De rechtbank Oost-Brabant heeft een 35-jarige man veroordeeld tot een gevangenisstraf van drie jaar en terbeschikkingstelling (tbs) met voorwaarden. Hij verkrachtte twee jongens die hij op straat tegenkwam. 

De verdachte reed in september 2024 met zijn scooter in Eindhoven toen hij een twaalfjarige jongen zag die vanuit school naar huis aan het fietsen was. De verdachte sprak de jongen aan en stak plots zijn hand in de broek van het slachtoffer; hij drong vervolgens met zijn vinger bij hem binnen. Als reactie daarop sloeg de jongen met een vuist in het gezicht van de verdachte. Die ging er daarna vandoor.

Toen het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) het DNA van de verdachte door de databank haalde, was er een match met een zaak uit februari 2019. Destijds sprak hij een zestienjarige jongen aan op straat in Boxtel en nam hem aan zijn mouw mee naar een bos. Daar verrichtte hij vergaande seksuele handelingen met de jongen.

Zorgwekkend

Bij het bepalen van de straf houdt de rechtbank er rekening mee dat er sprake is van zorgwekkende omstandigheden. De verdachte ging ogenschijnlijk uit het niets over op het verkrachten van minderjarigen op de openbare weg. De rechtbank neemt het de verdachte kwalijk dat hij zijn eigen seksuele verlangens vooropstelde en geen oog had voor de mogelijk schadelijke gevolgen van zijn daden voor de twee jonge jongens. Hij bracht hen psychisch leed toe.

Bij de verdachte bestond tijdens het begaan van de delicten een ziekelijke stoornis van de geestvermogens, zo stellen een psycholoog en een psychiater vast. De rechtbank beschouwt de verdachte dan ook als verminderd toerekeningsvatbaar. Daarom is het noodzakelijk dat de verdachte na zijn celstraf van drie jaar een intensief behandeltraject ondergaat.

Tbs

De rechtbank legt tbs met voorwaarden op. Zo krijgt de verdachte een meldplicht bij de reclassering, moet hij zich laten opnemen in een forensische zorginstelling, zich laten behandelen door een forensisch ambulante zorgverlener en verblijven in een instelling voor beschermd wonen of maatschappelijke opvang. Ook krijgt hij een drank- en drugsverbod en mag hij geen contact hebben met de slachtoffers en niet in hun straat komen. Tot slot moet hij de verdachten schadevergoedingen betalen van in totaal 6.300 euro.

Donald Trump overweegt het Amerikaanse leger in te zetten om de protesten tegen zijn deportatiebeleid in Minnesota te onderdrukken. Het Pentagon bereidt zich al voor op een dergelijke actie: 1.500 soldaten van een luchtlandingseenheid zouden ingezet kunnen worden.

Het Pentagon heeft naar verluidt 1.500 soldaten paraat gehouden voor uitzending naar Minnesota. Dit meldde de "Washington Post" op basis van anonieme bronnen.

De soldaten maken deel uit van twee infanteriebataljons van de 11e Luchtlandingsdivisie van het Amerikaanse leger, die in Alaska is gestationeerd en gespecialiseerd is in operaties in koude weersomstandigheden. Het leger heeft de eenheden paraat gehouden voor het geval het geweld in Minnesota escaleert, aldus een functionaris in het rapport. Hij omschreef de stap simpelweg als een vorm van "voorzichtige planning". Het is nog onduidelijk of de eenheden naar de staat zullen worden uitgezonden.

De Amerikaanse president Donald Trump dreigde donderdag de Insurrection Act in te roepen naar aanleiding van de massale protesten in de staat tegen het gewelddadige optreden van federale autoriteiten. Tijdens de protesten werd een vrouw in haar auto doodgeschoten door agenten van ICE (Immigration and Customs Enforcement). De federale autoriteiten weigeren het incident te onderzoeken en beweren dat de agent uit zelfverdediging handelde.

De Republikein Trump kondigde aan dat hij "snel een einde zou maken aan de farce die zich afspeelt in deze eens zo grote staat". Een dag later klonk hij echter terughoudender en zei hij dat hij op dit moment niet van plan was de "Insurrection Act" in te roepen. "Als het nodig is, zal ik het gebruiken", zei Trump.

De Insurrection Act is een federale wet uit 1807. Deze wet geeft de Amerikaanse president de bevoegdheid om de Nationale Garde in individuele staten over te nemen, die normaal onder het gezag van de respectievelijke gouverneur vallen. Bovendien mag de president dan actieve troepen inzetten tegen een "opstand".

De wet is meer dan 30 jaar geleden voor het laatst toegepast. In 1992 stuurde president George H.W. Bush het leger naar Los Angeles om rellen te bestrijden waarbij tientallen mensen om het leven kwamen.

De spanningen tussen de VS en Iran lopen verder op. Terwijl de Amerikaanse president Trump aandringt op een regimeverandering, geeft Teheran een duidelijke waarschuwing af. Ondertussen wordt de omvang van de ongeregeldheden van de afgelopen weken steeds duidelijker.

De Iraanse president Massoud Peseshkian heeft de VS gewaarschuwd voor de drastische gevolgen van een aanval op de opperste leider, Ayatollah Ali Khamenei. "Elke agressie tegen de opperste leider van ons land komt neer op een grootschalige oorlog tegen de Iraanse natie", schreef Peseshkian op X.

Eerder had de Amerikaanse president Donald Trump opgeroepen tot een regeringswisseling in Iran. "Het is tijd om op zoek te gaan naar nieuw leiderschap in Iran", zei Trump tegen het nieuwsportaal Politico. Hij stelde dat de machthebbers in Teheran hun macht baseerden op onderdrukking en geweld.

Tegelijkertijd gaf Peseschkian de internationale sancties de schuld van de economische crisis in het land. Hij betoogde dat als mensen in Iran moeilijkheden en tegenspoed ondervonden, dit voornamelijk te wijten was aan de "langdurige vijandigheid en onmenselijke sancties opgelegd door de regering van de Verenigde Staten en haar bondgenoten".

