).

Volgens de Washington Post omvatten deze maatregelen onder meer een verbod voor ICE-agenten om gebruik te maken van gemeentelijk eigendom, zoals parken of gebouwen.

Philadelphia gaat nog een stap verder: openbaar aanklager Larry Krasner heeft aangekondigd dat ICE-agenten vervolgd zullen worden zodra ze de lokale wetgeving overtreden. "Deze mensen zijn vijanden van de Verenigde Staten van Amerika", vertelde Krasner aan de Washington Post.  

Andere steden, zoals Austin en Dallas, steunen dit standpunt ook. De juridische basis voor dergelijke maatregelen is echter omstreden. Deskundigen zoals César Cuauhtémoc García Hernández van de Ohio State University benadrukken, volgens de Washington Post, dat federale functionarissen gewoon openbare ruimtes mogen betreden als ze vermoeden dat er sprake is van schendingen van de federale wetgeving.

Twee incidenten in Minneapolis waarbij twee burgers om het leven kwamen hebben het verzet van de steden versterkt. Burgemeesters zoals Zohran Mamdani van New York werken samen met andere steden om hun inwoners beter te beschermen tegen ICE-agenten. Ze worden daarbij gesteund door organisaties zoals het Public Rights Project, dat juridische strategieën ontwikkelt om lokale wetten te beschermen tegen federale maatregelen.

Het debat over de juridische grenzen van dergelijke maatregelen is nog niet afgerond. Aanklager Krasner benadrukte echter dat ernstige misdrijven, zoals mishandeling door ICE-agenten, wel degelijk vervolgd zullen worden. "Als er sprake is van brute mishandeling, zullen we ingrijpen", vertelde hij aan de Washington Post.

De derde etappe van de UAE Tour is gewonnen door Antonio Tiberi. Op de loodzware slotklim naar de Jebel Mobrah bleek de Italiaan de sterkste, na een koers waarin het klassement volledig werd opengebroken. Isaac Del Toro kwam te laat op stoom, terwijl Remco Evenepoel met kramp volledig door het ijs zakte. Dankzij de ritzege neemt Tiberi ook de leiderstrui over.

De rit stond volledig in het teken van de nieuwe aankomst bergop. Jebel Mobrah is korter dan de vertrouwde Jebel Jais, maar aanzienlijk steiler. Over ruim dertien kilometer liep het gemiddelde op tot boven de acht procent, met een verraderlijk profiel. Na een relatief mild begin volgden de beslissende kilometers aan extreme percentages: de laatste zeven kilometer liepen gemiddeld aan twaalf procent omhoog, met stroken tot 17%.

In de vlakke aanloop kreeg een vroege vlucht met Silvan Dillier en Jonas Rickaert de ruimte van het peloton. De voorsprong bleef lang stabiel, maar op de slotklim werden de twee ruim voor de zwaarste stroken gegrepen. Daarna volgden de eerste versnellingen. Chris Harper probeerde het met een aanval, maar zijn poging hield geen stand toen de klassementsrenners het tempo opvoerden.

Op de steilste flanken brak de koers definitief open. Felix Gall versnelde, waarna Tiberi zijn moment koos. De Italiaan reed zich los, terwijl Evenepoel zichtbaar in de problemen kwam en steeds meer terrein verloor. Del Toro kende juist een sterke opleving, maar zijn inhaalrace kwam net te laat. Tiberi hield stand, greep de ritzege en kroonde zich tot de nieuwe leider van de UAE Tour.

Results powered by FirstCycling.com

Johannes Høsflot Klæbo heeft zijn vijfde gouden medaille van deze Winterspelen veroverd. In de teamsprint bleek de Noorse dominantie opnieuw onaantastbaar, met Klæbo als onbetwiste slotloper. Samen met Johannes Høsflot Klæbo’s ploeggenoot Einar Hedegart was Noorwegen wederom de sterkste.

Sinds Klæbo de laatste ronde voor zijn rekening neemt, lijkt Noorwegen simpelweg niet te kloppen. De favorietenrol werd volledig waargemaakt, waarmee Klæbo zijn indrukwekkende olympische erelijst verder uitbreidde. Zijn totaal staat inmiddels op tien gouden medailles, een record dat hij later dit toernooi nog verder kan aanscherpen op de vijftig kilometer massastart.

Achter de Noorse zege ontvouwde zich een spannende strijd om de overige podiumplaatsen. De Verenigde Staten presteerden sterk en grepen knap het zilver. Italië zorgde opnieuw voor een opvallend resultaat door voor eigen publiek het brons veilig te stellen.

Bij de vrouwen kende de teamsprint een ander verloop. Het Zweedse duo Jonna Sundling en Maja Dahlqvist sloeg al vroeg een beslissend gat en reed overtuigend naar het goud. Nadja Kälin en Nadine Fähndrich hielden Zwitserland in de race voor zilver, terwijl Duitsland in een fotofinish het brons wist te bemachtigen.

Mikaela Shiffrin heeft bij de Winterspelen in Cortina d’Ampezzo eindelijk weer olympisch goud veroverd op de slalom. De Amerikaanse rekende overtuigend af met een moeizame olympische periode en bevestigde opnieuw haar uitzonderlijke klasse. Voor Shiffrin betekende het haar derde olympische titel.

