FOK!
FOK!


Laatste items
Laatste items
Toon berichten uit deze thema's





Toon berichten van deze types







Actieve items
Actieve items


Forum
Forum


Archief
Artikelen van donderdag 12 februari 2026

Asbest in speelzand maar maatregelen blijven uit, is onze overheid te laks?

Er is grote onrust ontstaan onder ouders na berichten over asbest in speelzand uit China. Terwijl de Belgische overheid de verkoop van dit speelzand direct heeft stilgelegd en burgers adviseert het zand naar de milieustraat te brengen, blijft een officieel verbod in Nederland uit. Het NVWA stelt niet te kunnen acteren op berichtgeving in de media. Is onze overheid te laks? 

Asbest in Chinees speelzand (@Gemini-AI-impressie)
Asbest in Chinees speelzand (@Gemini-AI-impressie)

OS: Overzicht uitslagen dag 6

Vandaag was de zesde dag van Olympische Spelen in Milaan en Cortina d'Ampezzo. FOK! geeft je iedere avond een overzicht van de prestaties van de Nederlanders, de meest opvallende sportmomenten en de uitslagen van finales.

Het was een succesvolle dag voor Nederland vandaag, zowel bij het shorttrack als op de langebaan. Bij het shorttrack maakte Xandra Velzeboer haar favorietenrol waar door met overmacht de 500 meter te winnen. Ze reed van start tot finish aan kop en niemand kwam in de buurt. Selma Poutsma reed ook mee in de finale, streed mee om de medailles maar moest uiteindelijk genoegen nemen met een vierde plek achter Arianne Fontana en Courney Sarault.

Daarmee was het nog niet gedaan want even later won Jens van 't Wout de 1.000 meter voor de mannen. met een inhaalactie bij het ingaan van de slotronde nam hij de koppositie over en aan de finish bleef hij de Chinees Sun Long en de Koreaan Rim Jong-Un nipt voor. Verder was ook zilver voor Nederland bij het langebaanschaatsen. Merel Conijn bleef in haar rit de Belgische Sandra Tas nipt voor en zag vervolgens alleen Francesco Lollobrigida in de slotronde nipt sneller zijn.

Uitslagen:

Sport Onderdeel Goud Zilver Brons
Alpineskien Super-G vrouwen Federica Brignone (Ita) Romane Miradoli (Fra) Cornelia Hütter (Oos)
freestyleskiën Mannen Moguls Cooper Woods (Aus) Mikaël Kingsbury (Can) Ikuma Horishima (Jap)
Langlaufen Vrouwen 10 km vrije stijl Frida Karlsson (Zwe) Ebba Andersson (Zwe) Jessica Diggins (VS)
Rodelen Team Estafette Duitsland Oostenrijk Italië
Schaatsen 5000 m vrouwen Francesca Lollobrigida (Ita) Merel Conijn (Ned) Ragne Wiklund (Noo)
Shorttrack 500 m vrouwen Xandra Velzeboer (Ned) Arianna Fontana (Ita) Courtney Sarault (Can)
Shorttrack 1000 m mannen Jens van 't Wout (Ned) Sun Long (Chi) Rim Jong-Un (ZKo)
Snowboarden Snowboard cross mannen Alessandro Hämmerle (Oos) Eliot Grondin (Can) Jakob Dusek (Oos)
Snowboarden Snowboard Halfpipe vrouwen Choi Ga-on (ZKo) Chloe Kim (VS) Mitsuki Ono (Jap)

Medaillespiegel:

# Land Goud Zilver Brons Totaal
1 Noorwegen 7 2 5 14
2 Italie 6 3 8 17
3 Verenigde Staten 4 7 3 14
4 Duitsland 4 3 2 9
5 Zweden 4 3 1 8
6 Zwitserland 4 1 2 7
7 Oostenrijk 3 6 3 12
8 Frankrijk 3 4 1 8
9 Nederland 3 3 0 6
10 Japan 2 2 6 10

OS: Van ’t Wout grijpt olympisch goud na spectaculaire finish

Jens van ’t Wout heeft bij de Olympische Spelen olympisch goud gewonnen op de 1.000 meter. De Nederlandse shorttracker hield in een spectaculaire finish de Chinees Sun Long achter zich. De Koreaan Rim Jong-un pakte het brons.

De finale begon zoals verwacht. William Dandjinou nam de leiding en bepaalde het tempo. Lange tijd leek hij controle te hebben over de race, terwijl Van ’t Wout geduldig in zijn spoor bleef. De Nederlander wachtte zijn kans af.

In de slotfase plaatste Van ’t Wout een perfect getimede inhaalactie en dook hij overtuigend langs Dandjinou bij het ingaan van de laatste ronde. Richting de finish schoof alles in elkaar, maar dankzij zijn uitschuifbeen pakte Van ’t Wout het goud. Hij won nipt van de Chinees Sun. De Koreaan Rim veroverde het brons, voor de grote favoriet Dandjinou.

OS: Velzeboer pakt olympisch goud op 500 meter shorttrack

Xandra Velzeboer heeft in Milaan de olympische titel op de 500 meter shorttrack veroverd. De Nederlandse topfavoriet maakte haar status volledig waar en was in de finale ongenaakbaar. Achter Velzeboer leek een andere Nederlandse op weg naar brons, maar Selma Poutsma werd in de laatste bocht nog ingehaald.

Velzeboer liet het hele toernooi haar topvorm zien. Na een probleemloze kwalificatie zette ze in de kwartfinales een tijd van 41,60 neer, goed voor een verbetering van het olympisch record dat eerder op naam stond van Suzanne Schulting. In de halve finales ging het tempo verder omhoog en scherptе ze haar eigen wereldrecord aan tot 41,39.

In de finale startte Velzeboer furieus. Al in de eerste meters nam ze afstand van onder anderen titelverdedigster Arianna Fontana. De Italiaanse slaagde er geen moment in het gat te dichten, waarna Velzeboer gecontroleerd naar het goud reed en de race met overmacht besliste.

In de strijd om de overige medailles bleef het tot de laatste bocht spannend. Poutsma reed het grootste deel van de race achter Fontana en deed een paar pogingen. Ook achter haar reed Courtney Sarault sterk. Nadat Poutsma de eerste aanvallen van Sarault nog wist af te slaan, ging het in de laatste bocht alsnog mis in de strijd om het brons. Ze werd ingehaald door de Canadese en viel daarmee net buiten de medailles.

Gigantisch datalek bij Odido: gegevens 6,2 miljoen accounts op straat

Telecomprovider Odido is getroffen door een grootschalige cyberaanval. Criminelen hebben toegang gekregen tot een klantcontactsysteem met daarin de privégegevens van miljoenen klanten. Ook klanten van dochtermerk Ben zijn de dupe, terwijl Simpel-gebruikers buiten schot lijken te blijven.

De inbraak werd afgelopen weekend ontdekt, waarna Odido direct een onderzoek startte met externe beveiligingsexperts. Hoewel het systeem ruim 6 miljoen accounts bevat, is het nog onduidelijk of de data van álle klanten daadwerkelijk zijn buitgemaakt. De provider benadrukt dat wachtwoorden, belgegevens en facturen niet zijn gestolen.

Welke gegevens liggen er op straat?

De buitgemaakte informatie is desondanks zeer privacygevoelig en verschilt per klant. Het gaat onder meer om:

  •  Identificatie: Volledige naam, geboortedatum en klantnummer.
  •  Contactgegevens: Adres, woonplaats, telefoonnummer en e-mailadres.
  •  Financieel & ID: Rekeningnummers (IBAN) en de nummers plus geldigheidsduur van paspoorten of rijbewijzen.

Gevaar voor oplichting

Tech-experts waarschuwen dat deze combinatie van gegevens een goudmijn is voor cybercriminelen. Met informatie zoals een klantnummer en geboortedatum kunnen oplichters zeer geloofwaardige 'phishing'-berichten versturen, bijvoorbeeld over een zogenaamde betalingsachterstand.

Odido geeft aan dat de gestolen data op dit moment nog niet online zijn gepubliceerd, maar kan niet garanderen dat dit zo blijft. Over een mogelijke losgeldeis of chantage doet het bedrijf op advies van experts geen uitspraken. "We raden alle klanten aan om extra alert te zijn op verdachte mailtjes, sms-berichten of onverwachte telefoontjes," aldus een woordvoerder van Odido.

Vervolgstappen voor klanten

De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) is inmiddels op de hoogte gesteld en ziet toe op de afhandeling van het lek. Voor de dagelijkse dienstverlening heeft de hack geen gevolgen: bellen, internetten en tv-kijken blijft gewoon mogelijk.

Ben je klant bij Odido of Ben?

Houd je mailbox nauwlettend in de gaten. Odido heeft toegezegd alle getroffen klanten binnen 48 uur persoonlijk per e-mail te informeren over de exacte situatie.

Datalek Odido (@Gemini-AI-impressie)
Datalek Odido (@Gemini-AI-impressie)

CPB: "Stop subsidiëren van woningbezitters en scheefhuurders"

De overheid moet ingrijpen in het woud van subsidies op de woningmarkt om de groeiende ongelijkheid tussen ‘insiders’ en ‘outsiders’ te stoppen. Dat adviseert het Centraal Planbureau (CPB) in een vandaag verschenen rapport. Volgens de rekenmeesters zorgen huidige regelingen zoals de hypotheekrenteaftrek en lage huren voor scheefwoners voor een oneerlijke "race to the top".

