Heb je een rede nodig om nazi's te vermoorden dan?

Prime Video heeft de trailer voor aflevering 8 van Fallout Season 2 online gezet en het belooft een knallende seizoensfinale te worden. Alles waar het tweede seizoen naartoe werkte, lijkt hier samen te komen: intriges, confrontaties en keiharde keuzes die de Wasteland nog onveiliger maken. De Brotherhood of Steel staat op scherp, Lucy lijkt definitief haar onschuld kwijt te raken en The Ghoul blijft een van de meest fascinerende figuren van de serie.

De trailer hint op grote onthullingen over de Vaults, geheime experimenten en machtsverschuivingen die alles op zijn kop kunnen zetten. Verwacht geen rustig einde, maar een finale vol explosies, emotionele confrontaties en morele dilemma’s. Fallout Season 2 lijkt af te sluiten met een stevige klap die vragen oproept voor een vervolg, terwijl fans worden getrakteerd op alles wat ze van de serie verwachten: spanning, chaos en een onvervalste Wasteland-sfeer die nog lang blijft nazinderen.

Capcom doet met Resident Evil Requiem alsof ze iets totaal nieuws hebben uitgevonden, maar gelukkig voelt het meteen weer heerlijk vertrouwd. Donkere gangetjes, betekenisvolle blikken en een stem die klinkt alsof hij net drie filosofieboeken en een oud dossier van Umbrella heeft verslonden.

Evil Has Always Had A Name wordt met hoofdletters in je gezicht geduwd, voor het geval je even vergeten was dat er in deze wereld nooit iets per ongeluk fout gaat. De short film neemt rustig de tijd, wat vooral betekent dat je veel lege ruimtes ziet waar ongetwijfeld straks iets uit de muur komt gekropen. Actie blijft grotendeels uit, want spanning moet je blijkbaar verdienen door lang genoeg te wachten. Ondertussen strooit Capcom met vage hints over schuld, verleden en experimenten die natuurlijk compleet uit de hand zijn gelopen, want anders hadden we geen game. Het geheel voelt als een plechtige belofte dat het allemaal dieper, persoonlijker en serieuzer wordt dan ooit tevoren. Oftewel, Resident Evil doet Resident Evil, maar dan met een nog zwaardere wenkbrauw en een titel die je vooral niet mag missen.

Microsoft heeft weer een nieuwe lading games klaarstaan voor Xbox Game Pass en februari begint meteen lekker. Tussen 5 en 17 februari worden er tien titels toegevoegd en daar zitten een paar flinke namen tussen. Grote blikvangers zijn High on Life 2 dat opnieuw inzet op absurde humor en chaotische actie, Avatar Frontiers of Pandora voor wie zin heeft in een groots sci fi avontuur en Madden NFL 26 voor de jaarlijkse dosis American football.

Daarnaast is het aanbod zoals gebruikelijk lekker breed. Kingdom Come Deliverance maakt zijn opwachting voor liefhebbers van realistische middeleeuwse RPG’s terwijl BlazBlue Entropy Effect X de actiezoekers bedient. Ook kleinere en meer ontspannen titels zoals Paw Patrol Rescue Wheels Championship en Starsand Island krijgen een plek in de catalogus.

Extra mooi is dat sommige games direct beschikbaar zijn zodat je meteen kunt downloaden. Houd er wel rekening mee dat Madden NFL 24 halverwege de maand verdwijnt. Typisch Game Pass dus veel erbij en altijd wel iets om te spelen.

Het is weer zover. De geruchtenmachine draait op volle toeren, Reddit staat in brand en GTA-fans verversen massaal hun tijdlijn. Take-Two Interactive, het moederbedrijf van Rockstar Games, komt vandaag met de kwartaalcijfers en zoals altijd hangt daar één grote vraag boven. Gaan we eindelijk iets nieuws horen over GTA 6?

De laatste officiële update dateert alweer van november 2025. Toen werd bevestigd dat de release is doorgeschoven naar 19 november 2026. Volgens Take-Two heeft Rockstar simpelweg meer tijd nodig om de game tot in de puntjes af te werken. Voor veel fans is dat nog altijd slikken, maar de meesten nemen liever een vertraging dan een halfbakken GTA.

Op r/GTA6 is de spanning ondertussen om te snijden. Reddit-gebruiker BorrisZ merkt op dat de earnings call een perfect moment zou zijn voor een nieuwe trailer. Anderen hopen op screenshots, artwork of op z’n minst een kleine teaser. Tegelijkertijd is er ook scepsis. Velen verwachten niet meer dan de bekende “alles ligt op schema”-zin.

Toch speelt er meer. Het aandeel Take-Two kreeg recent een flinke tik en sommige fans denken dat een trailer precies is wat investeerders nodig hebben. Of dat ook echt gebeurt, weten we snel genoeg. Tot die tijd blijft het wachten, speculeren en hopen op dat ene verlossende moment.

Het Formule 1-team van Haas heeft Jack Doohan benoemd tot reservecoureur. De 23-jarige Australiër, zoon van de legendarische motorcoureur Mick Doohan, was vorig seizoen korte tijd actief voor Alpine.

Doohan is blij met zijn nieuwe rol. “Dit is de perfecte omgeving om mijn carrière in de Formule 1 verder vorm te geven,” aldus de coureur. Bij Haas vormt hij de back-up voor de vaste rijders Esteban Ocon en Oliver Bearman, die in 2026 het team vertegenwoordigen.

Afgelopen jaar maakte Doohan zijn debuut als wedstrijdrijder bij Alpine naast Pierre Gasly. Na zes grands prix besloot de teamleiding echter tot een wissel, waarna de Argentijn Franco Colapinto zijn zitje overnam.

In Tiel groeit de woede over de manier waarop commerciële bureaus medische keuringen doen voor gemeenten. De 81-jarige Jennie Schreuders, die haar rechterbeen mist en volledig in een rolstoel zit, vroeg een gehandicaptenparkeerkaart aan. Ondanks haar duidelijke beperkingen kreeg ze van keuringsbureau Argonaut te horen dat ze "niet invalide" is. De kaart werd geweigerd, terwijl de gemeente haar vooraf nog had verteld dat de kans op toekenning "99 procent" was.

Jennie moest voor de keuring naar Culemborg. Ze wachtte tien minuten in de hal en kreeg daarna meteen te horen dat haar aanvraag zou worden afgewezen. De arts vond dat zij geen parkeerkaart nodig had, omdat ze zichzelf van stoel naar rolstoel kon verplaatsen en tien minuten in de wachtkamer kon zitten zonder paniek. Voor Jennie voelt dat onwerkelijk: buiten wachten tot haar chauffeur een parkeerplek vindt, is voor haar benauwend en eng. Ze is bang om alleen op straat te staan, omdat ze zichzelf niet kan verdedigen of weg kan lopen.

Ook anderen uit Tiel lopen vast bij Argonaut. Een anonieme vader van een volwassen dochter met MS, zag hoe haar aanvraag voor een parkeerkaart werd afgewezen. Zijn dochter leverde brieven in van neuroloog en huisarts en moest in Culemborg een stuk van ongeveer 100 meter lopen. Dat lukte, maar met grote moeite. Toch adviseerde Argonaut negatief, zonder contact op te nemen met haar behandelaars. Volgens landelijke regels kan iemand die 100 meter kan lopen een afwijzing krijgen, maar keuringsrichtlijnen schrijven juist voor dat bij ziektes als MS extra informatie nodig is, omdat de klachten per dag sterk kunnen wisselen.

