Vandaag was de vierde dag van Olympische Spelen in Milaan en Cortina d'Ampezzo. FOK! geeft je iedere avond een overzicht van de prestaties van de Nederlanders, de meest opvallende sportmomenten en de uitslagen van finales.

Nederland had vandaag één kans op een medaille, de gemengde aflossing bij het shorttrack. In de halve finale ging Xandra Velzeboer echter onderuit en daarmee de mogelijkheid, en zelfs een reële kans op goud, weg. Individueel plaatste Velzeboer zich, net als Michelle Velzeboer en Selma Poutsma, wel voor de kwartfinales op de 500 meter. Op de 1.000 meter voor de mannen gingen Jens van het Wout en Teun Boer ook verder naar de kwartfinales.

Verder was er vandaag een grote verrassing bij het alpineskien op de teamcombinatie voor de dames. Nadat Breezy Johnson, kersvers olympisch kampioen, ervoor zorgde dat De VS na de afdaling aan de leiding ging was het aan Mikaela Shiffrin, die dit seizoen alle wereldbekers op de slalom had gewonnen, om het karwei af te maken. Shiffrin werd echter pas 15e waardoor ze zelfs naast het podium eindigden. het goud ging naar de Oostenrijkers Ariana Rädler en Katharina Hube.

Uitslagen:

Medaillespiegel:

De 108e editie van de 4Daagse is definitief uitverkocht. Toen op maandag 9 februari om 10.00 uur de tweede inschrijfperiode opende, liep de verkoop van startbewijzen door een technische storing bij ticketingpartner Atleta niet soepel. Desondanks waren de resterende circa 2.400 startbewijzen binnen een uur vergeven, waarmee het totaal opnieuw uitkomt op het maximale aantal van 47.000 deelnemers.

Ook een aantal FOK!kers wisten een startbewijs te bemachtigen. Snodesnuiter, LXIV, spleeh, pigzwart, gers, Caland, Bzzzzp, jigggy en qltel (vergezeld door zijn sportieve moeder (92)) zullen van 21 juli tot en met 24 juli feestend door de omgeving van Nijmegen gaan. Kijk mee op LIF hoe ze zich voorbereiden op het grootste en bekendste wandelevenement. Wandelaars die meedoen aan de 4Daagse, leveren een echte topprestatie. De één doet het om zichzelf uit te dagen, de ander loopt voor een goed doel of een andere bijzondere reden.

De Nijmeegse Vierdaagse is het grootste meerdaagse wandelevenement van de wereld waaraan jaarlijks 42.000 wandelaars deelnemen. Vanuit de hele wereld komen zij naar Nijmegen om vier dagen te wandelen in Nijmegen en de prachtige, bosrijke omgeving. Deelnemers leggen vier dagen achter elkaar afstanden van 30, 40 of 50 kilometer af. Wie de tocht met succes volbrengt, wordt beloond met het felbegeerde Vierdaagsekruis, een door de Nederlandse Koning erkende onderscheiding.

Grote belangstelling
De inschrijving voor de 4Daagse 2026 begon eind januari met een voorrangsperiode voor jongeren geboren in de kalenderjaren 2008-2014 en voor deelnemers die de mars in de afgelopen tien jaar succesvol hebben volbracht. Al snel bleek de belangstelling ongekend groot. Tijdens de eerste inschrijfperiode nam het aantal beschikbare tickets sneller af dan vorig jaar. Met de opening van de tweede inschrijfperiode waren ook de laatste startbewijzen binnen een uur vergeven.

Dag 2 van de 4Daagse 2025 (@qltel)

Sony dropt weer een State of Play en de hype-trein draait alvast warm, want dit is natuurlijk hét moment voor “big reveals” die achteraf vooral CGI-teasers blijken te zijn.

Verwacht een mix van indie-knuffelprojecten, een paar Japanse RPG’s waar niemand buiten Reddit om geeft en één echte klapper die alles moet dragen. GTA-achtige verrassingen? Natuurlijk niet, maar fans gaan alsnog elk frame analyseren alsof er een geheime Bloodborne 2 in verstopt zit. Kortom: verwachtingen sky-high, realiteit waarschijnlijk “best aardig, maar meh”.

Wardogs probeert zich te positioneren als de nieuwe grote militairy sandbox shooter, maar het voelt vooral als een game met een CV dat groter is dan zijn daadwerkelijke spierballen. Drie teams, honderd spelers, gigantische maps, destructie, economie en logistiek; het staat allemaal op het wensenlijstje van elke shooterfan die ooit Battlefield, Arma en Tarkov heeft aangeraakt.

In de praktijk moet nog blijken of dit niet gewoon eindigt als een chaos van tanks, helikopters en squads die elkaar per ongeluk uitroeien. Het persistent geldsysteem klinkt interessant, maar ruikt ook naar grind en balansproblemen. De ambitie is bewonderenswaardig, maar ook licht alarmerend voor een relatief kleine studio. Als het werkt kan dit een cultfavoriet worden. Als het niet werkt wordt het een mooie Steam Early Access voetnoot.

De Duitse rodelaarster Julia Taubitz heeft bij de Olympische Spelen haar eerste olympische titel veroverd. De 29-jarige won in Cortina de vrouwenwedstrijd na vier sterke runs en bleef ruim voor Elina Bota uit Letland en de Amerikaanse Ashley Farquharson.

Taubitz legde de basis al op maandag met een baanrecord in de tweede run. In de derde run, waarin ze als eerste van start ging, was ze opnieuw de snelste en profiteerde ze van fouten bij concurrenten. Met een voorsprong van zeven tienden begon ze aan de beslissende vierde run, waarin ze opnieuw de beste tijd noteerde en haar marge verder uitbouwde.

