FOK!
FOK!


Laatste items
Laatste items
Toon berichten uit deze thema's





Toon berichten van deze types







Actieve items
Actieve items


Forum
Forum


Archief
Artikelen van zaterdag 24 januari 2026

Uitslag PSV - NAC Breda

PSV heeft tegen NAC Breda op het nippertje een nederlaag weten te voorkomen. Dankzij een doelpunt in de blessuretijd werd het 2-2.

NAC begon fel aan de wedstrijd maar de eerste grote kans was voor PSV, Man kopte op de lat. Even later kwam de thuisclub alsnog op voorsprong na een goal van Driouech. Vlak voor rust draaide de wedstrijd ineens helemaal om. Kemper kopte de gelijkmaker binnen en een minuut later was het Brym die nadat hij eerste beide palen raakte in de rebound alsnog raak schoot.

In de tweede helft moest PSV op jacht naar doelpunten maar door slordig spel wist het nauwelijks tot kansen te komen. In de blessuretijd was het echter toch raak, op aangeven van Veerman kopte Obispo raak.

PSV

2 - 2

NAC Breda

 27' Driouech
 90+2' Obispo
   45' Kemper
 45+1' Brym
 
 Gele kaart: Schouten,Wanner, Saibari,Obispo, (PSV), Hillen,Balard, Bielica, (NAC Breda)
 
Stadion: Philips Stadion, Eindhoven
Toeschouwers: 34.900
Arbiter: Higler
 
Opstelling:   Opstelling:
Kovár
Dest (Sildillia/46)
Schouten
Obispo
Fernandez (Perisic/60)
Mauro Júnior
Wanner
Veerman
Man (Bajraktarevic/46)
Saibari
Driouech (Flamingo/81)
  Bielica
Valerius
Odoi
Greiml
Hillen
Kemper
Nassoh (Staring/ 78)
Balard
Sowah
Brym (Holtby/78)
Soumano (A.Ayew/71)

Trump dreigt Canada met 100 procent extra importheffingen

Canada zou extra importheffingen van 100 procent kunnen worden opgelegd door Donald Trump. De Amerikaanse president wil voorkomen dat het buurland nauwere economische samenwerking met China aangaat. In het geval van een akkoord zouden de VS onmiddellijk een importheffing van 100 procent op alle Canadese goederen opleggen.

"Premier Mark Carney moet niet denken dat hij Canada kan veranderen in een doorvoerhaven voor China", maakte Trump duidelijk op zijn platform Truth Social.

De Amerikaanse president gebruikte de denigrerende term "gouverneur" om iemand te beschrijven die aan het hoofd staat van een Amerikaanse staat. Na zijn aantreden had Trump herhaaldelijk publiekelijk zijn intentie uitgesproken om van Canada een Amerikaanse staat te maken.

Op het World Economic Forum in Davos hield Carney deze week een veelbesproken toespraak waarin hij kleine en middelgrote landen opriep zich te verzetten tegen de willekeurige acties van de grote mogendheden door zich los te maken van hun afhankelijkheid daarvan. "Internationale diversificatie is niet alleen economisch verstandig, maar vormt ook de materiële basis van een oprecht buitenlands beleid", benadrukte de voormalige gouverneur van de Bank van Groot-Brittannië en Canada. "Staten verdienen het recht om voor hun principes op te komen wanneer ze hun kwetsbaarheid voor represailles verminderen."

Carney reisde onlangs naar Peking en kondigde vervolgens een intensievere samenwerking met China aan. Beide partijen kwamen concrete stappen op handelsgebied overeen. Volgens een verklaring van de Canadese regering heeft Ottawa een deel van de importheffingen op Chinese elektrische auto's opgeheven. In ruil daarvoor beloofde China de handelsbelemmeringen voor Canadese landbouwproducten zoals koolzaad te verminderen. Wat betreft het conflict in Groenland koos Carney niet de kant van de VS en maakte hij duidelijk dat Canada Denemarken zou steunen in geval van een militaire aanval, op grond van het wederzijdse verdedigingsverdrag van de NAVO.

Elektrische bus komt de helling niet op, passagiers moeten lopen

In Tirol hebben elektrische bussen moeite met het oprijden van hellingen: passagiers moeten uitstappen en de rest van de weg lopen. Dit is de afgelopen weken al meerdere keren voorgekomen.

Het loopt nog niet helemaal vlekkeloos met de elektrische bussen: in de regio Heidelberg vinden er recentelijk vertragingen en annuleringen plaats omdat de nieuwe elektrische bussen niet geschikt zijn voor gebruik tijdens vorst. De stad Berlijn heeft 70 van haar circa 270 elektrische bussen tijdelijk buiten dienst moeten stellen vanwege kleine scheurtjes in de frames. In Zwitserland zijn er klachten over technische storingen en problemen met de accukwaliteit van de bussen.

Hoewel er in Tirol nog wel elektrische bussen rijden, hebben ze moeite met het oprijden van hellingen: de Schusterbergweg in Innsbruck is een directe maar steile route naar de wijk Arzl. De route leidt naar hoger gelegen woonwijken en kent steile stukken – te steil voor elektrische bus nummer 502.

Volgens Oostenrijkse media "moeten passagiers regelmatig uitstappen en de rest van de weg lopen omdat de voertuigen niet op volle kracht kunnen rijden. "Ik heb van vrienden gehoord dat dit hen de afgelopen weken al meerdere keren is overkomen", vertelde een getroffen passagier aan het dagblad  "Krone".  

In reactie op een vraag van de krant verklaarde de verantwoordelijke vervoersautoriteit van Tirol (VVT): "Er is een geïsoleerd softwareprobleem. Dit treedt alleen op bij bergopwaarts rijden en zorgt ervoor dat de bussen niet op vol vermogen kunnen rijden, wat op zijn beurt kan leiden tot oververhitting." Dit zijn de eerste problemen bij busmaatschappij MAN. Een oplossing wordt spoedig verwacht.

Volgens het World Resources Institute rijden er in 2024 ongeveer 780.000 elektrische bussen op de wereldwegen. Dit cijfer omvat bussen op batterijen, plug-in hybride bussen en bussen met brandstofcellen.

Ruim 90 procent van alle elektrische bussen bevindt zich in China, wat neerkomt op bijna 700.000 voertuigen.