Sociaal advocaat Renske Imkamp ziet dit vaker bij grote adviesbureaus. Volgens haar nemen artsen daar vaak genoegen met summiere brieven en bellen ze niet na met behandelend artsen, terwijl dat wel mag worden verwacht. Gemeenten hebben een zogeheten vergewisplicht: zij moeten niet zomaar een advies volgen, maar zelf controleren of het onderzoek goed is gedaan. In de praktijk nemen gemeenten adviezen volgens haar vaak klakkeloos over, zeker als een afwijzing financieel gunstig uitpakt. De gemeente Tiel zegt in een reactie dat zij de adviezen van de medisch adviseur meestal volgt en dat zij wél toetst of die aan de eisen voldoen.

Jennie liet het er niet bij zitten. Ze schreef een boze brief aan de gemeente en deed haar verhaal in de lokale krant. Daarna kreeg ze alsnog een gehandicaptenparkeerkaart, maar slechts voor één jaar in plaats van de gebruikelijke vijf. Ze is opgelucht dat ze nu even vooruit kan, maar ze baalt dat de gemeente niet openlijk heeft gezegd dat het onderzoek van Argonaut tekortschiet.

Argonaut zegt in een reactie het te betreuren als cliënten zich niet serieus genomen voelen en stelt dat het het landelijke medisch kader volgt en zo nodig extra informatie opvraagt. Imkamp denkt dat veel mensen nooit in bezwaar gaan, omdat ze niet weten dat dat kan. Zij raadt aan om bij de gemeente te vragen om een gratis, onafhankelijke cliëntondersteuner die kan helpen bij een bezwaarprocedure.

China verbiedt verborgen deurgrepen op auto's. Het gaat om een nieuwe veiligheidsregel die geldt voor alle personenauto's die in het land worden verkocht, waaronder elektrische. De maatregel is een directe klap voor Tesla en andere merken die strakke, vlak liggende grepen gebruiken om de luchtweerstand te verlagen en de actieradius te vergroten. China is het eerste land dat zo duidelijk een specifiek ontwerpelement schrapt om veiligheidsredenen.

Het ministerie van Industrie en Informatietechnologie schrijft in de nieuwe regels dat elke deur, aan binnen- en buitenkant, een mechanische deuropener moet hebben. Elektronische of volledig verzonken grepen die na een botsing of stroomuitval niet goed meer werken, zijn daarmee niet langer toegestaan. De regels gelden vanaf 1 januari 2027 voor nieuwe modellen. Auto’s die al zijn goedgekeurd, krijgen tot 1 januari 2029 om te worden aangepast.

De Chinese overheid verwijst naar "het ongemak bij het bedienen van de buitendeurgrepen en hun onvermogen om na een ongeluk te openen". Achter de maatregel zitten meerdere ongelukken waarbij hulpdiensten moeite hadden om slachtoffers uit elektrische auto’s te halen. In een case vorig jaar konden reddingswerkers de deuren van een Xiaomi SU7 niet openen na een crash, terwijl de auto in brand stond en de bestuurder vastzat.

Volgens Chinese staatsmedia heeft ongeveer 60 procent van de 100 best verkopende elektrische modellen in het land nu verborgen grepen. De nieuwe regels dwingen fabrikanten om weer zichtbare en goed grijpbare handgrepen te plaatsen. De voorschriften gaan zelfs zo ver dat ze minimale afmetingen vastleggen voor de ruimte waarin je je hand om de greep kunt sluiten. Ook moet er in de auto duidelijke aanduiding komen die laat zien hoe je de deur in noodgevallen handmatig opent.

Voor Tesla zijn de gevolgen groot. Modellen als de Model S, Model 3 en Model Y gebruiken vlak liggende grepen die deels of helemaal afhankelijk zijn van stroom. Een mechanische noodontgrendeling is er wel, maar die is bedoeld als back-up en is niet altijd direct te vinden of te bedienen. In verschillende landen kregen die grepen al kritiek na branden en ernstige ongelukken, omdat deuren moeilijk opengingen toen de stroom uitviel of het besturingssysteem uitviel.

Tesla kondigde in september al aan het noodsysteem van de deuren te gaan aanpassen, nadat meerdere incidenten bekend werden waarbij inzittenden vastzaten en zwaar gewond raakten of omkwamen. Een onderzoek van persbureau Bloomberg telde 140 meldingen van mensen die opgesloten raakten in een Tesla door problemen met de deurbediening, waarvan een deel leidde tot ernstige letsels. In de Verenigde Staten onderzoeken toezichthouders al langer of hulpdiensten en passagiers een Tesla-deur nog kunnen openen als het elektrische systeem uitvalt. In Europa stellen veiligheidsexperts vergelijkbare vragen over hoe logisch en snel de handmatige bediening werkt in stressvolle situaties.

De Chinese regels kunnen wereldwijd effect hebben. China is een van Tesla’s grootste markten en een belangrijk productie- en exportland. Als Tesla de modellen voor China moet aanpassen, is de kans groot dat die aanpassingen ook in andere regio’s worden doorgevoerd. Dat is vaak goedkoper dan verschillende versies van hetzelfde model bouwen. Sommige Chinese merken stappen al voorzichtig terug naar meer klassieke grepen, terwijl buitenlandse merken nog niets concreets hebben aangekondigd. Wat nu een Chinese maatregel is, kan zo het begin zijn van een bredere verschuiving in het ontwerp van elektrische auto’s.

Verborgen handgreep verboden in China (afbeelding: Grok / FOK.nl)

De Zwitserse bank Credit Suisse had veel hechtere banden met nazi-Duitsland dan tot nu toe bekend was. Dat komt naar voren uit nieuw onderzoek van een Amerikaanse Senaatscommissie, die tienduizenden oude bankdocumenten heeft doorgespit. Uit die stukken blijkt dat 890 Zwitserse bankrekeningen een link hadden met nazi's en organisaties rond de partij van Adolf Hitler. De onderzoekers zeggen dat de relatie tussen de partijtop en de bank daarmee duidelijker én omvangrijker is dan eerdere studies lieten zien.

In de documenten duikt ook een rekening op van de economische tak van de SS, de paramilitaire organisatie van het naziregime. Daarnaast tonen de stukken aan hoe nazi's via financiële constructies hulp kregen om na de oorlog naar Argentinië te vluchten. Dat is opvallend, omdat Zwitserland tijdens de Tweede Wereldoorlog officieel neutraal was. Nu blijkt deze toch een belangrijke rol te hebben gespeeld in de geldstromen van het Derde Rijk.

Het is niet de eerste keer dat de oorlogsgeschiedenis van Credit Suisse onder de loep ligt. In 1998 sloot de bank een schikking van 1,3 miljard dollar met Holocaustoverlevenden en hun nabestaanden. Toen presenteerde Credit Suisse die deal als afronding van het verleden. Nu blijkt dat de bank toen geen volledig beeld heeft gegeven van alle betrokken rekeningen en klanten. De nieuwe documenten gaan onder meer over rekeningen van het Duitse ministerie van Buitenlandse Zaken, een Duitse wapenproducent en het Duitse Rode Kruis.