De weg naar succes verliep allesbehalve vlekkeloos. In de teamcombinatie viel Shiffrin net naast het podium en in de reuzenslalom bleef ze steken op een elfde plaats. Die resultaten sloten aan bij haar teleurstellende optreden in Beijing, waar ze als topfavoriete zonder medaille vertrok. Ondanks die tegenslagen bleef Shiffrin een van de grote blikvangers van het toernooi.

Tijdens de slalom maakte Mikaela Shiffrin direct het verschil. De Amerikaanse zette in de eerste run een indrukwekkende tijd neer en was op drie van de vier sectoren de snelste. Op de finish had ze een voorsprong van 0,82 seconden op Lena Duerr, terwijl de Zweedse Cornelia Oehlund verrassend de derde tijd noteerde.

In de tweede run kwam Shiffrin geen moment in de problemen. Concurrentes maakten fouten, waardoor Camille Rast als leidster aan Shiffrins slotrit begon. De Amerikaanse hield het hoofd koel, breidde haar voorsprong verder uit en stelde het goud veilig. Rast pakte het zilver, terwijl Anna Swenn Larsson het podium completeerde.

Artsen Zonder Grenzen heeft een groot deel van het werk in het Nasser-ziekenhuis in Khan Younis stilgelegd. De hulporganisatie meldt dat gewapende, gemaskerde mannen zich in het ziekenhuis ophouden en patiënten en medewerkers intimideren. Zij zouden zich vrij bewegen door verschillende delen van het gebouw en ook mensen willekeurig aanhouden. Nasser is een van de laatste ziekenhuizen in Gaza dat nog functioneert en ving tot voor kort dagelijks honderden gewonden en zieken op, onder wie vrijgelaten Palestijnse gevangenen uit uitwisselingen met Israël.

AZG stopte al in januari met alle niet-spoedeisende zorg in Nasser, maar maakte die keuze pas later bekend via een aangepaste pagina met vragen en antwoorden. Volgens de organisatie bewegen de gewapende groepen zich in afdelingen waar AZG zelf geen zorg levert. Het is onduidelijk bij welke partij de mannen horen, maar AZG zegt de zorgen te hebben gemeld bij "relevante" autoriteiten. De organisatie herhaalt dat ziekenhuizen neutraal moeten blijven en wijst op eerdere Israëlische aanvallen op zorglocaties in Gaza, waaronder Nasser, waar Israël zegt dat Hamas aanwezig is of zich schuilhoudt.
 
Ondanks de beperkingen blijft AZG in Nasser basiszorg geven aan de zwaarste patiënten. Opnameafdelingen en operatiekamers blijven open voor mensen met zware verwondingen en ernstige brandwonden. De steun aan de kinderafdeling, kraamafdeling en de intensive care voor pasgeborenen valt weg, net als poliklinische brandwondenzorg, mentale zorg en andere niet-acute diensten. Volgens het ministerie van Gezondheid in Gaza raken hierdoor elke dag honderden mensen zorg kwijt en hebben vooral brandwondpatiënten nog maar weinig plekken waar zij naartoe kunnen.
 
De druk op ziekenhuizen en hulporganisaties in Gaza loopt tegelijk verder op. Israël heeft AZG en ruim dertig andere organisaties uit de Gazastrook geweerd vanwege nieuwe registratie-eisen, wat volgens AZG grote schade veroorzaakt voor de zorg. De organisatie financiert en bemant meerdere ziekenhuizen, veldhospitalen en klinieken en runt centra voor kinderen met ernstige ondervoeding. Terwijl er op papier een wankel staakt-het-vuren geldt, gaan luchtaanvallen en schietincidenten door. Het ministerie van Gezondheid in Gaza meldt sinds het begin van de oorlog meer dan 72.000 doden, terwijl aan Israëlische kant volgens het leger vier soldaten zijn omgekomen sinds de huidige wapenstilstand inging.

Microsoft heeft opnieuw een stevige update voor Xbox Game Pass aangekondigd en de abonnementsdienst krijgt de komende weken een opvallende mix van grote AAA-titels en kleinere verrassingen. De blikvanger is zonder twijfel The Witcher 3: Wild Hunt Complete Edition, dat opnieuw een groot publiek kan bereiken via de service.

Ook Kingdom Come: Deliverance II maakt zijn opwachting, waarmee liefhebbers van realistische middeleeuwse RPG’s zich urenlang kunnen verliezen in Bohemen. Sportfans worden bediend met EA Sports College Football 26, terwijl er ook ruimte is voor frisse en eigenzinnige projecten zoals Towerborne en TCG Card Shop Simulator.

De nieuwe toevoegingen laten zien dat Microsoft blijft inzetten op variatie en volume. Game Pass positioneert zich steeds nadrukkelijker als een digitale bibliotheek waar je voor een vast bedrag toegang hebt tot zowel grote blockbusters als experimentele indies. Dat model lijkt vooral aantrekkelijk nu gameprijzen blijven stijgen en spelers kritischer worden op hun aankopen.

Elf mensen zijn aangehouden na de dodelijke mishandeling van de 23-jarige nationalist Quentin Deranque in Lyon. Hij overleed nadat een groep extreemlinkse activisten hem had aangevallen. Hierbij werd hij meerdere keren vol op het hoofd geschopt en gestampt door een groep 'antifascisten'. Justitie meldt dat zes van de elf verdachten mogelijk direct betrokken waren bij het geweld dat tot zijn dood leidde. Het onderzoek richt zich op "opzettelijke doodslag".