In 2023 werden er bijna 50.000 nieuwe elektrische bussen verkocht – dat komt overeen met ongeveer drie procent van alle wereldwijd verkochte bussen.

China is grootste leverancier van elektrotechnische technologie aan Oekraïne

Terwijl Rusland herhaaldelijk de Oekraïense energie-infrastructuur aanvalt, wordt China de belangrijkste leverancier van elektrotechnische componenten voor Kiev. Vorig jaar was de Volksrepubliek verantwoordelijk voor meer dan 85 procent van de Oekraïense import.

De import van elektrotechnische componenten in Oekraïne is in 2025 met 88 procent gestegen ten opzichte van 2024 en bereikte een totaalvolume van € 947 miljoen, zo blijkt uit officiële cijfers. Dit meldt persbureau Interfax-Ukraine, dat zich baseert op statistieken van de Oekraïense douane. Volgens het rapport was 85,6 procent van de import, ter waarde van € 809 miljoen, afkomstig uit China. In 2024 bedroeg het aandeel van de leveringen uit China 67,5 procent, met een waarde van € 339 miljoen. De geïmporteerde goederen omvatten transformatoren, inductoren en smoorspoelen, die voornamelijk in onderstations worden gebruikt.

Volgens de gegevens importeerde Oekraïne vorig jaar ook transformatoren uit Duitsland (39 miljoen euro) en Turkije (17 miljoen euro). Tegelijkertijd exporteerde Kiev elektrotechnische componenten ter waarde van ongeveer 29 miljoen euro, voornamelijk naar Duitsland, Hongarije en Slowakije.

In 2024 waren de Oekraïense importen van elektrotechnische apparatuur meer dan verdubbeld ten opzichte van 2023, tot een totaalvolume van € 504 miljoen. Tegelijkertijd namen de leveringen uit China met een factor 2,5 toe tot € 339 miljoen.

In de bijna vier jaar durende agressieoorlog tegen Oekraïne heeft Rusland herhaaldelijk de energie-infrastructuur van het land aangevallen. Vorig jaar intensiveerde Moskou deze aanvallen aanzienlijk. Sinds begin oktober heeft Rusland elf waterkrachtcentrales, de 45 grootste warmtekrachtcentrales van het land, 49 zelfstandige warmtecentrales en 151 onderstations gebombardeerd, zo maakte de Oekraïense veiligheidsdienst (SBU) vorige week bekend.

Als reactie op de aanvallen heeft de staatsnetbeheerder Ukrenergo in december al de helft van zijn transformatoren voorzien van betonnen beschermingsmantels, aldus Interfax-Ukraine, en is het plan om de bescherming van de resterende transformatoren tegen volgende zomer af te ronden.

Trump prijst inzet van Britse soldaten in Afghanistan

De Amerikaanse president Trump heeft gereageerd op de kritiek op zijn opmerkingen over de internationale missie in Afghanistan.

Hij verklaarde dat de Britse soldaten van de toenmalige NAVO-macht geweldig en dapper waren geweest en altijd aan de zijde van de VS hebben gestaan. Ze behoorden volgens Trump tot de grootste krijgers.

Eerder had Trump in een interview beweerd dat NAVO-troepen tijdens de missie, die in 2001 begon, weg waren gebleven van de frontlinie. De Britse premier Starmer omschreef Trumps uitspraak als beledigend en afschuwelijk.

De Duitse minister van Defensie, Pistorius, verklaarde dat Duitse soldaten al 19 jaar hun missie in Afghanistan hadden volbracht en daarbij hun leven hadden geriskeerd. De Deense premier Frederiksen noemde het onacceptabel dat Trump de inzet van geallieerde soldaten in Afghanistan in twijfel trok. Denemarken was een van de landen met het hoogste aantal slachtoffers in Afghanistan.

Amerikaanse gezant in Israël gearriveerd voor gesprek over toekomst Gazastrook

Twee hooggeplaatste Amerikaanse overheidsfunctionarissen zijn in Israël aangekomen om met premier Netanyahu te praten over de toekomst van de Gazastrook.

Het bezoek volgt op de aankondiging van Washington dat de tweede fase van het Amerikaanse plan voor de Palestijnse gebieden van start gaat. Dit plan houdt in dat Israël alle militaire posities in het gebied opgeeft en dat de terroristische organisatie Hamas wordt ontwapend. De islamisten weigeren hun wapens in te leveren. Bovendien moet er een overgangsregering in de Gazastrook worden ingesteld. Een internationale troepenmacht zal de situatie daar in de gaten houden.

De kuststrook is na twee jaar vechten vrijwel volledig verwoest.

Mark Rutte sust Groenland-conflict, had jij dat van hem verwacht?

De internationale pers raakt niet uitgesproken over de rol van NAVO-secretaris-generaal over de rol van NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte tijdens het World Economic Forum. Waar de Amerikaanse president Donald Trump wekenlang dreigde met een overname van Groenland en forse importheffingen voor Europa, lijkt de kou na een onderhoud met Rutte volledig uit de lucht. Had jij dat verwacht van onze oud-premier? 

Rutte en Trump op WEF 2026 Davos (@DWS News on YouTube screenshot https://youtu.be/7Ut0aTWufcA)
Rutte en Trump op WEF 2026 Davos (@DWS News on YouTube screenshot https://youtu.be/7Ut0aTWufcA) 

Uitslag Ajax - FC Volendam

Ajax heeft in eigen huis een zakelijke 2-0 zege geboekt op FC Volendam. Met de overwinning nemen de Amsterdammers de tweede plaats in de eredivisie in ieder geval voor één dag over van Feyenoord, dat later dit weekend nog in actie komt.

Ajax nam voor rust snel het initiatief en besliste het duel al vroeg. Youri Baas kopte na dertien minuten raak uit een corner van Rayane Bounida, nadat doelman Kayne van Oevelen eerder nog redding had gebracht op pogingen van Bounida, Sean Steur en Mika Godts. Volendam hield daarmee aanvankelijk stand, maar vlak voor de rust sloeg Ajax opnieuw toe: wederom was Baas het eindstation, opnieuw op aangeven van Bounida.

