In Nederland leven zo’n 355.000 werkenden met een laag inkomen onder of net boven de armoedegrens. Alleenstaande werkenden zijn oververtegenwoordigd. Ze zijn financieel kwetsbaar, hebben vaker schulden en weten de weg naar hulp en inkomensondersteunende regelingen niet altijd goed te vinden. Daarom lanceert het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid de campagne ‘Stap naar hulp’.

De gevolgen van geldzorgen kunnen groot zijn. Mensen met een laag inkomen (tot 125% van de armoedegrens) vermijden vaker sociale activiteiten, slapen gemiddeld slechter, moeten soms maaltijden overslaan of leven in angst, bijvoorbeeld om uit huis gezet te worden.

Matige tot grote geldzorgen

Uit een peiling van onderzoeksbureau Ipsos I&O - onder 408 alleenstaande werkenden met een laag inkomen tussen 25 en 65 jaar - blijkt dat 4 op de 10 mensen matige tot grote geldzorgen heeft. Slechts de helft weet waar ze bij geldzorgen hulp kan krijgen.

Mensen met geldproblemen kunnen in sommige gevallen gebruikmaken van bijzondere bijstand, hun gemeentelijke lasten laten kwijtschelden of toeslagen en minimaregelingen aanvragen. Werkenden met een laag inkomen maken relatief minder gebruik van deze regelingen omdat ze denken dat deze niet voor hen bedoeld zijn. Of omdat ze bang zijn geld te moeten terugbetalen. In de Ipsos I&O-peiling gaf 35% van de alleenstaande werkenden aan hier bang voor te zijn, met name mensen tussen de 25 en 35 jaar.

Werknemers onder of net boven de armoedegrens werken daarnaast vaak een relatief laag aantal uren. Het gros kan niet voltijd werken, bijvoorbeeld omdat ze een opleiding volgen, zorgen voor familie of vanwege een ziekte.

Staatssecretaris Jurgen Nobel (Participatie en Integratie): "Door meer uren te werken kunnen veel mensen uit armoede komen. Maar dat is niet voor iedereen mogelijk. Werken moet wel lonen en regelingen om werkenden te helpen met geldzorgen moeten eenvoudiger, zonder dat mensen bang hoeven te zijn voor terugvorderingen. Daar werk ik aan samen met gemeenten.”

Grotere schulden voorkomen

Door werkenden met geldzorgen vroegtijdig hulp te bieden, kunnen grotere schulden worden voorkomen. Daarom lanceert het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid de campagne ‘Stap naar hulp’, waarin het werkenden met een laag inkomen stimuleert contact te zoeken met Geldfit. Deze organisatie helpt mensen met geldstress om te checken of er potjes zijn die ze nog niet gebruiken en bespreekt hun zorgen over geld.

Daarnaast ziet het ministerie een grotere rol voor werkgevers bij het voeren van gesprekken over de werksituatie en het doorverwijzen naar hulp. Werkgevers kunnen al snel zien of iemand geldzorgen heeft, bijvoorbeeld doordat beslag op loon wordt gelegd vanwege schulden, of als een medewerker meerdere banen heeft om rond te komen. Ook kan er sprake zijn van ziekteverzuim. Een werkgever kan jaarlijks gemiddeld € 13.000 euro kwijt zijn aan kosten als gevolg van een medewerker met geldzorgen.

Amsterdam slaat dit jaar een nieuwe weg in om vuurwerkoverlast te beperken. Burgemeester Halsema heeft via alle basis- en middelbare scholen in de stad een brief naar ouders gestuurd waarin ze oproept om met de kinderen te gaan praten over de gevaren van vuurwerk voor mens en dier. "Ik heb uw hulp nodig."

Halsema hoopt dat scholen de brief verspreiden onder ouders en verzorgers. 

"Mensen en dieren hebben last van het harde geluid van vuurwerk", schrijft Halsema. "Soms gebeuren er ook ongelukken en raken mensen gewond." Veel jonge Amsterdammers weten volgens haar niet dat het verboden is om vuurwerk af te steken, of negeren het. "Dat is heel onverstandig: vuurwerk is gevaarlijk en vervuilend en ze kunnen een boete krijgen als ze betrapt worden."

Ze vervolgt: "Wilt u alstublieft met uw kinderen praten over de grote gevaren van vuurwerk voor mensen en dieren? En wilt u ons helpen door vuurwerk uit de buurt van kinderen en jongeren te houden?"

"Keihard normeren"

De brief was een initiatief van het Amsterdamse PvdA-raadslid Mohamed Belkasmi vanwege zijn zorgen over, met name illegaal, vuurwerk. "Cobra's, nitraten en vergelijkbaar illegaal vuurwerk zijn namelijk geen speelgoed maar levensgevaarlijke explosieven. Jongeren die hiermee spelen, zetten letterlijk hun lichaam op het spel. Het is belangrijk om dit keihard te normeren en dat begint bij de ouders."

In Amsterdam geldt sinds 2021 een afsteekverbod voor vuurwerk. Daarmee loopt de stad voor op het landelijke verbod, dat in 2026 ingaat.

Zo’n 54% van de Nederlanders weet niet precies hoeveel er maandelijks wordt afgeschreven voor hun internetabonnement. Dat blijkt uit onderzoek van vergelijkingssite Overstappen.nl. Vooral jongeren tussen de 18 en 34 jaar hebben weinig zicht op hun abonnement: bijna een kwart weet niet wat ze betalen.

Ook de contractduur is voor veel huishoudens onduidelijk. Ruim 45% weet niet wanneer het contract afloopt of zelfs of er een einddatum bestaat. Daardoor lopen veel huishoudens het risico ongemerkt meer te betalen dan nodig is.

Verschillen in leeftijdsgroepen

Uit het onderzoek blijkt dat slechts 43,3% van de Nederlanders exact weet wat er maandelijks wordt afgeschreven voor internet. Een bijna even grote groep (43,1%) weet de internetkosten alleen “ongeveer”.