Zo nam Taubitz wraak voor de Olympische Spelen van Peking in 2022. De Duitse ging toen na de eerste run aan de leiding met een baanrecord, maar crashte in de tweede run en zag haar medaillekansen in één klap verdwijnen. Uiteindelijk werd ze toen zevende.

Bota schreef met de tweede plaats geschiedenis. Ze is als eerste medaillewinnares ooit voor het Letse rodelen.

Skiesters Ariane Rädler en Katharina Huber hebben in Cortina d’Ampezzo olympisch goud veroverd op de combinatie voor teams. Het Oostenrijkse duo was na de afdaling en slalom met een marge van slechts vijfhonderdste van een seconde sneller dan de Duitse combinatie Kira Weidle-Winkelmann en Emma Aicher. Het brons ging naar de Amerikaanse skiesters Jacqueline Wiles en Paula Moltzan, op 0,25 seconde.

In de afdaling hielden de verschillen elkaar dicht bij elkaar. Weidle-Winkelmann zette met de zesde tijd een solide basis voor Duitsland, terwijl de Oostenrijkse vrouwen hun schade beperkten en in het spoor bleven van de snelsten. De beslissing viel, zoals verwacht, op de afsluitende slalom.

Daarin ontpopte Aicher zich tot de uitblinker. De Duitse reed de snelste slalomrun van het veld en bracht haar land nog tot op een haar na bij het goud. Rädler en Huber hielden echter stand met een foutloze en stabiele slalom, genoeg om de minimale voorsprong vast te houden.

De Amerikaanse topfavorieten Breezy Johnson en Mikaela Shiffrin kwamen niet in de medaillestrijd. Johnson was de snelste in de afdaling, maar een tegenvallende slalom van Shiffrin deed het duo terugvallen naar de vierde plaats. Daarmee bleef het goud verrassend in Oostenrijkse handen.

De Nederlandse shorttrackers zijn bij de Olympische Spelen op de gemengde aflossing al in de halve finales uitgeschakeld. Oranje leek mee te doen om een finaleplaats, maar zag die ambitie in rook opgaan toen Xandra Velzeboer zonder toedoen van een tegenstander onderuit gleed en de aansluiting verloor.

Na een matige wissel halverwege de halve finale zakte Nederland terug naar de derde plek. Michelle Velzeboer en daarna Xandra Velzeboer moesten vol risico rijden om China nog te passeren, maar juist in die fase ging het mis. Italië reed ver vooruit naar winst in de serie, China werd tweede; alleen die twee landen plaatsten zich voor de finale.

In de B-finale schaatste Nederland de frustratie van zich af. Met groot verschil werd Zuid-Korea geklopt en in dat hoge tempo werd zelfs het olympisch record aangescherpt. De zege leverde Oranje uiteindelijk de vijfde plaats op.

Het goud ging in eigen huis naar Italië, met onder anderen Arianna Fontana in de ploeg. Pietro Sighel zorgde voor het slotakkoord door op de finish een draai van 180 graden te maken en achterstevoren juichend over de streep te komen. Canada pakte het zilver, België het brons.

Johan-Olav Botn heeft de olympische titel veroverd op de 20 kilometer individueel bij het biatlon. De Noor hield stand in een spannend duel met de Fransman Éric Perrot en trok dankzij vier foutloze schietbeurten aan het langste eind. Sturla Holm Lægreid pakte op ruime afstand het brons. Voor Botn kreeg het goud een extra lading door het overlijden van ploeggenoot Sivert Guttorm Bakken, die hij na de finish eerde.

De mannenwedstrijd over twintig kilometer is de langste afstand in het biatlon. Eén schietfout wordt bestraft met een tijdstraf van één minuut, waardoor goed schieten cruciaal is. Na twee schietbeurten lag Lægreid verrassend aan de leiding, met Perrot en Botn kort daarachter. Perrot had op dat moment één schietfout gemaakt.

Perrot was razendsnel op de ski’s en imponeerde in zijn laatste twee schietbeurten door snel en foutloos te schieten. Lægreid ging in zijn derde schietbeurt de fout in en daarmee was zijn kans op goud verkeken. Een andere Noor bleef echter wel foutloos op de schietbaan. Botn schoot 20 uit 20 en moest bij het ingaan van de laatste ronde een voorsprong van vijftien seconden verdedigen op Perrot, de wereldkampioen op dit onderdeel. Botn hield knap stand in de slotronde en veroverde het goud op de twintig kilometer.

Direct na de finish wees Botn naar de hemel, als eerbetoon aan Sivert Guttorm Bakken. In december had hij zijn ploeggenoot levenloos aangetroffen tijdens een trainingskamp in Italië, een gebeurtenis die diepe sporen naliet. Botn sloeg daarna wedstrijden over en zocht hulp, maar vond op het olympische podium alsnog een manier om zijn vriend te eren, met de grootste zege uit zijn carrière.

In een groot terreuronderzoek zijn dinsdag 10 februari in totaal 16 mensen opgepakt op verschillende plekken in Nederland. Vijftien van hen zijn gisteren aangehouden, één hoofdverdachte zat al sinds 20 januari vast. De groep zou via TikTok en andere sociale media IS-propaganda hebben verspreid en mensen hebben aangespoord om terroristische misdrijven te plegen.

Het onderzoek begon in augustus 2025, toen de politie-eenheid Den Haag een TikTok-account in beeld kreeg dat op grote schaal IS-video’s verspreidde met Nederlandse ondertiteling. Na die vondst trokken meerdere parketten van het Openbaar Ministerie en verschillende politie-eenheden samen op in één grootschalig onderzoek. Ze volgden niet alleen het eerste account, maar ook andere accounts die de filmpjes kopieerden, bewerkten en verder verspreidden.
 