Na rust zakte het tempo en werd het duel minder aantrekkelijk, al bleef Ajax de betere ploeg. Davy Klaassen en Godts lieten grote kansen onbenut. Een kwartier voor tijd maakte Wout Weghorst zijn rentree na blessureleed als vervanger van Kasper Dolberg.

Eitrem duikt als eerste schaatser ooit onder zes minuten op vijf kilometer

Sander Eitrem heeft op de 5.000 meter in Inzell geschiedenis geschreven. De Noor dook met een tijd van 5.58,52 als eerste schaatser ooit onder de zes minuten en bracht het wereldrecord, dat op 6.00,23 stond en in handen was van Timothy Loubineaud.

Eitrem regerend wereldkampioen op de 5.000 meter, onderstreepte met zijn optreden dat hij in topvorm verkeert. Met het oog op de Winterspelen, waar de 5.000 meter over ruim twee weken op 8 februari op het programma staat, gaf Eitrem een krachtig signaal af aan zijn concurrenten. Metodej Jilek was met 6.01,98 de enige die enigszins in de buurt kwam en legde beslag op het zilver, terwijl de Fransman Loubineaud genoegen moest nemen met brons.

De Nederlandse rijders speelden geen rol van betekenis in de medaillestrijd. Chris Huizinga eindigde met 6.12,27 als achtste, terwijl Jorrit Bergsma met 6.15,35 niet verder kwam dan de twaalfde plaats.

ICE-agenten ontfermden zich over 5-jarige nadat pa 'm achterliet

Het verhaal van de 5-jarige jongen die door ICE gearresteerd zou zijn en 'gevangen' zou worden gehouden klonk natuurlijk gruwelijk, en als het waar was geweest zou het dat ook zijn. Dat weet ICE natuurlijk zelf ook. En het lijkt dan ook niet waar te zijn.

ICE hield een persconferentie en verklaarde daar dat de man het jongetje achterliet in de auto in de sneeuw toen ICE de - mogelijk illegale - man benaderde. De ICE-agenten ontfermden zich vervolgens over de jongen, hielden hem warm, voedden hem en probeerden hem bij familie achter te laten. Die weigerden de deur open te doen.

ICE arresteert kind (5): duizenden mensen demonstreren woedend in Minneapolis

Duizenden demonstranten hebben geprotesteerd tegen het gewelddadige optreden van de immigratiedienst ICE. Tientallen mensen zouden hierbij zijn gearresteerd.

In de Amerikaanse stad Minneapolis protesteerden duizenden demonstranten tegen het gewelddadige optreden van de immigratiedienst ICE (Immigration and Customs Enforcement). De protesten werden uitgelokt door de arrestatie van de vijfjarige Liam Conejo Ramos. Volgens de school werd de jongen gebruikt als lokaas in een poging om andere bewoners uit het huis van zijn familie te lokken. 

De immigratiedienst ICE (Immigration and Customs Enforcement) ontkent de aantijgingen met betrekking tot de arrestatie. Tricia McLaughlin, onderminister van Binnenlandse Veiligheid, verklaarde woensdagavond in een persbericht dat ICE een "gerichte operatie" had uitgevoerd om de vader van de jongen te arresteren. Hij is een "illegale immigrant. ICE heeft GEEN enkel kind als doelwit gekozen", zei ze. Ze beweerde ook dat de man had geprobeerd te vluchten en dat het kind de mogelijkheid was geboden om bij een vertrouwde volwassene, gekozen door de familie, te worden geplaatst.

De advocaat van de familie, Marc Prokosch, zegt dat ze een legale asielprocedure doorlopen. Bovendien zijn ze de VS binnengekomen via een officiële grensovergang. "De familie heeft alles gedaan wat van hen werd vereist volgens de geldende regelgeving", aldus Prokosch. "Ze zijn hier niet illegaal gekomen. Het zijn geen criminelen."

Bijeenkomsten, gebeden, marsen en demonstraties op de luchthavens van Minneapolis en St. Paul maakten deel uit van de protesten. Volgens mediaberichten protesteerden inwoners massaal tegen de deportatievluchten van mensen die door ICE-agenten waren gearresteerd. Bij temperaturen van -23 graden Celsius marcheerde de protestbeweging door de straten en scandeerde leuzen zoals "ICE eruit". Tientallen demonstranten zouden tijdens de gecoördineerde actiedag zijn gearresteerd. Onder hen zouden zich volgens dpa en AFP zo'n 100 geestelijken hebben bevonden.

Tijdens een bezoek aan Minneapolis verklaarde de Amerikaanse vicepresident JD Vance dat de functionarissen simpelweg probeerden voor de jongen te zorgen. Anders zou hij "doodgevroren" zijn.

Volgens de autoriteiten van Minneapolis werden diezelfde maand nog drie andere kinderen uit het schooldistrict van de vijfjarige gearresteerd. Agenten van ICE (Immigration and Customs Enforcement) werken al weken in Minnesota om de bevolen massale deportaties uit te voeren.

De stad Minneapolis biedt bescherming aan ongedocumenteerde migranten en is aangewezen als "sanctuary city". De stad werkt slechts gedeeltelijk samen met de federale immigratiedienst. 

De Immigratie- en Douanedienst (ICE) wordt regelmatig bekritiseerd. In het verleden hebben ICE-agenten herhaaldelijk migranten en zelfs Amerikaanse staatsburgers onrechtmatig vastgehouden. Rechtbanken beslisten vaak in het voordeel van de verdachten. ICE richt zich momenteel op Minneapolis, nadat een agent daar een vrouw in haar auto doodschoot. De dood van de Amerikaanse staatsburger Renee Good leidde tot massale protesten.

Witte Huis blundert met AI: 'Trump wandelt met pinguïn in Groenland'

In verband met de Amerikaanse territoriale aanspraken op Groenland deelde het Witte Huis een veelzeggende afbeelding op sociale media. De Amerikaanse regering maakte daarbij echter een feitelijke fout. Het internet reageerde hierop met hoongelach.

President Donald Trump en zijn NAVO-bondgenoten hebben tijdens het World Economic Forum in Davos een akkoord bereikt, waarvan de details nog niet zijn vastgelegd. Het conflict lijkt voorlopig tot bedaren te zijn gekomen.