Onder de arrestanten zit een medewerker van parlementslid Raphaël Arnault van La France Insoumise (LFI), de radicaal-linkse partij Ononderworpen Frankrijk. Arnault stond in 2018 aan de wieg van de groep Jeune Garde, een extreemlinkse club die zichzelf antifascistisch noemt. Leden van die groep horen nu tot de verdachten. De Franse regering heeft Jeune Garde in juni ontbonden vanwege geweldsincidenten, maar daar lopen nog juridische procedures tegen.
 
De dood van Deranque op 14 februari heeft de politieke spanning in Frankrijk sterk verhoogd, vlak voor de gemeenteraadsverkiezingen op 15 en 22 maart. Er wordt gesproken van een politieke moord door extreemlinkse activisten en Jeune Garde wordt gezien als verantwoordelijke groep. Volgens hen waren leden van deze antifascistische organisatie betrokken bij de aanval. Ook zou de parlementaire assistent van Arnault in Lyon zijn gezien bij de relschoppers.
 
Jeune Garde en LFI ontkennen elke rol in het geweld en in de dood van de student. De beschuldigde assistent van Arnault zegt dat hij niets met de aanval te maken heeft. Beide partijen stellen dat zij niet hebben opgeroepen tot fysiek geweld en afstand nemen van de dodelijke mishandeling. Toch blijft de druk op de partij en haar omgeving hoog.
 
Woensdag werd het partijhoofdkwartier van LFI in Parijs ontruimd na een bommelding. De politie stelde een onderzoek in, maar details over het resultaat daarvan zijn nog niet bekend. De melding past in de gespannen sfeer rond de partij, die door tegenstanders wordt neergezet als een beweging die agressie aanjaagt.
 
Premier Sébastien Lecornu en minister van Justitie Gérald Darmanin gingen deze week hard in op LFI. Zij verwijten de fractie een "retoriek van confrontatie" die volgens hen heeft bijgedragen aan de dodelijke aanval op Deranque. Kort na een minuut stilte in het parlement voor de 23-jarige activist uitten zij deze kritiek openlijk. De LFI-fractie reageerde niet inhoudelijk op de beschuldigingen. Een van de LFI-parlementsleden zei na afloop dat "we allemaal diepbedroefd zijn door de dood van deze jonge man" en dat iedereen zijn waardigheid moet bewaren.

China heeft dit jaar zijn humanoïde robots een hoofdrol gegeven tijdens het traditionele nieuwjaarsspektakel op tv. In de jaarlijkse Spring Festival-gala van staatszender CCTV lieten vier jonge robotbedrijven – Unitree Robotics, Galbot, Noetix en MagicLab – zien waar de sector nu staat. Het programma is het best bekeken tv-moment van het jaar in China en is qua status te vergelijken met de Super Bowl in de VS. De show legde de nadruk op robots en kunstmatige intelligentie als speerpunt van het economische beleid van Beijing.

In de eerste sketches stonden humanoïde robots voortdurend naast menselijke artiesten. Meer dan een dozijn robots van Unitree voerden een lange vechtscène uit met zwaarden, stokken en nunchucks, dicht bij meespelende kinderen. Ze bootsten ook de wankele bewegingen en achterwaartse valpartijen van de kungfu-stijl "drunken boxing" na, en stonden daarna zelfstandig weer op. Dat moest laten zien dat de robots steeds beter meerdere taken tegelijk kunnen uitvoeren, met nauwkeurige coördinatie en herstel als ze omvallen. Tegelijk doken Noetix-robots op in een komische sketch, dansten MagicLab-robots mee tijdens het lied "We Are Made in China" en verscheen ByteDance-chatbot Doubao in de openingsact.
 
De gala-show is al jaren een etalage voor technologische plannen van de Chinese overheid, van ruimtevaart tot drones. Volgens analisten is er een directe lijn tussen wat Beijing als prioriteit kiest en wat in de uitzending op prime time terugkomt. Bedrijven die in de show opduiken profiteren vaak van extra overheidsopdrachten, meer interesse van beleggers en betere toegang tot de markt. Unitree stond vorig jaar ook al in de schijnwerpers met zestien dansende robots en de oprichter werd kort daarna ontvangen door president Xi Jinping. Xi sprak het afgelopen jaar met meerdere robotondernemers, ongeveer even vaak als met topmensen uit de elektrische auto- en chipsector.
 
Achter de show schuilt een grotere strategie. China wil robots en AI inzetten om de industrie verder te automatiseren en zo de druk van een vergrijzende bevolking op te vangen. Het land was vorig jaar goed voor 90% van alle wereldwijd geleverde humanoïde robots, veel meer dan Amerikaanse projecten zoals Tesla’s Optimus. Zakenbanken verwachten dat de Chinese verkoop van dit soort robots dit jaar ongeveer zal verdubbelen. Techwaarnemers in Beijing wijzen erop dat robots voor publiek en bestuurders een herkenbare vorm hebben en zo een ideaal uithangbord zijn voor Chinese ambities in AI, hardware en productie. Zelfs Elon Musk stelt dat Chinese robotbedrijven zijn grootste concurrent kunnen worden en waarschuwt dat de rest van de wereld hun tempo nog steeds onderschat.