In de berichten werd opgeroepen om mee te doen aan de gewapende strijd en werd martelaarschap neergezet als iets heldhaftigs. Sommige video’s zijn meer dan 100.000 keer bekeken. Volgens politie en OM laat dit zien hoe snel en ver dit soort boodschappen online kunnen rondgaan, en hoeveel mensen ze mogelijk bereiken.
 
De aangehouden verdachten zijn tussen de 16 en 53 jaar oud. Ze worden verdacht van opruiing met een terroristisch misdrijf, het verspreiden van IS-propaganda en/of deelname aan een terroristische organisatie. Vier van hen zijn minderjarig. Dertien verdachten hebben de Syrische nationaliteit, drie zijn Nederlands.
 
De aanhoudingen vonden plaats in negen verschillende politieregio’s. De eenheid Den Haag pakte vier verdachten op, Rotterdam twee, Limburg twee, Noord-Holland twee, Amsterdam één, Zeeland-West-Brabant één, Noord-Nederland één, Oost-Nederland één en Midden-Nederland één. Het Openbaar Ministerie in Den Haag coördineerde de actiedag. De strafzaken gaan nu naar de officieren van justitie in de regio’s waar de verdachten zijn opgepakt.

Volgens politie en OM gaat het onderzoek onverminderd door. Ze sluiten nieuwe arrestaties nadrukkelijk niet uit. De verschillende politie-eenheden blijven daarbij nauw samenwerken, omdat de zaak zich uitstrekt over een groot deel van het land en meerdere online netwerken raakt.
 
Tegelijk geven OM en politie een duidelijke waarschuwing af: het verspreiden en verheerlijken van IS-propaganda is strafbaar. Zulke boodschappen tasten volgens hen de veiligheid van de samenleving sterk aan, en daarom treden zij hier hard tegen op. Het materiaal duikt vaak op op platforms als TikTok, maar ook op andere sociale media.
 
Wie online gewelddadige content ziet die lijkt te horen bij terroristische organisaties, krijgt het dringende verzoek dit te melden bij de politie of bij het Landelijk Steunpunt Extremisme via www.landelijksteunpuntextremisme.nl. Daarmee hopen de instanties sneller op te kunnen treden tegen online radicalisering en het bredere netwerk achter deze accounts beter in beeld te krijgen.

Een 79-jarige man uit het Franse Vizille wordt verdacht van grootschalig seksueel misbruik en twee moorden. Justitie zegt dat hij tussen 1965 en 2002 zeker 89 minderjarigen heeft misbruikt en verkracht. De man, Jacques L., zit sinds 2024 vast. Het onderzoek is nog bezig en de aanklager roept slachtoffers en getuigen op om zich te melden, omdat er mogelijk meer slachtoffers zijn dan nu bekend.

Volgens de aanklager vond het misbruik plaats in minstens negen landen. Het gaat in elk geval om Frankrijk, Duitsland, Zwitserland, de Filipijnen en Marokko. Onderzoekers vonden een USB-stick waarop de verdachte zijn daden nauwkeurig beschreef. Op basis van die bestanden heeft justitie het aantal slachtoffers op minimaal 89 vastgesteld. De ontdekking van de USB-stick is een belangrijk onderdeel van het dossier tegen de man.

Naast het seksueel misbruik heeft de verdachte toegegeven dat hij in de jaren zeventig zijn terminaal zieke moeder heeft gedood door haar te verstikken met een kussen. In de jaren negentig deed hij volgens justitie hetzelfde bij zijn tante, die lag te slapen. De man verklaarde dat hij zijn tante vermoordde nadat zij hem had gesmeekt haar niet alleen te laten. De zaak past in een reeks zware misbruikzaken in Frankrijk, zoals die rond een oud-chirurg die in 2025 twintig jaar cel kreeg voor misbruik van 299 minderjarigen, en de veroordeling in 2024 van Dominique Pelicot, die twintig jaar cel kreeg omdat hij andere mannen zijn vrouw liet verkrachten.

Bij Lelystad verrijst een datacenter dat straks meer stroom verbruikt dan alle inwoners en bedrijven in de stad nu samen. Het gaat om een project van de Amerikaanse datacenterreus Equinix bij bedrijventerrein Flevokust Haven. De gemeenteraad stemde vijf jaar geleden in met het bestemmingsplan, maar kreeg daarbij een veel te rooskleurig beeld van het energieverbruik. Ambtenaren schreven destijds dat het geplande vermogen van 150 megawatt "grofweg" te vergelijken zou zijn met 3.000 tot 5.000 huishoudens. Deskundigen spreken dat nu krachtig tegen en noemen de inschatting volledig fout.

Energiedeskundige Enzo Diependaal berekende dat het datacenter eerder stroom zal gebruiken ter grootte van 200.000 huishoudens en vergelijkt het energiegebruik met dat van een middelgrote Nederlandse stad. Max Schulze van technologiedenktank Leitmotiv komt zelfs uit op een verbruik dat kan oplopen tot het niveau van een half miljoen huishoudens als het datacenter op vol vermogen draait. De gemeente zelf gaat inmiddels uit van een gemiddeld verbruik van 86 megawatt en 753 gigawattuur per jaar. Dat is bijna twee keer zoveel als het huidige totale elektriciteitsverbruik van Lelystad. Meerdere raadsleden erkennen achteraf dat zij de impact niet goed voor ogen hadden. "Wij hebben dat niet helemaal scherp gehad", zegt D66-raadslid Sanne de Wilde. Ook oud-wethouder Jack Schoone zegt dat hij het destijds niet besefte en wijst op gebrek aan kennis in 2021.