De Verenigde Staten en de Europese Unie hebben al jaren sancties tegen Iran ingesteld. Redenen hiervoor zijn onder meer Irans nucleaire en raketprogramma's, de steun aan gewapende groeperingen in de regio zoals de terroristische organisatie Hamas, de Libanese Hezbollah en de Jemenitische Houthi-militie. Iran wordt ook beschuldigd van ernstige mensenrechtenschendingen. Structureel wanbeheer binnen het land wordt beschouwd als een andere oorzaak van de economische problemen. Corruptie en een gebrek aan economische hervormingen zijn verdere factoren die regelmatig door internationale experts worden benadrukt.

Ondertussen schatte een insider binnen de Iraanse regering het dodental van de dodelijkste onrust sinds 1979 op 5.000, aldus een overheidsfunctionaris die anoniem wenste te blijven. Dit cijfer omvat ongeveer 500 leden van de veiligheidsdiensten.

Eerder schatten artsen in Iran dat er minstens 16.500 tot 18.000 mensen zijn omgekomen en 330.000 tot 360.000 mannen, vrouwen en kinderen gewond zijn geraakt bij het neerslaan van de massale protesten, aldus de Britse krant "Sunday Times". De cijfers zijn afkomstig van 16 spoedeisende hulpafdelingen en acht grote oogklinieken in het hele land. De meeste slachtoffers zouden jonger dan 30 jaar zijn geweest.

De Iraanse rechterlijke macht gaf aan dat de executies mogelijk hervat zouden worden. Een woordvoerder zei dat een aantal daden als "Mohareb" waren aangemerkt. Deze juridische term betekent "oorlog tegen God" en daar staat in Iran in principe de doodstraf op.

Deze uitspraak staat haaks op de uitspraken van de Amerikaanse president Donald Trump, die vrijdag de Iraanse leiding bedankte voor het opschorten van de geplande executies van 800 mensen. Dit werd aangevoerd als een van de redenen waarom de VS geen militaire actie tegen de Iraanse leiding ondernamen, wat aanvankelijk wel waarschijnlijk leek.

Demonstratie tegen VS Teheran 12 January 2026 (@Tasnim News Agency- https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/)

Feyenoord heeft voor het eerst sinds 2000 in eigen huis een nederlaag geleden tegen stadsgenoot Sparta. Na een spectaculaire slotfase wonnen de bezoekers met 3-4.

Feyenoord, dat aantrad zonder topscorer Ueda, was in de beginfase de betere ploeg maar tot grote kansen kwam het niet. Valente was nog het dichtstbij maar hij trof de paal. Aan de andere kant werd Sparta gedurende de eerste helft steeds sterker en vlak voor rust was het raak, een schot van Kitolano vloog erin.

Na rust verdubbelde Van Bergen de voorsprong na een enorme fout van Watanabe. Hwang bracht daarna de spanning terug in de wedstrijd maar nadat Mito uit een counter de 1-3 maakte leek de wedstrijd  beslist. In de slotfase kwam Feyenoord toch terug toen de ingevallen Shaqueel van Persie met een hakbal de aansluitingstreffer maakte en ene minuut later met een omhaal zelfs voor de gelijkmaker zorgde.

In de blessuretijd ging het echter toch weer fout voor Feyenoord toen uit wederom een counter Kitolano Sparta naar de winst schoot.

Feyenoord	3 - 4	Sparta Rotterdam
64' Hwang  87' v.Persie  88' v.Persie		40' Kitolano  55' v.Bergen  71' Mito  90+3' Kitolano
Gele kaart: Hadj Moussa, (Feyenoord), Baas,Santos,Martes, (Sparta Rotterdam)
Stadion: De Kuip, Rotterdam Toeschouwers: 47.500 Arbiter: Makkelie
Opstelling:		Opstelling:
Wellenreuther Lotomba (v.d.Elshout/82) Ahmedhodzic Watanabe Bos Hadj Moussa Hwang (Q.Timber/72) Steijn (Larin/72) Valente Sauer Tengstedt (v.Persie/63)		Drommel Martes (Bakari/ 89) Young Martins Indi Quintero Baas Santos (Sambo/80) Kitolano v.Bergen (Clement/69) Lauritsen Mito (Kleijn/ 80)

Mathieu van der Poel heeft in Benidorm zijn zesde wereldbekerzege van het seizoen geboekt. Voor de 30-jarige wereldkampioen was het zijn 21ste overwinning op rij in het veldrijden. Met de zege vergrootte hij zijn voorsprong in het wereldbekerklassement.

In de wedstrijd kwam Van der Poel geen moment in de problemen. Al in de eerste ronde sloeg hij een beslissend gat met Tibor Del Grosso en Thibau Nys. Na twee ronden bedroeg zijn voorsprong al ongeveer een halve minuut. Nys eindigde als tweede, Felipe Orts werd derde. Van der Poel vierde zijn overmacht met een wheelie over de finish.

Dit seizoen volgen nog wereldbekerwedstrijden in Maasmechelen en Hoogerheide, waarna een week later het WK in eigen land plaatsvindt, in Hulst.

FC Twente heeft de derby bij Heracles Almelo met 0-2 gewonnen. In een wedstrijd vol incidenten verdedigde de ploeg uit Enschede in de tweede helft met tien man met succes de voorsprong.

Twente kende de beste start en kwam halverwege de eerste helft op voorsprong. Na een corner van Daan Rots kopte Thomas van den Belt raak, nadat de bal wat gelukkig bij hem was beland. De openingstreffer zorgde direct voor verhitte reacties op de tribunes, zeker nadat Rots een provocerend gebaar maakte richting het thuispubliek. Het duel werd korte tijd stilgelegd nadat er bekers op het veld belandden en Ramiz Zerrouki in een opstootje verzeild raakte met een ballenjongen.