Zeven Britse politiekorpsen nemen de vluchtgegevens van Jeffrey Epsteins privéjet, de "Lolita Express", onder de loep. Het gaat om miljoenen pagina’s uit Amerikaanse justitiedocumenten, waarin onder meer staat welke privévluchten via Britse luchthavens liepen. Een speciaal overlegorgaan van politiechefs moet zorgen dat de verschillende korpsen dezelfde lijn volgen bij het beoordelen van de nieuwe informatie.

Een belangrijk deel van de aandacht gaat uit naar privévluchten van en naar Londen Stansted. Oud-premier Gordon Brown schreef dat de stukken "in grafisch detail" laten zien hoe Epstein het vliegveld gebruikte om meisjes uit Letland, Litouwen en Rusland in te laten vliegen. Volgens hem tonen de logs zo’n 90 vluchten van of naar Britse luchthavens, waarvan 15 na Epsteins veroordeling in 2008 voor het benaderen van een minderjarige voor prostitutie. Brown zegt dat Epstein opschepte over de lage tarieven op Stansted vergeleken met Parijs.
 
Essex Police bevestigt dat het korps de informatie over privévluchten via Stansted bekijkt na publicatie van de Amerikaanse stukken. Volgens Britse media doen minstens zes andere korpsen hetzelfde of zijn zij al een strafrechtelijk onderzoek gestart, waaronder de Metropolitan Police en de politiekorpsen van Surrey, Thames Valley, Norfolk, Bedfordshire en Wiltshire. Thames Valley Police onderzoekt beschuldigingen dat Andrew Mountbatten-Windsor in zijn tijd als Brits handelsgezant vertrouwelijke stukken met Epstein deelde en kijkt ook naar een klacht over vermeende seks­handel. Surrey Police bekijkt andere klachten rond Andrew, die alle verwijten over zijn banden met Epstein ontkent.
 
Londen Stansted benadrukt in een verklaring dat alle privéjets via aparte diensten lopen die voldoen aan de regels, en dat grens- en douanecontroles volledig door Border Force worden gedaan in aparte terminals. Het vliegveld zegt geen zicht te hebben op de passagierslijsten van privévluchten. De Nationale Raad van Politiechefs laat weten dat een landelijk team de korpsen helpt bij het beoordelen van de enorme hoeveelheid nieuwe documenten. De raad zegt dat politie en partners proberen slachtoffers zo goed mogelijk te helpen en roept mensen die steun nodig hebben op zich te melden.

Een internationaal team van onderzoekers heeft in een Roemeense ijsgrot een prehistorische "superbacterie" gevonden die bestand is tegen een reeks moderne antibiotica. De bacterie zat minstens 5.000 jaar opgesloten in het ijs van de Scarisoara-grot, diep onder de grond. De ontdekking voedt bij sommigen zorgen over wat er mogelijk zou kunnen vrijkomen als oude ijslagen door opwarming gaan smelten.

De wetenschappers boorden in het deel van de grot dat bekendstaat als de Great Hall een ijskern van 25 meter diep. Die kern beslaat zo'n 13.000 jaar aan ijsafzetting. De monsters gingen in steriele, gesloten containers naar het laboratorium en bleven de hele tijd bevroren, om vervuiling of lekken te voorkomen.
 
In het lab analyseerden de onderzoekers het DNA van bacteriën in het ijs. Daaruit bleek dat één soort, die de naam Psychrobacter SC65A.3 kreeg, opvallend goed was aangepast aan zeer koude omstandigheden en hoge zoutgehaltes. Dat zijn normaal juist omstandigheden waarin de meeste bacteriën nauwelijks of niet groeien, maar deze soort wist daar toch te overleven.
 
Bij verdere tests bleek dat de bacterie meer dan 100 genen draagt die te maken hebben met resistentie tegen antibiotica. De onderzoekers stelden de bacterie bloot aan 28 verschillende middelen. Psychrobacter SC65A.3 bleek ongevoelig voor 10 daarvan, onder meer voor ciprofloxacine, een breed inzetbaar antibioticum dat artsen vaak gebruiken bij diverse infecties.

Volgens onderzoeksleider dr. Cristina Purcarea zijn deze oude bacteriën belangrijk voor wetenschap en geneeskunde, maar vragen ze ook om strikte veiligheidsmaatregelen in het lab. Ze waarschuwt dat zorgvuldig werken nodig is om te voorkomen dat zulke microben ongecontroleerd kunnen verspreiden. De antibiotica waarbij nu resistentie is gezien, worden veel gebruikt in tabletten en injecties tegen ernstige infecties van longen, huid, bloed, geslachtsorganen en urinewegen.
 
De vondst laat volgens Purcarea zien dat antibioticaresistentie niet alleen ontstaat door overmatig gebruik van medicijnen in ziekenhuizen en veehouderij. Ze zegt: "Studying microbes such as Psychrobacter SC65A.3, retrieved from millennia-old cave ice deposits, reveals how antibiotic resistance evolved naturally in the environment, long before modern antibiotics were ever used." Met andere woorden: de bouwstenen voor resistentie zijn al duizenden jaren aanwezig in de natuur.
 
De studie, gepubliceerd in het tijdschrift Frontiers in Microbiology, onderstreept dat opwarming en smeltend ijs mogelijk oude, onbekende ziekteverwekkers en resistente bacteriën kunnen vrijlaten. Dat hoeft niet direct tot een pandemie te leiden, maar het maakt wel duidelijk dat artsen en onderzoekers rekening moeten houden met bronnen van resistentie waar we tot nu toe weinig zicht op hadden.