Ondanks het enorme energieverbruik valt het project formeel buiten het landelijke verbod op de grootste datacenters. Dat verbod geldt sinds 2022 voor datacenters met een vermogen van minimaal 70 megawatt én een minimale omvang van 10 hectare, buiten de aangewezen zones Wieringermeer en Eemshaven. De drie gebouwen van Equinix blijven qua oppervlakte onder die grens en beslaan samen maximaal 7,5 hectare. Zo kan Lelystad toch een datacenter met een vermogen ruim boven de 70 megawatt binnenhalen. Schulze vindt dat het bedrijf daarmee de regels omzeilt. Volgens hem druist dit in tegen het doel van het landelijke beleid, dat grote stroomslurpers wil concentreren op plekken waar ruimte en energie daarvoor zijn gereserveerd.

Voor Equinix is juist de ligging van Flevokust Haven een grote troef. Het datacenter komt pal naast een hoogspanningsstation van TenneT en een grote gascentrale. De gemeente en het bedrijf benadrukken dat daardoor genoeg stroom beschikbaar is en dat het project geen extra druk legt op het overvolle stroomnet in de regio. Tegelijk wijst Schulze erop dat de koppeling aan een gascentrale betekent dat er jarenlang veel extra elektriciteit uit gas nodig blijft. Volgens hem maakt dit het vrijwel onmogelijk om de gascentrale in de komende 15 tot 25 jaar te sluiten.

Raadsleden zeggen nu dat zij destijds een verkeerd of onvolledig beeld kregen en de gevolgen onderschatten. Toch ligt de vergunning er en bereidt Equinix zich voor op de bouw. Het bedrijf geeft aan dat de huidige grenzen voor hyperscale-datacenters al achterhaald zijn in een tijd waarin AI-toepassingen steeds meer rekenkracht vragen. Volgens de directeur in de Benelux zou Equinix op deze locatie zelfs drie tot vier keer zoveel capaciteit kunnen plaatsen. Daarmee krijgt Lelystad een datacenter dat klein oogt op de kaart, maar in de praktijk uitgroeit tot een van de grootste stroomverbruikers van het land.

Vergeet niet dat je liever in de vroege en late uren stroom gaat verbruiken en je koffie niet midden op de dag zet. Dit om het stroomnet te ontzien.

Meer dan honderd internationale organisaties slaan alarm over de explosieve groei van 'nudifying tools'. In een gezamenlijk manifest eisen zij een wereldwijd verbod op AI-software die mensen op foto’s digitaal uitkleedt. Ook Nederlandse instanties, waaronder de gemeente Amsterdam en expertisebureau Offlimits, hebben hun steun voor het verbod uitgesproken.

De ondertekenaars van het manifest winden er geen doekjes om: de technologie vormt een directe dreiging voor de veiligheid van vrouwen, meisjes en kinderen. De zogenoemde 'deepfake-naaktbeelden' worden op grote schaal misbruikt voor chantage, seksuele uitbuiting en intimidatie.

Volgens Robbert Hoving, bestuurder van Offlimits, is de impact op slachtoffers verwoestend. Hoewel de beelden door kunstmatige intelligentie zijn gegenereerd, voelt de schade voor het slachtoffer als een daadwerkelijke schending van de privacy. "Slachtoffers kunnen niet meer slapen en durven niet meer naar school. Het leidt tot grote paniek en in extreme gevallen zelfs tot suïcidale gedachten," aldus Hoving.

De werkwijze van daders verschilt per doelgroep. Bij meisjes is vaak sprake van sextortion, waarbij zij worden gedwongen tot echte seksuele handelingen. Bij jongens ligt de focus vaker op financiële afpersing.

Grenzen van de wet
Hoewel veel van deze toepassingen in Nederland al illegaal zijn, wijst de praktijk uit dat lokale wetgeving tekortschiet. "Wetgeving stopt bij de grens," legt Hoving uit. De coalitie roept overheden daarom op om binnen twee jaar met geharmoniseerde internationale wetten te komen. Alleen door de verkoop en verspreiding wereldwijd aan te pakken, kan worden voorkomen dat daders simpelweg uitwijken naar software uit andere landen.

Niet alleen de politiek, maar ook tech-reuzen worden ter verantwoording geroepen. Onlangs lag het platform X (voorheen Twitter) nog onder vuur omdat chatbot Grok in staat bleek dergelijke beelden te genereren. Bedrijven moeten volgens het manifest striktere filters inbouwen om misbruik onmogelijk te maken.

Alarmerende cijfers
De noodzaak voor actie wordt onderstreept door schokkende statistieken van Offlimits:

•  Stijging van 260%: Het aantal meldingen over misbruik met AI-materiaal is in een jaar tijd meer dan verdrievoudigd.
•  Politieke focus: Het nieuwe kabinet heeft aangekondigd digitale veiligheid en de aanpak van seksuele deepfakes tot prioriteit te maken.

Naast wetgeving pleiten de experts voor structurele voorlichting op scholen. Het doel is een maatschappelijke norm waarin het maken en delen van dit soort manipulatieve beelden onacceptabel is.

Bijna een miljard gebruikers hebben toegang tot ChatGPT, maar slechts een klein deel daarvan heeft een volledig (betaald) abonnement. Alle anderen zullen in de toekomst waarschijnlijk advertenties tegenkomen op de populaire chatdienst.

Het Amerikaanse bedrijf OpenAI is begonnen met het testen van de integratie van advertenties in zijn populaire chatbot ChatGPT. Voorlopig zullen de advertenties alleen worden getoond aan gebruikers in de VS die ChatGPT gratis of met een gereduceerd abonnement van acht dollar per maand gebruiken, zo maakte OpenAI bekend. Geconfronteerd met sterk stijgende kosten, is OpenAI al enige tijd op zoek naar manieren om inkomsten te genereren met de chatbot.