De verschillen tussen leeftijdsgroepen zijn groot. In de groep 18-34 jaar geeft 22% aan geen enkel idee te hebben van de kosten. Dat aandeel ligt een stuk lager bij de 55-plussers: in deze leeftijdscategorie heeft slechts 8% geen inzicht in het maandbedrag. 

Volgens telecomexpert Jean-Paul Würsten loopt de groep Nederlanders die denkt de kosten “ongeveer” te weten het grootste risico om te veel te betalen. “Het gevaar van niet exact weten wat er wordt betaald, is dat de jaarlijkse inflatiecorrecties niet opvallen. Providers voeren elk jaar prijsverhogingen door. Als dat niet bewust wordt opgemerkt, lopen de kosten sluipenderwijs op,” aldus Würsten. “Huishoudens hebben hierdoor vaak niet door dat het bedrag inmiddels veel hoger ligt dan de prijs waarvoor ze het contract ooit hebben afgesloten. Soms betalen ze zelfs tientallen euro’s per maand meer.”

Ook einddatum van contract onduidelijk

Niet alleen de kosten, maar ook de contractduur blijkt voor veel Nederlanders niet helder te zijn. Slechts 33% weet precies wanneer het contract afloopt. De rest tast in het duister:

• 30% van de Nederlanders weet de einddatum niet.
• 17% weet niet of het contract een einddatum heeft.

Daardoor kunnen veel huishoudens al contractvrij zijn zonder het te weten, terwijl het moment tussen twee contracten in juist heel geschikt om opnieuw naar de voorwaarden en kosten te kijken. Mensen tussen de 18 en 34 jaar scoren op deze vragen het laagst: in deze leeftijdsgroep kent slechts 24% de einddatum van het eigen contract, tegenover ruim een derde van de oudere groepen.

Het Openbaar Ministerie stelt geen vervolging in na het tragische overlijden van een 3-jarig patiëntje van het Juliana Kinderziekenhuis. Bij hem is een zuurstoftekort ontstaan omdat een slang van het beademingsapparaat verkeerd was aangesloten. Na uitgebreid onderzoek komt het Openbaar Ministerie tot de conclusie dat niet vastgesteld kan worden wie dat heeft gedaan en dat de betrokken anesthesiemedewerkers niet verwijtbaar hebben gehandeld.

Het jongetje zou op 30 maart 2023 worden geopereerd in het Juliana Kinderziekenhuis in Den Haag. Al snel nadat hij onder narcose was gebracht, ging het mis: de beademing kwam niet op gang, waardoor de jongen in een reanimatiesetting kwam. De betrokken zorgmedewerkers gingen uit van een zogenoemde bronchospasme, een verkramping van de spieren rondom de luchtpijp, en zij hebben alles geprobeerd om dit vermeende probleem te verhelpen. Op enig moment bleek echter dat een slang van het beademingsapparaat onjuist was aangesloten, en dat dit de oorzaak was waarom de jongen geen zuurstof kreeg toegediend. Twee dagen later overleed de jongen aan de gevolgen van het ontstane zuurstoftekort.

Naar aanleiding van het overlijden is een strafrechtelijk onderzoek gestart naar mogelijk verwijtbaar handelen door de anesthesiemedewerkers. Tijdens het onderzoek is gebleken dat die ochtend al drie dezelfde operaties probleemloos waren verlopen met hetzelfde beademingsapparaat. Ondanks uitgebreid onderzoek is niet opgehelderd op welk moment na de derde operatie de beademingsslang is losgeraakt en door wie deze vervolgens verkeerd is aangesloten. De betrokken anesthesiemedewerkers hebben verklaard dat zij vóór het onder narcose brengen van de jongen niet op de hoogte waren van de omstandigheid dat de slang was losgekomen. Deze kennis kan ook niet worden afgeleid uit andere onderzoeksbevindingen.

Ook hebben zij verklaard dat zij door de eerdere succesvolle operaties van die dag en door informatie die te zien was op het scherm van het beademingsapparaat geen reden hadden om te twijfelen aan het correct functioneren van het apparaat. Tijdens het onderzoek is gebleken dat gedurende de reanimatie informatie te zien was op het scherm van het beademingsapparaat die inderdaad leek te duiden op een correcte zuurstofcirculatie. Het Openbaar Ministerie oordeelt daarom dat het personeel in de operatiekamer geen strafrechtelijk verwijt kan worden gemaakt. Zij zijn door de officier van justitie geïnformeerd dat de zaken tegen hen zijn geseponeerd. Ook de ouders van de jongen hebben bericht gekregen van deze beslissing.

Het Openbaar Ministerie heeft geconstateerd dat het overlijden van de jongen het zeer tragische gevolg is van een uitzonderlijke situatie. Het ziekenhuis heeft maatregelen genomen om te voorkomen dat dit nog een keer kan gebeuren.

De snelheid waarmee gletsjers in de Alpen smelten, zou over tien tot twintig jaar zijn piek kunnen bereiken – dat is de conclusie van een studie die is gepubliceerd in het tijdschrift "Nature". Wereldwijd wordt verwacht dat dit punt ongeveer tien jaar later zal worden bereikt.

Er kunnen jaarlijks tot wel 4000 gletsjers verdwijnen. Hoeveel gletsjers er verdwijnen en in welk tempo, hangt af van de mate waarin de aarde opwarmt. Deskundigen gaan er momenteel van uit dat de temperatuur tegen het einde van de eeuw met 2,7 graden Celsius zal stijgen. In dat geval zou slechts drie procent van de huidige gletsjers in Centraal-Europa overblijven – hun aantal zou krimpen tot 110. Het onderzoeksteam van ETH Zürich concludeert echter dat tienduizenden gletsjers wereldwijd gered zouden kunnen worden – als de internationale gemeenschap erin slaagt de opwarming van de aarde te beperken tot minder dan 1,5 graden Celsius.

De Europese Commissie heeft voorgesteld om in de toekomst voor veel pesticiden en herbiciden een onbeperkte vergunning te verlenen.