In 2020 stemde Credit Suisse in met nieuw historisch onderzoek, na aanhoudende druk van belangenorganisaties en politici. Maar volgens de Senaatscommissie werkte de bank daarna slecht mee. Het onderzoeksteam kreeg niet overal toegang toe en belangrijke informatie liet lang op zich wachten. In 2022 stapte de onafhankelijke ombudsman Neil Barofsky zelfs op, omdat Credit Suisse zijn werk volgens hem hinderde. De bank beëindigde toen ook formeel de samenwerking met hem.

Na de overname van Credit Suisse door UBS in 2023 is de koers veranderd. UBS haalde Barofsky terug als toezichthouder op het onderzoek en zegt nu volledig mee te werken. De nieuwe eigenaar heeft spijt uitgesproken over de geschiedenis van Credit Suisse en de banden met nazi-Duitsland. Volgens UBS is het nodig dat alle feiten boven tafel komen, ook als die pijnlijk zijn voor de reputatie van de bankensector in Zwitserland.

Het historische onderzoek loopt nog, maar de belangrijkste lijnen zijn nu zichtbaar. De commissie wil het werk deze zomer afronden en verwacht aan het eind van het jaar met een volledig rapport te komen. Dat rapport moet duidelijk maken in hoeverre Credit Suisse nazi-geld hielp beheren, welke organisaties daarbij waren betrokken en hoe lang die rekeningen actief zijn gebleven na het einde van de oorlog. De uitkomst kan nieuwe druk zetten op banken om verder in hun archieven te duiken en alsnog rekenschap af te leggen over hun rol in die periode.

Franse aanklagers hebben dinsdag een inval gedaan bij de kantoren van X in Parijs. Het gaat om een onderzoek naar mogelijke misdrijven via het platform van Elon Musk, zoals het verspreiden van beelden van AI gegenereerde afbeeldingen die geclassificeerd worden als kinderporno en het maken van seksuele deepfakes. De inval maakt deel uit van een vooronderzoek dat al sinds januari vorig jaar loopt bij de cybercrime-afdeling van het parket in Parijs.

Het onderzoek richt zich volgens het OM op mogelijke "medeplichtigheid" aan het bezit en de verspreiding van kinderporno, het delen van seksueel expliciete deepfakes, ontkenning van misdaden tegen de menselijkheid en manipulatie van een geautomatiseerd datasysteem door een georganiseerde groep. Er lopen daarnaast nog andere aanklachten binnen hetzelfde dossier. Het parket zegt dat Europol de Franse autoriteiten bijstaat, maar geeft daar verder geen details over.

Elon Musk en voormalig X-topvrouw Linda Yaccarino zijn door justitie uitgenodigd voor een "vrijwillig verhoor" op 20 april. Medewerkers van X moeten in dezelfde week langskomen als getuigen. Yaccarino leidde het bedrijf van mei 2023 tot juli 2025. Het bedrijf zelf heeft nog niet publiek gereageerd op het Franse onderzoek en gaf ook geen commentaar op vragen van persbureaus.

Het parket in Parijs liet ironisch genoeg in een bericht op X weten dat de doorzoekingen in de Franse kantoren gaande zijn. Tegelijk kondigde het aan het platform te verlaten en riep volgers op zich te verplaatsen naar andere sociale media. In een latere verklaring benadrukten de aanklagers dat ze nu inzetten op een "constructieve aanpak", met als doel X te laten voldoen aan de Franse wetgeving zolang het in Frankrijk actief is.

De zaak begon na meldingen van een Franse parlementariër, die stelde dat bevooroordeelde algoritmen op X de werking van een geautomatiseerd datasysteem hebben verstoord. Daarna breidde het onderzoek zich uit toen Grok, de AI-chatbot die is gebouwd door Musks bedrijf xAI en geïntegreerd is in X, berichten produceerde die de Holocaust zouden hebben ontkend en seksueel expliciete deepfakes zouden hebben verspreid. Holocaustontkenning is strafbaar in Frankrijk, maar valt onder de vrijheid van meningsuiting in de Verenigde Staten.

In een veel gedeeld bericht in het Frans schreef Grok dat de gaskamers in Auschwitz-Birkenau waren bedoeld voor "ontsmetting met Zyklon B tegen tyfus" en niet voor massamoord. Dat is taal die al jaren hoort bij Holocaustontkenning. Later gaf de chatbot in nieuwe berichten toe dat dit fout was, meldde dat het antwoord was verwijderd en verwees naar historische gegevens waaruit blijkt dat Zyklon B in de gaskamers werd gebruikt om meer dan 1 miljoen mensen te doden. Toch heeft Grok vaker antisemitische berichten geplaatst; zo verwijderde het bedrijf posts die Adolf Hitler leken te prijzen na klachten van gebruikers. Overigens zijn er ook voorbeelden van chatbots chatgpt, claude, gemini en anderen die soortgelijke output kunnen genereren.

X ligt ook onder vuur bij de Europese Unie. De Europese Commissie begon vorige maand een onderzoek nadat Grok ongevraagde seksuele deepfakebeelden op het platform zou hebben verspreid. Brussel legde het bedrijf eerder al een boete op van 120 miljoen euro wegens schendingen van de Europese digitale regels. Daarbij ging het onder meer om de invoering van blauwe vinkjes die volgens de Commissie misleidend werkten en gebruikers extra kwetsbaar maakten voor oplichting en manipulatie.

De rechtbank in Utrecht heeft Hamzah L. tbs met dwangverpleging opgelegd voor het doden van de 11-jarige Sohani uit Nieuwegein. De man krijgt geen gevangenisstraf, omdat de rechters hem volledig ontoerekeningsvatbaar vinden. Volgens de rechtbank was hij tijdens het steken zo ziek in dat hij niet besefte wat hij deed, en kan hij daarom niet strafrechtelijk verantwoordelijk worden gehouden.

Het oordeel volgt de eis van het Openbaar Ministerie. Het OM vroeg om ontslag van alle rechtsvervolging en tbs met dwangverpleging en liet een celstraf bewust achterwege. Deskundigen hadden vastgesteld dat L. lijdt aan zware psychische stoornissen, waardoor hij zijn daden volgens hen niet zou kunnen hebben overzien. De rechtbank nam dit over en sprak uit dat een straf geen zin heeft, maar dat behandeling in een streng beveiligde kliniek nodig is.

De rechter benadrukte dat een psychose het denken en handelen van L. volledig bepaalde toen hij het meisje neerstak. Volgens de uitspraak had de psychose "de verdachte volledig in haar greep" en stuurde die zijn gedrag op dat moment helemaal aan. L. heeft zelf nooit ontkend dat hij Sohani heeft gestoken. Tijdens eerdere zittingen kwam naar voren dat hij cannabis en cocaïne gebruikte en dat dit zijn psychoses kon versterken. Toch vindt de rechtbank het niet bewezen dat zijn drugsgebruik toen zo'n rol speelde dat hem dat extra valt te verwijten.

De steekpartij vond plaats op 1 februari vorig jaar in een woonwijk in Nieuwegein. Op camerabeelden is te zien hoe L. op klaarlichte dag afloopt op een groep spelende kinderen en Sohani meerdere keren in haar borst steekt. Hulpdiensten waren snel ter plekke, maar konden haar leven niet redden. De aanval zorgde destijds voor grote schok en verdriet in de buurt en ver daarbuiten.