Ook na rust bleef het onrustig. Twente verdubbelde na 54 minuten de marge via een benutte strafschop van Ricky van Wolfswinkel, na hands van Damon Mirani. Kort daarna kreeg Zerrouki rood na een slaande beweging bij een duel met Ajdin Hrustic, een beslissing die tot veel onbegrip leidde en felle kritiek opleverde van trainer John van den Brom. Met tien man hield Twente echter stand; een mogelijke strafschop voor Heracles werd door de VAR teruggedraaid, waarna de bezoekers de derby zonder verdere schade uitspeelden.

FC Volendam heeft na vijf nederlagen op rij weer eens gewonnen in de eredivisie. Op De Dijk was de ploeg van trainer Rick Kruys met 2-1 te sterk voor FC Utrecht. Met de zege klimt Volendam uit de degradatiezone naar de vijftiende plaats, terwijl Utrecht als nummer tien nauwelijks aanspraak maakte op een resultaat en verder achterop dreigt te raken ten opzichte van clubs als AZ en FC Twente.

Voor rust was FC Volendam de bovenliggende partij. De thuisploeg begon voortvarend, met verzorgd combinatiespel en een belangrijke rol voor middenvelder Dave Kwakman, die in de winterstop werd gehuurd van AZ. Al na tien minuten opende Joel Ideho de score met een fraaie krul in de bovenhoek. Utrecht stelde daar weinig tegenover en kwam vooral via dode spelmomenten in de buurt, waarbij doelman Kayne van Oevelen alert moest ingrijpen. Vlak voor rust verdubbelde Brandley Kuwas de voorsprong door defensieve ruimte genadeloos af te straffen: 2-0.

Direct na rust kwam Utrecht toch terug in de wedstrijd. Na een goede voorzet van Yoann Cathline legde Sébastien Haller de bal klaar voor Victor Jensen, die van dichtbij raak schoot. De gelijkmaker bleef echter uit. De Utrechtse opleving doofde snel, zeker nadat Jensen geblesseerd en zichtbaar aangeslagen het veld moest verlaten. In de slotfase kabbelde het duel voort en hield Volendam stand,

De wereldbeker veldrijden bij de dames heeft dit seizoen een duidelijke constante: Lucinda Brand. De Nederlandse veldrijdster heeft met nog twee wedstrijden te gaan het eindklassement al veiliggesteld. Het is de vierde keer dat Brand de wereldbeker wint, na eerdere eindzeges in 2021, 2022 en vorig jaar.

Brand verscheen in Spanje met extra scherpte aan de start. Begin januari kwam zij hard ten val in de cross van Zonhoven, waardoor ze tegen een zeldzame nederlaag liep bij het Nederlands kampioenschap.

Halverwege de wedstrijd plaatste Brand een beslissende aanval en reed ze solo naar de finish. Achter haar ging Nederlands kampioene Ceylin del Carmen Alvarado de strijd aan met twee Franse concurrentes. Alvarado hield Amandine Fouquenet en Célia Gery achter zich en stelde zo de tweede plaats veilig.

De derde maandag van januari wordt vaak genoemd als de meest sombere dag van het jaar. Nou ja, dat is wat men je wil doen geloven. Overal hoor je verhalen over de zogenaamde Blue Monday, maar er is helemaal geen wetenschappelijk bewijs dat dit echt bestaat. Hoe komt het dan dat we ons op die dag toch somberder voelen dan op andere maandagen?

Het is niet verwonderlijk dat je de term Blue Monday deze tijd van het jaar vaak hoort. Het verschijnt op veel plekken. Volgens psycholoog Jean-Pierre van de Ven kan dit er juist voor zorgen dat mensen sneller neerslachtig worden. "Als het alleen maar gaat over hoe vervelend een bepaalde dag is, kunnen mensen daardoor al somber worden. Op die manier werkt het als een selffulfilling prophecy."

Marketingtruc
De term Blue Monday is niet wetenschappelijk onderbouwd, vertelt de psycholoog aan Hart van Nederland. Volgens hem is het ooit bedacht in opdracht van een reisbureau dat meer zonvakanties wilde verkopen. "Het is puur een marketingterm die zich als een virus verspreidt."

Van de Ven verwijst hier naar de Brit Cliff Arnall, die in 2005 beweerde een wetenschappelijke formule te hebben ontwikkeld om het bestaan van deze sombere dag te bewijzen. Zijn theorie werd meteen door vakgenoten betwijfeld, en later schreef de Britse krant The Guardian dat het verhaal afkomstig is van een reisbureau. Om het geloofwaardiger te maken, boden zij geld aan wetenschappers om hun naam aan de theorie te verbinden.

Hoe voorkom je dat je erin meegaat?
Er is zeker iets te doen tegen die sluimerende somberheid, zegt Van de Ven. "Bewegen. Niet alleen regelmatig op Blue Monday, maar ook op een vaste basis." Volgens de psycholoog is het bovendien heel belangrijk om je gevoelens met anderen te delen. "Probeer je emoties met meerdere mensen te bespreken. Weten dat er een groep mensen is waarop je kunt terugvallen, geeft al een prettig gevoel."

Blue Monday (@Pixabay)

Het wel of niet invoeren van een acceptatieplicht voor contant geld is niet alleen een Nederlands onderwerp. Digitaal betalen met een pinpas of via de telefoon wordt in de hele Europese Unie steeds gewoner. Het is makkelijk en efficiënt. Toch wordt er nog altijd meer met cash dan digitaal betaald in Europa, en 60 procent van de Europeanen zegt die mogelijkheid te willen behouden. 

Sommige mensen, bijvoorbeeld ouderen, betalen nog altijd liever uitsluitend met contant geld. Daarom wordt er in Europees verband onderhandeld over het wettelijk vastleggen van dit recht, zodat consumenten overal kunnen betalen zoals zij dat willen.