Volgens het bedrijf heeft ChatGPT bijna een miljard gebruikers. Slechts een heel klein percentage daarvan heeft een volledig abonnement – zij zullen in de toekomst ook geen advertenties zien of horen.

OpenAI beloofde de overige gebruikers: "Advertenties hebben geen invloed op de antwoorden die ChatGPT je geeft." Gesprekken met ChatGPT blijven "vertrouwelijk" voor adverteerders. Gebruikers die geen advertenties willen, zelfs gratis gebruikers, kunnen deze uitschakelen. Het aantal dagelijkse interacties met ChatGPT zal dan echter worden gemaximaliseerd. 

ChatGPT werd in 2022 gelanceerd en de waarde van OpenAI is sindsdien gestegen tot 500 miljard dollar – meer dan die van welk ander particulier bedrijf dan ook. Tegelijkertijd zijn kosten van de chatbot enorm, voornamelijk vanwege de benodigde rekenkracht. Experts waarschuwen dat de uitgaven van OpenAI de inkomsten ver gaan overstijgen.

Adverteren op ChatGPT betekent een strategiewijziging. OpenAI-CEO Sam Altman was voorheen fel tegenstander van adverteren in chats. Analisten zien een groot omzetpotentieel, maar waarschuwen ook voor risico's. Als de advertenties als storend worden ervaren, zouden gebruikers kunnen overstappen naar concurrenten zoals Google of Anthropic, waarschuwde eMarketer-analist Jeremy Goldman.

Groot-Brittannië, Noorwegen, Frankrijk: De connecties van zedendelinquent Epstein reikten tot in Europese regeringen. EU-parlementariërs roepen nu op tot een gezamenlijk onderzoek. 

Het Epstein-schandaal breidt zich uit: niet alleen neemt de politieke druk toe, maar er zouden ook wetswijzigingen moeten komen. Volgens Europarlementariërs zouden de EU-autoriteiten daarom ook moeten bijdragen aan de opheldering van het Epstein-schandaal.

Marie-Agnes Strack-Zimmermann (FDP), voorzitter van de Commissie Veiligheid en Defensie van het Europees Parlement, vertelde Handelsblatt: "Europese instellingen zoals Europol en de relevante EU-autoriteiten voor de bestrijding van witwassen moeten bestaande informatie snel en systematisch evalueren en waar nodig nauw samenwerken met internationale partners." De liberale Europarlementariër voegde eraan toe dat grensoverschrijdende netwerken met name alleen effectief gezamenlijk kunnen worden onderzocht.

De vicevoorzitter van het Europees Parlement, Katarina Barley (SPD), sprak zich eveneens uit voor Europese onderzoeken: "We kunnen niet uitsluitend vertrouwen op de onderzoeken van de VS", aldus Barley tegen Handelsblatt. Hoewel de bevoegdheid voor onderzoeken bij de lidstaten zelf ligt, is een gecoördineerde aanpak op Europees niveau van groot belang in dergelijke grensoverschrijdende gevallen.

Barley is van mening dat Europol de nationale onderzoeken zou kunnen ondersteunen. Het schandaal heeft een aanzienlijke internationale dimensie: "We moeten alle aanwijzingen voor mogelijke banden tussen het Epstein-netwerk en Europa onderzoeken, vooral omdat er een vermoeden bestaat van buitenlandse inmenging", zei ze.

De tot nu toe vrijgegeven Epstein-dossiers bevatten onder andere verklaringen van slachtoffers en getuigen, e-mails, foto's, video's en de namen van personen die contact hadden met Epstein. Hieronder bevinden zich prominente figuren uit de politiek, het bedrijfsleven en de maatschappij. De loutere vermelding van een naam impliceert geen schuld. Talrijke personen worden slechts genoemd zonder dat ze van strafbare feiten worden beschuldigd.

De documenten tonen de omvang van Epsteins netwerk aan en hoe hij zijn rijkdom en invloed kennelijk gebruikte om zichzelf en anderen te beschermen. Tegelijkertijd onthullen ze dat de wetshandhavingsinstanties al vroeg aanwijzingen hadden over Epsteins mogelijke criminele activiteiten. Zo namen verschillende jonge vrouwen begin jaren 2000 contact op met de politie en het openbaar ministerie, maar dit leidde niet tot een grootschalige vervolging.

Een volledig onderzoek is nog steeds gaande.Politici onder drukNa de recente publicatie van documenten met betrekking tot de Epstein-zaak, worden voormalige Europese overheidsfunctionarissen onderzocht vanwege hun financiële banden met de veroordeelde zedendelinquent. Voormalig Brits minister van Economische Zaken Peter Mandelson wordt onderzocht omdat hij tijdens de financiële crisis gevoelige informatie aan Epstein zou hebben doorgespeeld.

Dit zet de regering van premier Keir Starmer , die Mandelson tot ambassadeur had benoemd, steeds meer onder druk. Starmers stafchef was na de onthullingen al afgetreden.In Frankrijk onderzoeken de autoriteiten beschuldigingen van mogelijke belastingfraude tegen voormalig minister van Cultuur Jack Lang.

In Noorwegen zijn ook kroonprinses Mette-Marit en voormalig premier Thorbjørn Jagland betrokken . De politie in Oslo onderzoekt nu een vermoeden van corruptie.

Epstein, de Amerikaanse multimiljonair die in 2019 overleed, leidde jarenlang een seks trafficking-ring en maakte tientallen jonge vrouwen en meisjes tot slachtoffer. Tegelijkertijd onderhield hij nauwe banden met de hoogste kringen in de politiek, het bedrijfsleven en de academische wereld.