De Nederlandse woningmarkt functioneert volgens het CPB als een ladder waar simpelweg niet voor iedereen plek op is. Door het beperkte aanbod en de stroeve woningbouw vechten woningzoekenden om de schaarse plekken. Het huidige overheidsbeleid versterkt dit probleem: wie eenmaal een plek op de ladder heeft bemachtigd, wordt door de fiscus beloond, terwijl starters en mensen zonder vermogen buiten de boot vallen.

Hypotheekrenteaftrek drijft prijzen op
Een van de belangrijkste pijnpunten is de hypotheekrenteaftrek. Hoewel deze regeling bedoeld is om eigenwoningbezit te stimuleren, concludeert het CPB dat het vooral de prijzen opdrijft. "Het helpen van de ene groep gaat noodzakelijkerwijs ten koste van de andere," aldus het planbureau.

Hoewel partijen als CDA en D66 tijdens de laatste verkiezingen pleitten voor een snellere afbouw, blijft de VVD een fel tegenstander. In het huidige coalitieakkoord zijn dan ook geen concrete plannen opgenomen om de aftrek verder te beperken.

Aanpak van 'impliciete subsidies' bij huurders
Niet alleen de kopers moeten inleveren; het CPB richt de pijlen ook op de huursector. Mensen met een goed inkomen die in een goedkope sociale huurwoning blijven wonen, ontvangen volgens het rapport een "impliciete subsidie". Zij betalen immers veel minder dan de werkelijke marktprijs.

Om de doorstroom te bevorderen, stelt het CPB voor om:

 * Hogere inkomensafhankelijke huurverhogingen verplicht te stellen.

 * Regelmatige inkomenstoetsen uit te voeren door verhuurders.

 * Huurders zo te prikkelen de sociale sector te verruilen voor de vrije sector.

Een eerlijkere verdeling
Het CPB is kraakhelder: zolang er te weinig woningen worden gebouwd, is de woningmarkt een nulsomspel. Elke euro die de overheid geeft aan iemand die al woont, maakt de positie van de zoeker zwakker. Door subsidies aan de bovenkant af te bouwen, hoopt het planbureau dat de beschikbare woningen in Nederland eerlijker verdeeld worden over de gehele bevolking.

Aantal zzp'ers in 2025 gedaald met 62 duizend

In het eerste kwartaal van 2025 liep het aantal zzp’ers voor het eerst sinds jaren terug, en dit zette de rest van het jaar door. Vanaf 1 januari 2025 is er een aangescherpte handhaving op schijnzelfstandigheid door de Belastingdienst. Het aantal zzp’ers is in 2025 met 62 duizend gedaald. In het eerste halfjaar kwam dat vooral doordat relatief veel zzp’ers verdergingen als werknemer. In het tweede halfjaar startten er daarnaast vooral ook minder mensen als zzp’er dan voorheen. Dit blijkt uit nieuwe cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

De afgelopen decennia nam het aantal 15- tot 75-jarigen met een hoofdbaan als zelfstandige zonder personeel (zzp) gestaag toe, tot bijna 1,3 miljoen in het vierde kwartaal van 2024. Er kwamen in tien jaar 370 duizend zzp’ers bij die eigen arbeid aanbieden. Het aantal zzp’ers dat producten verkoopt –zoals bakkers en slagers– is kleiner en verandert minder.

Meer zzp’ers worden werknemer
In het eerste kwartaal van 2025 stapten 59 duizend zzp’ers over naar een hoofdbaan als werknemer, bijna twee keer zo veel als een jaar eerder. De meesten kregen een flexibele arbeidsrelatie (47 duizend), de overigen een vaste (12 duizend). In hetzelfde kwartaal een jaar eerder waren deze aantallen lager (26 duizend en 6 duizend). Ook in het tweede kwartaal werden in 2025 nog aanzienlijk meer zzp’ers werknemer dan in 2024. Daarnaast waren er in de eerste helft van 2025 ook wat meer zzp’ers die helemaal stopten met werken (werkloos of niet meer op zoek naar en/of beschikbaar voor werk). In de tweede helft van 2025 nam het aantal zzp’ers die werknemer werden weer af en waren het er vrijwel evenveel als een jaar eerder.

Vooral minder nieuwe zzp’ers in tweede helft 2025
In het derde kwartaal van 2025 waren er 22 duizend mensen zzp’er geworden die een kwartaal eerder nog niet tot de beroepsbevolking behoorden. Hierbij gaat het bijvoorbeeld om herintreders of schoolverlaters die zzp’er worden. Dit aantal lag een jaar eerder met 32 duizend een stuk hoger. Ook in het vierde kwartaal lag dit aantal in 2024 hoger dan in 2025. Daarnaast zijn er in 2025 minder werknemers met een flexibele arbeidsrelatie die de overstap maakten naar zzp’er. In het vierde kwartaal is dit verschil tussen 2024 en 2025 het grootst, respectievelijk 22 duizend en 9 duizend.

Zzp’ers die kort werkzaam zijn het vaakst naar een andere arbeidspositie
Bij zzp’ers die dat 1 tot 5 jaar hadden gedaan, is het aantal overstappers naar werknemer of niet meer werken het meest gestegen. In 2024 wisselde nog 6 procent, in 2025 was dit 9 procent. De meesten stoppen helemaal als zzp’er, en sommigen zijn minder uren gaan werken als zzp’er waardoor dit niet meer hun hoofdbaan is. Zzp’ers die 0 tot 1 jaar werkzaam waren in hun baan maken weliswaar het vaakst de overstap naar een andere positie (13 procent in 2025) maar dat verschilt weinig van 2024. De daling van het aantal zzp’ers was ook het sterkst onder jongeren.

Snoop Dogg geeft over twee weken show in de Melkweg te Amsterdam

Snoop Dogg treedt op 26 februari op in de Melkweg. Het concert werd gisteravond door het poppodium aangekondigd.

De Amerikaan werd in de jaren '90 en '00 bekend met hits als Still Dre, The Next Episode en Drop it Like It's Hot.  

'Icoon'

Hij trad in 2023 nog op in de Ziggo Dome en in Ahoy. Die zalen zijn een stuk groter dan de Max, de ruimte in De Melkweg waar Snoop Dogg over twee weken dus te zien is. Er is plek voor 1250 toeschouwers. 14 jaar geleden trad Snoop Dogg ook al in deze zaal op.

In de aankondiging spreekt de Melkweg van 'één van de meest iconische figuren uit het vroege ’90s G-funk-tijdperk'. "Snoop is veel meer dan een wereldberoemde rapper; hij is uitgegroeid tot een popcultuur-icoon, met werk in televisie, film, sport en een muzikale carrière die hiphop ver overstijgt." Volgens de Melkweg is het een unieke kans om de rapper nu 'in een intieme setting' te ervaren.

Spelen

Snoop Dogg is op dit moment al in Europa vanwege de Olympische Winterspelen, waar hij door de Amerikaanse equipe is ingevlogen als fakkeldrager en 'erecoach'. In die rol zat hij gisteren bijvoorbeeld op de tribune voor de 1000 meter schaatsen bij de mannen.

Morgenochtend begint de kaartverkoop.

2 op de 5 jongvolwassenen ziet Android telefoon als 'Red Flag'

Met Valentijnsdag voor de deur blijkt dat gedeelde interesses en humor niet langer de enige bepalende factoren zijn voor een geslaagde date. Uit onderzoek van ThePhoneLab onder Nederlanders tussen 16 en 29 jaar komt een opvallende statistiek naar voren: 39% van de jongvolwassenen beschouwt een Android-telefoon als een serieuze ‘red flag’ bij een (potentiële) partner. Voor twee op de vijf singles is het merk van de smartphone daarmee een onverwachte dealbreaker in de zoektocht naar de liefde.

Dat technologie een rol speelt in partnerkeuze is volgens experts psychologisch goed te verklaren. Tom van Bommel, mede-oprichter van neuromarketing-onderzoeksbureau Unravel, wijst op het verschil tussen alledaagse producten en zichtbare statusobjecten.

“Voor de meeste soorten producten zijn mensen meestal niet zo afwijzend; het is zeldzaam dat je afknapt op iemand die de verkeerde hagelslag koopt,” aldus Van Bommel. “De grote uitzondering hierop zijn producten waarmee je gezien wordt, zoals auto's, kleding en ook je telefoon. Voor die specifieke producten geldt dat merken wel degelijk een extensie van iemands identiteit vormen. Mensen gebruiken het om te laten zien wie ze zijn en tot welke groep ze horen. Iemand met een andere telefoon als jijzelf valt dus eigenlijk 'buiten je groep’ - een afknapper dus.”

Jongvolwassenen extra vatbaar door groepsdrift
Volgens Van Bommel speelt die sociale dynamiek vooral sterk onder jongvolwassenen. De smartphone is continu zichtbaar: tijdens het scrollen op social media, het bellen of bij het afrekenen van een drankje op een eerste date. Het toestel wordt zo automatisch onderdeel van de eerste indruk.

“Juist bij jongvolwassenen is deze sociale drijfveer extra sterk, doordat mensen op die leeftijd een sterke groepsdrift hebben,” zegt Van Bommel. Daardoor worden symbolen van ‘erbij horen’, zoals merken en technologie, extra belangrijk in hoe jongeren elkaar beoordelen.

Boris Blijham, oprichter van ThePhoneLab, voegt toe: “De smartphone fungeert als een mentale shortcut: een signaal waarop aannames worden gebaseerd over voorkeuren en levensstijl. Net als kledingstijl en communicatiestijl wordt ook het type telefoon zo onderdeel van de eerste indruk.”