De Amerikaanse overheid zorgt nu voor opschudding met een nieuwe, door AI gegenereerde afbeelding die Trumps claim op het eiland onderstreept. Het Witte Huis deelde de afbeelding vrijdagavond laat op sociale media. De afbeelding toont Trump in een poollandschap naast een pinguïn die de Amerikaanse vlag draagt. In de verte is ook een Groenlandse vlag toegevoegd.

Eén aspect springt eruit en is online onderwerp van spot en hoongelach. Pinguïns komen vrijwel niet voor op het noordelijk halfrond. Ze leven bijna uitsluitend op het zuidelijk halfrond, van Antarctica tot Zuid-Amerika. In Groenland leven geen pinguïns. 

Spot en hoongelach volgden al snel. Rasmus Jarlov, voorzitter van het Deense Defensiecomité, deelde de afbeelding op X en gebruikte de fout als reactie: "De boodschap van het Witte Huis is duidelijk: Trump hoort net zo goed in Groenland thuis als pinguïns doen."

Ook andere users op X maken grapjes over de fout: "Dit is waarom Europeanen zich blijven afvragen of onderwijs in de Verenigde Staten illegaal is," schrijft een gebruiker. "Pinguïns leven niet in Groenland. Maar in het Witte Huis zitten niet de slimsten. " schrijft een ander. 

Op "X" reageerden users ook met hun eigen, door AI gegenereerde afbeeldingen, waarmee ze de post van het Witte Huis bespotten. Een van de afbeeldingen toont Trump naast een ijsbeer. In tegenstelling tot pinguïns leeft 's werelds grootste landroofdier in Groenland.

Iemand anders verving de pinguïn door een kangoeroe en het besneeuwde landschap door een weide. Op de achtergrond is een Oostenrijkse vlag te zien in plaats van de Groenlandse vlag – een verwijzing naar de verwarring tussen Australië en Oostenrijk.  

Trump met pinguin in Groenland (@The White House; Donald John Trump - https://x.com/WhiteHouse/status/2014819683757678654)
'Trump met pinguin in Groenland'  (@The White House; Donald John Trump AI- https://x.com/WhiteHouse/status/2014819683757678654)

PVV zakt weg in peilingen: kiezers wijken uit naar JA21 en FVD

De PVV van Geert Wilders bevindt zich in een neerwaartse spiraal. Recente peilingen van Peil.nl en Ipsos I&O laten zien dat de partij al vóór de recente afsplitsing van zeven Kamerleden flink aan populariteit inleverde. Vooral JA21 en FVD lijken te profiteren van de onvrede onder de rechts-conservatieve achterban.

De partij, die drie maanden geleden nog 26 zetels wist te machtigen bij de Tweede Kamerverkiezingen, ziet de steun nu flink slinken. In de laatste cijfers van Maurice de Hond (Peil.nl) zakt de PVV terug naar 17 zetels. Ipsos I&O is iets milder, maar ziet de partij eveneens dalen naar een geschat aantal van 23 zetels.

Strategisch stemgedrag en onvrede

Het verlies lijkt geen ideologische oorzaak te hebben. Volgens onderzoekers van Ipsos I&O is er vooral sprake van "machtsmoeheid". Kiezers zijn teleurgesteld dat de PVV structureel buiten de regeringsmacht blijft. De perceptie dat een stem op Wilders weinig effect sorteert, was voor veel kiezers de reden om over te stappen—een sentiment dat deze week werd onderstreept door het vertrek van zeven Kamerleden uit de fractie.

Verschuiving op de rechterflank

De kiezers die de PVV de rug toekeren, vinden onderdak bij twee andere partijen op rechts, al verschillen de peilingen over de exacte omvang hiervan:

  • JA21: Wordt door overstappers gezien als een "bestuurlijker en realistischer" alternatief. De partij van Joost Eerdmans wordt niet bij voorbaat uitgesloten van machtsdeelname.
  • FVD: Trekt kiezers aan die gecharmeerd zijn van het leiderschap van Lidewij de Vos. Volgens De Hond stevent de partij zelfs af op een verdubbeling van de huidige zeven zetels in de Tweede Kamer.

Coalitiepartijen stabiel

Terwijl de rechterflank in beweging is, blijft het politieke midden relatief rustig. De aanstaande coalitiepartijen D66, VVD en CDA laten een stabiel beeld zien. D66 noteert in beide peilingen een lichte winst en verstevigt daarmee de positie als grootste partij van Nederland. De VVD en het CDA laten slechts minimale verliezen optekenen.

Belangrijkste verschillen tussen de peilingen:

  • PVV: Het verlies is bij Peil.nl aanzienlijk groter (-9 zetels) dan bij Ipsos I&O (-3 zetels).
  • FVD: Maurice de Hond peilt een volledige verdubbeling van de partij (naar 14 zetels), terwijl de groei bij Ipsos I&O beperkt blijft tot één zetel winst.
  • JA21: Beide peilingen zijn het erover eens dat de partij op 11 zetels uitkomt (een winst van 2).
  • Middenpartijen: D66, VVD en CDA worden gezien als stabiel, waarbij D66 in beide onderzoeken de grootste partij van het land blijft.

Onderzoekers ontwikkelen mini-kernreactor voor op de maan

Een kernreactor op de maan – wat klinkt als sciencefiction, wordt daadwerkelijk onderzocht in Garching, vlakbij München. Deze mini-kernreactoren zijn bedoeld om toekomstige bemande ruimtebases op de maan van energie te voorzien.

Toekomstige missies zullen erop gericht zijn om mensen in staat te stellen gedurende langere perioden op de maan en zelfs op Mars te leven en onderzoek te verrichten. Daartoe ontwikkelt het Amerikaanse ruimtevaartagentschap NASA momenteel een kernreactor, die in eerste instantie bedoeld is om op het maanoppervlak te functioneren.

Ondertussen werken onderzoekers in Duitsland ook aan zeer geavanceerde ontwerpen voor de levering van kernenergie op de maan. Kernenergie biedt voordelen voor toekomstige ruimtevaartprojecten. Wetenschappers van het Heinz Maier-Leibnitz Onderzoeksinstituut voor Neutronenbronnen van de Technische Universiteit München in Garching werken intensief aan oplossingen voor een energievoorziening met behulp van kernsplitsing. Deze oplossingen zijn bedoeld voor gebruik bij toekomstige Europese expedities naar andere hemellichamen.