Volgens een studie van het Potsdam Institute for Climate Impact Research zou klimaatverandering tegen het jaar 2100 meer dan de helft van 's werelds weidegrond voor vee kunnen vernietigen.

Dit zou een bedreiging vormen voor meer dan 100 miljoen mensen die voor hun levensonderhoud afhankelijk zijn van veeteelt. Regio's die al te kampen hebben met honger en ongelijkheid zouden hierdoor bijzonder zwaar getroffen worden, aldus het onderzoek. In Afrika zou tot 65 procent van de geschikte graslandgebieden kunnen krimpen.

Weidegrond voor runderen, schapen en geiten beslaat nog steeds ongeveer een derde van het aardoppervlak. Daarmee is het 's werelds grootste landbouwproductiesysteem.

Door de droogte in Oost-Afrika zijn er nu al voedseltekorten.

Voor de veekuddes van de Maasai en Samburu in Kenia, of de schapen- en geitenkuddes van nomadische herders in de Hoorn van Afrika, die het nu al moeilijk hebben, is dit een somber toekomstscenario. Waar ernstige droogtes in de regio vroeger ongeveer eens in de 20 jaar voorkwamen, zijn komen ze de laatste tijd steeds vaker voor.

Klimaatverandering (@Gemini-AI-impressie)

Buitenlandse kranten raken niet uitgepraat over Jutta Leerdam na haar gouden race op de 1.000 meter in Milaan. De Nederlandse brak in de laatste rit het kersverse olympische record van landgenote Femke Kok en pakte zo de titel. Media prijzen vooral dat ze dit deed in een direct duel met regerend kampioene Miho Takagi, die haar bij de vorige Spelen nog van goud hield.

The Guardian spreekt van een "masterclass" onder zware druk van het Oranje-publiek en ziet in deze race het sterkste antwoord op alle aandacht rond haar persoon. Het Belgische Sporza legt de nadruk op haar stressbestendigheid en beschrijft hoe ze, met alle ogen op haar gericht en critici op de loer, reageerde met een ijzersterke prestatie op het ijs. Het Spaanse Marca noemt haar gouden plak een logische stap na het zilver van 2022 en schrijft dat Leerdam met haar race de twijfel over haar voorbereiding en keuzes buiten de baan wegvaagde.
 
Het Duitse BILD gaat nog een stap verder en kroont haar tot "olympische koningin", terwijl The New York Times benadrukt dat ze de race van haar leven moest schaatsen om de al sterk rijdende Kok te kloppen. Ook in de Verenigde Staten krijgt Leerdam lof. Schaatsster Brittany Bowe wijst in The New York Times op de druk die hoort bij haar miljoenen volgers op Instagram en noemt het knap dat ze juist dan piekt. USA Today zoomt in op de emotie rond de overwinning, met tranen bij Leerdam zelf en haar verloofde Jake Paul. De krant stelt dat er bijna te weinig zakdoeken waren voor alle ontroering en dat haar race "misschien wel voor de eeuwigheid" is.

Frankrijk zet een opvallende stap in de strijd tegen het dalende geboortecijfer. Deze zomer valt bij alle 29-jarigen een brief op de mat waarin de staat wijst op de invloed van leeftijd op vruchtbaarheid. Het gaat om een vriendelijke maar duidelijke waarschuwing: het geboortecijfer is gezakt naar 1,56 kinderen per vrouw, terwijl ruim twee kinderen per vrouw nodig zijn om de bevolking stabiel te houden.

In de brief legt de overheid uit welke vormen van hulp er bestaan voor wie moeilijk zwanger wordt, en welke keuzes vrouwen en mannen rond hun 29ste kunnen maken. Zo kunnen vrouwen vanaf die leeftijd zonder medische reden hun eicellen laten invriezen, op kosten van de staat tot hun 37ste. Mannen krijgen tegelijk informatie over anticonceptie en seksuele gezondheid, zodat niet alleen de druk op vrouwen ligt.
 
De campagne blijft niet bij één brief. De regering wil meer centra openen waar mensen hun vruchtbaarheid kunnen laten controleren of bewaren, en geeft onderzoek naar onvruchtbaarheid extra geld. Ook komt er een landelijke informatiecampagne en een nieuwe website, zodat Fransen die twijfelen over kinderen sneller heldere en praktische informatie vinden.

Koning Willem-Alexander heeft maandag zichtbaar genoten van de gouden race van Jutta Leerdam op de 1.000 meter bij de Winterspelen in Milaan. Op de tribune, naast koningin Máxima, volgde hij de ritten van de Nederlandse schaatsers aandachtig. Na afloop stak hij zijn waardering niet onder stoelen of banken. "Dit is groots voor Nederland. Het was een prachtige race", zei hij in het Italiaanse ijsstadion tegen NU.nl en NRC.

Tijdens de wedstrijden reageerde de koning uitbundig op de prestaties van de Oranje-ploeg. Hij sprong regelmatig op, applaudisseerde en deelde zelfs een high-five uit met mensen om hem heen. Willem-Alexander is al een paar dagen in Milaan en neemt ruim de tijd om de Nederlandse sporters aan te moedigen vanaf de tribune.
 
De koning verscheen in een blauw met oranje jack van de officiële kledingsponsor van de Nederlandse ploeg. Op de voorkant stonden de Nederlandse vlag en het jaartal 2026. Het past bij zijn imago als sportfan, want hij is vaker aanwezig bij grote sporttoernooien. Zo was hij in 2024 ook enkele dagen in Parijs om daar Nederlandse medaillewinnaars op de Zomerspelen persoonlijk te feliciteren.
 