Online cultuur versterkt sociale waarde van technologie
Op platforms als TikTok en Instagram circuleren bovendien talloze memes en discussies over ‘iPhone versus Android’. Dit versterkt het beeld dat dit verschil niet alleen om technologie gaat, maar om identiteit, status en groepsgevoel. Zo zijn smartphonemerken uitgegroeid tot een cultureel symbool met zelfs invloed op romantische voorkeuren.

Volgens Blijham laat dit onderzoek zien hoe sterk technologie is verweven met identiteit en imago. “Een smartphone is allang geen puur functioneel product meer. Het is een lifestyle-item geworden dat iets zegt over wie je bent, waar je bij hoort en hoe je jezelf presenteert. Dat jongeren hier zelfs hun datingkeuzes op baseren, onderstreept hoe groot de sociale waarde van technologie inmiddels is.”

James Van Der Beek overleden (48)

Acteur James Van Der Beek, vooral bekend van zijn hoofdrol in de Amerikaanse tienerdramaserie Dawson’s Creek, is gisteren op 48-jarige leeftijd overleden nadat bij hem darmkanker was vastgesteld.

"Onze geliefde James David Van Der Beek is vanochtend vredig overleden", liet zijn familie weten in een verklaring die op zijn sociale media werd geplaatst. "Hij heeft zijn laatste dagen met moed, geloof en waardigheid doorgebracht."

Bij de ster werd in de tweede helft van 2023 de ziekte vastgesteld, maar hij maakte het nieuws pas in november 2024 bekend.

Van Der Beek was eind jaren negentig en in de jaren 2000 een van de bekendste gezichten op televisie. Hij speelde de rol van Dawson Leery naast Katie Holmes in de populaire tv-serie Dawson’s Creek, die liep van 1998 tot 2003.

Hij speelde ook in de coming-of-agefilm Varsity Blues uit 1999, en vertolkte een gefictionaliseerde versie van zichzelf in de cultserie Don’t Trust the B---- in Apartment 23. Daarnaast deed hij mee aan het 28e seizoen van de Amerikaanse versie van Dancing with the Stars. Op 22 september maakte Van Der Beek een verrassende virtuele verschijning tijdens een reünie-evenement van Dawson’s Creek voor het goede doel, nadat hij zich had moeten terugtrekken uit het live-evenement vanwege twee buikvirussen.

Tijdens de reünie lazen onder anderen Michelle Williams, Katie Holmes, Joshua Jackson en Busy Philipps live het script van de pilotaflevering uit 1998 voor. Zij werden daarbij vergezeld door Lin-Manuel Miranda, die inviel voor Van Der Beek.

James Van Der Beek laat een vrouw en zes kinderen na.

OM legt Louis Vuitton strafbeschikking op van 500.000 euro

Het Openbaar Ministerie (OM) heeft de Nederlandse tak van modehuis Louis Vuitton een strafbeschikking van 500.000 euro opgelegd voor overtredingen van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft). Louis Vuitton BV is als verdachte in beeld gekomen in een lopende witwaszaak van het Landelijk Parket. Het bedrijf heeft gedurende langere tijd onvoldoende gecontroleerd wie de klanten waren die meermalen grote bedragen cash kwamen uitgeven. Het OM doet de zaak af met een strafbeschikking om de schaarse zittingsruimte bij de rechtbank Rotterdam vrij te spelen.

De witwaszaak komt voort uit een zaak tegen een inmiddels veroordeelde onderwereldbankier die grote bedragen misdaadgeld in het criminele milieu ophaalde om dat wit te wassen. Volgens het OM gaf een 36-jarige vrouwelijke verdachte uit Lelystad dat geld vervolgens onder verschillende namen uit aan luxegoederen bij winkels zoals Louis Vuitton.

De verdenking is dat zij in de periode augustus 2021 tot en met februari 2023 in totaal ruim 2 miljoen euro aan misdaadgeld heeft uitgegeven. De tassen stuurde de vrouw in kartonnen verhuisdozen naar China, om ze daar weer te verkopen. Zo leek de opbrengst afkomstig uit legitieme handel. Dit staat bekend als ‘Daigou’ handel en is een manier om crimineel geld via luxegoederen te verplaatsen. Bewijs hiervoor komt onder meer uit vele chatberichten, kassabonnen en camerabeelden. In haar woning zijn de dozen gevonden die klaarstonden voor de reis naar China.

Hulp van toenmalig medewerker
Naast de vrouwelijke koper uit Lelystad, zijn nog twee andere verdachten in beeld gekomen in de witwaszaak. Een andere vrouw hielp de koper met haar aankopen en hield de administratie bij. Een derde verdachte is een mannelijke, toenmalig verkoopmedewerker van Louis Vuitton. Hij hielp de vrouw uit Lelystad volgens het OM met haar aankopen en tipte over nieuwe kostbare tassen die in voorraad waren. Ook zou hij haar hebben gewaarschuwd als ze per maand meer dan 10.000 euro dreigde te besteden via één van haar accounts.

Volgens de officier van justitie van het Landelijk Parket is dat geen toeval. Bedrijven waren tot 1 januari 2026 verplicht om ongebruikelijke transacties te melden wanneer sprake was van contante betalingen van €10.000 of meer om witwassen te voorkomen. Dat kon gaan om contante betalingen van in één keer € 10.000,- of meer, maar ook om contante betalingen binnen een korte tijd die samen hangen met elkaar en in totaal boven de €10.000,- uitkomen. Vanaf 1 januari 2026 is sprake van een verbod op het accepteren van contante betalingen van €3.000 of meer.

Know Your Customer
Op het prijskaartje van de designertassen staan al snel bedragen tussen de 2500 en 3000 euro. Dezelfde vrouwelijk verdachte uit Lelystad rekende in korte tijd onder verschillende namen af, maar is daar niet over bevraagd door Louis Vuitton. Daarmee heeft Louis Vuitton volgens het OM de Wwft overtreden en onvoldoende gedaan om het witwassen van crimineel geld door haar klanten te voorkomen. Het bedrijf heeft gedurende langere tijd onvoldoende gecontroleerd wie de klanten waren die meermalen grote bedragen cash kwamen uitgeven. Het ‘Know Your Customer’ principe is een wettelijke verplichting bedoeld om witwassen tegen te gaan.

Afdoening
De witwaszaak tegen de drie betrokken verdachten loopt nog. Een volgende zittingsdatum is nog niet bekend. De zaak tegen Louis Vuitton doet de officier van justitie buiten de rechter af, omdat het OM door de beperkte zittingscapaciteit bij de rechtbank Rotterdam keuzes moet maken om ruimte vrij te maken voor andere zaken.

Verstappen: F1 wordt soort Formule-E op steroïden - Formule 1 onwaardig

Max Verstappen haalt hard uit naar de nieuwe Formule 1-regels en twijfelt openlijk over zijn toekomst in de sport. Na zijn eerste meters in de nieuwe auto in Bahrein zegt de viervoudig wereldkampioen dat de sport een verkeerde richting kiest. Hij noemt de huidige auto's "Formule 1-onwaardig" en geeft aan dat zijn plezier in het rijden sterk is afgenomen.

Verstappen stoort zich vooral aan het extreme energiemanagement dat de coureurs nu moeten toepassen. Hij legt uit dat hij in sommige bochten expres veel langzamer moet rijden om energie terug te winnen. Volgens hem hoort dat niet bij Formule 1. Hij vergelijkt het met Formule E en zegt dat het nu voelt als "Formule E op steroïden". In zijn ogen moet Formule 1 juist gaan over zo hard mogelijk rijden, niet over sparen en rekenen in elke ronde.

De Nederlander benadrukt dat zijn kritiek niets te maken heeft met twijfels over zijn eigen niveau. Hij zegt dat hij overtuigd is van zijn kwaliteiten en dat hij zich altijd kan aanpassen aan een nieuwe auto. Toch vindt hij het simpelweg niet leuk om met deze generatie auto's te rijden. Hij verwacht dat zijn woorden niet overal goed zullen vallen, maar zegt dat dit hem weinig kan schelen, omdat hij de regels niet heeft bedacht.

Verstappen stelt dat hij geen grote drang meer voelt om koste wat kost in de Formule 1 te blijven. Hij wijst erop dat hij alles al heeft gewonnen wat er te winnen valt. Volgens hem zijn er genoeg andere vormen van autosport die hem aanspreken. Hij zegt dat de nieuwe regels er bepaald niet voor zorgen dat hij extra lang wil doorgaan. Voor Nederlandse fans die zich zorgen maken heeft hij een duidelijke boodschap: als hij stopt in de Formule 1, dan kan hij elders racen en "ook daar een feestje bouwen".

De aanloop naar dit seizoen stond in het teken van grote technische veranderingen. De Formule 1 spreekt zelf van de meest ingrijpende regelwijzigingen in haar geschiedenis. Toch vindt Verstappen dat de sport hiermee de fout in gaat. Hij herhaalt dat hij dit niet per se "hoeft te doen", hoe groot zijn passie voor racen ook is. Hij vindt het zonde dat de auto voor zijn gevoel "totaal niet meer leuk" is om in te rijden.

Een extra probleem is dat het nieuwe reglement voor meerdere jaren vastligt. Grote aanpassingen zijn dus niet snel te verwachten. Verstappen denkt dat er misschien kleine wijzigingen komen die de situatie iets kunnen verbeteren, maar hij vreest dat de kern van de huidige problemen blijft bestaan. Zijn teleurstelling lijkt daardoor niet van korte duur te zijn.