Eerder op diezelfde dag ging het al mis bij een winkelcentrum in Nieuwegein. Daar viel L. een vrouw aan en mishandelde haar. Volgens het OM was in zowel het winkelcentrum als bij de steekpartij op straat geen sprake van een plan of voorbereiding. De aanklagers spraken van plotselinge uitbarstingen die samenhingen met zijn stoornissen en niet van doordachte acties.

Tbs met dwangverpleging is een maatregel voor mensen die zware misdrijven plegen terwijl zij ernstig psychisch ziek zijn. De dader gaat dan niet naar een gewone gevangenis, maar wordt verplicht opgenomen in een gesloten psychiatrische kliniek. Er staat geen vaste duur op deze maatregel. De rechter beoordeelt meestal om de twee jaar of verlenging nodig is. Iemand komt pas vrij als deskundigen én de rechter vinden dat het gevaar voor nieuwe geweldsincidenten laag genoeg is. Dat kan in theorie heel snel zijn, danwel tientallen jaren duren. In een aantal gevallen worden mensen uit een Tbs-kliniek 'met verlof' gestuurd waarna ze met enige regelmaat ontsnappen of wederom slachtoffers maken.

Onderzoekers van het Pieter Baan Centrum onderzochten L. uitgebreid. Zij zagen ernstige psychoses en stelden bij hem paranoïde schizofrenie vast. L. verklaarde dat hij die dag psychotisch was en handelde vanuit wanen. Hij zei dat hij het meisje aanzag voor een demoon en dacht dat hij zich moest verdedigen. Ook de vrouw in het winkelcentrum zou hij naar eigen verhaal als een bedreiging hebben ervaren.

Deskundigen schatten het risico dat L. opnieuw geweld gebruikt als hij zonder behandeling terugkeert in de samenleving als zeer groot in. Daarom vinden zij langdurige en strenge behandeling in een beveiligde kliniek noodzakelijk. De rechtbank volgt dat advies en legt tbs met dwangverpleging op, zodat hij pas kan terugkeren als artsen en rechters ervan overtuigd zijn dat de samenleving veilig is.

Schets van Hamzah L.

De politie heeft dashcambeelden vrijgegeven van een gewelddadige ripdeal op de A1 bij Muiden. Op 18 december vorig jaar dwongen meerdere gewapende mannen een vrachtwagen om in de berm te stoppen. De lading van de vrachtwagen werd daarna gestolen. De politie denkt dat het om drugs ging en heeft de chauffeur aangehouden.

Op de nieuwe beelden, die bij NH Nieuws en in het tv-programma Opsporing Verzocht zijn getoond, is te zien hoe de chauffeur onder schot wordt gehouden. Hij zit op zijn knieën op de grond, terwijl meerdere daders hem omsingelen. De situatie speelt zich af midden op de dag, langs een drukke snelweg, wat de actie extra opvallend maakt. Op de video is ook te zien dat een van de daders zijn vuurwapen richt op een automobilist die was gestopt om te helpen. Deze omstander moest zijn telefoon en autosleutels afstaan. De daders schrikten dus niet terug voor geweld tegen mensen die niets met de deal te maken hadden.

Volgens de politie reed de groep in drie verschillende auto's. Eén van die auto's, een Volkswagen Golf, dook later terug op in Naarden. De daders hebben die auto daar achtergelaten en zijn te voet verder gegaan. In Opsporing Verzocht zijn gisteravond beelden getoond van de twee personen die in deze Golf zaten, in de hoop dat kijkers hen herkennen.

De vrachtwagen zelf is na de overval teruggevonden in Eembrugge. De chauffeur reed na de beroving door en is daar door de politie aangehouden. Hij wordt verdacht van betrokkenheid bij de drugstransport. Over zijn precieze rol in de zaak is nog niets bekendgemaakt. Hoeveel daders er in totaal bij de ripdeal betrokken waren, is nog onduidelijk. De politie hoopt dat de vrijgegeven beelden nieuwe tips opleveren. Mensen die iets hebben gezien of de Volkswagen Golf of de getoonde personen herkennen, worden gevraagd zich te melden.

Sarah Ferguson stopt voorlopig met haar liefdadigheidswerk via haar eigen stichting. Sarah’s Trust laat in een verklaring weten dat de organisatie "voor de voorzienbare toekomst" dichtgaat. Het besluit valt een paar dagen nadat een grote hoeveelheid documenten over zedendelinquent Jeffrey Epstein is vrijgegeven door het Amerikaanse ministerie van Justitie. In die stukken staan nieuwe details over de band tussen Ferguson, haar ex-man prins Andrew en Epstein.

Volgens het bestuur is de sluiting al "maanden in voorbereiding". In de verklaring zegt de stichting dat Ferguson en de trustees het besluit "met spijt" hebben genomen, maar dat zij trots blijven op wat de stichting de afgelopen jaren deed. Sarah’s Trust ontstond in 2020, tijdens de coronapandemie. De organisatie gaf steun aan personeel in ziekenhuizen, verpleeghuizen en hospices, en regelde onder meer geld om computers naar Oekraïense vluchtelingen in Polen te sturen.

De nieuwe Epstein-bestanden laten e-mails uit 2009 zien waarin Ferguson en Epstein contact hebben. De documenten suggereren dat Ferguson kort na Epsteins vrijlating uit de gevangenis bij hem op bezoek ging, samen met haar dochters Beatrice en Eugenie. Epstein schreef op 28 juli 2009 aan zijn medeplichtige Ghislaine Maxwell dat "ferg and the two girls come yesterday". Een dag eerder stuurde een account onder de naam "Sarah" hem al een bericht dat zij in Miami was en rond 12.30 uur bij hem zou langskomen voor de lunch.

In die mail vroeg ze naar het adres en schreef ze: "Het zullen ikzelf, Beatrice en Eugenie zijn. Eten we lunch?" Beatrice en Eugenie waren toen ongeveer 20 en 19 jaar oud. Kort voor de afspraak liet Ferguson ook weten geen gebruik te willen maken van een aangeboden lift, omdat ze al een auto en een reserveauto via iemand met de naam Philip had geregeld, plus vervoer voor een politieman. Een woordvoerder van de voormalige hertogin van York heeft nog niet gereageerd op de inhoud van de vrijgegeven stukken.

In andere e-mails noemt Ferguson Epstein "de broer waar ik altijd van heb gedroomd". Ze bedankt hem voor zijn steun aan haar zakelijke plannen en haar boeken en schrijft dat "de energie is veranderd" na een lunch met hem. Ook vraagt ze hem om 20.000 pond huur nadat een zakelijk project was mislukt. De documenten bevatten daarnaast berichten en foto’s waaruit blijkt dat Andrew Mountbatten-Windsor, de voormalige hertog van York, nog ruim twee jaar met Epstein in contact bleef nadat die was veroordeeld voor misbruik van een minderjarige. Op enkele foto’s is te zien hoe Andrew gehurkt bij een onbekende vrouw zit en haar bij haar middel lijkt aan te raken. Haar gezicht is onzichtbaar gemaakt. Andrew ontkent alle fouten in verband met Epstein.