Europees wetsvoorstel
In 2023 diende de Europese Commissie een wetsvoorstel in om de acceptatieplicht voor cash en de beschikbaarheid van pinautomaten in heel Europa in te voeren. Over dit plan wordt de komende tijd besloten door het Europees Parlement (EP) en de lidstaten. De ministers van Financiën van de EU-landen bereikten vorige maand een akkoord waarin ze het voorstel steunen. Als ook het EP overeenstemming bereikt, gaan de Europese onderhandelaars om tafel om de exacte vorm van de wet te bepalen. Zodra deze goedgekeurd is, geldt de acceptatieplicht ook voor Nederland.

Genoeg geldautomaten
Het recht op contante betalingen betekent in de praktijk dat bedrijven niet eenzijdig mogen beslissen dat klanten alleen maar kunnen pinnen. Degene die het geld ontvangt is in principe verplicht om cash te aanvaarden. Hier kan van afgeweken worden, bijvoorbeeld wanneer consument en winkelier gezamenlijk afspreken om anders te betalen, zoals per pin.

Het plan stelt ook dat overheden ervoor moeten zorgen dat er voldoende geldautomaten zijn. In Nederland daalt het aantal plekken om geld uit de muur te halen al meer dan 10 jaar. Met dit voorstel is iedereen er straks zeker van dat contant geld niet alleen geaccepteerd wordt in winkels maar ook te verkrijgen is in de buurt.

Digitale euro
Het recht om met cash te blijven betalen hangt samen met de invoering van de digitale euro. Dit is een munt die zal worden uitgegeven door de Europese Centrale Bank en waarmee zowel online als offline betaald kan worden. Over de hele wereld werken banken momenteel aan de invoering van dergelijke digitale munten.

Maar het is niet de bedoeling dat de digitale euro – als deze er komt – andere betaalvormen gaat vervangen. Het is een aanvulling op de mogelijkheden die er nu al zijn: munten en biljetten (cash) en digitaal betalen via je bankrekening.  

Het gebruik van paracetamol tijdens de zwangerschap verhoogt het risico op autisme, ADHD of een verstandelijke beperking niet. Dit wordt bevestigd door een recent overzichtsonderzoek, waarmee de beweringen van de Amerikaanse president Trump worden weerlegd.

Het onderzoeksteam uit Londen meldde in het tijdschrift "The Lancet Obstetrics, Gynecology and Women's Health" dat de bevindingen gebaseerd waren op de analyse van 43 grote, kwalitatief hoogwaardige studies. Er werden vergelijkingen tussen broers en zussen meegenomen – dat wil zeggen, gegevens van mensen met een zeer vergelijkbare genetische aanleg en omgevingsfactoren die de neurologische ontwikkeling beïnvloeden.

De nieuwe analyse bevestigt dat er geen klinisch significante toename is in de kans op autismespectrumstoornis, ADHD of een verstandelijke beperking bij kinderen van zwangere vrouwen die paracetamol volgens voorschrift gebruiken, legde het team verder uit.

Trump waarschuwde zwangere vrouwen
Tijdens een persconferentie in september waarschuwde de Amerikaanse president Trump zwangere vrouwen voor het gebruik van paracetamol (in de VS verkocht onder de merknaam Tylenol). Hij suggereerde een verband met autisme bij kinderen en zei dat zwangere vrouwen het medicijn alleen in extreme noodgevallen moesten gebruiken en dat ze zich er maar bij moesten neerleggen als ze hoofdpijn of koorts hadden.

Wetenschappers zijn het oneens.
Trumps waarschuwing circuleert sindsdien op sociale media – ondanks krachtige en onmiddellijke weerleggingen van wetenschappers. Deskundigen hebben er ook voor gewaarschuwd dat onbehandelde koorts en hevige pijn een ernstig risico kunnen vormen voor moeders en baby's. Het team achter het huidige onderzoek wijst er bovendien op dat met name onbehandelde koorts bij de moeder in verband wordt gebracht met miskramen, geboorteafwijkingen, vroeggeboorten en neurologische ontwikkelingsstoornissen.

Beroepsverenigingen van gynaecologen adviseren dat zwangere vrouwen alleen medicijnen mogen gebruiken na overleg met hun behandelend arts. 

Paracetamol (@DonaldTrung https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/)

In Guatemala namen gevangenen meer dan 40 bewakers in gijzeling tijdens rellen in drie gevangenissen.

De gevangenen eisen overplaatsing naar andere gevangenissen met betere omstandigheden. Politie en militairen omsingelden de gebouwen. De Guatemalteekse minister van Binnenlandse Zaken, Villeda, weigerde met de gevangenen te onderhandelen. Hij beschuldigde de bende "Barrio 18" van de gijzeling en verklaarde dat hij geen overeenkomsten zou sluiten met een terroristische groepering.

In de vaak overvolle gevangenissen van Guatemala komen geweldsincidenten tussen rivaliserende bendes en muiterijen met gijzelingen regelmatig voor. In oktober ontsnapten 20 leiders van "Barrio 18" uit een gevangenis. Van hen zijn er tot nu toe slechts zes weer gevangen, en één werd doodgeschoten tijdens zijn vlucht.

Een opvallende hit is geschrapt uit de officiële Zweedse hitlijst, omdat de “artiest” achter het nummer geen echt persoon blijkt te zijn, maar een AI-creatie. Het gaat om het folk-popnummer "I Know, You're Not Mine" – in het Zweeds "Jag Vet, Du Är Inte Min" – van de zogenoemde zanger Jacub. Het lied stond bovenaan de Zweedse Spotify-lijsten en werd een grote streaminghit, maar telt nu niet mee voor de officiële ranglijst Sverigetopplistan.

De Zweedse muziekbond IFPI Sweden laat weten dat het nummer niet voldoet aan de huidige regels. Een woordvoerder zegt: "Jacub's track is uitgesloten van Sverigetopplistan. Het nummer staat wel in Spotify’s eigen lijsten, maar komt volgens de huidige regels niet in aanmerking voor de officiële lijst." Topman Ludvig Werber legt uit dat de organisatie een duidelijke grens trekt: "Als een lied vooral door AI is gemaakt, heeft het geen recht op een plek in de toplijst."