Verstappen testte zijn nieuwe auto eind januari al in Barcelona. Deze en volgende week rijdt hij opnieuw testdagen in Bahrein om zich klaar te maken voor het seizoen. Het nieuwe Formule 1-jaar begint op 8 maart met de Grand Prix van Australië in Melbourne. Terwijl de teams zich voorbereiden, hangt er rond de toekomst van de dominante coureur nu een sluier van twijfel, ingegeven door regels waar hij zich totaal niet in kan vinden.

Mensen laten vaker scheten dan werd gedacht

Amerikaanse onderzoekers hebben een nieuwe methode ontwikkeld om de frequentie van gasvorming bij mensen nauwkeurig te meten. De speciale sensor, die in gewoon ondergoed kan worden ingebouwd, moet het voor het eerst mogelijk maken om de natuurlijke gasvorming in het spijsverteringskanaal accuraat te meten.

Dit lost een probleem op dat gastro-intestinaal onderzoek al lange tijd bezighoudt. Tot nu toe was de kennis over de frequentie van winderigheid (het laten van scheten) voornamelijk gebaseerd op zelfgerapporteerde gegevens van deelnemers – een methode die nachtelijke of onopgemerkte gevallen onvoldoende in kaart bracht.

De nieuw ontwikkelde sensor meet de concentratie waterstof, een gas dat uitsluitend wordt geproduceerd door microbiële activiteit in de darmen. Dit maakt het mogelijk conclusies te trekken over het gedrag van darmbacteriën en hoe bepaalde voedingsmiddelen worden verwerkt.

In een eerste onderzoek met 19 gezonde volwassenen registreerden onderzoekers gemiddeld ongeveer 32 scheten per dag. Dit cijfer is aanzienlijk hoger dan eerdere schattingen, die uitgingen van ongeveer de helft daarvan.

Op de lange termijn is het de bedoeling dat de technologie onderdeel wordt van het geplande project "Human Flatus Atlas". Het doel is om nieuwe inzichten te verkrijgen in het verband tussen voeding, darmgezondheid en de activiteit van darmbacteriën.

Inzet ICE in Minnesota beëindigd, de Nationale Garde vertrekt uit aantal steden

De Amerikaanse overheid beëindigt de inzet van de immigratiedienst ICE (Immigration and Customs Enforcement) en de grensbewaking in de staat Minnesota, enkele weken na de dodelijke schietpartij waarbij twee burgers in Minneapolis om het leven kwamen.

De grensbeveiligingsadviseur van president Trump, Homan, heeft aangekondigd dat Trump akkoord is gegaan met zijn voorstel om de inzet van de Nationale Garde te beëindigen. Volgens Homan zullen de militairen volgende week worden teruggetrokken. De inzet had wekenlang tot massale protesten geleid.

Eerder meldde Duitse media dat de regering-Trump de inzet van de Nationale Garde in Chicago, Los Angeles en Portland had beëindigd. Er is nog geen officiële verklaring van het Witte Huis of het ministerie van Defensie. Alleen het Noordelijk Commando, dat verantwoordelijk is voor de inzet, verklaarde dat de troepen al sinds eind januari waren teruggetrokken. De troepen blijven echter wel gestationeerd in de hoofdstad Washington D.C.

Wat wordt er gezegd in discussies over grafsteenprijzen op online fora?

Op online fora wordt verrassend veel gesproken over grafsteenprijzen. Nabestaanden delen er hun ervaringen, stellen vragen en geven elkaar praktische tips. Wie zich oriënteert op een grafsteen of -monument merkt al snel dat prijzen sterk uiteenlopen. In discussies komt steeds naar voren dat veel mensen vooraf weinig inzicht hebben in de opbouw van de kosten. Daardoor kunnen verschillen tussen offertes verwarrend aanvoelen. In dit artikel lees je wat vaak terugkomt in forumgesprekken over dit onderwerp.

Prijsverschillen zorgen voor de meeste vragen

Een van de meest besproken punten is het grote prijsverschil tussen aanbieders. Forumgebruikers delen offertes die soms honderden tot duizenden euro’s uit elkaar liggen. Dat leidt tot vragen als: waarom is de ene grafsteen zoveel duurder dan de andere? Reacties wijzen meestal op factoren zoals steensoort, afwerking, formaat en personalisatie. Ook plaatsingskosten en fundering worden vaak genoemd als onderdelen die niet altijd standaard in de prijs zitten. Mensen adviseren elkaar om offertes goed te vergelijken en te letten op wat wel en niet inbegrepen is. Een lage basisprijs kan uiteindelijk hoger uitvallen als extra bewerkingen apart worden berekend.

Materiaalkeuze speelt grote rol

In discussies over grafmonumenten komt materiaalkeuze bijna altijd aan bod. Graniet, marmer en natuursteen worden door de experts van Eijgelaar het vaakst genoemd. Gebruikers delen ervaringen over duurzaamheid, onderhoud en uitstraling. Graniet wordt op fora regelmatig omschreven als prijs-kwaliteit technisch een veilige keuze, omdat het lang meegaat en relatief onderhoudsarm is. Sommige forumleden waarschuwen voor goedkopere steensoorten die sneller verweren of verkleuren. Anderen vinden juist dat uitstraling belangrijker is dan maximale levensduur. Het laat zien dat prijs niet los wordt gezien van emotionele waarde.

Belettering en personalisatie als kostenpost

Een ander terugkerend thema is de prijs van belettering en decoratie. Letters stralen, graveren, schilderen of opzetten: het zijn termen die vaak in discussies voorbijkomen. Veel mensen schrikken ervan hoeveel invloed dit heeft op de totaalprijs van een grafsteen. Ook extra’s zoals foto’s in keramiek, symbolen of glas-in-looddetails worden genoemd als kostenverhogend. Forumgebruikers adviseren, net als de specialisten van Eijgelaar, om vooraf duidelijke voorbeelden te vragen en alles zwart-op-wit te laten zetten. Zo voorkom je verrassingen achteraf.

Vergunningen en begraafplaatsregels

Opvallend vaak gaat het in gesprekken niet alleen over de steen zelf, maar ook over regels van begraafplaatsen. Afmetingen, dikte en plaatsing zijn niet overal hetzelfde toegestaan. Sommige mensen vertellen dat hun eerste ontwerp moest worden aangepast, wat extra kosten meebracht. Er wordt aangeraden om eerst de voorschriften van de begraafplaats op te vragen voordat je een definitieve keuze maakt. Dat voorkomt dubbele ontwerpkosten.

Ervaringen met specialisten

Op fora delen nabestaanden ook ervaringen met leveranciers. Deskundigheid en begeleiding worden daarbij belangrijker gevonden dan alleen de prijs. Bedrijven die rustig uitleg geven en meedenken in ontwerp en budget krijgen vaak positieve reacties. Eijgelaar wordt in meerdere discussies genoemd als expert op het gebied van grafstenen, vooral vanwege materiaalkennis en maatwerkopties. Zulke namen duiken meestal op wanneer mensen vragen om betrouwbare adressen.


F1 Pre-testing: Uitslag tweede testdag

Charles Leclerc heeft op de tweede testdag in Bahrein de toon gezet. De Ferrari-coureur sloot de dag bovenaan de tijdenlijst af, voor McLaren-coureur Lando Norris en Haas-coureur Ollie Bearman.

De Monegask was al in de warme ochtendsessie het snelst met een rondetijd van 1.34,273 en niemand wist daar later op de dag nog onder te duiken, toen het circuit in Sakhir langzaam afkoelde richting de avond.

Leclerc hield uiteindelijk iets meer dan een halve seconde marge op regerend wereldkampioen Norris, terwijl Bearman ongeveer een seconde moest toegeven. Het drietal werkte een volledige dag af en legde elk ruim meer dan honderd ronden af, ondanks een onderbreking in de ochtend voor de McLaren-coureur.

Bij Mercedes werd het programma verdeeld over beide rijders. Kimi Antonelli verloor in de ochtend veel tijd door een probleem met de power unit, waarna George Russell het stuur in de middag overnam en de dag als vierde afsloot.

Morgen staat de derde en laatste testdag van deze week op het programma. Max Verstappen begint in de ochtendsessie, waarna Isack Hadjar in de middag het stuur overneemt van de Nederlander.

Volgende week, op 18, 19 en 20 februari, wordt het testprogramma vervolgd op het Bahrain International Circuit.

 

  Coureur Team Tijd/Verschil Ronden
1. Charles Leclerc Scuderia Ferrari 1:34.273 139
2. Lando Norris McLaren +0.511 149
3. Oliver Bearman Haas +1.121 130
4. George Russell Mercedes +1.193 54
5. Isack Hadjar Red Bull Racing +2.288 87
6. Gabriel Bortoleto Audi +2.397 66
7. Pierre Gasly Alpine +2.450 97
8. Valtteri Bottas Cadillac +2.551 67
9. Alexander Albon Williams +2.956 62
10. Nico Hulkenberg Audi +2.993 47
11. Arvid Lindblad Racing Bulls +3.197 82
12. Carlos Sainz Williams +3.319 69
13. Liam Lawson Racing Bulls +3.744 50
14. Fernando Alonso Aston Martin +3.975 98
15. Sergio Perez Cadillac +4.380 42
16. Kimi Antonelli Mercedes geen tijd 3
17. Max Verstappen Red Bull Racing geen tijd 0
18. Lance Stroll Aston Martin geen tijd 0
19. Esteban Ocon Haas geen tijd 0
20. Franco Colapinto Alpine geen tijd 0
21. Lewis Hamilton Scuderia Ferrari geen tijd 0
22. Oscar Piastri McLaren geen tijd 0

OS: Karlsson oppermachtig naar olympisch goud op 10 kilometer langlaufen

Frida Karlsson heeft opnieuw olympisch goud veroverd op de 10 kilometer vrije stijl. De 26-jarige Zweedse was met individuele start ongenaakbaar en reed de concurrentie op grote achterstand. Vanaf de eerste kilometers dicteerde Karlsson het tempo en won ze met driekwart minuut op haar landgenote Ebba Andersson. Jessie Diggins werd op een paar seconde van Andersson derde.