Deze maatregel maakt deel uit van een voorgesteld pakket dat is ontworpen om de administratieve lasten en kosten voor producenten, bedrijven en overheden te verlagen.

Volgens het plan zullen herbeoordelingen alleen worden uitgevoerd als daar wetenschappelijk gegronde redenen voor zijn.

De huidige regelgeving bepaalt dat gewasbeschermingsmiddelen maximaal 15 jaar mogen worden toegelaten. De voorgestelde wijziging zou bijvoorbeeld ook gevolgen hebben voor het omstreden herbicide glyfosaat. Het voorstel van de Commissie zal nu ter consultatie worden voorgelegd aan de EU-lidstaten en het Europees Parlement.

Rusland reageerde met afkeur op de Oekraïne-onderhandelingen die gisteren in Berlijn plaatsvonden. De Verenigde Staten daarentegen prezen de inspanningen van de Europeanen.

Een samenvatting van de reacties:

Rusland

De Russische viceminister van Buitenlandse Zaken Ryabkov verklaarde in Moskou dat Rusland niet bereid was territoriale concessies te doen. Bovendien zou Rusland onder geen enkele omstandigheid instemmen met de stationering van NAVO-troepen in Oekraïne.

Ryabkov gaf toe dat ze nog niet op de hoogte waren van de in Berlijn bereikte overeenkomsten. Gisteren kwamen verschillende Europese staatshoofden en regeringsleiders bijeen in de Bondskanselarij en kwamen onder meer overeen over een multinationale troepenmacht om het Oekraïense luchtruim te beveiligen in geval van een sta ceasefire.

Oekraïne

De Oekraïense president Zelenskyy toonde zich over het algemeen positief. "We hebben nu van Amerikaanse zijde vernomen dat ze bereid zijn veiligheidsgaranties te verstrekken in overeenstemming met artikel 5 van het NAVO-verdrag", zei hij. Zelenskyy erkende echter dat er nog steeds aanzienlijke verschillen bestaan tussen Kiev en Washington over de gevoelige kwestie van permanent territoriaal verlies voor Oekraïne: "Er bestaan nog steeds verschillende standpunten over de gebieden."

Zelenskyy herhaalde zijn eis dat Rusland financieel aansprakelijk wordt gesteld voor de oorlogsschade die het heeft veroorzaakt. Vandaag wordt in Den Haag een internationale commissie opgericht om schadeclaims voor te bereiden en te beoordelen van particulieren, organisaties en overheidsinstellingen.

Verenigde Staten

De VS, waarvan de vertegenwoordigers Witkoff en Kushner deelnamen aan de conferentie in Berlijn, prezen de voorstellen van de Europeanen. "Ze hadden een oprecht belang bij vrede", zei de Amerikaanse president Trump, die telefonisch deelnam aan de besprekingen in de Kanselarij. Hij voegde eraan toe dat ze nu dichter bij een oplossing waren dan voorheen. 

Hij zei dat hij gesprekken had gevoerd met Europese staatshoofden en regeringsleiders, waaronder de Duitse bondskanselier Merz, en met de Oekraïense president Zelenskyy. "Het lijkt goed te gaan." Tegelijkertijd voegde de Amerikaanse president eraan toe: "We zeggen dit al heel lang, en het is een lastige kwestie." Trump benadrukte dat hij al meerdere keren met Rusland had gesproken over het oplossen van het conflict.

Europese reacties

De Poolse premier Donald Tusk zei na de bijeenkomst, volgens een verklaring, dat hij voor het eerst van de Amerikaanse onderhandelaars had gehoord dat de VS zich wilden inzetten voor de veiligheid van Oekraïne op een manier "die voor de Russen geen twijfel laat bestaan dat de Amerikaanse reactie van militaire aard zal zijn als ze Oekraïne opnieuw aanvallen".

De Zweedse premier Kristersson verklaarde eveneens dat hij aanzienlijke vooruitgang ziet met betrekking tot veiligheidsgaranties. De waarnemend Nederlandse premier Schoof omschreef deze als een goede basis voor mogelijke vredesbesprekingen. Zijn Finse ambtgenoot Orpo kondigde ondertussen voorstellen aan van EU-lidstaten aan de oostflank van de NAVO om hun eigen defensie te versterken.

Bondskanselier Merz had eerder tijdens een gezamenlijke persconferentie met Zelenskyy een staakt-het-vuren met Rusland rond Kerstmis voorgesteld. Dit zou dan het begin kunnen zijn van constructieve gesprekken over hoe duurzame vrede in Oekraïne te bereiken, aldus de kanselier. Kremlinwoordvoerder Peskov verwierp dit in een eerste reactie en stelde dat een staakt-het-vuren zonder een definitieve overeenkomst Oekraïne militaire voordelen zou kunnen opleveren.

Op 7 augustus 2024 is in Oostrum een vrouw slachtoffer geworden van een brute aanval. De 30-jarige Hamza M. viel haar aan op een parkeerplaats bij het station. Hij probeerde haar te dwingen tot seks en wurgt haar daarbij. De vrouw schreeuwde om hulp, wat leidde tot een heldhaftige redding door voorbijgangers.

Eerder die dag was M. ontsnapt uit kliniek Stevig, waar hij door over een muur te klimmen wist te ontkomen. In de avond zag hij de vrouw bij haar auto en raakte dermate opgewonden van haar verschijning dat hij besloot haar te verkrachten. Hij benaderde haar, maar toen ze in haar auto stapte trok M. de deur open, viel haar aan en probeerde haar te wurgen terwijl ze half buiten de auto hing.

Haar geschreeuw trok de aandacht van twee mannen die over het spoor renden om haar te helpen. Zij slaagden erin M. van haar af te trekken, waarna hij dezelfde dag nog werd gearresteerd.