Volgens Christian Reiter, hoofd van de leerstoel Toegepaste Nucleaire Technologieën en een van de wetenschappers in het zogenaamde Mule-project, is een stroomvoorziening met zonnecellen niet voldoende voor zulke ambitieuze projecten als een maanbasis: "Kernenergie heeft simpelweg het voordeel dat het een hoge energie- en vermogensdichtheid bereikt vanuit een zeer klein volume."

Elektriciteit en warmte zijn essentieel voor overleven op de maan
Een compacte en regelbare energievoorziening met een zo lang mogelijke gebruiksduur is een basisvereiste voor een permanente menselijke aanwezigheid op een ander hemellichaam zoals de maan. Vooral tijdens de lange maannachten, die wel 20 dagen kunnen duren, is een energievoorziening die onafhankelijk is van zonlicht een groot voordeel. Bovendien kan het extreem koud worden, met name in de poolgebieden – tot wel min 233 graden Celsius. In zulke omstandigheden is de warmte die een reactor produceert van vitaal belang voor overleving.

Mini-kernreactor met een eenvoudig ontwerp
Een kernreactor op de maan – dat klinkt als sciencefiction en hightech. Maar deze 'buitenaardse' reactoren hebben weinig gemeen met de technisch zeer complexe kerncentrales op aarde. Ze zijn gebaseerd op eenvoudige en in sommige gevallen zeer oude principes. De "Kilopower reactor", die momenteel door NASA wordt ontwikkeld en bedoeld is om in toekomstige missies energie te leveren aan bemande stations op de maan en Mars, bestaat in essentie uit een enkel, met uranium verrijkt brandstofelement – slechts zo groot als een thermosfles. De warmte ervan drijft een generator aan die gebaseerd is op het principe van een Stirlingmotor. Deze motor is een warmtemotor, die al in 1816 werd uitgevonden en warmte in een gesloten systeem kan omzetten in elektrische energie.

"Als je je voorstelt iets de ruimte in te lanceren, moet het zo robuust en eenvoudig mogelijk zijn om potentiële schade te minimaliseren. Hoe robuuster een technologie is, hoe groter de kans op succes van de missie," legt Christian Reiter uit. De reactor die hij en zijn collega's in Garching ontwikkelen voor het Terrae Novae-programma, het "Nieuwe Werelden"-programma van de Europese Ruimtevaartorganisatie (ESA), is ook robuust en vereist weinig onderhoud. Het is de bedoeling dat het vanaf 2040 mensen naar andere hemellichamen brengt.

Elektriciteit of verwarming, afhankelijk van de behoefte
Hoewel er nog geen prototype bestaat zoals dat van NASA, wordt verwacht dat hun reactor, met een vermogen van enkele honderden tot duizend kilowatt thermische energie, aanzienlijk meer energie zal leveren dan de Amerikaanse ontwikkeling. Het kan ook warmte en elektrische energie leveren wanneer dat nodig is. Zo kan het bijvoorbeeld eerst het waterijs op de maan smelten met behulp van warmte en het vervolgens via elektrolyse splitsen in zuurstof en waterstof. Dit kan worden gebruikt om ademlucht of raketbrandstof te produceren.

Risico's van kernreactoren op de maan en Mars
Maar welke risico's brengt het exploiteren van kernreactoren op andere hemellichamen met zich mee? Op de maan, met zijn vrijwel afwezige atmosfeer en gebrek aan wind en weer, zouden radioactieve deeltjes zich bij een ongeluk niet kunnen verspreiden zoals op aarde. Volgens Christian Reiter zou een reactorongeluk met een radioactieve lozing sowieso een lokaal incident blijven.

Een geschikte beschermende omhulling zou ook de verspreiding van radioactiviteit voorkomen. De grootste uitdaging voor de onderzoekers is het veilig lanceren van de kernbrandstof in de ruimte: "De reactor zou dan natuurlijk zodanig in de raket worden ingekapseld dat deze, zelfs in geval van een crash of explosie, intact blijft en de kernbrandstof niet verspreidt." 

De wetenschappers in Garching moeten nog verschillende hindernissen overwinnen voordat hun reactor operationeel is. Hoewel Europa op veel gebieden van de ruimtevaart, zoals rakettechnologie, achterloopt op zijn concurrenten, loopt het volgens Reiter wel voorop in de ontwikkeling van kernbrandstoffen. Dit onderzoek kan daarom een belangrijke bijdrage leveren aan een onafhankelijk Europees ruimtevaartprogramma.

Historische dwaling rechtgezet: Tommy Lee Walker na 70 jaar onschuldig

Bijna zeven decennia na zijn executie is de Amerikaanse Tommy Lee Walker officieel onschuldig verklaard aan moord en verkrachting. Het Openbaar Ministerie in Dallas erkent nu dat de toen 19-jarige Walker in 1954 onterecht werd veroordeeld voor de dood van de 31-jarige Venice Parker.

De zaak rond Walker was destijds omgeven door forse vooroordelen. Ondanks een waterdicht alibi – Walker was in het ziekenhuis voor de geboorte van zijn zoon – werd hij door de politie onder zware druk gezet om een valse bekentenis af te leggen. De betrokken commissaris bleek later een oud-lid van de Ku Klux Klan. Een volledig blanke jury stuurde Walker in 1956 naar de elektrische stoel.

In 2022 vroeg Walkers zoon, Edward Lee Smith, om een herziening. De officiële zuivering leidde tot een emotionele ontmoeting tussen Smith en de zoon van het slachtoffer. Het Innocence Project benadrukt dat deze zaak symbool staat voor het structurele racisme dat de Amerikaanse justitie nog altijd tekent.

Pentagon: Bondgenoten moeten eigen broek ophouden in nieuwe defensiestrategie

Het Amerikaanse ministerie van Defensie heeft een duidelijke boodschap voor de rest van de wereld: de Verenigde Staten doen een stap terug. In de zojuist gepresenteerde National Defense Strategy 2026 benadrukt het Pentagon dat bondgenoten, waaronder Europa en Zuid-Korea, voortaan zelf de hoofdverantwoordelijkheid dragen voor hun eigen veiligheid.