Ook uit de politiek kwamen snel reacties op de prestaties van de Nederlandse schaatsters. Aanstaand premier Rob Jetten prees Leerdam én Femke Kok in een bericht op X. Hij schreef: "Wat een geweldige race van Leerdam en Femke Kok op de 1.000 meter! Topsport op het allerhoogste niveau: snelheid, focus, passie én lef! Jullie laten zien wat er mogelijk is met talent, keihard werken en doorzettingsvermogen. Trots op wat jullie vandaag hebben laten zien op het ijs en voor heel Nederland. Gefeliciteerd!"
 
De huidige premier Dick Schoof sloot zich daar bij aan en benadrukte de dubbele podiumplek. "Goud en zilver voor Nederland bij de 1.000 meter vrouwen. Geweldig!! Van harte gefeliciteerd Jutta Leerdam en Femke Kok!", liet hij weten op X. Daarmee onderstreept ook het kabinet het belang van de succesdag voor het Nederlandse schaatsen.
 
Leerdam veroverde het goud in een allesbeslissende laatste omloop. Ze klokte 1.12,31 minuut en pakte daarmee de olympische titel. Kort daarvoor had Femke Kok met 1.12,59 al een indrukwekkende tijd op de borden gezet. Die tijd bleek goed voor het zilver en zorgde samen met Leerdams rit voor een oranje dubbelslag op de 1.000 meter.
 

Ongeveer een derde van alle Nederlanders met diabetes type 2 weet niet dat hij of zij die ziekte heeft. Het gaat naar schatting om zo'n 400.000 mensen, blijkt uit nieuw onderzoek in opdracht van het Diabetes Fonds. Hoogleraar diabetes-epidemiologie Miranda Schram, betrokken bij het Nederlands Cohorten Consortium, spreekt van "extreem zorgelijke" resultaten, omdat deze grote verborgen groep nu pas goed in beeld is.

Voor het onderzoek zijn meerdere grote databestanden samengevoegd. In totaal zijn de gegevens van 216.000 Nederlanders gebruikt die al langer meedoen aan gezondheidsonderzoeken. Omdat deelnemers aan dit soort studies vaak hoger zijn opgeleid en meer met gezondheid bezig zijn, hebben onderzoekers de cijfers aangepast met data van het CBS over leeftijd, opleidingsniveau en geslacht. Daaruit komt naar voren dat vooral mensen met een lager opleidingsniveau extra risico lopen op diabetes type 2.

Diabetes type 2 ontwikkelt zich vaak langzaam en blijft in het begin makkelijk verborgen. De eerste signalen zijn meestal vaag: iemand is vaak moe, heeft meer dorst en moet vaker plassen. Volgens het Diabetes Fonds zijn dit klachten waarbij veel mensen niet direct aan diabetes denken en dus ook niet snel naar de huisarts gaan. Intussen lopen de bloedsuikerwaarden op, wat zonder behandeling kan leiden tot blijvende schade, zoals problemen met ogen en zenuwen, dementie, nierfalen en hart- en vaatziekten.

De ziekte komt vooral voor bij mensen boven de 40 jaar, maar jongere mensen kunnen het ook krijgen. Erfelijkheid speelt een rol, maar leefstijl weegt zwaar mee: overgewicht, ongezonde voeding, weinig beweging en roken vergroten de kans op diabetes type 2 flink. Op de website van het Diabetes Fonds staat een online test waarmee mensen hun persoonlijke risico kunnen inschatten. Wie daar hoog uitkomt, krijgt het advies om naar de huisarts te gaan om te laten onderzoeken of er al sprake is van diabetes. Wil je de volledige uitslag van de online test moet je wel - om onduidelijke redenen - je mailadres achterlaten.

In de zaterdag vierde klasse in het amateurvoetbal is een bizarre uitslag gevallen: SV Marken won met 30-0 van De Meteoor. Voor Marken was het een unieke middag, voor De Meteoor een nieuw dieptepunt in een toch al zwaar seizoen. Een week eerder stapten nog drie spelers van De Meteoor van het veld bij een 11-0-nederlaag tegen Oostzaan. Dat het rommelt bij de club, was dus al langer duidelijk.

Trainer Patrick de Meijere van De Meteoor stond tegen Marken met een haast bij elkaar geraapt elftal op het veld. "Ik had heel veel afzeggingen en moest overal spelers vandaan halen", zegt hij. "De spelers die we hadden, waren van een bedenkelijk niveau, een soort café-elftal." In de eerste tien minuten leek het nog mee te vallen met een 1-0-stand, maar na een rode kaart stortte alles in. De Meijere: "Toen zakte de moed mij in de schoenen. Ik wilde mijn hoofd in mijn capuchon doen tijdens deze historische nederlaag."

De trainer zit in zijn laatste maanden bij De Meteoor en wijst naar beloftes van het bestuur die niet uitkwamen. "Er werd mij een selectie van 24 man beloofd, uiteindelijk heb ik maar twaalf spelers over. Mijn vaste keeper is al maanden geblesseerd. De keeper van zaterdag deed het nog aardig en hield nog elf ballen uit het doel." Van terugtrekken uit de competitie is geen sprake, zegt hij, omdat de boete en extra straf te groot zouden zijn. De Meijere hoopt voor de volgende wedstrijd zeven nieuwe spelers te kunnen inzetten. Als troost kreeg hij de cadeaubon van de man of the match overhandigd.