Karlsson opende furieus en nam bij het eerste tussenpunt direct de leiding. Na 3,7 kilometer had ze al bijna zes seconden voorsprong op de naaste concurrentie. Die marge bleef maar groeien en één kilometer later had ze al een voorsprong van twintig seconden.

In de strijd om de overige medailles bleef het spannend. Andersson werkte een sterke race af en schoof geleidelijk op naar de tweede plaats. De Zweedse hield haar tempo constant en stelde het zilver veilig, zij het op ruime afstand van Karlsson. Diggins verzekerde zich van het brons na een solide slotfase, waarin ze meerdere concurrenten achter zich liet.

Karlsson bleek uiteindelijk ongenaakbaar. Met een voorsprong van ruim driekwart minuut onderstreepte ze haar dominantie en een nieuwe olympische titel.

OS: Conijn grijpt zilver na zinderende ontknoping op 5.000 meter, goud Lollobrigida

Merel Conijn heeft bij de Winterspelen in Milaan het zilver veroverd op de 5.000 meter. De 24-jarige Nederlandse reed 6.46,28 en kwam daarmee slechts 0,10 seconde tekort voor goud, dat naar Francesca Lollobrigida ging. Het brons was voor Ragne Wiklund, op slechts 0,07 seconde van Conijn. De Belgische Sandrine Tas viel net naast de medailles op 13 honderdsten van brons en drie tienden van goud.

Conijn reed haar race direct na de dweil en moest vol aan de bak tegen Sandrine Tas. De Nederlandse hield lang een minimale marge en plaatste in de slotronde een beslissende versnelling, waarmee ze Tas nipt achter zich liet. Vanaf het middenterrein zag Conijn dat Wiklund in de laatste ronde haar voorsprong verspeelde op de Nederlandse, en was Conijn met nog één rit te gaan zeker van een medaille.

Vervolgens zag Conijn hoe Lollobrigida, eerder deze Spelen al winnares van goud op de 3.000 meter, in de slotrit haar tijd aanviel. In een zinderende ontknoping dook de Italiaanse thuisfavoriet met het kleinst mogelijke verschil onder de tijd van de Nederlandse.

De andere Nederlandse, Marijke Groenewoud, eindigde als zevende in 6.58,33. Groenewoud hoorde pas woensdagmiddag dat ze mocht starten als vervanger van Bente Kerkhoff, die zich had afgemeld met een rugblessure. Voor Conijn betekende het zilver haar eerste olympische medaille en de vierde Nederlandse medaille van deze Winterspelen.

FOK's weerbericht met Stephan5: EXTRA - noodweer Zuid-Europa

Mogge!  

We gaan even wat dieper in op het ongelofelijke noodweer dat het zuiden van Europa opnieuw heeft getroffen. Een hele reeks van zeer actieve depressies trok voortdurend vanaf de Atlantische Oceaan naar over grote delen van het Middellandse Zeegebied. De drukverdeling zit al weken, al bijna 2 maanden volkomen op slot en de situatie is nu toch echt wel uniek te noemen.

Een zeer krachtige hogedrukblokkade met diverse kernen die afwisselend boven het centrale deel van Europa lagen en soms hardnekkig boven Scandinavie. Perfect voor winterweer bij ons zou je zeggen, maar de depressies lagen altijd in meer of mindere mate toch té dicht bij ons in de buurt om de kou echt te laten doorstromen. Alleen in het noordoosten hebben ze er wel wat van gemerkt.  

De cijfers bij ons zijn duidelijk: In Eelde is de winter duidelijk te koud met een afwijking tot nu toe van ruim 3,5 graad te koud. Kijken we dan eens even naar Westdorpe in Zeeland dan zien we juist een afwijking van 1,1 graad in de PLUS. Dat is voor een klein landje als de onze echt wel uniek te noemen.

Kijken we dan ook even naar het temperatuursverschil: In Zeeland is er in dit winterseizoen al 28x een temperatuur van boven de 10 graden gemeten, waarvan 13x in 2026. In het noordoosten zal dat voelen als de woestijn. Verder heeft Westdorpe slechts 1 ijsdag gehad met een temperatuur van -0,1 graad... jaja erg gul dus.   In het noorden zijn dat er al bijna 10. Het spreekt voor zich dat ook het aantal dagen met winterse neerslag/ongemakken nogal uiteen loopt.

Goed, vorige week had ik er al een artikel over geschreven, maar veel is er helaas nog niet veranderd voor de gebieden die zo getroffen zijn in Portugal, Spanje, deels Italie en het zuiden van Frankrijk, maar zeker ook Griekenland. Uiteindelijk kwam in de zuidelijke helft van Spanje zo'n 2500 mm naar beneden in 6 weken tijd. Bizar. 

De blokkades waren zo hardnekkig dat er voor de gebruikelijke straalstroom in onze omgeving absoluut geen doorkomen aan was. Gaat dit eindelijk veranderen? 

Eerst hadden we Nils nog even die gisteren en vandaag opnieuw voor veel ravage en overlast heeft gezorgd. De noordkust van Spanje en het zuiden van Frankrijk en Duitsland kregen nu de volle laag met windsnelheden die tot 200 km/u kwamen. Het openbare leven kwam grotendeels tot stilstand, en helaas is er ook een dodelijk slachtoffer gevallen. Verder zijn er ook veel gewonden in Spanje door omgevallen bomen en afgewaaide takken. 

De schade van de afgelopen maanden op het Iberisch Schiereiland lopen inmiddels richting de half miljard. Het aantal doden is voor zover bekend inmiddels opgelopen tot 15.

Komt er dan geen verbetering? Ik vrees dat het bij enige verlichting blijft. De komende dagen zien we wel wat stabilisatie omdat de actievere depressies nu iets noordelijker koersen en daardoor het Azorenhoog meer invloed krijgt. Ook vandaag zien we wel gebieden waar het wel wat stabieler is en aan de zuidoostkust van Spanje werd het zowaar alweer rond of iets boven de 20 graden. 

Aan het einde van de week lijkt de straalstroom zich opnieuw naar Zuid-Europa te gaan verplaatsen met mogelijk opnieuw actieve depressies die over de getroffen gebieden gaan trekken. Ik denk echter niet dat deze zo hardnekkig zal zijn als afgelopen tijd, want er lijkt wel iets meer beweging in de drukgebieden te gaan komen Europees gezien. 

Voorlopig lijkt het dit weekend en de eerste helft van volgende week wel even mooi en droog weer te worden aldaar. 

Tot ziens!  

Federale rechters VS laten nu ook zware criminelen vrij uit ICE-bewaring

Een federale rechter in de Amerikaanse staat Louisiana heeft begin februari vier illegalen vrijgelaten uit de bewaring van de immigratiedienst ICE. Het gaat om veroordeelden met zware strafbladen, met misdrijven als moord, kindermisbruik en andere gewelddadige feiten. De mannen hadden al jaren geleden een definitief uitzetbevel gekregen, maar zaten tot voor kort vast in een detentiecentrum.

Rechter John deGravelles, benoemd onder president Obama en actief bij de federale rechtbank in het Midden-District van Louisiana, bepaalde op 6 februari dat de vier uit ICE-hechtenis moesten worden ontslagen. Het Amerikaanse ministerie van Binnenlandse Veiligheid (DHS) bevestigde die beslissing. Over de precieze juridische onderbouwing van zijn oordeel is in het bericht niets bekendgemaakt.
 
Binnen DHS is met grote woede gereageerd. Assistent-minister Tricia McLaughlin noemde de vier "monsters" en sprak van een "onverantwoord roekeloze" beslissing. Volgens haar leidt de vrijlating tot meer verkrachtingen, moorden, mishandelingen en berovingen van Amerikaanse slachtoffers. Ze stelde dat president Trump en minister Noem nu de wet uitvoeren door mensen zonder verblijfsrecht op te pakken en uit te zetten. McLaughlin zei: "We passen de wet toe zoals die is geschreven. Als een immigratierechter vaststelt dat iemand geen recht heeft om in dit land te zijn, dan verwijderen we die persoon. Punt."

De vier criminelen in kwestie
De vier criminelen in kwestie

De vier vrijgelaten mannen hebben verschillende nationaliteiten en een reeks veroordelingen. De Ethiopiër Ibrahim Ali Mohammed is veroordeeld voor seksuele uitbuiting van een minderjarige. Een immigratierechter gaf hem op 5 september 2024 een definitief uitzetbevel. Volgens DHS werd hij eerder door de regering-Biden in de Verenigde Staten vrijgelaten, voordat hij opnieuw in detentie belandde.
 