De nieuwe koers is een directe uitwerking van de veiligheidsstrategie van de regering-Trump. De focus van de Amerikaanse krijgsmacht verschuift naar de eigen regio en het beschermen van directe Amerikaanse belangen.

Minder steun voor het Koreaans schiereiland

Een opvallend punt in het 34 pagina's tellende document is de veranderde houding ten opzichte van Noord-Korea. De VS zal een "meer beperkte" rol gaan spelen bij het afschrikken van het regime in Pyongyang. Volgens het Pentagon is Zuid-Korea inmiddels militair sterk genoeg en bereid om de dreiging zelfstandig het hoofd te bieden.

Opvallend is de redenering dat een kleinere Amerikaanse aanwezigheid de kans op "blijvende vrede" zou vergroten. Hoewel er momenteel 28.000 militairen in Zuid-Korea gestationeerd zijn, doet het document nog geen uitspraken over concrete inkrimpingen.

Europa moet Rusland zelf afschrikken

Ook voor de Europese NAVO-partners zijn de woorden van het Pentagon glashelder. Bij dreigingen die voor de VS minder urgent zijn, maar voor de regio zelf existentieel – zoals de Russische dreiging – moet Europa het voortouw nemen. De Amerikaanse steun wordt in dergelijke gevallen "cruciaal maar beperkt".

Bovendien herinnert Washington de Europese lidstaten aan de vorig jaar gemaakte afspraken tijdens de NAVO-top in Den Haag. De VS verwacht dat bondgenoten zich strikt houden aan de verhoging van de defensie-uitgaven naar 5% van het bbp.

Geen isolatie, maar "America First"

Ondanks de terugtrekkende beweging spreekt het Pentagon niet van een isolatiestrategie. De prioriteiten liggen simpelweg elders:

  • Eigen regio: Verhoogde aandacht voor de veiligheid in Noord- en Zuid-Amerika, inclusief de bescherming van het Panamakanaal en Groenland.
  • Technologie: De verdere ontwikkeling van het grootschalige raketafweersysteem Golden Dome.
  • China: Het Pentagon erkent China als de machtigste staat na de VS. Hoewel een directe confrontatie niet wordt gezocht, is de strategie erop gericht te voorkomen dat China de Indo-Pacifische regio domineert.

De publicatie van dit 'aanvullende' document volgt op de veiligheidsstrategie van het Witte Huis van afgelopen december, die in Europa destijds insloeg als een bom vanwege de harde toon richting de NAVO en de onzekere toekomst van de trans-Atlantische samenwerking.

De gevolgen van deze Amerikaanse strategie voor de Nederlandse defensie:

1. Enorme financiële druk: De 5%-norm

De nieuwe Amerikaanse eis dat NAVO-landen 5% van hun bruto binnenlands product (bbp) aan defensie uitgeven, is voor Nederland een ongekende opgave. Hoewel tijdens de NAVO-top in Den Haag (2025) is afgesproken dat dit doel uiterlijk in 2035 gehaald moet worden, voert de nieuwe Amerikaanse strategie de druk direct op.

De kosten: Voor Nederland betekent dit een extra investering van naar schatting 30 miljard euro per jaar bovenop het huidige budget. Dit is vergelijkbaar met de volledige jaarlijkse uitgaven aan onderwijs.

Verdeling: Volgens de afspraken moet 3,5% direct naar de krijgsmacht en 1,5% naar "bredere veiligheid" zoals cyberdefensie en vitale infrastructuur.

2. Versnelde focus op 'Europese autonomie'

Nu het Pentagon expliciet stelt dat Europa het voortouw moet nemen tegen de Russische dreiging, kan Nederland niet langer leunen op de Amerikaanse 'garantie'. Dit dwingt de Nederlandse krijgsmacht tot:

Grootschalige aankopen: In 2026 start Defensie al met grote projecten zoals extra onderzeebootbestrijding en de versterking van de luchtverdediging (Integrated Air and Missile Defence).

Minder afhankelijkheid: Nederland moet meer investeren in de eigen defensie-industrie om minder kwetsbaar te zijn voor beleidswijzigingen in Washington.

3. Bescherming van de 'eigen achtertuin'

De Amerikaanse focus op de eigen regio dwingt Nederland om meer verantwoordelijkheid te nemen voor de veiligheid op en rond het eigen grondgebied.

Hybride dreigingen: De nadruk verschuift van verre missies naar het beschermen van de Noordzee (internetkabels, windparken) en het weren van digitale aanvallen.

Personeelstekort: Om aan de nieuwe eisen te voldoen, streeft Defensie naar een organisatie van minimaal 100.000 mensen (met een doorgroei naar 200.000 voor de oorlogsorganisatie). Dit vereist een enorme inhaalslag op de arbeidsmarkt.

VS kijkt toe bij gevecht Europa met Rusland (@Gemini-AI)
VS kijkt toe bij gevecht Europa met Rusland (@Gemini-AI)

GL-PVDA wil nu toch akkoorden sluiten met coalitie

GroenLinks-PvdA is bereid om nog voor de zomer afspraken te maken met het nieuwe minderheidskabinet. "We reiken de hand", zei partijleider Jesse Klaver vrijdagavond op een bijeenkomst in Den Bosch. Hij doelt daarmee op akkoorden over de plannen van het kabinet dat D66, CDA en VVD nu proberen te vormen.

Die boodschap stelt de drie formerende partijen gerust. Een minderheidskabinet kan zonder steun van de oppositie geen grote plannen door de Kamer krijgen. De bereidheid van GroenLinks-PvdA om mee te praten, vergroot de kans dat het kabinet toch een werkbare meerderheid vindt voor belangrijke voorstellen.

De steun van GroenLinks-PvdA komt niet zonder voorwaarden. Klaver benadrukte dat hij de oppositie in wil met het verkiezingsprogramma als uitgangspunt. Volgens hem mogen "gewone mensen" niet opdraaien voor de verwachte grote bezuinigingen. Ook wil hij niet dat het makkelijker wordt om werknemers te ontslaan. De koers van zijn partij blijft dezelfde: plannen moeten Nederland "socialer en groener" maken.