De druk op Ferguson nam de afgelopen maanden al toe. Zeven goede doelen haalden haar weg als beschermvrouwe nadat gelekte e-mails erop wezen dat ze Epstein haar excuses had aangeboden omdat ze publiekelijk afstand van hem had genomen. Eerst liet kinderhospice Julia’s House haar vallen, gevolgd door voedselallergiestichting The Natasha Allergy Research Foundation, Prevent Breast Cancer, Teenage Cancer Trust en de British Heart Foundation. Ook de National Foundation for Retired Service Animals en The Children’s Literacy Charity verbraken de band met haar. Met de sluiting van Sarah’s Trust verliest Ferguson nu ook haar eigen liefdadigheidsproject, op een moment dat steeds meer details over haar verleden met Epstein naar buiten komen.

Héé hallo!  

Ja, het is weer een bijzonder lastige situatie. Het is oftewel lente, oftewel diepvrieskou. Op die overgangszone liggen soms wat verstoringen die soms tot verradelijke gladheid leiden of hebben geleid. Ook vandaag is de situatie weer complex. Dat er in het noorden code ORANJE zou gaan gelden stond al vast en de neerslag zal daar dan ook vrijwel zeker uit IJZEL of misschien wel een beetje SNEEUW bestaan. De temperatuur komt daar dan ook niet boven 0 uit en de glad gaat het daar dus zeker worden.

Probleem is wat die eerste zone gaat doen die inmiddels het zuiden nadert. De vorstgrens is imiddels iets zuidelijker uitgekomen dan gedacht en ligt over het (uiterste) zuiden van Zeelend, Brabant en Limburg.  In het noorden heeft het afgelopen nacht matig gevroren met minima rond de -6.  Dat ze op Weerwoord weer teleurgesteld zijn dat de -10 niet behaald is spreekt voor zich. Ze willen of kunnen namelijk niet snappen dat met het naderen van bewolking en zéker ook een doorstaande oostenwind de minima vaak minder laag uitpakken dan dat de modellen lieten zien. Een kind kan de was doen. 

Goed, dan de neerslag. De intensiteit is niet zo heel erg hoog op dit moment en op hoogte komt de zachtere lucht er ook al geleidelijk in, dus ik denk dat de neerslag met name in het zuiden van Zeeland, Brabant en een iets groter deel van Limburg voornamelijk lichte regen/motregen zal zijn en dat de kans op gladde wegen en stoepen daar wel vrij klein is. 

Hoe meer deze zone naar het noorden gaat trekken, hoe groter de kans wordt dat er even IJZEL gaat vallen. Toch hangt het ook nu af van hoe actief de neerslag is. Ik leg een denkbeeldige lijn van Den-Haag - Gorinchem - Nijmegen. Vanaf daar lijkt de kans op ijzel toch wel wat groter te worden met temperaturen die in eerste instantie nog rond het vriespunt liggen, maar ook daar zal de temperatuur gaan oplopen en zal de neerslag voornamelijk nog regen zijn. 

In het noorden blijft het nog een groot deel van de dag droog aangezien de neerslag steeds minder actief wordt. Zie bovenstaand. Mogelijk zien ze daar ook nog even de zon.

Voor het gevoel is het bitterkoud met maxima van -2 tot +6 graden. De oostenwind blaast er aardig op los met windkracht 4 tot 6.

Vanavond volgt er dan een 2e storing, maar die brengt onder de lijn Den Helder- Heerenveen - Emmen  alleen maar regen bij verder oplopende temperaturen. In het noorden krijgen ze dan wél te maken met serieuzere ijzel of sneeuw, dus pas dan kunnen ze daar grotere problemen verwachten. Daarom geldt code ORANJE ook pas vanaf 22.00 aldaar.

Morgen zien we steeds meer zon en schrikbarend grote verschillen in temperatuur. van rond 0 in het noorden tot maar liefst 11/12 graden in het zuiden. Met een zonnetje erbij is dat bijna reden voor een terrasje.  

Ik blijf het vandaag volgen beste luitjes.  

Homeland Security-chef Kristi Noem gaat alle veldagenten van het ministerie in Minneapolis uitrusten met bodycams. Ze kondigde dat maandag aan op X. De stap volgt na twee dodelijke schietincidenten in de stad. In beide zaken klonken stevige eisen voor meer openheid en controle op het optreden van de federale diensten.

Volgens Noem krijgen eerst alle immigratieagenten in Minneapolis een camera. Ze zegt dat het besluit "in het belang van transparantie" is genomen. "Met onmiddellijke ingang rusten we elke agent in het veld in Minneapolis uit met een bodycam", schreef ze. Ze voegde daaraan toe dat het programma later moet uitrollen naar de rest van de Verenigde Staten, maar dat dit afhangt van het beschikbare budget.

Noem en de betrokken immigratiediensten, zoals Immigration and Customs Enforcement (ICE), liggen onder een vergrootglas door een recente handhavingsactie in Minneapolis die zij zelf een "surge" noemen. Twee Amerikaanse burgers die zich in de werkzaamheden van de dienst mengden vonden bij felle confrontaties daarbij de dood. Het gaat om Renee Good, die op 7 januari werd gedood door een ICE-agent nadat ze weigerde uit haar auto te stappen en een agent aanreed toen ze probeerde te vluchten, en Alex Pretti, die op 24 januari om het leven kwam tijdens een ingreep door federale agenten waarbij hij bevelen negeerde en zich in een confrontatie mengde.

In de zaak rond de dood van Alex Pretti is er al bodycam-video beschikbaar, meldde een woordvoerder van het ministerie vorige week. Tricia McLaughlin, woordvoerder van Homeland Security Investigations, zei dat meerdere agenten tijdens dat incident een bodycam droegen en dat die camera’s hebben opgenomen. Die beelden zouden een deel van de toedracht kunnen laten zien en spelen een rol in het verdere onderzoek.

Bij de schietpartij op Renee Good ligt dat anders. De betrokken ICE-agent droeg geen bodycam, maar legde een deel van de ontmoeting vast met een mobiele telefoon. Daardoor ontbreekt er een volledig en doorlopend beeld van wat er is gebeurd in de laatste momenten voor het schot, hoewel op zowel de beelden van de agent als de beelden uit een andere hoek te zien is dat de agent wordt geraakt door Good's auto. De beelden die de vrouw van Good maakte - zij is gedurende het hele incident filmend te zien - zijn zover bekend nog niet openbaar.

De komende tijd zal moeten blijken of de nieuwe beelden de kloof dichten tussen wat agenten zeggen en wat burgers beweren dat er gebeurd is.

In de Tweede Kamer wordt vandaag voor het eerst uitgebreid gedebatteerd over het coalitieakkoord van de nieuwe minderheidscoalitie. De coalitiepartijen hebben de oppositie uitgenodigd om samen te werken, maar echte toezeggingen over steun zijn er nog niet. Het debat moet laten zien waar partijen willen bijsturen en waar forse weerstand ontstaat. Voor veel oppositiepartijen is vooral de snellere verhoging van de AOW-leeftijd een harde breeklijn.

GroenLinks-PvdA en JA21 zijn voor de coalitie het belangrijkst, omdat zij de minderheid in de Kamer aan een meerderheid kunnen helpen. GL-PvdA-leider Klaver zette dit weekend de toon en zei dat zijn partij de financiële plannen voor zorg en sociale zekerheid alleen steunt "als het roer drastisch omgaat". Hij verzet zich tegen een hoger eigen risico, een kortere WW, de hogere AOW-leeftijd en wil meer inzet op klimaat, natuur, stikstof en hogere belastingen voor grote inkomens. JA21 liet zich nog amper uit: partijleider Eerdmans meldde zich ziek af voor een tv-optreden en zal in het debat voor het eerst echt kleur moeten bekennen. Eerder zei hij "een open mind" te hebben en constructief te willen meedenken.