De dochter van trans-schutter Robert Dorgan zegt dat de dodelijke aanval in een ijsbaan in Rhode Island geen willekeurige schietpartij was, maar een gerichte wraakactie tegen zijn eigen familie. "Ik wil dat mensen begrijpen dat dit iemands wrok tegen zijn familie was," zei Amanda Wallace-Hubbard tegen tv-zender WPRI. "We waren doelwit. Dit was heel specifiek. Het was niet willekeurig." Ze vertelde dat ze vreesde dat haar twee zoons als volgende zouden worden neergeschoten.

Dorgan opende maandag het vuur tijdens een middelbare school-ijshockeywedstrijd in de Dennis M. Lynch Arena in Pawtucket. Hij was bewapend met een Glock 10 mm en een SIG Sauer P226. Op de tribune schoot hij zijn volwassen zoon Aidan en zijn ex-vrouw Rhonda dood. Op het ijs stond zijn andere zoon, Colin, op dat moment te  spelen, terwijl in de tribunes paniek uitbrak en toeschouwers dekking zochten.
 
De schietpartij kwam tot een einde toen omstander Michael Black ingreep. Hij vertelde aan WCVB dat hij twee knallen hoorde, "alsof ballonnen uit elkaar knallen", en toen direct naar de schutter rende. "Ik greep gewoon, ging voor het wapen en mijn hand kwam vast te zitten," zei hij. Zijn linkerhand raakte klem in de kamer van het pistool, waardoor Dorgan niet nog een keer kon vuren.
 
Wallace-Hubbard zegt dat zij en haar kinderen hun leven aan hem te danken hebben: "Tot die omstander hem uitschakelde, was ik er echt bang voor dat mijn zoons de volgende zouden zijn." Bij de aanval raakten ook de ouders van Rhonda, Linda en Gerald, zwaargewond, net als familie­vriend Thomas Geruso. Zij liggen volgens de politiechef van Pawtucket, Tina Goncalves, in kritieke toestand in het ziekenhuis.
 
De schietpartij vond plaats tijdens een Senior Night-wedstrijd, een traditioneel ere­moment voor afzwaaiende spelers. Burgemeester Don Grebien sprak van een avond die "getekend werd door geweld en angst". De politie bekijkt camerabeelden en heeft al met meer dan duizend getuigen gesproken. Dorgan onderging in 2020 een geslachtsveranderende operatie. Zijn dochter omschreef hem als "heel ziek". "Hij heeft mijn familie neergeschoten en hij is nu dood," zei ze.
 
Voormalige collega’s bij een scheepswerf in Maine vertellen dat hij een kort lontje had en vaak schreeuwende ruzies had met anderen. Volgens een van hen wisselde hij sterk in hoe hij over zijn transitie dacht: het ene moment was hij trots, het andere moment schaamde hij zich.

De schutter was de afgelopen jaren verwikkeld in een harde echtscheidingsprocedure. Rhonda vroeg in 2020 de scheiding aan, na bijna dertig jaar huwelijk. In eerste instantie voerde ze in rechtbankstukken zijn "gender reassignment surgery" aan en gaf zijn kenmerken van narcistische en andere persoonlijkheidsstoornissen als reden, melden documenten die door WPRI zijn ingezien. Later wijzigde ze dat naar "onverzoenlijke verschillen". In dezelfde periode vulde Dorgan zijn X-account met boze berichten. In één bericht reageerde hij op iemand die trans parlementslid Sarah McBride een man noemde. Hij schreef: "Blijf ons maar afbranden. Maar vraag je dan niet af waarom we BERSERK gaan."

De aanval in Rhode Island vond minder dan een week plaats na een andere dodelijke schietpartij door een transseksueel. In het Canadese Tumbler Ridge schoot Jesse Van Rootselaar op een middelbare school een lerares en vijf jonge leerlingen dood.

Robert(a) Dorgan

Veel werkgevers zoeken nog steeds lang naar geschikt personeel, ondanks dat de arbeidsmarkt iets minder gespannen is dan een paar jaar geleden. Volgens nieuw onderzoek van uitkeringsinstantie UWV is ongeveer 45 procent van de vacatures moeilijk te vervullen. Dat aandeel was in 2023 en 2024 nog 53 procent. Bedrijven klagen vooral over een gebrek aan de juiste kennis, vaardigheden en ervaring bij sollicitanten. Ook vinden ze dat kandidaten vaak te hoge salariseisen hebben.

De wervingsproblemen raken vooral sectoren als bouw, zorg en industrie, zegt arbeidsmarktadviseur Erica Maurits van het UWV. Werkgevers noemen massaal een tekort aan reacties als grootste knelpunt: 87 procent van de bedrijven krijgt simpelweg te weinig kandidaten op hun vacatures. En als er wél mensen reageren, sluiten hun profielen vaak niet goed aan op de eisen van de functie. Daardoor blijven veel posities lang openstaan, terwijl de werkdruk in deze sectoren al hoog is.
 