De Cubaan Luis Gaston-Sanchez heeft veroordelingen voor doodslag, mishandeling, verzet tegen een agent, het verbergen van gestolen goederen en twee keer beroving. Voor hem ligt al sinds 24 september 2001 een uitzetbevel klaar. Landgenoot Ricardo Blanco Chomat is onder meer veroordeeld voor doodslag, ontvoering, zware mishandeling met vuurwapen, inbraak, beroving, diefstal en de verkoop van cocaïne. Zijn deportatiebevel dateert van 27 maart 2002. De vierde man, Francisco Rodriguez-Romero, kreeg op 30 mei 1995 al een uitzetbevel, na veroordelingen voor doodslag en een wapendelict.
 
De zaak speelt zich af tegen de achtergrond van een harde lijn van DHS tegenover strafrechtelijk veroordeelde migranten zonder papieren. In september 2025 maakte het ministerie een samenwerking met de staat Louisiana bekend om extra ICE-detentiecapaciteit toe te voegen in de beruchte Louisiana State Penitentiary, beter bekend als Angola Prison. Dit complex wordt ook wel "Louisiana Lockup" genoemd en vangt een deel van de door ICE opgepakte criminele vreemdelingen op. De vrijlating van deze vier mannen zet die aanpak onder druk en voedt de politieke strijd rond immigratie en openbare veiligheid in de Verenigde Staten.

 

Slavernijmuseum zoekt ontwerp van teams die een band hebben met slavernijverleden

Het Nationaal Slavernijmuseum komt op het Java-eiland in Amsterdam, maar hoe het museum en het park er precies uit gaan zien, ligt nog open. Vanaf vandaag kunnen architecten en ontwerpteams die een band met het slavernijverleden hebben en verschillende gemeenschappen goed kunnen vertegenwoordigen zich bij de gemeente melden met hun plannen. Het gaat om een gebouw van 9.000 vierkante meter en een park van 25.000 vierkante meter. Het ontwerp moet de geschiedenis van de slavernij weerspiegelen, passen bij de locatie én het museum neerzetten als een open plek waar mensen samenkomen.

De gemeente wil dat het museum een breed maatschappelijk karakter krijgt. In de beoordeling let de jury vooral op hoe het ontwerp ruimte geeft aan uiteenlopende perspectieven, zichtbare representatie en inclusie. De verwachting is dat er inzendingen komen uit Nederland en uit het buitenland. Er wordt gezocht naar een architect voor het gebouw en een landschapsarchitect voor het park. Daarnaast wil de gemeente samenwerken met mensen die veel weten over het Nederlandse slavernijverleden.

Op de website van de gemeente staat dat inzenders een persoonlijke band moeten hebben met het Nederlandse slavernijverleden en verschillende gemeenschappen goed moeten kunnen vertegenwoordigen. Ontwerpteams mogen hun team uitbreiden met mensen uit andere vakgebieden, zolang die inhoudelijk iets toevoegen aan de prijsvraag. Zo wil de gemeente voorkomen dat het ontwerp alleen vanuit een technisch of esthetisch oogpunt wordt gemaakt, zonder kennis van de geschiedenis en de betekenis ervan voor nabestaanden en betrokken gemeenschappen.

John Leerdam, directeur van de Stichting Nationaal Slavernijmuseum, benadrukt dat de jury breder kijkt dan alleen afkomst. Volgens hem telt de kwaliteit van het voorstel het zwaarst. "May the best one win", zegt hij. Afkomst en persoonlijke betrokkenheid spelen mee, maar zijn niet het enige. Ontwerpers moeten ook voldoen aan andere eisen, zoals ruimtelijke kwaliteit, bruikbaarheid en de manier waarop hun voorstel verhalen kan vertellen.

De stichting van Leerdam hield de afgelopen jaren veertig bijeenkomsten in Nederland, Suriname en het Caribisch gebied. Daar deelden mensen hun wensen, zorgen en ideeën over het toekomstige museum. Die inbreng gaat een rol spelen bij de beoordeling van de ontwerpen. De jury gebruikt die input als toets: sluit een ontwerp aan bij wat nabestaanden, betrokken gemeenschappen en bezoekers nodig hebben, of blijft het afstandelijk en abstract?

Een jury van elf leden maakt straks een eerste selectie uit alle inzendingen. Uit die voorselectie wordt uiteindelijk het winnende ontwerp gekozen. Daarna stelt de gemeente, in een later stadium, naast het ontwerpend team ook een uitvoerend team samen. Dat team richt zich op de technische uitwerking en de bouw van het museum. De gemeente wil graag dat ervaren bureaus samenwerken met jonge ontwerpers, zodat er ruimte is voor nieuwe ideeën én vakkennis.

Leerdam, die zelf in de jury zit, hoopt dat veel mensen hun plan insturen. Hij roept ook mensen op die wel een visie hebben, maar weinig technische kennis. Volgens hem kan er in teams worden samengewerkt en is het belangrijk dat het museum niet voelt alsof een kleine groep beslissers het heeft bedacht. Hij zegt dat het museum iets moet worden dat door een brede groep mensen wordt gedragen en niet een project dat alleen in handen ligt van een select gezelschap. Iedereen die zich betrokken voelt, moet zich dus vrij voelen om mee te doen.

Buitenlands sperma niet welkom in Nederland

Staatssecretaris Tielen wil paal en perk stellen aan het gebruik van buitenlands donorsperma door Nederlandse wensouders en klinieken. Ze maakt zich zorgen over de groei van grote verwantschapsnetwerken, waarbij donorkinderen soms tientallen of zelfs honderden halfbroers en -zussen blijken te hebben. Volgens Tielen ervaren sommige van deze kinderen dat als een zware belasting. Zij wil daarom strengere regels voor grensoverschrijdende donorconceptie en duidelijkere afspraken tussen alle betrokken partijen.

In Nederland geldt nu een limiet: sperma van één donor mag voor maximaal twaalf vrouwen worden gebruikt. In andere landen bestaan vaak alleen grenzen per land, niet wereldwijd. Spermabanken leveren bovendien zaad van dezelfde donor aan klinieken in meerdere landen, soms op verschillende continenten. Daardoor kan het totale aantal kinderen van één donor flink hoger uitvallen dan in elk land apart zichtbaar is. Dat zorgt voor zorgen over "massadonoren", de kans op extreem grote netwerken van verwanten en de psychische druk die dat voor donorkinderen kan geven.

Tielen wijst erop dat de vraag naar buitenlands donorsperma sterk is toegenomen door het tekort aan spermadonoren in Nederland. Tegelijk klinkt vanuit medische ethiek, recht en politiek steeds vaker de wens om deze praktijk strenger te regelen. Kinderen die via donorconceptie zijn verwekt, hebben vaak moeite om contact te leggen met hun donor, zeker als die in het buitenland woont en onder een andere wet valt. Volgens Tielen schuurt dat met het belang van het kind en het recht op duidelijkheid over de eigen afkomst.

De staatssecretaris onderzoekt nu hoe zij het gebruik van buitenlands donorsperma kan begrenzen. De belangrijkste route loopt via het wetsvoorstel zeggenschap lichaamsmateriaal (Wzl), dat al bij de Tweede Kamer ligt. Haar plan is om invoer en uitvoer van donorsperma in principe te verbieden, tenzij er harde, controleerbare afspraken zijn dat één donor wereldwijd slechts voor een beperkt aantal gezinnen wordt gebruikt. Zo wil zij voorkomen dat donoren via omwegen toch in veel meer landen kinderen krijgen.

Naast nationale regels zoekt Tielen steun in Europa. Zij pleit in Europees verband voor één duidelijke bovengrens voor het aantal gezinnen per donor. Door recente misstanden, waarbij donoren veel meer kinderen bleken te hebben dan was afgesproken, groeit volgens haar de steun voor Europese afspraken. Met gezamenlijke regels moet het moeilijker worden om nationale limieten te omzeilen door sperma over de grens te laten reizen.

Tielen benadrukt tegelijk dat wetgeving alleen niet alles oplost en vaak lang op zich laat wachten. Op korte termijn rekent zij meer op zelfregulering en duidelijke afspraken tussen wensouders, klinieken, spermabanken en artsen. Het ministerie gaat daarom binnenkort in gesprek met alle betrokken partijen. Het doel is om samen nieuwe normen af te spreken voor verantwoord gebruik van buitenlands donorsperma en beter te bewaken dat het belang van het (toekomstige) donorkind centraal staat.

Afbeelding: Grok AI / FOK.nl
Afbeelding: Grok AI / FOK.nl

Fout in algoritmegebruik onderschat recidiverisico criminelen

De reclassering gaat op een verkeerde manier om met algoritmes die het risico op terugval bij verdachten en veroordeelden moeten inschatten. Dat concludeert de Inspectie Justitie en Veiligheid na onderzoek. De belangrijkste systemen bevatten fouten en zitten zo in elkaar dat ze schade kunnen veroorzaken voor de samenleving, maar ook voor individuele verdachten en veroordeelden. De inspectie ziet grote risico’s en eist dat de reclassering snel ingrijpt.

Centraal staat het algoritme OXREC, dat standaard wordt gebruikt bij adviezen aan het Openbaar Ministerie en rechters en ongeveer 44.000 keer per jaar wordt ingezet. In de software zijn sinds de start in 2018 formules door elkaar gehaald. Berekeningen die bedoeld waren voor gevangenen zijn toegepast op verdachten en andersom. Ook zijn verkeerde getallen ingevoerd. Daardoor schat het systeem in veel gevallen het risico op herhaling van strafbare feiten te laag in, vooral bij drugsgebruikers en mensen met ernstige psychische problemen, zoals een psychose. Volgens de inspectie is bij ongeveer een kwart van de adviezen het recidiverisico verkeerd beoordeeld.