Het nummer is een akoestisch gitaarlied in folk-popstijl. Op de Spotify-pagina van Jacub staat een schets van een man met baard en T-shirt, alsof het om een gewone singer-songwriter gaat. Het lied is wereldwijd al meer dan 5 miljoen keer gestreamd, waarvan zo’n 200.000 keer in Zweden. Het maakt deel uit van een EP met zes nummers: "Kärleken är Bränd", wat "Love is Burned" betekent.

De ingreep van IFPI Sweden volgde na onderzoek van journalist Emanuel Karlsten. Hij ontdekte dat het nummer staat geregistreerd bij het Deense muziekuitgeverijbedrijf Stellar en dat twee van de rechthebbenden in de AI-afdeling van dat bedrijf werken. Volgens Karlsten laat dit zien dat Stellar wil spelen met nieuwe vormen van muziek en artiesten. Hij schrijft dat het bedrijf graag "de grenzen van de tolerantie van het publiek voor kunstmatige muziek en kunstmatige artiesten" opzoekt.

Stellar bevestigt in een verklaring dat AI een grote rol speelt bij Jacub. Het bedrijf zegt: "De stem van de artiest Jacub en delen van de muziek zijn gemaakt met behulp van AI als hulpmiddel in ons creatieve proces." Tegelijk probeert Stellar zich te presenteren als een normaal muziekbedrijf met makers van vlees en bloed. Het benadrukt dat het "in de eerste plaats" een muziekbedrijf is dat wordt gerund door creatieve professionals, en niet een techbedrijf. Volgens Stellar vraagt het maken van een hit om "iets anders" dan alleen een korte opdracht intypen in een AI-tool.

Het bedrijf stelt dat er veel menselijke arbeid in het project zit. "Wij zijn gepassioneerde en ervaren muziekprofessionals die veel tijd, energie en toewijding hebben gestoken in het schrijven en produceren van deze release. De creatie is een proces geweest met een duidelijke artistieke visie," aldus Stellar. Het bedrijf keert zich bovendien tegen wat het "AI music slop" noemt: massaal geproduceerde, vaak onzinnige AI-muziek die het internet overspoelt.

De zaak rond Jacub voedt een bredere discussie over AI in de muziekwereld. Spotify eist nu niet dat muziek als AI-gegenereerd wordt gelabeld, maar probeert wel AI-spam weg te werken. De streamingdienst grijpt in tegen grote aantallen goedkope AI-tracks, omdat elke stream van meer dan 30 seconden royalty’s oplevert en zo het inkomen van menselijke artiesten verwatert. Toch is Jacub niet het eerste AI-project dat publiek weet te trekken: eerder scoorde een “band” met de naam Velvet Sundown meer dan 1 miljoen streams, voordat duidelijk werd dat ook deze act volledig door AI was bedacht, inclusief promobeelden en verzonnen achtergrondverhaal. Het populairste nummer van Velvet Sundown staat inmiddels op 4 miljoen streams.

Ed Newton-Rex, componist en activist voor het auteursrecht van artiesten, ziet Jacubs succes als bewijs dat er duidelijke regels nodig zijn. Volgens hem misleiden onduidelijke labels de luisteraar. Hij zegt: "Als Spotify gebruikers zou vertellen wanneer ze naar AI-muziek luisteren, was dit nummer niet zo hoog in de lijsten gekomen. Het had dan minder streams en minder royalty’s bij menselijke muzikanten weggehaald. Overheden moeten zo snel mogelijk verplicht stellen dat AI-werken duidelijk worden gelabeld."

Spotify, dat zijn hoofdkantoor in Zweden heeft, zegt dat het meewerkt aan een nieuwe standaard om het gebruik van AI bij de productie van nummers vast te leggen. Die standaard komt van DDEX, een non-profitorganisatie gesteund door tech- en muziekbdrijven. Artiesten kunnen die aanduiding vrijwillig gebruiken op het platform. Ze worden niet gedwongen om muziek als volledig of deels door AI gemaakt te markeren. Het conflict rond Jacub laat zo een spanningsveld zien: aan de ene kant muziekbedrijven die met AI willen experimenteren, aan de andere kant een industrie en publiek die nog geen helder kader hebben voor wat een "echte" artiest op de hitlijsten is.

FOK! heeft zelf ook een aantal virtuele artiesten, waarvan hieronder een voorbeeld. Janet Bowersox is ook beschikbaar op onder andere Spotify en Apple Music.

Een opmerkelijke 'vondst' bij de kringloopwinkel van Gideon Italiaander in Aalsmeer. Daar is namelijk een grafsteen binnengebracht. Het gaat om de steen van Wilhelmina F. J. Straathof, geboren op 27 juni 1896 en overleden op 19 februari 1989.

De vondst voelt niet goed, zo zegt Gideon op Facebook, waar hij een oproep heeft gedaan in een poging om de nabestaanden te maken vinden: "Beste mensen, bij onze kringloopwinkel is deze grafsteen binnengekomen en dat voelt voor ons niet goed. We willen hem heel graag terugbrengen bij de juiste familie of nabestaanden. Kent u deze steen, of weet u bij wie hij hoort? Dan horen we dat heel graag. We behandelen hem met alle respect."

Wie meer informatie heeft over de steen en/of de rechtmatige erfgenaam kent, kan contact opnemen met Gideon Italiaander.

Opmerkelijke kringloopvondst (Foto: Gideon Italiaander )

Suzanne Lamens is er niet in geslaagd opnieuw de tweede ronde te bereiken van de Australian Open. De Nederlandse, als enige landgenote actief in het enkelspel verspeelde een 6-3, 5-1 voorsprong tegenover Anastasia Potapova. Uiteindelijk werd het: 6-3, 5-7, 2-6.

Lamens had aanvankelijk de volledige controle over de wedstrijd. Ze won overtuigend de eerste set, en ook in de tweede set zag het er goed uit voor de Nederlandse. Dankzij de vele fouten van Potapova liep Lamens uit naar een 5-1 voorsprong.