Tijdens de rechtszaak verklaarde M. dat hij onder invloed van alcohol was en zijn medicatie niet had ingenomen. Hij bood zijn excuses aan en beweerde geen intentie te hebben gehad om de vrouw te mishandelen of te doden. Het slachtoffer, die kampt met een posttraumatische stressstoornis, vertelde huilend over de impact op haar leven. Ze uitte ook haar woede richting de kliniek vanwege hun nalatigheid.

Uit onderzoek blijkt dat M. in het verleden vaker veroordeeld is voor seksuele misdrijven. Hij is gediagnosticeerd met schizofrenie en een parafiele stoornis. Het Openbaar Ministerie ziet voldoende bewijs in de verklaringen en het dna-onderzoek, en eist vijf jaar gevangenisstraf en tbs met dwangverpleging. De advocaat van M. pleit voor volledige ontoerekeningsvatbaarheid.

De zaak krijgt over twee weken een vervolg

De feestdagen zijn nog niet eens begonnen en voordat Team Cherry de kerstgroeten heeft uitgestuurd, hebben ze alweer een verrassing voor jullie in petto. Hollow Knight: Silksong krijgt komend jaar een nieuwe DLC. En daarnaast krijgt het eerste deel Hollow Knight een update voor de Nintendo Switch 2.

Hollow Knight: Silksong was één van de meest geanticipeerde games van dit jaar na een ontwikkelperiode van bijna 6 jaar. 
De game zorgde ervoor dat vanaf dag één van de launch, diverse digitale storefronts van Nintendo, Xbox en Epic/Steam voor langere tijd onbereikbaar waren vanwege de populariteit. Inmiddels heeft Team Cherry in de eerste 3 maanden al meer dan 7 miljoen kopieën over de digitale toonbank weten te verslijten en dat staat nog los van de miljoenen spelers die het via de Xbox Game Pass-dienst hebben gespeeld.

Als dank voor alle fans die de game hebben aangeschaft, hebben ze alvast een teaser klaargezet voor de volgende uitbreiding die in ontwikkeling is. Deze uitbreiding krijgt de titel Sea of Sorrow en dat betekent dat Hornet haar avonturen ook verder op- en/of onderwater gaat voortzetten. De uitbreiding belooft nieuwe locaties, bossgevechten en tools en wordt gratis beschikbaar voor alle fans die de game al aangeschaft hebben.

Daarnaast krijgt het oudere broertje Hollow Knight een update voor de Nintendo Switch 2. Deze zal dezelfde optimalisaties krijgen als dat Hollow Knight: Silksong heeft gekregen. Dat betekent hogere framerates, hogere resoluties en meer fancy grafische effecten. Ook deze update zal tegen die tijd gratis beschikbaar gesteld worden voor de spelers die deze game al eerder aangeschaft hebben.

Bungie heeft eindelijk duidelijkheid gegeven over Marathon. De extractionshooter verschijnt in maart 2026 en krijgt een prijskaartje van 39,99 euro. Oorspronkelijk stond de release gepland voor september, maar eerder dit jaar werd de game na feedback uit een alfatest voor onbepaalde tijd uitgesteld. Marathon komt uit voor pc en consoles.

Bij de aankondiging van de nieuwe releasedatum liet Bungie ook verse gameplaybeelden zien. Daarin worden meteen enkele belangrijke verbeteringen uitgelicht. Zo is er nu proximitychat aanwezig en kunnen spelers gebruikmaken van een soloqueue. Ook zou de spelwereld beter bijdragen aan het vertellen van het verhaal, iets wat volgens de ontwikkelaar een belangrijk aandachtspunt was na eerdere kritiek.

Bungie belooft Marathon na release actief te blijven ondersteunen. In elk geval het eerste jaar mogen spelers rekenen op regelmatige updates met nieuwe maps, personages en tijdelijke events. Daarmee wil de studio de game levend houden en verder uitbreiden op basis van feedback uit de community.

Marathon werd in 2023 aangekondigd en markeert de terugkeer van een franchise die sinds 1996 stil lag. Na de oorspronkelijke Marathon-games richtte Bungie zich volledig op Halo en later Destiny. In juni gaf de studio al aan dat het uitstel nodig was om de game beter af te stemmen op de verwachtingen van spelers, en die extra tijd lijkt nu te zijn benut.

EasyToys roept een deel van hun vibrerende eieren terug. Het probleem ligt bij het siliconen trekkoord, dat los kan raken. Dit speeltje, bedoeld voor vaginaal gebruik, kan daardoor moeilijk te verwijderen zijn. De webshop waarschuwt dat er medische hulp nodig kan zijn om het speeltje te verwijderen.

Het gaat specifiek om bepaalde partijen van de Mainstream Egg Play, verkocht sinds maart. De betreffende batches hebben artikelnummers PO13647-96 en PO14351-96. Deze kunnen gevaarlijk zijn. EasyToys adviseert gebruikers om het speeltje niet meer te gebruiken. Ze kunnen het terugsturen naar de winkel voor een terugbetaling of een vervangend product.

"Wij bieden onze oprechte excuses aan voor het ongemak en werken aan een blijvende ontwerpverbetering", laat de erotische webwinkel weten in de waarschuwing. Ook Kruidvat, een andere verkoper van deze speeltjes, heeft een veiligheidswaarschuwing op hun website geplaatst.

Update:

Easytoys heeft ons benaderd met een statement (helaas geen lifetime voorraad speeltjes om zelf de kwaliteit te testen ), welke hieronder in z'n geheel te lezen is:

De veiligheid en het welzijn van onze klanten staan bij EasyToys te allen tijde voorop. Naar aanleiding van interne kwaliteitscontroles en aanvullende meldingen over het product EasyToys Mainstream Egg Play (ET-MS-003), bevestigen wij dat EasyToys en ONE-DC, de merkeigenaar, in nauwe samenwerking met onze retailpartners per direct een terugroepactie zijn gestart.

Uit onderzoek is gebleken dat bij een specifiek aantal producten het siliconen trekkoord tijdens normaal gebruik kan losraken. Dit voldoet niet aan onze strenge kwaliteitseisen en kan leiden tot een situatie waarbij het product moeilijk te verwijderen is, wat in uitzonderlijke gevallen mogelijk professionele hulp vereist. Dit risico beperkt zich tot twee specifieke en afgebakende productiebatches die uitsluitend via retailers zijn verkocht, niet via de EasyToys webshop.