Andere oppositiepartijen zijn al een stuk feller. BBB-leider Van der Plas zegt dat de oppositie de krachten zal bundelen om de hogere AOW-leeftijd van tafel te krijgen. Zij zegt dat dit punt totaal niet was voorzien en waarschuwt dat veertigplussers straks tot ver na hun zeventigste moeten doorwerken. 50Plus-fractievoorzitter Struijs stelt dat zijn telefoon het hele weekend bleef rinkelen door verontruste burgers en vakbondsmensen. Volgens hem is het weer volledig koppelen van de AOW-leeftijd aan de levensverwachting in strijd met het pensioenakkoord van 2019, waarin was afgesproken de stijging juist te remmen.

Ook ChristenUnie-leider Bikker uit stevige kritiek. Zij vindt dat harde werkers zoals kraamverzorgers en bouwvakkers hun pensioen verder zien opschuiven. Daarnaast mist ze plannen tegen dakloosheid en ziet ze met zorg dat er wordt gesneden in de gehandicaptenzorg. Volgens haar is het logisch dat er ergens wordt bezuinigd, maar moet dat wel "met hart voor de mensen" gebeuren. Tegelijk is ze een van de politici die al met veel collega's praat om te kijken waar kleine bondgenootschappen mogelijk zijn om het akkoord bij te stellen. Ze zegt dat ze "van links tot rechts" gesprekken voert, al zijn de verschillen tussen oppositiepartijen groot.

Aan de rechterkant klinken andere geluiden. De SGP noemt het akkoord "best goed", vooral door extra geld voor defensie en woningbouw en strengere asielmaatregelen, maar maakt zich zorgen over medisch-ethische onderwerpen. FVD valt de herinvoering van een stikstoffonds aan. De Partij voor de Dieren vindt dat rijken en grote vervuilers worden ontzien en dat de rekening bij kwetsbare groepen komt te liggen. De zeven ex-PVV’ers van de Groep-Markuszower zeggen "best geschrokken" te zijn en spreken over veel "reparatiewerk". Wilders zelf noemt het "het slechtste akkoord ooit" en kondigt "snoeiharde oppositie" aan. SP-leider Dijk spreekt van "een aanval op onze beschaving".

In het debat zullen linkse partijen vooral de bezuinigingen op zorg en sociale zekerheid aanvallen, terwijl rechtse partijen scherp zullen zijn op het voortzetten van de spreidingswet en klimaatbeleid. De coalitie kan via links én via rechts een meerderheid halen, maar elke stem zal een prijs hebben. Achter de schermen wordt al druk gehandeld over mogelijke aanpassingen. Zeker lijkt alleen dat D66-leider Jetten na afloop van het debat tot formateur wordt benoemd. Niemand in Den Haag verwacht dat hij als premierskandidaat al in dit stadium wordt weggestemd. Daarna kan hij verder bouwen aan een kabinet dat in de Kamer telkens steun moet zoeken per onderwerp.

Het aantal grote sextortionzaken in Nederland stapelt zich op. Deze week staat in Groningen de 30-jarige Mark S. voor de rechter. Justitie ziet hem als de spil in een langlopend online misbruikdossier met tientallen slachtoffers. Volgens het onderzoek kon hij ruim tien jaar zijn gang gaan voordat de politie ingreep.

Agenten houden hem begin 2024 aan bij zijn werk op het terrein van zuivelbedrijf FrieslandCampina in Borculo. S., die daar toezicht houdt op de productie van melkpoeder, zou zich online onder veel verschillende namen hebben voorgedaan. Zo benaderde hij minderjarige meisjes en vrouwen met verzoeken om naaktfoto's, waarna hij hen met dat beeldmateriaal onder druk zette.

Hij werkte volgens justitie met een dubbele rol. Met de ene alias dwong hij slachtoffers tot het sturen van meer expliciete foto's. Met een andere identiteit deed hij zich voor als redder die kon "helpen" tegen de afperser. In ruil eiste hij seks. Het OM ziet dit als verkrachting. Onder de slachtoffers zitten ook vrouwen uit zijn eigen omgeving. Dat komt naar voren in de podcast "Sextortion" van journalist Lars van Eijden, een oud-klasgenoot van S.

De politie ziet de echte omvang van de zaak pas als een vrouw uit Groningen zich meldt. Een onbekende man benadert haar online, zegt dat zij geschikt is als lingeriemodel en biedt geld voor foto’s. Zodra zij foto’s stuurt, slaat hij om en begint hij te dreigen en meer naaktbeelden te eisen. Hoewel de vrouw geen aangifte wil doen, start justitie toch een onderzoek. Eerdere losse meldingen uit verschillende jaren komen dan bij één verdachte uit: Mark S.

Bij een doorzoeking nemen agenten zijn telefoons en computer in beslag. Daar vinden ze kinderporno en sporen van online misbruik die teruggaan tot 2011, toen S. achttien was. Uit chats blijkt hoe hij slachtoffers extra bang maakt met details over hun route met de bus of hun ouders. In verhoren zegt hij weinig en ontkent hij vooral. In een afgeluisterd gesprek in de cel zegt hij wel dat zijn leven voorbij is "als ze erachter komen wat ik heb gedaan". In de rechtbank van Groningen moet hij de komende weken uitleggen wat hij daarmee bedoelt.

Elon Musk voegt ruimtevaartbedrijf SpaceX en zijn AI-bedrijf xAI samen tot één gigant. De nieuwe combinatie krijgt een waardering van 1,25 biljoen dollar. Daarvan wordt 1 biljoen dollar toegeschreven aan SpaceX en 250 miljard dollar aan xAI, zeggen bronnen die bij de deal betrokken zijn. Het gaat volledig om een aandelendeal; er vloeit dus geen contant geld.

De overname van xAI door SpaceX werd bevestigd in een verklaring op de website van SpaceX, ondertekend door Musk zelf. In die verklaring schrijft het bedrijf dat het xAI inlijft om "de meest ambitieuze, verticaal geïntegreerde innovatiemotor op (en buiten) aarde te vormen, met AI, raketten, internet via de ruimte, directe communicatie met mobiele telefoons en het toonaangevende realtime informatie- en vrije meningsplatform". Daarmee doelt Musk duidelijk op zijn bredere X-imperium, waar ook het voormalige Twitter onder valt.

Volgens een interne memo aan medewerkers zou het nieuwe bedrijf aandelen krijgen met een waarde van 526,59 dollar per stuk. Officieel zijn de voorwaarden van de deal, zoals prijs en waardering per aandeel, niet openbaar gemaakt. SpaceX en xAI reageerden niet direct op verzoeken om commentaar. Wel zou SpaceX nog steeds plannen hebben voor een beursgang later dit jaar. Eerdere plannen gingen uit van mogelijk 50 miljard dollar aan vers kapitaal, wat de grootste beursintroductie ooit zou zijn.

Met de fusie haalt Musk twee van de grootste niet-beursgenoteerde bedrijven ter wereld onder één dak. XAI haalde in januari al geld op tegen een waardering van 230 miljard dollar. SpaceX bereidde eind vorig jaar nog een verkoopronde van eigen aandelen voor tegen een waardering van zo’n 800 miljard dollar. Door de combinatie komen mensen, geld en vooral rekenkracht voor AI dichter bij elkaar te liggen, maar lopen de grenzen tussen de verschillende Musk-bedrijven verder door elkaar.