Door die druk gaan werkgevers vaker overstag en nemen ze mensen aan die nog niet alles kunnen, maar wel kunnen leren. Ruim de helft van de werkgevers met recente vacatures zegt dat zij vaker personeel aannemen dat nog opgeleid moet worden. Volgens Maurits is scholing dan ook "een goede oplossing als sollicitanten niet helemaal voldoen aan de functie-eisen". Aan de kant van de werkzoekenden is daar ook bereidheid voor: meer dan een derde van de mensen met een WW-uitkering wil naast een nieuwe baan een opleiding volgen als dat hun kansen vergroot.
 
De vooruitzichten zijn dat de krapte de komende jaren blijft. De bouw van extra woningen, de uitbreiding van defensie en de groei van de zorg vragen juist om extra personeel, terwijl veel werknemers met pensioen gaan. Daarbovenop verandert werk snel door de opkomst van AI. Het UWV waarschuwt dat bij- en omscholing daardoor steeds belangrijker wordt, zowel voor mensen die werk zoeken als voor mensen die al een baan hebben. De organisatie roept werkgevers op om meer te investeren in de ontwikkeling van hun personeel, zodat de kloof tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt kleiner wordt.

Mogge!  

Het is nog even door de zure appel heen bijten, maar het zachte weer komt eraan. Dit gaat overigens wel gepaard met behoorlijk wisselvallig weer, maar dat is de rest van de week nog niet echt van toepassing.

Over het algemeen liggen de temperaturen t/m vrijdag tussen de 2 en 5 graden. Vandaag is het overal droog en morgen blijft het in het hele noorden ook droog. Vandaag zien we de zon overal nog wel in méér of mindere mate, morgen alleen in het noorden. 

Een laatste 'koude' depressie trekt vannacht en morgen over het noorden van Frankrijk naar de Alpen toe en de daarbij behorende neerslagzone komt over de zuidelijke helft van het land te liggen met regen én sneeuw.

Zoals het er nu naar uit ziet komt de lijn zo'n beetje van Zandvoort tot Nijmegen te liggen. De meeste sneeuw lijkt boven het rivierengebied te gaan vallen. Ten noorden daarvan zo'n 0 tot 2 cm, in de genoemde zone zelf zo'n 2 tot 4 cm.. en in het zuiden eerst 1-3 cm, alvorens de neerslag aldaar overgaat in regen. In een gebied ten noorden daarvan is het uiteraard bewolkt en droog, terwijl de opklaringen zich ten noorden van Alkmaar-Emmen zullen bevinden. 

Ook de wind begint na morgen eindelijk de juiste richting te kiezen en vanaf vrijdag zal deze zich tussen zuid en west bevinden. En zo hoort het ook. Vanaf het weekend halen we ruim 10 graden en zelfs de 15 graden is in het begin van de nieuwe week zeker niet onmogelijk.

Mooi toch? 

Auf Wiedersehn!  

De Duitse douane heeft in een internationale trein bij Dresden een 31-jarige Nederlander aangehouden met ruim 105.000 euro aan contant geld op zak. De man zat in de trein tussen Dresden en Bad Schandau toen douaniers een controle uitvoerden. In zijn rugzak vonden zij eerst bankbiljetten ter waarde van 98.000 euro.

Na fouillering bleek dat de reiziger ook nog duizenden euro's in zijn broek- en jaszakken had verstopt. Met een geldtelmachine kwam de douane uit op een totaalbedrag van 105.430 euro. De man verklaarde dat hij uit Amsterdam kwam en onderweg was naar Praag, waar hij naar eigen zeggen twee dure auto's wilde kopen.

Zijn uitleg maakte echter weinig indruk. Hij kon niet duidelijk zeggen om welke automodellen het ging en wat de exacte prijzen zouden zijn. Volgens hem was 30.000 euro afkomstig van zijn eigen rekening en hadden vrienden uit Vietnam de rest naar hem overgemaakt. Door de onduidelijke herkomst van het geld en de tegenstrijdige details in zijn verhaal besloot de Duitse douane het volledige bedrag in beslag te nemen.

Mensen met beginnende alzheimer gaan het nieuwe medicijn lecanemab voorlopig niet vergoed krijgen uit het basispakket. Zorginstituut Nederland adviseert het kabinet om daar geen geld aan uit te geven. Volgens het instituut merken patiënten te weinig van het middel, terwijl de behandeling zwaar is en risico’s geeft. Het gaat om het medicijn Leqembi, dat sinds april in de Europese Unie op de markt mag komen.

Uit onderzoek blijkt dat lecanemab het ziekteverloop maar heel licht afremt. Patiënten gaan in hun dagelijks leven gewoon verder achteruit, terwijl ze wel kans hebben op ernstige bijwerkingen. Het middel kan zwellingen en bloedingen in de hersenen veroorzaken, in zeldzame gevallen met dodelijke afloop. Daarbij vraagt de behandeling veel van patiënten: een infuus om de twee weken, plus meerdere MRI-scans en een ruggenprik of nucleaire scan.

Lecanemab ruimt eiwitophopingen in de hersenen op, die horen bij alzheimer. Maar volgens neuroloog en hoogleraar dementie Edo Richard leidt dit niet tot merkbaar beter denken of minder geheugenverlies. Hij zegt dat de behandeling niets verandert in het dagelijks leven van patiënten, terwijl ze wel vaak naar het ziekenhuis moeten. Dat maakt de belasting groot in verhouding tot het beperkte effect.