Het betreft uitsluitend de batches PO13647-96 en PO14351-96. Alle andere productiebatches van dit model, evenals overige EasyToys-producten, zijn getest, veilig bevonden en vallen buiten deze terugroepactie.

EasyToys roept klanten die in het bezit zijn van dit product dringend op om het gebruik onmiddellijk te stoppen. Via deze link kunnen klanten controleren of hun product tot de getroffen batches behoort en instructies vinden voor retournering.

Klanten hebben recht op volledige terugbetaling of een vervangend product zodra de verbeterde versie beschikbaar is. Wij bieden onze oprechte excuses aan voor het ongemak en de mogelijke onrust die dit veroorzaakt. Wij werken op dit moment aan een blijvende ontwerpverbetering om herhaling in de toekomst uit te sluiten.

(Afbeelding: Grok Imagine / FOK.nl)

Een Italiaanse arts die bijna een jaar geleden verdween in de Alpen, is eindelijk gevonden dankzij een AI-systeem. De 64-jarige Nicola Ivaldo uit Ligurië begon in september 2022 aan de beklimming van de Monviso, een beruchte bergtop. Ondanks zijn ervarenheid liep het mis en keerde hij niet terug. Eerdere zoekacties met reddingsteams en speurhonden leverden niets op.

Bijna elf maanden later besloot de Italiaanse bergreddingsdienst het anders aan te pakken door drones en AI in te zetten, in plaats van de traditionele zoekmethoden. Dit bleek succesvol. Twee drones onderzochten een gebied van 183 hectare en maakten 2.600 beelden. Waar menselijke analyse dagen had gekost, lukte het de AI om in enkele uren een felrode vlek te ontdekken die Ivaldo's helm bleek te zijn. Reddingswerkers vonden zijn lichaam op 3.150 meter hoogte in een moeilijk toegankelijk gebied.

Helaas kwam de vondst te laat voor Ivaldo, maar het biedt zijn familie wel de mogelijkheid om afscheid te nemen. Deze operatie biedt ook hoop voor toekomstige reddingsacties. Drones en AI kunnen sneller ingezet worden en met bijvoorbeeld warmtebeelden kunnen vermiste personen mogelijk eerder worden opgespoord.

AI fungeert als een extra paar ogen voor reddingswerkers, die sneller en scherper kunnen zien dan mensen. Dit kan in de toekomst het verschil maken tussen leven en dood.

Wopke Hoekstra, de Eurocommissaris voor Schone Groei, heeft bevestigd dat hij het verbod op nieuwe auto's met verbrandingsmotoren wil schrappen. Dit is een grote verandering in het beleid dat eerder werd ingevoerd door zijn voorganger Frans Timmermans, die een verbod vanaf 2035 wilde. Hoekstra's voorstel biedt autofabrikanten de mogelijkheid om de CO2-uitstoot van nieuwe auto's met 90 procent te verminderen, in plaats van een volledige 100 procent. Hierdoor kunnen fabrikanten nog steeds auto's produceren die op benzine of diesel rijden, zoals plug-inhybrides.

Hoekstra wil echter dat deze flexibiliteit gepaard gaat met groene compensatiemaatregelen. Hij stelt dat autobouwers meer gebruik moeten maken van milieuvriendelijk staal, wat ook de Europese staalindustrie ten goede zou kunnen komen. Bovendien wil hij de overgang naar biobrandstof bij tankstations versnellen, wat een belangrijk punt is voor landen zoals Italië.

Daarnaast is er een groot plan om de productie van batterijen binnen de Europese Unie te stimuleren. Bijna 2 miljard euro kan worden geïnvesteerd om kleine bedrijven te helpen overstappen naar massaproductie van zogenaamde superaccu’s. Nederland heeft met het bedrijf LeydenJar een potentiële speler in deze markt. Om de vraag naar elektrische voertuigen te stimuleren, wil Brussel bedrijven dwingen hun leasewagens te verduurzamen. In Nederland wordt benzine- en dieselgebruik vanaf 2027 extra belast.

Brussel wil de productie van goedkope elektrische auto's in Europa bevorderen om de afhankelijkheid van China te verminderen en te voldoen aan de doelstelling om tegen 2050 klimaatneutraal te zijn. Hoekstra's beleid sluit aan op de bredere groene industriepolitiek van de EU.

De discussie over de toekomst van de auto in Europa is al lange tijd gaande, met Duitsland en Italië die pleiten voor een versoepeling van de regels. Aan de andere kant willen bedrijven zoals Volvo en Fastned de oorspronkelijke wetgeving behouden. Het Europees Parlement en de lidstaten zullen zich de komende maanden buigen over deze voorgestelde wijzigingen, wat waarschijnlijk tot verdere debatten zal leiden.

Mona Keijzer, demissionair asielminister van de BBB, heeft besloten dat de bus van Emmen naar het aanmeldcentrum in Ter Apel niet gratis wordt. De gemeenten Westerwolde en Emmen wilden dat wel, maar Keijzer vindt dat reizigers, inclusief asielzoekers, gewoon moeten betalen voor hun rit. De bus wordt vooral door asielzoekers gebruikt, en er waren toenemende incidenten waarbij de ritprijs van 4,52 euro niet werd betaald en de reizigers zich misdroegen. Daarom wil Keijzer meer beveiliging op de bus, in plaats van het gratis te maken.

Tijdens haar bezoek aan Ter Apel sprak Keijzer met lokale ondernemers over de overlast die zij ervaren. Ze kondigde aan dat ze meer maatregelen wil nemen, zoals het aanpakken van overlastgevers en het beter verspreiden van asielzoekers uit veilige landen over andere centra. Daarnaast komt er extra politietoezicht en worden boa's ingezet.