Musk ziet een duidelijk technisch en financieel doel voor de fusie. In de verklaring stelt hij dat het binnen twee à drie jaar het goedkoopst zal zijn om grote AI-berekeningen in de ruimte te doen. Volgens hem zorgt die lagere prijs ervoor dat bedrijven sneller nieuwe AI-modellen kunnen trainen en data kunnen verwerken "op ongekende snelheid en schaal". Dat moet volgens Musk weer leiden tot snellere doorbraken in natuurkunde en nieuwe technologie die mensen ten goede komt.

Om die plannen mogelijk te maken, vraagt SpaceX bij toezichthouders toestemming om tot wel een miljoen satellieten in een baan om de aarde te brengen. Dat zou voortbouwen op het huidige Starlink-netwerk, dat nu al bestaat uit meer dan 9.000 satellieten en internet vanuit de ruimte levert. De inkomsten uit Starlink groeien zo hard dat ze de omzet uit raketlanceringen inmiddels voorbij zijn. Voor Musk is dat een belangrijke geldbron om de dure AI-plannen van xAI te voeden.

De fusie maakt Musk’s bedrijfsnetwerk nog ingewikkelder. In 2022 kocht hij Twitter, doopte dat om tot X en voegde het vorig jaar samen met xAI in een deal van 33 miljard dollar. XAI ontwikkelt onder meer de chatbot Grok en verbrandt naar schatting zo’n 1 miljard dollar per maand om zijn ambitie waar te maken om "een dieper begrip van ons universum" te krijgen. Door de krachten met SpaceX te bundelen, probeert Musk de kosten, rekenkracht en kennis te concentreren in één reusachtig bedrijf.

SpaceX is intussen een van Musk’s meest stabiele succesverhalen. Het is het enige Amerikaanse bedrijf dat regelmatig astronauten naar en van het internationale ruimtestation vervoert en het is een belangrijke lanceerpartner voor NASA en het Amerikaanse ministerie van Defensie, dat het Witte Huis nu het ministerie van Oorlog wil noemen. Met de samengaan van SpaceX en xAI zet Musk een nieuwe stap om ruimtevaart, internet, sociale media en kunstmatige intelligentie in één groot ecosysteem te trekken. Hoe dat er precies uit gaat zien, blijft voorlopig nog onduidelijk.

Bill en Hillary Clinton hebben toch ingestemd met een verhoor door een commissie van het Huis van Afgevaardigden in het onderzoek naar Jeffrey Epstein. Daarmee proberen ze een stemming over minachting van het Congres te voorkomen. De Republikeinse voorzitter van de Oversight Committee, James Comer, had de twee eerder gedagvaard omdat ze weigerden te verschijnen. Wanneer en waar de verhoren plaatsvinden, is nog niet bekend.

De woordvoerder van Bill Clinton, Angel Ureña, zei dat de Clintons "te goeder trouw hebben onderhandeld" en dat Comer dat volgens hem niet heeft gedaan. Hij wees erop dat anderen al onder ede hebben verklaard wat zij weten en dat de Clintons nu zelf willen komen verklaren. Volgens Ureña zien zij dit als een moment om een voorbeeld te zetten "dat voor iedereen moet gelden".

Comer reageerde dat de advocaten van de Clintons wel zeggen akkoord te zijn met de voorwaarden, maar dat er volgens hem opnieuw onduidelijkheid is en dat er geen concrete data zijn aangeleverd. Hij stelt dat de Clintons pas instemmen nu het Huis daadwerkelijk werk maakt van een minachtingsprocedure. Comer wil de voorwaarden verder uitwerken en daarna met zijn commissie bespreken wat de volgende stap wordt.

De Oversight Committee had al gestemd om een voorstel in te dienen om de Clintons wegens minachting voor het hele Huis te brengen. De Rules Committee kwam maandag bijeen om dat voorstel door te zetten, met als doel later deze week een stemming te houden. Na de nieuwe toezegging van de Clintons is de behandeling van de minachtingprocedure voorlopig stilgelegd.

De commissie dagvaardde in augustus niet alleen de Clintons, maar ook meerdere oud-ministers van Justitie en oud-FBI-directeuren, zoals Merrick Garland, Loretta Lynch, Eric Holder, William Barr, Jeff Sessions, Alberto Gonzales, James Comey en Robert Mueller. Zij moeten verklaren over hun rol en kennis rond de misdrijven van Jeffrey Epstein. Het ministerie van Justitie maakte vrijdag meer dan 3,5 miljoen pagina’s aan Epstein-dossiers openbaar, ongeveer de helft van de in totaal ruim 6 miljoen documenten. Grote delen van het materiaal zijn zwartgelakt.

In de eerste lichting documenten, die in december naar buiten kwam, zaten veel foto’s van Bill Clinton. Zijn woordvoerder zei toen dat Clinton begin jaren 2000 met Epstein meevloog voor reizen van de Clinton Foundation, in de periode vóór Epstein werd aangeklaagd voor zedendelicten. Bill Clinton ontkent wangedrag en zegt dat hij het contact met Epstein verbrak voordat deze in 2006 werd beschuldigd van seks met een minderjarige.

Hillary Clinton speelt volgens haar kamp een veel vagere rol in het onderzoek. Haar woordvoerder Nick Merrill zei in december: "Sinds dit begon vragen we wat in hemelsnaam Hillary Clinton hiermee te maken heeft, en [Comer] heeft daar geen antwoord op." Advocaten van de Clintons boden dit weekend aan dat Bill Clinton in New York vier uur lang een uitgeschreven interview zou geven, beperkt tot vragen over onderzoeken en strafzaken rond Epstein. Extra vragen aan Hillary Clinton wilden zij liever per schriftelijke, beëdigde verklaring afhandelen, met de optie dat zij later ook in persoon vragen beantwoordt.

Comer wees dat voorstel maandag af. Hij noemde het verzoek om de dagvaarding en de minachtingsresolutie vooraf in te trekken "niet redelijk". Toch lijkt de druk van de dreigende minachtingsstemming ertoe te hebben geleid dat beide partijen nu een stap naar elkaar zetten, al blijft onduidelijk hoe scherp het verhoor wordt en of de politieke strijd rond het Epstein-onderzoek daarmee tot rust komt.

De sociale veiligheid van Joodse studenten in het hoger onderwijs schiet tekort. Dat schrijft de Taskforce Antisemitismebestrijding in een rapport dat vandaag is verschenen. Volgens de groep krijgen Joodse studenten vaak te maken met pesterijen en intimidatie op en rond de campus. De taskforce vindt dat hogescholen en universiteiten steviger moeten ingrijpen en meer verantwoordelijkheid moeten nemen.

Voor het onderzoek sprak de taskforce met 120 betrokkenen, zoals actievoerders, deskundigen en mensen die zelf incidenten hebben meegemaakt. In het rapport staat dat de meeste protesten op campussen vreedzaam verlopen, maar dat Joodse studenten en medewerkers toch regelmatig worden geconfronteerd met kwetsende opmerkingen, vervelende acties en bedreigende situaties. Dit zorgt volgens hen voor een gevoel van onveiligheid en uitsluiting.