Ook komt maar een klein deel van de naar schatting 80.000 Nederlanders met beginnende alzheimer in aanmerking. De ziekte mag niet te ver gevorderd zijn, de patiënt moet redelijk gezond zijn en het middel is alleen geschikt voor mensen met nul of één kopie van het ApoE4-gen. Bij twee kopieën is de kans op zware bijwerkingen te groot. Zo blijft minder dan 15 procent over. Bestuursvoorzitter Mark Janssen van het Zorginstituut noemt het een grote klap voor patiënten en hun naasten, maar hoopt dat andere middelen die nu in ontwikkeling zijn wél een echte doorbraak brengen.

Bijna 6 op de 10 mensen die in zorg en welzijn werken kregen in 2024 te maken met agressie van patiënten of hun familie. Het gaat om 57 procent van de werknemers van 16 jaar of ouder, ongeveer evenveel als in 2020. De cijfers komen uit een enquête onder medewerkers die het CBS uitvoerde voor het programma Arbeidsmarkt Zorg en Welzijn. Veel zorgmedewerkers hebben dus nog steeds te maken met schelden, schreeuwen, duwen of erger tijdens hun werk.

Verreweg de meest voorkomende vorm is verbale agressie. 48 procent van de medewerkers zegt dat patiënten of naasten hen uitschelden of tegen hen schreeuwen. Een kwart van de werknemers heeft te maken met pesten. Daarnaast meldt 21 procent dat zij te maken hadden met fysieke agressie. Discriminatie komt bij 16 procent voor en 14 procent geeft aan slachtoffer te zijn geweest van seksuele intimidatie. Bedreiging of intimidatie wordt het minst vaak genoemd, maar nog altijd door 10 procent van de zorgmedewerkers. Medewerkers kunnen meer dan één vorm tegelijk meemaken.
 
Niet alle beroepen hebben in dezelfde mate met agressie te maken. Sociaal werkers en groeps- en woonbegeleiders zijn het vaakst de klos: 79 procent van hen ervaart agressie. Voor deze groep gaat het om vrijwel alle soorten agressie. Specialisten op maatschappelijk gebied, zoals maatschappelijk werkers en psychologen, melden relatief vaak bedreiging en discriminatie. Verzorgenden krijgen juist vaker te maken met fysieke agressie en seksuele intimidatie, bijvoorbeeld tijdens de directe zorg aan patiënten.
 
Ook artsen, therapeuten, gespecialiseerd verpleegkundigen en andere vakspecialisten in de gezondheidszorg rapporteren veel agressie. Bij al deze beroepsgroepen ligt het aandeel rond 67 procent. Managers in de zorgsector melden in 56 procent van de gevallen agressie door patiënten of hun omgeving. Administratief personeel zit duidelijk lager, op 41 procent. Toch laat ook dat zien dat agressie niet alleen in de directe patiëntenzorg speelt.
 
Aan de onderkant van de lijst staan schoonmakers en keukenhulpen, waaronder huishoudelijke hulpen: 30 procent van hen krijgt met agressie te maken. Pedagogisch medewerkers, die vaak in de kinderopvang werken, zitten op 36 procent. Bij deze groep gaat het vooral om schelden en pesten door ouders of andere naasten van de kinderen. Zij hebben minder vaak te maken met fysieke agressie dan medewerkers in de ouderenzorg, gehandicaptenzorg of geestelijke gezondheidszorg.

Werkdruk speelt een duidelijke rol bij de kans op agressie. Van de medewerkers die hun werkdruk als (veel) te hoog ervaren, zegt 68 procent dat zij agressie meemaken. Bij collega’s die hun werkdruk als goed beschrijven, ligt dat op 54 procent. Wie de werkdruk als (veel) te laag ervaart, komt uit op 51 procent. Ook ervaren medewerkers vaker agressie als ze vinden dat ze te weinig tijd hebben voor patiënten of cliënten. Van de werknemers die het (helemaal) oneens zijn met de stelling dat zij genoeg tijd hebben, meldt 75 procent agressie. Bij collega’s die wel genoeg tijd zeggen te hebben, is dat 57 procent.
 
Toch zijn medewerkers die agressie meemaken bijna net zo enthousiast over hun werk als collega’s die hier niet mee te maken hebben. De betrokkenheid bij het werk blijft dus hoog. Wel zijn de mentale gevolgen merkbaar. Van de werknemers die agressie ervaren, voelt 19 procent zich opgebrand door het werk. In de groep die geen agressie meldt, is dat 12 procent. Ook frustratie komt vaker voor: 16 procent van de medewerkers die agressie meemaken, zegt zich gefrustreerd te voelen door het werk, tegenover 9 procent van de collega’s zonder agressie-ervaringen.

(Afbeelding ter illustratie: Grok AI / FOK.nl)

Meta-topman Mark Zuckerberg moet woensdag in Los Angeles in de getuigenbank verschijnen in een grote rechtszaak over sociale media-verslaving bij jongeren. Een jury buigt zich daar over de vraag of Instagram en YouTube bewust functies hebben ontwikkeld die een meisje, nu 20 jaar en in de stukken "Kaley" genoemd, vanaf haar kindertijd verslaafd maakten en haar geestelijke gezondheid schaadden. Het is de eerste van ruim 1.500 soortgelijke zaken die tot een proces komt. Als de jury Kaley gelijk geeft, kan dat een belangrijk voorbeeld worden voor andere zaken tegen techbedrijven, die zich tot nu toe vaak beroepen op de aansprakelijkheidsschild in Section 230, een Amerikaanse wet die platforms beschermt tegen claims over gebruikerscontent.