Keijzer wil ook de vreemdelingenpolitie terug in Ter Apel, zodat asielzoekers die problemen veroorzaken sneller vastgezet kunnen worden. De politie zal de papieren van vluchtelingen controleren, maar het is nog niet bekend wanneer ze precies beginnen.

Ondernemers in Ter Apel die door asielgerelateerde problemen schade hebben geleden, krijgen eenvoudiger een vergoeding. Ook ontvangen ze geld voor extra beveiliging en werkzaamheden. Dit besluit deed veel ondernemers goed, omdat ze hier al lang voor pleiten. De regeling geldt op termijn ook voor ondernemers in Emmen.

Burgemeester Eric van Oosterhout en anderen in de regio zijn blij met de maatregelen, maar blijven voorzichtig optimistisch. Ze hebben eerder toezeggingen gehoord die niet werden waargemaakt. Problemen zoals diefstal en bedreigingen blijven groot, en er is scepticisme of de huidige plannen daar verandering in zullen brengen.

De pendeldienst naar Ter Apel is geregeld door het ministerie van Asiel en Migratie samen met de gemeenten.

Het Openbaar Ministerie (OM) heeft besloten geen hoger beroep aan te tekenen tegen de vrijspraak van Marco Borsato door de rechtbank Midden-Nederland op 4 december. Het OM acht de kans klein dat het Hof in hoger beroep tot een andere conclusie zou komen en wel tot een veroordeling zou besluiten.

De rechtbank oordeelde dat er onvoldoende wettig en overtuigend bewijs was om aan te tonen dat Marco Borsato in de periode van september 2014 tot januari 2015 ontucht pleegde met een minderjarige. Het OM had een gevangenisstraf van vijf maanden geëist, maar de rechtbank sprak Borsato vrij wegens gebrek aan bewijs.

Bij het beoordelen van de zaak keek de rechtbank anders aan tegen twee kernpunten dan het OM. Ten eerste ging het om de betrouwbaarheid van de verklaring van de aangeefster. Het OM vond deze betrouwbaar, maar de rechtbank vond haar niet per se onbetrouwbaar, zonder verdere uitspraken over de betrouwbaarheid te doen.

Het tweede punt betrof het steunbewijs, dat nodig is als een verdachte ontkent in een zedenzaken. Het OM had getuigenverklaringen, WhatsApp-berichten, geluidsopnames, emoties en een dagboektekst als steunbewijs gepresenteerd. De rechtbank beoordeelde deze bewijsmiddelen apart en vond geen steunbewijs. Hoewel het OM het hiermee oneens is, heeft de rechtbank haar besluit juridisch onderbouwd.

Het OM ziet geen nut in verder onderzoek, omdat alle middelen om steunbewijs te verzamelen al zijn benut. Bij een hoger beroep zou het Hof dezelfde bewijsmiddelen moeten beoordelen, wat waarschijnlijk niet tot een andere uitkomst zou leiden. Daarom ziet het OM af van een hoger beroep.

Een verschrikkelijk ongeval bij een spoorwegovergang in Oss op 20 september 2018 zorgt voor een schokgolf in Nederland en ver daarbuiten. Een elektrische bolderkar met daarin vijf jonge kinderen kan niet tot stilstand worden gebracht en komt in botsing met een trein. Het Openbaar Ministerie houdt twee directeuren van de Stint verantwoordelijk voor het drama en eist celstraffen van 5 jaar en 4 maanden tegen hen en hoge boetes van in totaal 360.000 euro tegen hun bedrijven.

Vier kinderen kwamen die vroege ochtend om het leven. De bestuurster van de Stint en een vijfde kind belandden met zware verwondingen in het ziekenhuis. Zij kampen nog altijd met de fysieke en psychische gevolgen van die dag. Direct na het ongeval wordt een groot onderzoek gestart hoe het kon gebeuren dat de Stint in botsing kwam met de trein. Op basis van de onderzoeksresultaten wordt duidelijk dat de bestuurster niets te verwijten valt.

Gedurende het onderzoek blijkt dat dit bepaald niet het eerste incident was. Bij meerdere ongevallen raakten inzittenden of bestuurders in meer of mindere mate gewond. Iedere dag reden er in die periode duizenden jonge kinderen mee in de Stint. Zo kwam bijvoorbeeld een volle kar stil te staan op een drukke kruising, eentje vlak voor een spoorwegovergang en reed een andere Stint de sloot in omdat de reminrichting niet goed werkte. “Het was niet de vraag óf het een keer verschrikkelijk mis zou gaan, maar wanneer”, aldus de officieren van justitie.

Onder andere falende accu’s, niet functionerende gashendels, of gashendels die bleven ‘klemmen’, kwamen geregeld voor. Ondanks de honderden meldingen van gebruikers aan de fabrikant, werd er volgens het OM weinig mee gedaan. “Het werd regelmatig afgedaan als ‘verkeerd gebruik’. Meldingen werden weggewuifd en simpelweg niet serieus genomen”, aldus de officieren van justitie tijdens de zitting.

De problemen werden niet goed doordacht, het product werd niet aangepast en een aantal keer werd gekozen voor een oplossing die de Stint alleen maar gevaarlijker maakte. Een voorbeeld is de noodknop die ingedrukt kon worden zodat de Stint in geval van nood tot stilstand kwam. Omdat deze ook wel eens gebruikt werd om te remmen en omdat kinderen de knop interessant vonden om op te drukken, werd niet bedacht om de knop ergens anders te plaatsen of bijvoorbeeld af te schermen, maar werd deze helemaal verwijderd. Een opstartbeveiliging werd niet toegepast en dat gold ook voor een remschakelaar. De Stint voldeed daarnaast niet aan de Machinerichtlijn en de EMC-richtlijn. Daarbij komt dat gebruikers, hoofdzakelijk kinderdagverblijven, niet werden geïnformeerd over de problemen die zich voordeden.

Schadelijk product

De verdachten hebben wat het OM betreft een schadelijk product op de markt gebracht en gehouden. De bedenkers wisten dat er van alles mis was met de Stint en dat er ongelukken mee gebeurden, maar zwegen er over. En dat is strafbaar.