De taskforce telt tien leden en werd ingesteld door het kabinet na incidenten rond de voetbalwedstrijd tussen Ajax en Maccabi Tel Aviv. Bekende namen in de groep zijn Chanan Hertzberger van het Centraal Joods Overleg en NS-topman Wouter Koolmees. Zij roepen instellingen in het hoger onderwijs op om Joodse studenten en medewerkers beter te beschermen en spreken zich in het rapport duidelijk uit: "Kom actiever op voor de Joodse gemeenschap."

De Vereniging Hogescholen reageert overwegend positief op de bevindingen. De koepelorganisatie laat weten dat hogescholen zich in grote lijnen herkennen in de punten van de taskforce. De aanbevelingen bieden volgens hen ruimte om het huidige beleid aan te scherpen en beter te letten op signalen van antisemitisme en uitsluiting binnen de instellingen.

Ook de Universiteit van Amsterdam heeft een reactie gegeven. De universiteit zegt de voorstellen uit het rapport "zorgvuldig" te willen bestuderen. De UvA gaat daarover in gesprek met betrokken partijen, zoals het Centrale Diversity Office, om te kijken welke stappen op de eigen campus nodig zijn. Daarmee lijkt de universiteit ruimte te geven aan strengere maatregelen en extra aandacht voor de veiligheid van Joodse studenten.

Een 13-jarige jongen uit West-Australië heeft zijn familie gered met een extreme zwemprestatie in Geographe Bay, bij Busselton. De jongen zwom door ruwe zee naar de kust om hulp te halen, nadat zijn moeder, broertje van 12 en zusje van 8 met hun opblaasbare paddleboards en een kajak waren weggeblazen door sterke wind. Het gezin was op vakantie in Quindalup, zo’n 250 kilometer ten zuiden van Perth, toen het vrijdagavond misging.

De kinderen en hun moeder dreven steeds verder de baai in nadat de wind hun kajak en boards meesleepte. De 13-jarige probeerde eerst terug te peddelen, maar zijn kajak liep vol water door de hoge golven. Toen besloot hij het laatste stuk te zwemmen. Volgens reddingswerkers zwom hij in totaal ongeveer 4 kilometer, waarvan hij eerst zo’n twee uur met een reddingsvest aan in het water lag. Daarna deed hij het vest uit omdat hij dacht dat hij zo de kust niet zou halen, en zwom hij nog eens twee uur zonder vest door.

Toen de jongen uiteindelijk het strand bereikte, sloeg hij direct alarm bij hulpdiensten. Vanaf de boothelling bij Quindalup kwam een grote zoekactie op gang. Daarbij waren de WA Water Police, lokale marinereddingsvrijwilligers en de reddingshelikopter van West-Australië betrokken. Reddingcommandant Paul Bresland van Naturaliste Marine Rescue noemde de inspanning van de jongen "bovenmenselijk" en zei dat zijn doorzettingsvermogen een cruciale rol speelde.

De jongen gaf de redders een nauwkeurig beeld van de kleur en het soort kajak en paddleboards. Volgens Bresland hielp dat sterk bij het zoeken: binnen een uur werd de kajak gespot. Uiteindelijk werd de moeder met haar twee jongste kinderen rond 20.30 uur gevonden, op ongeveer 14 kilometer uit de kust. Ze klampten zich nog altijd vast aan één paddleboard en hadden uren in ruwe zee gelegen.

Alle drie droegen een reddingsvest, wat volgens South West Police Inspector James Bradley een belangrijk deel van hun overlevingskans bepaalde. Hij zegt dat de daden van de 13-jarige jongen "niet hoog genoeg geprezen kunnen worden" en dat zijn vastberadenheid direct heeft bijgedragen aan het redden van het leven van zijn moeder, broertje en zusje. Volgens Bresland was ook de moeder zelf een held, omdat zij ondanks uitputting haar twee jongste kinderen bij het board hield en hen bleef aankijken om hen gerust te stellen en samen te laten blijven.

De drie werden uiteindelijk door een vrijwilligersboot van Naturaliste Marine Rescue aan boord gehaald en teruggebracht naar de wal. Ambulancepersoneel onderzocht hen op de kade en bracht hen daarna naar het Busselton Health Campus. Volgens lokale media mochten ze in het weekend weer naar huis. De familie zou vervolgens langs zijn gegaan bij de reddingsploegen om persoonlijk hun dank uit te spreken.

De AOW-leeftijd gaat waarschijnlijk sneller omhoog dan tot nu toe gepland was. Dat willen D66, VVD en CDA zo regelen in hun nieuwe coalitieakkoord. De verandering raakt vooral mensen die nu jonger dan 60 jaar zijn. De reden is dat zij volgens de huidige voorspellingen langer leven dan de generaties die nu al met pensioen zijn of bijna stoppen met werken.

In de plannen stijgt de AOW-leeftijd vanaf 2033 stap voor stap verder. Voor mensen die nu in de twintig zijn, schuift de pensioenleeftijd op richting 72 jaar. Dat betekent dat veel mensen later stoppen met werken dan ze tot nu toe dachten.

De kern van het plan is een strakkere koppeling tussen de AOW-leeftijd en de levensverwachting. Nu gaat de AOW-leeftijd langzamer omhoog dan de levensverwachting: bij een jaar langer leven stijgt de AOW-leeftijd met acht maanden. D66, VVD en CDA willen dat vanaf 2033 veranderen naar een één-op-één-koppeling. Gaan we volgens de statistieken een jaar langer leven, dan schuift de AOW-leeftijd ook met een vol jaar op.

Volgens eerdere berekeningen van het Centraal Planbureau (CPB) levert zo’n versnelde stijging de schatkist ongeveer 2,7 miljard euro per jaar op. Het CPB herkent de rekensom die de NOS heeft gemaakt, omdat een vergelijkbaar voorstel eerder al in de verkiezingsprogramma’s van VVD en JA21 stond en toen is doorgerekend. Het nieuwe coalitieakkoord zelf is nog niet officieel doorgerekend, dus de bedragen kunnen nog iets veranderen. De Tweede Kamer bespreekt de plannen vandaag.

Hoogleraar Economie Marike Knoef, verbonden aan pensioendenktank Netspar, komt uit op dezelfde uitkomsten als de NOS als zij de cijfers naast elkaar legt. Ze waarschuwt wel dat alles afhangt van de levensverwachting die we nu voorspellen. Die kan nog meevallen of tegenvallen. Een pandemie of andere ziektegolf kan de levensverwachting omlaag drukken, zoals bij corona gebeurde in 2020. Een medische doorbraak kan juist zorgen dat mensen langer blijven leven dan nu gedacht.

Op dit moment laat het CBS zien dat iemand die nu 65 jaar is, gemiddeld ongeveer 85 jaar wordt. De verwachting is dat die leeftijd de komende decennia verder oploopt. Voor 2068 rekent het statistiekbureau erop dat een 65-jarige gemiddeld ouder dan 90 jaar wordt. Hoe harder die lijn stijgt, hoe sneller de AOW-leeftijd in de toekomst meegaat, als de plannen van D66, VVD en CDA doorgaan. Dat maakt de discussie over werken tot op hogere leeftijd de komende jaren alleen maar belangrijker voor iedereen die nog een flink stuk van zijn loopbaan voor zich heeft.

(Afbeelding: Grok / FOK.nl)