Tijdens de zitting zullen opnieuw rouwende ouders aanwezig zijn, zoals twee jaar eerder in het Amerikaanse Congres. Toen bood Zuckerberg zijn excuses aan ouders die hun kinderen verloren na incidenten die zij linken aan online platforms. Een van hen is Joann Bogard, die haar 15-jarige zoon Mason verloor nadat hij een gevaarlijke “choking challenge” probeerde die hij volgens haar op YouTube had gezien. Haar eerdere zaak tegen YouTube werd afgewezen met beroep op Section 230, maar zij gaat in hoger beroep en ziet deze nieuwe rechtszaak als kans om druk op te voeren op politiek en techbedrijven. "We doen ons best als ouders, maar we staan tegenover bedrijven met duizenden miljarden aan waarde," zegt ze. Ze hoopt dat het proces het Amerikaanse Congres dwingt tot strengere wetgeving over online veiligheid.

Kaley begon volgens haar advocaat al op haar zesde met YouTube en op haar negende met Instagram. Rond haar zestiende zou ze soms ruim 16 uur per dag op Instagram hebben doorgebracht, ondanks pogingen van haar moeder om dat in te perken. Zij stelt dat verslavende ontwerpkeuzes, zoals eindeloze feeds en meldingen, bijdroegen aan angstklachten, verstoord lichaamsbeeld, suïcidale gedachten, pesten en sextortion. Meta’s advocaat wijst naar problemen in haar gezinssituatie als belangrijkste oorzaak van haar mentale problemen. Snap en TikTok zijn eerder al geschikt met Kaley, maar blijven wel aangeklaagd in vele andere zaken. YouTube ontkent alle verwijten en zegt dat de claims in deze zaak "gewoon niet kloppen".

Meta wijst op maatregelen voor jongeren, zoals speciale tieneraccounts, strengere standaard-privacyinstellingen en beperkingen op bepaalde content voor gebruikers onder de 18 jaar. Het bedrijf stelt dat het al jaren inzet op veiligheid en samenwerkt met experts en politie. Toch laten interne stukken zien dat Meta jonge gebruikers als belangrijke groeigroep ziet: kinderen van 10 tot 12 jaar worden in een intern document omschreven als waardevol omdat ze later waarschijnlijk blijven hangen op het platform. Uit een analyse van deze interne documenten blijkt ook dat maar een klein deel van de jonge Instagram-gebruikers hun account heeft gekoppeld aan het oudertoezicht, terwijl Meta dat instrument naar buiten toe als centraal veiligheidsmiddel presenteert. Meta benadrukt dat "honderden miljoenen tieners" nu tieneraccounts gebruiken en dat 97% van de 13- tot 15-jarigen in de ingebouwde beperkingen blijft.

De rechtszaak in Los Angeles staat niet op zichzelf. In New Mexico loopt een aparte zaak waarin Meta wordt beschuldigd van het creëren van een "broedplaats" voor seksuele roofdieren en het blootstellen van kinderen aan seksueel expliciet materiaal. Later dit jaar begint ook de eerste zaak van honderden schooldistricten die sociale mediabedrijven aanklagen wegens schade aan leerlingen, een strategie die doet denken aan de grote tabaksprocessen eind jaren negentig. Mogelijke nederlagen in deze zaken kunnen Meta en andere platforms miljarden aan schadevergoedingen kosten en hen dwingen hun diensten aan te passen. Voor veel ouders, zoals Julianna Arnold, wier 17-jarige dochter Coco overleed na het slikken van een met fentanyl vervuilde pil gekocht via een contact op Instagram, gaat het om meer dan geld: zij willen dat de top van de bedrijven onder ede uitlegt welke keuzes er zijn gemaakt, welke risico’s bekend waren en welke concessies zijn gedaan ten koste van de veiligheid van hun kinderen.

Bij een grote verkeerscontrole in het centrum van Eindhoven heeft de politie de afgelopen vijf dagen 8.928 automobilisten gecontroleerd. Dinsdagavond liep daarbij een taxichauffeur tegen de lamp die dronken achter het stuur zat. In zijn taxi zaten acht passagiers, van wie drie in de kofferbak. De man is aangehouden en zijn rijgedrag geldt volgens de politie als zeer gevaarlijk.

Tijdens dezelfde controle verloor een andere bestuurder zijn rijbewijs na een positieve test op alcohol. In zijn auto zaten twee jonge kinderen op de achterbank. De politie spreekt van een zorgelijke situatie, omdat de man niet alleen zichzelf maar ook de kinderen in gevaar bracht.

Agenten kregen nog meer opvallende zaken voor de kiezen. Zo reed een man de controle in met wit poeder op zijn neus. De bestuurder is aangehouden voor rijden onder invloed en bezit van harddrugs. De politie doet verder onderzoek naar de middelen die bij hem zijn gevonden.

In totaal testte de politie 8.928 bestuurders op alcoholgebruik tijdens de actie. Dat leverde 37 bekeuringen op voor rijden onder invloed van alcohol of drugs. Zeven van deze bestuurders moesten direct hun rijbewijs inleveren. De controle vond plaats op vier toegangswegen naar het centrum, waar agenten het verkeer naar de controleplek leidden om zo veel mogelijk bestuurders te kunnen testen.