Hoe dat precies uitpakt, liet Klaver nog open. Hij zei niets concreets over mogelijke bezuinigingen in de zorg, een extra belasting voor miljonairs of hogere lasten voor bedrijven. De lijnen zijn dus nog breed geschetst. De echte inhoudelijke gesprekken volgen in de zomer, wanneer de steun van de oppositie nodig is voor de begroting en andere plannen voor volgend jaar.

Opvallend is dat Klaver eerder juist fel tegen een minderheidskabinet was. Hij noemde dat eerder een "riskant experiment" en zelfs een "cruciale fout". Hij was woedend dat de VVD zijn partij buiten de formatiegesprekken hield en sprak toen over "de arrogantie van de macht". Volgens hem zette de VVD het eigen partijbelang boven het belang van het land. "Wat is het dan verleidelijk om te zeggen: zak er maar in, wij kiezen voor onszelf", zei hij daar nu zelf over.

Toch kiest GroenLinks-PvdA er nu voor om zich constructief op te stellen. Daarmee blijft de partij invloedrijk, ondanks dat ze niet aan de onderhandelingstafel van de coalitie zit. In plaats van keiharde oppositie kan Klaver nu via losse akkoorden meeschrijven aan delen van het beleid. Dat vergroot het gewicht van zijn partij in de Kamer.

De stap van GroenLinks-PvdA is tegelijk een eerste succes voor D66-leider en beoogd premier Rob Jetten. D66, CDA en VVD hoopten al dat een grote linkse oppositiepartij bereid zou zijn om afspraken te maken. De handreiking van Klaver helpt hen bij het bouwen aan een stabiele basis voor hun minderheidskabinet.

De houding van Klaver doet denken aan 2019, tijdens de Politieke Beschouwingen. Toen verraste hij als oppositieleider door vooraf te zeggen dat hij zou instemmen met de kabinetsplannen na Prinsjesdag. Hij wilde toen af van wat hij "scorebordpolitiek" noemde. Zijn lijn bleef gelijk: "Wij gaan niet dreigen. Waar we voor zijn, zijn we voor en waar we tegen zijn, zijn we tegen." Die gedachte lijkt nu terug te keren in zijn omgang met het nieuwe kabinet.

Robbie Williams verbreekt Beatles-record met zestiende nummer 1-album in VK

Robbie Williams heeft een opvallend record op zijn naam gezet. Zijn nieuwe album Britpop is in het Verenigd Koninkrijk direct op nummer 1 binnengekomen. Het is al zijn zestiende album dat de bovenste plek in de Britse hitlijst haalt. Daarmee gaat hij The Beatles voorbij en wordt hij de artiest met de meeste nummer 1-albums ooit in het VK. Het succes bouwt voort op een carrière die in 1997 solo begon met Life Thru A Lens, de plaat waarop zijn grote hit Angels staat.

Tegenover BBC News reageert Williams zichtbaar onder de indruk van het nieuwe record. Hij noemt het "ongelooflijk" en probeert het succes te omschrijven met een beeld uit zijn geboortestad. Hij zegt dat zijn carrière altijd voelde als een elastiekje dat je vanuit Stoke-on-Trent tot de maan uitrekt. Nu, zegt hij, is dat elastiekje nog verder uitgerekt en draait het "nu om Venus". Met die vergelijking laat hij merken hoe ver zijn loopbaan volgens hemzelf is gekomen.

De zanger verblijft op dit moment in Parijs, waar hij een weekend weg is met zijn vrouw Ayda Field. Daar wil het stel het succes op een rustige manier vieren. Williams grapt dat dat gebeurt "met cola zero en een salade". De 51-jarige artiest kiest al een tijd voor een sober leven, nadat hij jarenlang kampte met zwaar alcohol- en drugsgebruik. Zijn huidige manier van vieren staat dus in schril contrast met zijn vroegere periodes van excessen.

Williams zegt dat hij de komende week bewust stil wil staan bij wat hem is overkomen. Hij wil zichzelf eraan herinneren hoeveel geluk hij heeft gehad in zijn carrière en in zijn leven. Dat lukte hem jarenlang niet, vertelt hij, omdat hij worstelde met mentale problemen zoals depressies. In de documentaire "Robbie Williams" uit 2023 spreekt hij open over die donkere periodes en over zijn strijd met verslaving.

Volgens Williams zit zijn echte winst nu niet alleen in records of aantallen nummer 1-albums. Hij benadrukt dat zijn grootste prestatie misschien wel is dat hij tegenwoordig een moment kan nemen om te gaan zitten, diep adem te halen en oprecht te lachen. Voor hem is dat een teken dat hij niet alleen professioneel succes heeft, maar ook persoonlijk wat rust en ruimte heeft teruggevonden.

Lidl schaft stapelkortingen af - consumenten gedupeerd?

Lidl stopt met stapelkortingen op voedingsproducten, zoals de bekende "1+1 gratis"-acties. De supermarktketen zegt dat deze aanbiedingen voor veel klanten onduidelijk zijn en vaak minder voordeel geven dan het lijkt. Topman Peter de Roos vindt dat klanten bij dit soort acties "bedrogen uit" komen en wil dat prijzen bij Lidl eenvoudiger en eerlijker worden. Of dat betekent dat de prijzen omlaag gaan is niet gezegd.

Volgens De Roos is Nederland "doorgeslagen met aanbiedingen". Hij zegt dat een gratis tweede product of stapelkorting wel een sterk gevoel van voordeel geeft, maar dat dit gevoel niet altijd klopt met de werkelijkheid. Klanten kopen meer dan ze nodig hebben, hoewel dat natuurlijk ook doelbewust voorraad kan zijn, of denken dat ze een koopje hebben, terwijl de prijs per stuk volgens hem soms helemaal niet zo laag is.

De Consumentenbond vroeg al langer om een einde aan stapelkortingen, omdat die acties volgens hen vaak verwarrend zouden zijn. Lidl zegt nu dat er een "constructief gesprek" is geweest met de belangenclub. Op basis daarvan kiest de keten voor meer "duidelijkheid en transparantie" rond prijzen, met minder trucjes en meer vaste kortingen per product.