Daarna sloeg het duel om. Potapova, de partner van Tallon Griekspoor, vond haar ritme, ging vrijuit slaan, maakte veel minder fouten en pakte zes games op rij. In de beslissende set was het verschil duidelijk en kon Lamens het tij niet meer keren: 6-3, 5-7, 2-6.

De Turkse politie heeft zondagochtend in alle vroegte de uit Schiedam afkomstige drugscrimineel Çetin G. opgepakt. Dat gebeurde tijdens een grote actie op negentien adressen in Turkije. Bij de invallen zijn zeker zeven mensen aangehouden en nam de politie huizen, bankrekeningen en cryptovaluta in beslag. Turkse media melden dat G. wordt gezien als de spil in een enorme cocaïnesmokkel.

Die zaak draait om bijna 10.000 kilo cocaïne die op 7 januari is gevonden op een vrachtschip bij de Canarische Eilanden. Het schip vervoerde officieel een lading zout uit Brazilië, maar aan boord trof de internationale politie 294 balen cocaïne aan, samen 9994 kilo. De Spaanse politie spreekt van de grootste hoeveelheid cocaïne die zij ooit in één keer op zee heeft onderschept. Aan de operatie deden de Spaanse marine en politie mee, samen met de Amerikaanse DEA en de Britse NCA.

Volgens Turkse media gaat het om het handelsschip "United S". Dat vertrok in oktober 2025 uit de Turkse havenstad Mersin en voer daarna langs twee Braziliaanse havens en Suriname. Tijdens de actie rond het schip werden al dertien verdachten aangehouden, onder wie Serviërs en Turken. Al snel viel in Turkije en Nederland de naam van Çetin G. als vermoedelijke organisator van de lading. Politiediensten zouden zich de afgelopen dagen al op hem hebben gericht.

De Amsterdamse advocaat van G., Cem Polat, zei vrijdag nog dat zijn cliënt elke link met het drugstransport van de hand wijst. "Hij ontkent elke betrokkenheid. Hij zegt dat hij 0,00 procent iets te maken heeft met dat transport", aldus de raadsman. Of zijn cliënt nu echt is aangehouden, kon Polat zondag niet bevestigen, terwijl Turkse media daar wel over berichten.

Çetin G., die zowel in Turkije als in Schiedam wortels heeft, geldt in Nederland als een van de grootste cocaïnehandelaren van de afgelopen jaren. In 2012 werd hij al in verband gebracht met een zending van ongeveer 8000 kilo cocaïne uit Ecuador, destijds de op één na grootste drugsvangst in Europa. Justitie schrijft hem zeker tien andere grote transporten toe, vaak met ladingen verstopt tussen fruit. In totaal zou hij rond de 15.000 kilo cocaïne hebben verhandeld, met een geschatte straatwaarde van bijna 500 miljoen euro. Zo kreeg hij de bijnaam "de man van 500 miljoen".

In 2016 veroordeelde de Nederlandse rechter hem bij verstek tot twaalf jaar cel. G. was toen al verdwenen. Hij zat eerder in voorarrest, maar kwam vrij in afwachting van zijn proces. Daarna knipte hij zijn enkelband door en vluchtte naar Turkije. Hij verklaarde later dat hij twee Nederlandse agenten had omgekocht om hem daarbij te helpen. Een terugkeer naar Nederland bleef uit, omdat Turkije zijn eigen onderdanen niet uitlevert.

In Turkije kwam G. opnieuw in beeld bij wat justitie daar "de grootste drugsoperatie in de geschiedenis van de Turkse Republiek" noemde. Hij gold als een van de leiders van een groep die grootschalig handelde in drugs en grote sommen geld witwaste. Opgeteld riskeerde hij in Turkije een onvoorstelbare straf van 1482 jaar cel. In 2024 kwam hij daar echter van af: de Turkse rechter sprak hem vrij. Nu lijkt hij, kort na die vrijspraak, opnieuw vast te zitten in een gigantische cocaïnezaak.

In het kader van 'hoe de fuck kan dit':

De Amerikaanse Rusty Yates vertelt in een nieuw interview waarom hij zijn ex-vrouw Andrea nog steeds bezoekt, bijna 25 jaar nadat zij hun vijf kinderen heeft verdronken. Hij spreekt kalm over hun contact, ook al bracht de gebeurtenis zijn leven volledig uit balans. Volgens hem blijft zij in zijn ogen een zorgzame vrouw die zwaar ziek was toen het misging.

Op 20 juni 2001 ging Rusty vroeg naar zijn werk bij het Johnson Space Center in Houston. Thuis raakte Andrea, die zwaar kampte met psychoses na de geboorte van hun jongste kind, volledig in de war. Nadat hij het huis had verlaten, gaf ze hun kinderen Noah van zeven, John van vijf, Paul van drie, Luke van twee en de zes maanden oude Mary een bad en verdronk ze. Ze legde hen daarna op een bed en belde eerst de hulpdiensten en daarna Rusty. Toen agenten binnenkwamen, zei ze meteen: "I just killed my children."

Het drama leidde tot een zaak die grote aandacht trok in de Verenigde Staten. Andrea werd aangeklaagd voor vijf moorden, en aanklagers wilden de doodstraf. Haar advocaten voerden echter aan dat zij in een zware psychose zat en geen besef had van wat ze deed. Ze werd in 2002 veroordeeld tot levenslang met kans op vrijlating. In hoger beroep werd die uitspraak vernietigd, en in 2006 werd ze opnieuw berecht. De rechter sprak haar toen vrij wegens krankzinnigheid.

Sindsdien woont Andrea in een gesloten zorginstelling in Kerrville in Texas. Volgens rapporten blijft ze kampen met wanen en gelooft ze nog steeds dat haar kinderen gevaar liepen. Ze vertelde psychiaters dat zij dacht dat hun zielen verloren zouden gaan en dat zij hen moest redden. In gesprekken zei ze dat haar opvoeding hen zou laten “vallen” en dat ze vreesde voor straf na de dood.