De inspectie heeft niet onderzocht in hoeverre rechters en reclasseringsmedewerkers deze foute adviezen daadwerkelijk hebben gevolgd, en wat dat concreet heeft betekend voor de veiligheid van de maatschappij en voor de betrokken personen. Wel is duidelijk dat de basis van het systeem wankel is. De gegevens waarop OXREC is gebouwd zijn oud en horen eigenlijk bij een andere groep mensen dan waarop de reclassering het nu toepast. Bovendien voldoet het algoritme niet aan de privacywetgeving.

Daar komt bij dat OXREC variabelen gebruikt die kunnen leiden tot discriminatie, zoals de score van iemands buurt en de hoogte van het inkomen. Het College voor de Rechten van de Mens heeft eerder al gezegd dat zulke kenmerken in principe taboe zijn in algoritmes, tenzij heel goed wordt uitgelegd waarom ze nodig zijn en er extra waarborgen zijn. De reclassering heeft die onderbouwing en bescherming niet geregeld, stelt de inspectie.

De inspectie ziet ook een cultuurprobleem. Medewerkers lijken de uitkomsten van het algoritme te snel te volgen, terwijl ze minder vertrouwen op hun eigen professionele oordeel. Hun is verteld dat hun eigen inschatting niet beter zou zijn dan "het opgooien van een muntje". Daarmee wordt de betrouwbaarheid van het systeem sterk overdreven en verschuift de verantwoordelijkheid van mens naar machine, terwijl de basis van dat systeem aantoonbaar fouten bevat.

Volgens de Inspectie JenV heeft de reclassering de sturing en controle op het gebruik en onderhoud van algoritmes niet op orde. Er is geen stevige structuur voor beheer, testen en bijwerken. Daardoor zijn de genoemde fouten jarenlang blijven zitten zonder dat iemand ingreep. Het gaat dan niet alleen om technische fouten, maar ook om juridische en ethische tekortkomingen, zoals verouderde data en gebrekkige privacy-toetsing.

De inspectie adviseert dat de reclassering de problemen met OXREC zo snel mogelijk oplost, of het systeem anders tijdelijk helemaal uitzet. Verder moet er een duidelijke structuur komen voor hoe algoritmes worden ontwikkeld, gebruikt en onderhouden. De reclassering moet de modellen trainen met recente gegevens, nagaan of de uitkomsten op de juiste manier worden ingezet en zorgen dat alles voldoet aan wet- en regelgeving, met name rond privacy. De Inspectie JenV wil elke zes maanden een voortgangsrapport. De reclassering heeft al laten weten dat zij OXREC voorlopig niet meer zal gebruiken.

Ter illustratie (afbeelding: Grok AI / FOK.nl)
Ter illustratie (afbeelding: Grok AI / FOK.nl)

IOC schorst Oekraïense skeletonner om politieke uitingen

De Oekraïense skeletonner Vladyslav Heraskevytsj mag niet meedoen aan de Olympische Spelen in Cortina. Het Internationaal Olympisch Comité (IOC) heeft hem gediskwalificeerd omdat hij een helm draagt met portretten van Oekraïense sporters die zijn omgekomen in de oorlog met Rusland. De skeletonner gebruikte die helm al dagenlang tijdens trainingen en wilde die ook in de wedstrijd blijven dragen, ondanks waarschuwingen.

Volgens de regels van het IOC zijn politieke, religieuze en raciale uitingen tijdens de Spelen verboden. De organisatie ziet de afbeeldingen op de helm als een politieke boodschap. IOC-voorzitter Kirsty Coventry sprak donderdagochtend nog persoonlijk met Heraskevytsj in de hoop hem te overtuigen een andere helm te gebruiken. Hij weigerde dat, waarop het IOC besloot hem uit te sluiten van deelname.

In een verklaring zegt het IOC dat het juist graag had gewild dat Heraskevytsj kon starten. De organisatie meldt dat er meerdere gesprekken zijn geweest om een alternatief eerbetoon te vinden voor de omgekomen sporters na de Russische invasie in Oekraïne. "Hij wilde echter niet meewerken aan een compromis", aldus het IOC. Daarmee doelt de organisatie op pogingen om de herinnering aan de slachtoffers op een andere manier vorm te geven.

Een van de voorstellen van het IOC was dat Heraskevytsj zou afdalen met een rouwband, maar dat wees hij af. Coventry benadrukte dat de inhoud van zijn boodschap niet ter discussie stond. "Niemand is het oneens met de boodschap. Het is een krachtige boodschap, een boodschap van herinnering. We hebben er de afgelopen dagen alles aan gedaan om tot een oplossing te komen. Daar zijn we helaas niet in geslaagd. Ik wilde hem graag zien racen in Cortina. Met spijt in ons hart hebben we dit besluit genomen", zei de zichtbaar geëmotioneerde voorzitster.

Heraskevytsj reageerde fel op het besluit. "De sporters zijn gedood, maar hun stem is zo luid dat het IOC bang voor hen is", zei hij. Volgens hem sluit de beslissing van het IOC aan bij "het Russische narratief". Hij stelt dat de sportkoepel de herinnering aan de omgekomen sporters probeert weg te drukken. "Ook al wil het IOC de herinnering aan de sporters tenietdoen, ik zal ze niet in de steek laten", verklaarde de skeletonner, die vorig jaar nog vierde werd op de wereldkampioenschappen.

Het kamp van Heraskevytsj legt zich niet neer bij de straf. Zijn team heeft aangekondigd in beroep te gaan bij het internationale sporttribunaal CAS. Wanneer dat beroep wordt behandeld en of dat nog gevolgen kan hebben voor zijn deelname in Cortina, is nog niet duidelijk. De zaak legt intussen opnieuw de spanning bloot tussen de roep om vrije expressie van sporters en de strikte neutraliteitsregels die het IOC tijdens de Spelen hanteert.

Toto Wolff vreest late FIA-ingreep vanwege 'Mercedes-motortruc'

Toto Wolff maakt zich zorgen dat de FIA vlak voor het nieuwe Formule 1-seizoen het motorreglement verandert. Mercedes zou in de nieuwe motor een slimme oplossing gebruiken rond de compressieverhouding, waardoor de motor iets meer vermogen levert dan concurrenten hadden verwacht. In de paddock gaat het al weken over deze truc, die volgens Wolff veel groter wordt gemaakt dan nodig is.

De teambaas zegt dat Mercedes via materialen die uitzetten bij warmte het nadeel van de lagere, voorgeschreven compressieverhouding beperkt. Daardoor zou de motor bij bedrijfstemperatuur iets sterker zijn, terwijl hij bij kamertemperatuur gewoon binnen de regels valt. Volgens Wolff levert dat "2, hooguit 3 pk" extra op. Hij zegt dat Mercedes de FIA steeds heeft geïnformeerd en dat de bond hun aanpak keer op keer goedkeurde.

Toch hoort Wolff nu dat andere fabrikanten met een zogeheten super majority een laat ingrijpen willen afdwingen. Hij vreest dat Mercedes dan "de klos" is en dat ook klantenteams McLaren, Williams en Alpine daar last van krijgen. Wolff wijst op de lange ontwikkelingstijd van de motor en zegt dat het lastig is om zo kort voor de start nog aanpassingen te doen zonder schade aan de prestaties.

Voor Wolff gaat het ook om het signaal dat zo’n late regelwijziging afgeeft, al zegt hij dat Mercedes een besluit zal accepteren en niet naar de rechter stapt. Tegelijkertijd richt hij de schijnwerpers op Red Bull. Volgens hem kan hun motor op de rechte stukken veel meer energie inzetten en ligt Red Bull daar ongeveer een seconde per ronde voor. Daarmee verschuift het gesprek in Bahrein van alleen de Mercedes-motor naar een bredere machtsstrijd, nog voordat er in 2026 is geracet.

FOK's weerbericht met Stephan5: Van alles wat

Welkom!  

Grijsheid is de laatste dagen de toon en op veel plekken is er inmiddels ook wel regen van betekenis gevallen. Op veel plaatsen is er sinds dinsdagmiddag zo'n 15 tot 20 mm gevallen en vandaag komt er in delen van het land nog wel wat bij. In de westelijke helft van het land valt het de komende dagen wel mee met de regen, maar stralend zonnig zal het ook daar niet worden, maar de kans op enkele opklaringen is daar wel iets groter dan in het binnenland. 

Het is vandaag nog zacht met maxima tussen de 6 en 9 graden, maar de wind draait in het noorden naar het noordoosten toe en vanavond stroomt daar dan de koudere lucht het land binnen. Verder valt er daar en in het oosten nog steeds af en toe neerslag, en deze kan in de loop van de avond overgaan in (natte) sneeuw. De hoeveelheden lijken echter niet zo heel groot te zijn, maar lokaal kan het best wel wat wittig worden. 

Ook morgen zien we dit weerbeeld. Overwegend droog in de westelijke helft, terwijl er in het binnenland af en toe wat lichte regen of natte sneeuw valt. Met 1 tot 6 graden is het duidelijk frisser geworden. De matige tot vrij krachtige noordoostelijke wind maakt het wederom onaangenaam in het noordoosten. 

Tot later!  