Een voorbeeld dat in de krant NRC staat, laat zien hoe misleidend zulke acties kunnen zijn. Een pak lang houdbare melk van Campina kostte bij de ene supermarkt 1,99 euro, met een tweede pak gratis. Bij een andere supermarkt kostte hetzelfde pak echter maar 0,66 euro. Wie daar gewoon één pak kocht, was dus goedkoper uit dan bij de "1+1 gratis"-actie. Waarom men denkt dat klanten te dom zijn om zelf prijzen te vergelijken is niet vermeld.

Lidl verwijst ook naar de denktank Questionmark. Die organisatie stelt dat stapelacties ertoe leiden dat mensen meer geld uitgeven dan ze van plan waren, omdat ze door de korting worden verleid om extra te kopen.

In het Verenigd Koninkrijk zijn stapelkortingen op ongezonde voedingsmiddelen al verboden. Daar wil de overheid voorkomen dat mensen door lokkende acties meer snacks, frisdrank of andere ongezonde producten in hun mandje leggen. Lidl sluit zich met deze stap aan bij een bredere beweging die reclame en prijsacties in de supermarkt kritisch bekijkt.

Voor klanten die vooral op de koopjes lopen en invriezen, wecken of inmaken is dit minder gunstig, want dat de prijzen structureel dalen lijkt onwaarschijnlijk. Bij de Lidl zijn bijvoorbeeld de prijzen op producten die aan de datum zijn al gestegen. Vlees op de datum van vandaag werd al een tijdje verkocht voor 50 cent. Dat komt nog maar sporadisch voor. Producten, ook vlees, op de dag zelf ligt in de schappen met 25% korting (voorheen 35%) en gaat pas in de avond de 50 cent bakken in.

KLM legt vluchten naar Midden-Oosten stil door oplopende spanningen rond Iran

KLM schort alle vluchten naar het Midden-Oosten voorlopig op vanwege "de geopolitieke situatie". De maatschappij bevestigt dat zij niet meer vliegt naar Tel Aviv, Dubai en de Saudische steden Dammam en Riyad. Ook mijdt KLM uit voorzorg het luchtruim van Irak, Iran, Israël en een aantal landen in de Golfregio. Hoe lang de maatregel geldt, is niet bekend.

Volgens KLM is er geen officieel vliegverbod in het gebied. De luchtvaartmaatschappij zegt het besluit zelf te hebben genomen na overleg met de Nederlandse autoriteiten. Een woordvoerder legt uit dat KLM dagelijks dit soort risicoafwegingen maakt: de maatschappij let op spanningen in een regio en past de routes daar op aan. Een concrete directe aanleiding wil KLM niet delen.

Reizigers die al onderweg zijn of nog een ticket hebben, merken de gevolgen direct. Passagiers die vastzitten omdat hun vlucht is geschrapt, mogen hun ticket omboeken naar een andere maatschappij die nog wel naar de regio vliegt, maar ze moeten dat zelf regelen. Hoeveel mensen door de beslissing van KLM getroffen zijn, is nog niet duidelijk. Personeel van KLM dat in Dammam en Dubai verblijft, wordt vandaag teruggevlogen.

Ook andere Europese maatschappijen passen hun schema’s aan. Air France annuleerde vrijdagavond twee vluchten naar Dubai en schrapte komende vluchten naar Tel Aviv. British Airways haalde eveneens vluchten naar Dubai van het schema. Lufthansa vliegt al niet meer over Iran en Irak en voert geen nachtvluchten meer uit naar Tel Aviv en Amman; die vertrekken nu alleen overdag.

De maatregelen vallen samen met oplopende spanningen rond Iran en extra Amerikaanse militaire aanwezigheid in de regio. President Trump stuurde extra marineschepen naar het Midden-Oosten en noemde dat "een armada". Hij zei dat deze stap "voor het geval dat" is, zonder openlijk over concrete aanvalsplannen te spreken. De Verenigde Staten zijn woedend over het dodelijke optreden tegen grote demonstraties in Iran, waarbij volgens Amerikaanse bronnen de afgelopen weken duizenden doden zijn gevallen.

Volgens Amerikaanse media behoort het vliegdekschip Abraham Lincoln, een van de grootste schepen van de Amerikaanse marine, tot de vloot die naar het Midden-Oosten koerst. Ook gaan er verschillende torpedobootjagers met geleide raketten mee. De schepen moeten de komende dagen in de regio aankomen. De opbouw van militair materieel geeft Trump de optie om alsnog militaire acties tegen Iran te starten, al heeft hij dat ondanks eerdere harde waarschuwingen aan Teheran nog niet gedaan. Hij noemde eerder twee "rode lijnen": het doden van vreedzame demonstranten en massa-executies van gevangenen.

Israël is een belangrijke bondgenoot van de VS in het gebied. De Turkse minister van Buitenlandse Zaken Fidan zegt "aanwijzingen" te zien dat Israël nog steeds plannen heeft om Iran aan te vallen. Die bewering voedt de onrust rond mogelijke escalatie in de regio en kan indirect meespelen bij de keuze van maatschappijen om luchtruim en bestemmingen te mijden.

De Nederlandse minister Van Weel reageerde op het nieuws bij het tv-programma Café Kockelmann. Hij noemt de situatie "onrustig" en wijst op de Amerikaanse troepenopbouw. Volgens hem hoeven de Amerikanen bondgenoten niet vooraf te informeren als zij tot actie overgaan. Hij noemt de stap van KLM een eigen risicoafweging waar het bedrijf zelf verantwoordelijk voor is. Van Weel benadrukt wel dat de Nederlandse ambassade in Teheran "gewoon open is en functioneert".

Random Pics van de Dag #1799

Elke dag (nou ja, zoveel mogelijk) een dosis plaatjes en memes. Random.

Grappig, mooi, bizar, interessant of compleet WTF?!?! Alles kun je hier tegenkomen.

En weet je een onderschrift bij een bepaalde foto? Zet het in de comments (die staan op de laatste pagina!)

Doen plaatjes het niet? Schakel dan je adblocker uit. Liever toch bannervrij FOK!ken? Neem een premium account en steun FOK!

Laatste reviews en specials
special
Random Pics van de Dag #1820
review
Romeo is a Dead Man
special
Random Pics van de Dag #1819
special
Random Pics van de Dag #1818
special
Random Pics van de Dag #1817
review
Mario Tennis Fever
©FOK.nl e.a.