Rusty en Andrea zijn in 2005 gescheiden, maar hij zoekt nog steeds contact. Hij probeert haar eens per jaar te bezoeken en spreekt haar verder via telefoon en berichten. Volgens hem blijven ze rustig met elkaar praten en herinnert hij zich vooral hun jaren met de kinderen.

In het interview zegt Rusty dat hij alleen met haar kan praten over de tijd toen het gezin nog compleet was. Hij noemt die herinneringen waardevol, hoe pijnlijk het verhaal ook is. Hij zegt dat Andrea in zijn ogen altijd een lieve en toegewijde moeder was, ondanks de tragedie die volgde.

Rusty vertelt dat hij nooit had gedacht dat Andrea tot zoiets in staat was. Hij omschrijft haar als zacht en geduldig. Hij blijft overtuigd dat de ziekte volledig bepalend was voor wat er gebeurde. Volgens hem geeft het hem rust om haar af en toe te spreken en terug te kijken op de periode voordat haar geestelijke klachten zo zwaar werden.

Hij zegt dat hun gesprekken hem helpen om iets van de oude band te bewaren. Voor hem blijft het een manier om om te gaan met het verlies dat hij elke dag voelt. Rusty sluit af met de gedachte dat het contact met Andrea hem helpt om de goede momenten met hun kinderen niet te laten verdwijnen.

Nederland reageert hard op het plan van president Trump om een heffing op goederen uit acht Europese landen in te voeren. Het plan richt zich op landen die meedoen aan een Deense militaire missie in Groenland. Minister Van Weel noemt het "chantage" en zegt dat het plan geen zin heeft en niet uit te leggen is. Hij wil dat het zo snel mogelijk verdwijnt en zegt dat bondgenoten elkaar zo niet horen te behandelen. Volgens hem is de missie juist bedoeld om de regio veiliger te maken.

Trump kondigde zaterdag aan dat hij vanaf 1 februari een heffing van tien procent wil invoeren, die in juni moet stijgen naar 25 procent. Nederland stuurt twee militairen naar Groenland om de voorbereiding van een mogelijke NAVO-oefening te helpen plannen. Het demissionaire kabinet zei eerder dat de inzet van deze mensen bijdraagt aan de veiligheid van alle NAVO-landen, inclusief de VS. Trump ziet dat anders en zegt dat de Europese landen een risico nemen dat volgens hem niet houdbaar is.

Binnen Europa klinkt stevige kritiek. Commissievoorzitter Von der Leyen waarschuwt dat het plan de band tussen Europa en de VS schaadt. Denemarken, Noorwegen, Zweden, Frankrijk, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk en Finland zitten ook in de groep landen die Trump wil raken met de heffing. Van Weel zegt dat hij meteen contact heeft gezocht met zijn Europese collega's en dat er nog veel over gesproken gaat worden.

Nederland haalt de twee militairen niet terug. Zij zijn vrijdag aangekomen in Groenland en werken daar als operationeel en logistiek planner. Als de NAVO-oefening doorgaat, stuurt Nederland mogelijk meer militairen, maar hoeveel dat er worden is nog niet duidelijk. Van Weel hoopt dat Europese leiders het plan van tafel krijgen wanneer zij Trump binnenkort in Davos spreken.

Ook in de VS zelf is er felle weerstand. Democraten in de Senaat willen een wet indienen om de heffingen tegen te houden omdat ze slecht zijn voor de economie en voor de band met Europa. Een paar Republikeinse senatoren vallen hen bij. Zij vrezen dat de heffingen hun eigen staten raken.

Senator Thom Tillis zegt dat het plan slecht uitpakt voor de VS en alleen Poetin en Xi in de kaart speelt. Hij schrijft dat een kleine groep adviseurs Trump verkeerd beïnvloedt en dat hun ideeën de NAVO schaden. Volgens hem maakt dit de inzet van de president om de samenwerking binnen het bondgenootschap te versterken juist zwakker.

Groenland hoort bij Denemarken, maar Trump herhaalt al jaren dat hij het eiland wil hebben om veiligheidsredenen. Hij ziet het als een sleutelpositie tussen Rusland en Amerika. Hij zei eerder dat hij Groenland graag wil kopen en dat hij zelfs militaire stappen niet uitsluit als Denemarken volgens hem te weinig doet aan bescherming.

Een federale rechter in Minnesota heeft federale agenten een voorlopig verbod opgelegd. Ze mogen geen pepperspray meer gebruiken tegen vreedzame demonstranten en mogen hen niet meer aanhouden of staande houden zonder duidelijke aanleiding. De uitspraak gaat over agenten die meedoen aan Operation Metro Surge, een immigratieactie die sinds 4 december loopt en veel weerstand oproept. De uitspraak staat het gebruik van de middelen wel toe voor demonstranten die toch geweld gebruiken.

De rechter zegt dat de maatregel blijft gelden tot de operatie stopt of omstandigheden veranderen. Volgens de uitspraak hebben agenten in de afgelopen weken vreedzame demonstranten opgepakt, vastgehouden en pepperspray gebruikt. Ook zouden sommige mensen wapens op zich gericht hebben gekregen. De zaak begon na een klacht van de ACLU namens zes demonstranten en omstanders. Zij stellen dat hun grondrechten zijn geschonden.

Het ministerie van Homeland Security reageerde fel en zegt dat agenten juist voorzichtig te werk gaan. Een woordvoerder stelt dat groepen mensen geweld gebruiken en dat agenten zich moeten kunnen verdedigen. Ze ging niet in op de vraag of de regering-Trump in beroep gaat.

De druk nam toe nadat een federale agent woensdag een Venezolaanse man in zijn been schoot tijdens een verkeerscontrole nadat de man vluchtte en daarna samen met twee anderen op de agent insloeg met een sneeuwschep en een bezem. Op beelden is te zien dat demonstranten daarna bijeenkwamen, sneeuwballen gooiden en dat agenten knalgranaten en prikkelende middelen gebruikten.