Een veelvoorkomend probleem was het kapot gaan van de accu. Dit probleem ontstond omdat de stroom die de accu gebruikte om op de elektrische motor af te remmen te hoog was. Het gevolg was dat Stint daardoor regelmatig abrupt stil kwam te staan en geen kant op kon. “De verdachten kozen er voor om het apparaat zo in te stellen dat er minder hard op de motor geremd werd. Maar het maakte de situatie alleen maar gevaarlijker omdat de mechanische rem veel te zwak was.” Zelfs gelijktijdig met het afremmen op de motor, zo blijkt uit uitgebreid technisch onderzoek, bleek dat de remkracht ondermaats was. De Stints hadden onvoldoende remvertraging.

Onuitwisbare sporen in de levens van de ouders en de bestuurster

Als de Stint bepaalde schadelijkheden niet zou hebben gehad en als er veiligheidsmaatregelen in het voertuig zouden zijn ingebouwd, dan was het ongeval in de visie van het Openbaar Ministerie nooit gebeurd. Verdachten kan daarmee de dood van de vier kinderen worden aangerekend.

Het ongeval met de Stint heeft onuitwisbare sporen achtergelaten bij de nabestaanden en betrokkenen. Met dit in- en intrieste ongeval zijn vier jonge kinderen om het leven gekomen en de bestuurster en het kind dat het ongeval heeft overleefd zijn voor het leven getekend, zowel fysiek als mentaal. De kinderen hebben volgens het OM geen enkele kans gehad toen de Stint op het spoor kwam. “Zij zullen nooit ouder worden dan de leeftijd die zij toen hadden. Hun ouders gaan ze niet zien opgroeien.”

Valsheid in geschrifte

De verdachten wordt ook verweten dat ze valsheid in geschrifte hebben gepleegd. Zo kregen nieuwe gebruikers een handleiding waarin stond dat de Stint aan de essentiële veiligheidseisen van de zogenoemde ‘Machinerichtlijn’, een Europese richtlijn met veiligheidscriteria, voldeed terwijl dit niet zo was. Een dag na het ongeluk werd deze passage snel uit de handleiding geschrapt, waarna die aangepaste handleiding naar het Ministerie en de ILT werden gestuurd.

Celstraf en boete

Dit alles rekent het OM de verdachten zwaar aan. De officieren van justitie: “Bij ons is het beeld ontstaan dat verdachten niet de veiligheid voorop hadden staan en dat zij, zeker na het ongeval, de eigen verantwoordelijkheid wilden ontlopen, de eigen straatjes wilden schoonvegen en dat zij het niet zo nauw namen met de regels en de waarheid.”

Een celstraf is volgens het OM dan ook passend voor de verdachten die vanaf het begin bezig zijn geweest met de ontwikkeling, productie en verkoop van de Stint. “Zíj zijn van meet af aan betrokken geweest bij de vele honderden meldingen die kwamen. Zíj hebben steeds de keuze gemaakt om te (blijven) liegen over de veiligheid van hun product. Zíj hebben steeds de keuze gemaakt om hun product niet met basale en evidente veiligheidstoepassingen aan te passen en de gebruikers niet of onjuist te informeren. Zij hebben ook ná het ongeluk meerdere kwalijke handelingen verricht gemaakt. Dan doet geen enkele andere straf dan een gevangenisstraf recht.”

Voor de bedrijven eiste het OM geldboetes van in totaal 360.000 euro (225.000 euro voor Stintum Holding BV en 135.000 euro voor Stintum BV).

In 2024 verbruikten datacenters 5 100 GWh elektriciteit, oftewel 4,6 procent van het totale elektriciteitsverbruik van Nederland. Dit is gelijk aan het elektriciteitsverbruik van bijna 2 miljoen woningen. Hiermee zet de toename van het elektriciteitsverbruik van datacenters door, zij het wat minder sterk. Dit meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) op basis van nieuwe cijfers.

In Nederland staan ongeveer 200 datacenters, waarvan de meeste rondom Amsterdam. Er bestaan verschillende typen datacenters: naast de grote van cloudproviders en techbedrijven, hebben sommige bedrijven en instellingen (zoals universiteiten en ziekenhuizen) eigen faciliteiten voor grootschalige dataopslag en -verwerking. Deze laatste groep is in dit bericht niet meegeteld; deze cijfers gaan alleen over de elektriciteitsaansluitingen waarvan het datacenter de hoofdactiviteit is.

De elektriciteitslevering aan deze datacenters is ten opzichte van 2021 met 37 procent gestegen tot 5 100 GWh. Het percentage ten opzichte van het totale elektriciteitsverbruik van Nederland steeg van 3,3 procent in 2021 naar 4,6 procent in 2024. Deze toename is kleiner dan tussen 2018 en 2021. Toen nam de elektriciteitslevering aan datacenters nog met 58 procent toe.

Vooral toename elektriciteitsverbruik bij grote datacenters

De toename in elektriciteitslevering aan datacenters is vooral te zien bij de groep grote datacenters met een totale levering van meer dan 10 GWh. Deze groep van ongeveer 45 datacenters is gezamenlijk goed voor ongeveer 90 procent van de totaal geleverde elektriciteit aan datacenters. Over de laatste jaren is het aantal grote datacenters ongeveer gelijk gebleven, maar de totale elektriciteitslevering aan deze groep datacenters is wel toegenomen. Binnen deze groep wordt dus steeds meer elektriciteit verbruikt.

De uitspraken van staatssecretaris Jurgen Nobel en premier Dick Schoof na de ongeregeldheden rond de wedstrijd Ajax-Maccabi in Amsterdam waren niet strafbaar. Dat concludeert het Openbaar Ministerie. De uitlatingen waren volgens justitie weliswaar beledigend, maar de twee mochten deze doen 'vanuit hun functie en binnen het maatschappelijk debat'.