IOC dwingt Bavaria carnavalscampagne offline om 'Olympische' vijf biertjes

Bavaria uit Lieshout staat rond carnaval normaal graag in de spotlights, maar dit jaar loopt het anders. De brouwer pakte uit met de campagne "Team Carnaval, ga voor goud", een duidelijke knipoog naar de Olympische Winterspelen in Milaan. In de bijbehorende commercial vierde een groep feestvierders carnaval, met centraal vijf glazen bier die naast elkaar op de bar stonden. Precies dat beeld valt nu verkeerd bij het Internationaal Olympisch Comité (IOC).

Op last van het IOC heeft Bavaria de hele campagnewoensdagavond tijdelijk offline gehaald. De video, die in Lieshout was opgenomen, is op geen enkel sociaal kanaal van de brouwer meer terug te vinden. Volgens een woordvoerder van het reclamebureau achter de commercial stoort het IOC zich vooral aan de scène met vijf biertjes op de bar. Die zouden volgens het comité te veel lijken op de vijf Olympische ringen. Het IOC stuurde een officiële sommatie en eiste aanpassing.

De makers van de campagne zeggen dat ze niet hadden verwacht dat het filmpje problemen zou opleveren. De woordvoerder legt uit dat de campagne bedoeld is als luchtige carnavalsgrap, waarbij carnaval wordt neergezet als een soort topsport. De boodschap: niet alleen op de Olympische Spelen leveren mensen een topprestatie, maar ook in carnavalssteden als Lampegat, Oeteldonk en Kruikenstad. Met de slogan "Team Carnaval, ga samen voor goud" wilde Bavaria die vergelijking uitvergroten.

Bij de actie hoorden ook prijzen, zoals 111 unieke gouden medailles en 11 speciale Team Carnaval-ijshockeyshirts. De commercial moest die actie kracht bijzetten en mensen in carnavalsstemming brengen. In plaats daarvan zorgt de video nu voor gedoe met sportbobo’s in Zwitserland. Waarom het IOC juist nu ingrijpt, terwijl de video al een tijd online stond, is onduidelijk. De woordvoerder zegt daar geen uitleg over te hebben en verwijst die vraag terug naar het IOC.

Wel is duidelijk dat de timing voor Bavaria onhandig is. Carnaval staat voor de deur en juist in deze weken wil de brouwer zichtbaar zijn. Toch heeft het bedrijf weinig keuze als het IOC aan de bel trekt, omdat het comité streng waakt over zijn symbolen en merkrechten. Om verdere problemen te voorkomen, heeft Bavaria de campagne direct stilgelegd.

De brouwer zit ondertussen niet stil. Volgens de woordvoerder werkt Bavaria aan een aangepaste versie van de campagne, zonder beelden die aan de Olympische ringen kunnen doen denken. Het doel is om die nieuwe variant nog voor de start van carnaval online te krijgen, zodat "Team Carnaval" toch nog op tijd het feest in kan. Hoe de aangepaste commercial er precies uit gaat zien, is nog niet bekend.

IOC maakt bezwaar, want je mag niet vijf biertjes zo neerzetten
IOC maakt bezwaar, want je mag niet vijf biertjes zo neerzetten

Naam van transseksueel die kinderen dood schoot in Canada vrijgegeven

De Canadese politie heeft de identiteit beverstigd van de persoon die In het Canadese dorp Tumbler Ridge, zo’n 1.100 kilometer ten noordoosten van Vancouver, acht mensen dood schoot, onder wie zes kinderen. De dader is geïdentificeerd als Jesse Van Rootselaar, een transseksuele 18-jarige man die al jaren kampte met psychische problemen en bekend was bij de politie. Na de schietpartij maakte hij een einde aan zijn eigen leven. Het gaat om een van de dodelijkste schietpartijen uit de Canadese geschiedenis en het kleine mijnwerkersdorp is zwaar geraakt.

Volgens de Koninklijke Canadese Ruiterpolitie begon het bloedbad dinsdag in het huis van de familie. Daar schoot Van Rootselaar zijn 39-jarige moeder en 11-jarige stiefbroertje dood. Daarna ging hij naar Tumbler Ridge Secondary School, waar hij ogenschijnlijk willekeurig het vuur opende. In de school kwamen vijf mensen om: drie meisjes van 12, een jongen van 12, een jongen van 13 en een 39-jarige lerares. Eerder spraken autoriteiten van zes doden op school, maar dat is later gecorrigeerd: een zwaargewonde vrouw was ten onrechte als overleden meegeteld.

Politieagenten waren binnen twee minuten na de eerste meldingen bij de school. Van Rootselaar schoot ook in hun richting, waarna agenten het gebouw binnen gingen. Daar troffen ze hem dood aan met een zelf toegebrachte schotwond, gekleed in een jurk en met een pruik op. Op de plek van de schietpartij vonden ze een geweer en een aangepast pistool. Van Rootselaar had zelf geen geregistreerde vuurwapens op zijn naam. De politie onderzoekt hoe hij toch aan deze wapens is gekomen en of er fouten zijn gemaakt bij eerdere beslissingen rond wapens in het gezin.

Van Rootselaar is een jongen die zes jaar geleden met zijn transitie begon. Hij stopte vier jaar geleden met school op Tumbler Ridge Secondary, maar het is niet duidelijk waarom. Er zijn tot nu toe geen aanwijzingen dat hij slachtoffer was van pesten en er is geen afscheidsbrief gevonden die zijn motief verklaart. Onderzoeksleider Dwayne McDonald zegt dat er geen tekenen zijn dat hij gericht op specifieke personen schoot en dat hij alleen handelde. "We hebben nog geen idee wat het motief is," zei hij. "We onderzoeken dat heel intensief, maar het is te vroeg om conclusies te trekken."

Uit politiedocumenten blijkt dat agenten de laatste jaren meerdere keren bij het gezin over de vloer kwamen vanwege zorgen om de geestelijke gezondheid van Van Rootselaar. Enkele jaren geleden zijn er wapens uit het huis gehaald en is hij op basis van de Canadese Mental Health Act naar ziekenhuizen gebracht voor beoordeling. De in beslag genomen wapens gingen later terug naar de rechtmatige eigenaar, nadat die daar om had verzocht.

Jesse van Rootselaar, die zich Jesse Strang noemde
Jesse van Rootselaar, die zich Jesse Strang noemde naar de achternaam van zijn moeder. Hij schoot vooral kinderen dood

Coalitieplan voor hogere kiesdrempel strandt in Tweede Kamer

Een plan van de minderheidscoalitie om een hogere kiesdrempel te laten onderzoeken, is in de Tweede Kamer gestrand. Een meerderheid van de Kamer wees het voorstel van D66, VVD en CDA af. Het idee maakte deel uit van het coalitieakkoord, in het hoofdstuk "Een sterke democratie". Het onderzoek moest bekijken of partijen pas in de Tweede Kamer zouden komen als zij meer dan één zetel halen.

Alle dertien oppositiepartijen stemden tegen het voorstel. Samen hebben zij 84 van de 150 zetels, tegenover 66 zetels voor de coalitiepartijen. Daardoor kon de oppositie het plan blokkeren. De stemming laat zien dat de coalitie kwetsbaar is: als de volledige oppositie samen optrekt, kan zij plannen van het minderheidskabinet eenvoudig wegstemmen.

Op dit moment is de kiesdrempel gelijk aan de kiesdeler: het aantal stemmen dat nodig is voor één Kamerzetel. Dat is ongeveer 0,67 procent van alle uitgebrachte stemmen. De drie coalitiepartijen wilden laten onderzoeken of een hogere drempel verstandig is, zodat alleen partijen met meerdere zetels in de Kamer zouden komen.

Oppositiepartijen onder aanvoering van de ChristenUnie hadden daar geen enkel vertrouwen in. Zij dienden al een motie in om het onderzoek tegen te houden, nog voordat het kabinet met een concreet plan kwam. Met de brede steun voor die motie was het voorstel kansloos.

De tegenstanders noemen een nieuw onderzoek zonde van het geld. Zij verwijzen naar de staatscommissie-Remkes, die in 2018 keek naar mogelijke veranderingen in het Nederlandse parlementaire stelsel. Die commissie concludeerde toen al dat een hogere kiesdrempel niet past bij de manier waarop de Nederlandse representatieve democratie is ingericht.

Het idee van een hogere kiesdrempel speelt al langer. In 2024 stelde de VVD voor om een drempel van 2 procent in te voeren, wat neerkomt op ongeveer drie zetels. Ook dat plan haalde het niet, omdat er in de Kamer weinig steun voor was. De nieuwe stemming bevestigt dat er voor het verhogen van de kiesdrempel nog steeds geen meerderheid is.

Random Pics van de Dag #1818

Elke dag (nou ja, zoveel mogelijk) een dosis plaatjes en memes. Random.

Grappig, mooi, bizar, interessant of compleet WTF?!?! Alles kun je hier tegenkomen.
 
En weet je een onderschrift bij een bepaalde foto? Zet het in de comments (die staan op de laatste pagina!)
 
Doen plaatjes het niet? Schakel dan je adblocker uit. Liever toch bannervrij FOK!ken? Neem een premium account en steun FOK!

Laatste reviews en specials
special
Random Pics van de Dag #1843
special
Random Pics van de Dag #1842
special
Random Pics van de Dag #1841
review
Scott Pilgrim EX
special
Random Pics van de Dag #1840
special
Random Pics van de Dag #1839
©FOK.nl e.a.