President Trump reageerde donderdag en noemde demonstranten "professionele onruststokers" en "opstandelingen". Hij dreigt de Insurrection Act in te zetten als Minnesota volgens hem geen orde houdt. Daarmee zou hij het leger kunnen inzetten zonder toestemming van het Congres. Hij zegt dat federale agenten "gewoon hun werk doen".

De rechter stelt in haar uitspraak dat de eisers duidelijk bezig waren met toegestane protestvormen en soms toch te maken kregen met ingrijpen. In één geval werden meerdere mensen tegengehouden zonder dat er een verkeersregel was overtreden. Een verzoek van de regering om de uitspraak uit te stellen wees zij af, al kunnen beide partijen nog om aanpassing vragen.

Welkom!

Irritantste User v/d Dag op Weerwoord: Jaimy uit Hulsberg. Ik zit er zelfs over te denken om hem een extra punt te geven, want dit slaat werkelijk weer alles. Iedereen vond het een heerlijke dag gisteren bij aangename temperaturen. Ik citeer: 'Voorjaarsweer in putje winter. Afschuwelijk'. Dat zulke opmerkingen mij en anderen op de zenuwen werken, dat spreekt voor zich. Dus bij deze is Jaimy een spectaculaire nieuwkomer en meteen ook gedeeld koploper met Mischa en Hadassah. Allen hebben nu 2 punten en 2x Stefan uit Hellevoetsluis en Wezep & Elmo uit Velp hebben allen 1 punt. Ik vermoed tevens dat Jaimy wel eens héél hoog kan gaan eindigen dit jaar. Elmo houd zich redelijk gedeisd moet ik zeggen. 

Goed, na een mistige start wordt het vrij zonnig. Alleen in het noorden blijft het lang grijs en nevelig en of de zon ook daar nog te zien zal zijn is nog maar de vraag. Het kwik ligt tussen de 3 en 9 graden en er staat nauwelijks wind uit het oosten. 

Vannacht kan er plaatselijk weer mist ontstaan. Alleen aan de kust komt het kwik nog niet onder het vriespunt. Elders vriest het 1 tot 3 graden.

Morgen hebben we zeker in het binnenland zonnige perioden, maar hoe meer we naar het westen gaan hoe meer bewolking we zien. Stapelwolken in dit geval en het is niet helemaal uitgesloten dat daar zelfs een klein buitje uit valt, maar over het algemeen blijft het vrijwel overal droog. De temperaturen liggen tussen de 3 en 8 graden van noordoost naar zuidwest. De zuidoostelijke wind is hooguit zwak te noemen. 

De komende week belooft het interessant te worden. De kou is dichtbij en deels komt dat ook onze kant op. Met name in het noordoosten wordt het vrij koud winterweer. Echter, de zachte lucht is ook verduveld dichtbij en het zuidwesten lijkt daar zeker nog wat van mee te krijgen. We zien duidelijk lagere temperaturen in het noordoosten dan in het zuidwesten. Overdag komt het kwik in het noordoosten niet verder dan het vriespunt, maar in Zeeland kan het zeker nog een aantal dagen rond de 6 a 7 graden blijven. Het midden zit er tussenin. 

Verder schijnt geregeld de zon en tot het weekend blijft het zo goed als droog. Daarna neemt de kans op winterse neerslag iets toe. Ook de wind uit oostelijke richtingen doet het kalm aan. 

Au revoir!  

In 2024 voerde de EU een reeks nieuwe regels in om auto's veiliger te maken. Het bekendste onderdeel was ISA, dat bestuurders met piepjes waarschuwt zodra ze te hard rijden. Veel mensen ergeren zich aan dat systeem, omdat het soms foutief de maximumsnelheid leest en al bij 1 kilometer per uur overschrijding begint te melden. Toch zegt de EU dat gebruikers hierdoor echt langzamer rijden. ISA werd onderdeel van een groter pakket veiligheidseisen waar ook parkeersensoren, vermoeidheidsherkenning en rijstrookassistentie in zaten.

Nu komt er opnieuw een pakket dat in twee stappen wordt ingevoerd. Auto's die in 2024 gelanceerd zijn, kregen het al mee. Vanaf juli 2026 moet elke nieuw verkochte auto in de EU een systeem hebben dat afleiding bij de bestuurder opmerkt. Dit systeem heet ADDW en kijkt met camera’s en sensoren naar de stand van het hoofd en de ogen. Als de blik te ver afwijkt van de weg, laat de auto dit met geluid of een melding weten. De EU wijst op cijfers waaruit blijkt dat afleiding bij 10 tot 30 procent van de dodelijke ongelukken een rol speelt.

In veel auto's zit ADDW nu al, maar de kwaliteit verschilt sterk. Er zijn systemen die pas ingrijpen als iemand echt langdurig wegkijkt. Andere reageren al op een korte blik op het scherm of zelfs als je over je schouder kijkt, bijvoorbeeld om veilig van rijbaan te wisselen. Dat leidt tot frustratie, zeker omdat ADDW telkens automatisch inschakelt bij het starten. Je kunt het uitzetten, maar dat moet dus elke rit opnieuw.

De verplichting kan gevolgen hebben voor sommige modellen. Als een oudere of weinig verkochte auto zo'n camerasysteem nog niet heeft, is het voor fabrikanten soms niet meer aantrekkelijk om dat model aan te passen. Daardoor kan een deel van het aanbod verdwijnen. Autofabrikanten klagen bovendien dat deze verplichte systemen veel geld kosten in een periode die toch al lastig is.

Bij bestuurders leeft daarnaast de angst dat zo’n camera te veel gegevens opslaat. Volgens de regels mag ADDW geen biometrische gegevens vastleggen. Het systeem mag alleen kijken of de bestuurder wel op de weg let. Het mag dus niet het gezicht herkennen of informatie over andere inzittenden gebruiken. Dat moet zorgen wegnemen, al is nog onduidelijk hoe streng dit in de praktijk wordt gecontroleerd. Ook is onduidelijk of de informatie over afgeleid zijn wordt opgeslagen of niet.