Bij Marken werd Luke de Waart, maker van acht doelpunten, uitgeroepen tot echte man of the match. Hij had gemengde gevoelens over de monsterscore. "Ik heb liever een spannendere uitslag dan 30-0. Zoiets heb ik alleen bij de F'jes meegemaakt, niet bij de senioren. Het had nog hoger kunnen uitvallen, ik heb nog vijf tot tien kansen gemist." De Waart en zijn trainer Tom Brouwers staken wel de hand uit naar de tegenstander. Volgens De Waart verdient De Meteoor respect omdat de ploeg, ondanks het dramaseizoen, gewoon kwam opdagen. Brouwers: "Niemand haalt hier voldoening uit, dit heeft niks met voetbal te maken. Toen we hoorden dat het oude record op 24 goals stond, zijn we daar maar voor gaan spelen. Complimenten voor De Meteoor dat ze niet zijn gaan schoppen."

Een 39-jarige man uit Uithoorn heeft van de rechtbank in Amsterdam een taakstraf van 240 uur gekregen, omdat hij tijdens zijn werk in een tuincentrum zijn geslachtsdeel liet zien aan een meisje van één jaar. De rechter legde hem verder een voorwaardelijke celstraf op van bijna een jaar. Die gevangenisstraf moet hij uitzitten als hij in de komende tien jaar opnieuw de fout in gaat.

De straf is lager dan de eis van het Openbaar Ministerie, dat vier maanden cel wilde. De rechtbank koppelt wel strenge voorwaarden aan de veroordeling. De man moet zich regelmatig melden bij de reclassering, een behandeling volgen en elk contact met minderjarigen mijden. Ook mag hij geen kinderporno meer bekijken of in bezit hebben. Een bijzondere toelichting van de rechter, omdat het bekijken en in bezit hebben van kinderporno sowieso verboden is.

De man vroeg zelf om een proeftijd van tien jaar, wat uitzonderlijk lang is. Hij zegt dat hij wil dat zijn gedrag stopt en dat hij langdurig toezicht nodig heeft. Over het incident in het tuincentrum zei hij in de rechtszaal: "Ik dacht: shit, ik heb het weer gedaan en ik wist wat er allemaal zou komen. Ik heb dan gewoon een black-out en kan mezelf niet tegenhouden."

Uit onderzoek na zijn aanhouding bleek dat zijn telefoon en computer vol stonden met kinderporno. Hij wees de politie daar zelf op, omdat hij naar eigen zeggen wilde veranderen. Agenten troffen uiteindelijk meer dan 14.000 filmpjes en afbeeldingen aan van naakte kinderen, die soms seksuele handelingen uitvoerden.

De zaak staat niet op zichzelf. De man is eerder veroordeeld voor zedendelicten. Hij zat al een gevangenisstraf van twintig maanden uit, omdat hij vaker zijn geslachtsdeel aan kinderen had laten zien. De rechtbank hoopt dat de combinatie van langdurig toezicht, behandeling en een stevige voorwaardelijke straf voorkomt dat hij weer in herhaling valt.

In een opvallende verschuiving binnen de NAVO dragen de Verenigde Staten het bevel over twee cruciale operationele hoofdkwartieren over aan Europese officieren. De stap lijkt een direct gevolg van de aanhoudende druk vanuit Washington op Europa om meer verantwoordelijkheid te nemen voor de eigen defensie.

Het gaat om de hoofdkwartieren in Napels (verantwoordelijk voor de zuidflank van het NAVO - gebied) en Norfolk in de Amerikaanse staat Virginia (verantwoordelijk voor het Noord-Atlantisch gebied). Beide posten werden tot voor kort bemand door Amerikaanse admiraals. Volgens Reuterd staan de operationele hoofdkwartieren iets hoger in de NAVO-hiërarchie dan de overkoepelende commando's van het bondgenootschap.

Hoewel de VS operationele taken afstoten, verstevigen ze hun grip op de overkoepelende commando's. Zo trekt Washington de leiding over het marinecommando Marcom (nabij Londen) naar zich toe, een post die momenteel nog in Britse handen is.

Hiermee ontstaat een nieuwe balans:

•  Land en Lucht: De commando's in Izmir (Turkije) en Ramstein (Duitsland) blijven onder Amerikaans bevel.
•  Marine: Het overkoepelende Marcom wordt Amerikaans.
•  Operaties: Napels en Norfolk worden Europees geleid.

Deze herstructurering sluit aan bij de eisen van president Trump, die herhaaldelijk heeft benadrukt dat Europese lidstaten minder afhankelijk moeten zijn van Amerikaanse militaire steun.

Terugtrekking uit Nederlandse kenniscentra

De koerswijziging is ook in Nederland voelbaar. Afgelopen weekend werd bekend dat de VS hun personeel terugtrekken uit twee militaire kenniscentra (Centres of Excellence):

•  Utrecht: Gericht op bevelvoering.
•  Den Haag: Gericht op de samenwerking tussen krijgsmacht en samenleving.

Het is nog onduidelijk wat de exacte impact van dit vertrek zal zijn op de bedrijfsvoering van deze centra.

Signaal van desinteresse?

De timing van deze besluiten is pikant. Aanstaande donderdag komen de NAVO-ministers van Defensie bijeen in Brussel. Opvallend is dat de Amerikaanse minister van Defensie, Pete Hegseth, niet zelf aanwezig zal zijn. Hij laat zich vertegenwoordigen door een ondergeschikte.

Diplomatieke bronnen zien dit als een bewust signaal dat de Verenigde Staten minder gewicht toekennen aan het bondgenootschap. De sfeer binnen de NAVO was de afgelopen maand juist wat ontspannen nadat een dreigende crisis over de status van Groenland werd afgewend, maar de huidige herstructurering zet de verhoudingen opnieuw op scherp.

USA draagt NAVO-taken over aan Europa (@Gemini-AI-impressie)