Staatssecretaris Nobel (Participatie en Integratie) zei tegen de NOS onder meer: "Als je de beelden ziet en ook hoort, er waren Arabische teksten, dan weet je dat het jongeren met een islamitische achtergrond zijn. Met een Arabische achtergrond." Ook zei hij: "Islamitische jongeren onderschrijven voor een heel groot deel niet onze normen en waarden".

Hij heeft zich volgens het OM 'ongenuanceerd uitgelaten over minderheidsgroepen', door te stellen dat zij 'onze normen en waarden' niet zouden onderschrijven. Tegelijkertijd had hij binnen zijn functie 'een ruime vrijheid' om kritiek te uiten op de integratie, in het kader van het maatschappelijk debat. 

Premier Schoof deed vergelijkbare uitspraken als Nobel over islamitische jongeren. Ook hij deed deze volgens justitie in het kader van het maatschappelijk debat en daarom zijn ook die uitspraken niet strafbaar.

Na de wedstrijd Ajax-Maccabi op 7 november vorig jaar worden Maccabi-fans gericht aangevallen, nadat ze eerder provocerende leuzen scandeerden en Palestijnse vlaggen vernielden. Het geweld rond Maccabi werd politiek breed opgepakt: de Israëlische premier Netanyahu, maar ook Joe Biden, toen nog president van de VS, spraken zich uit. En premier Schoof sprak van een integratieprobleem. 

De zorgkosten die worden vergoed door de basisverzekering waren in 2023 bij vrouwen ongeveer 13 procent hoger dan bij mannen. Dit komt vooral doordat vrouwen hogere kosten hebben tussen de 15 en 55 jaar. Bij 60-plussers zijn de zorgkosten voor mannen juist hoger, vooral door hogere kosten van ziekenhuiszorg. Dit blijkt uit een analyse van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

De gemiddelde totale zorgkosten vanuit de basisverzekering bij vrouwen bedroegen in 2023 ruim 3 200 euro, bij mannen was dat 2 850 euro per persoon.

Hogere zorgkosten vrouwen in vruchtbare leeftijd

Vrouwen hebben alleen meer kosten dan mannen tussen de 15 en 55 jaar. Vrouwen hebben dan vooral hogere kosten voor ziekenhuiszorg en geboortezorg (verloskundige zorg en kraamzorg). Het verschil is het grootst bij vrouwen van 30 tot 35 jaar, dan zijn de gemiddelde zorgkosten van vrouwen meer dan twee keer zo hoog als die van even oude mannen (3 000 euro tegen 1 400 euro).

Zorgkosten mannen hoger op late leeftijd

Bij mensen ouder dan zestig zijn de gemiddelde zorgkosten per persoon juist hoger bij mannen. Dat komt vooral doordat zij hogere kosten voor ziekenhuiszorg hebben. Vanaf 70 jaar zijn de gemiddelde kosten voor ziekenhuiszorg bij mannen ongeveer 30 procent hoger dan voor vrouwen.

Kosten per oudere gebruiker ziekenhuiszorg hoger bij mannen

Hoewel mannen op latere leeftijd niet veel vaker gebruik maken van ziekenhuiszorg dan vrouwen, zijn de gemiddelde ziekenhuiskosten van mannen die daar gebruik van maken wel hoger dan van vrouwen. Bij 70- tot 75-jarige mannen liggen de gemiddelde kosten per ziekenhuiszorggebruiker al bijna een kwart hoger dan bij vrouwen. Bij mannen van 85 jaar of ouder is dat zelfs 33 procent meer.

Hoogste kosten ziekenhuiszorg ook hoger bij mannen

De kosten per persoon met ziekenhuiszorg lopen op late leeftijd ook hoger op bij mannen dan bij vrouwen. Bij mensen van 75 tot 80 jaar had een procent van de mannen met ziekenhuiszorg hiervoor kosten hoger dan 61 duizend euro, bij vrouwen lag dat op 45 duizend euro.

Een mogelijke oorzaak is dat mannen vaker leefstijlgerelateerde en chronische aandoeningen hebben, zoals hart- en vaatziekten. Hieronder vallen bijvoorbeeld ook coronaire hartziekten, een van de duurste aandoeningen in de zorguitgaven.

Elon Musk is nu verreweg de rijkste man ter wereld. Een beursgang van zijn ruimtevaartbedrijf zal de financiële positie van de CEO van Tesla waarschijnlijk nog aanzienlijk verder versterken.

Volgens een bericht in Forbes magazine is Tesla-CEO Elon Musk de eerste persoon ter wereld met een vermogen van meer dan 600 miljard dollar. Deze recente stijging wordt toegeschreven aan berichten dat Musks ruimtevaartbedrijf SpaceX bij een mogelijke beursgang een waarde van 800 miljard dollar zou kunnen bereiken.

Dat zou Musks vermogen met 168 miljard dollar verhogen tot naar schatting 677 miljard dollar, meldde Forbes. Musk heeft een belang van ongeveer 42 procent in SpaceX, dat volgend jaar naar de beurs wil gaan. Bloomberg schatte Musks nettowaarde maandag echter op ongeveer 470 miljard dollar.

Musks vermogen wordt verder vergroot door zijn belang van ongeveer 12 procent in de elektrische autofabrikant Tesla. De aandelen van Tesla zijn dit jaar met 13 procent gestegen. Maandag stegen ze met bijna vier procent nadat Musk aankondigde dat Tesla robotaxi's test zonder veiligheidsbestuurder op de passagiersstoel. Volgens een mediabericht is Musks AI-startup xAI ook in vergevorderde onderhandelingen om 15 miljard dollar aan nieuw kapitaal op te halen tegen een waardering van 230 miljard dollar.

In november keurden de aandeelhouders van Tesla een beloningspakket van 1 biljoen dollar voor Musk goed, waarmee ze zijn visie steunden om de fabrikant van elektrische auto's te transformeren tot een gigant op het gebied van kunstmatige intelligentie en robotica.

Musk bereikte de grens van 500 miljard dollar pas afgelopen oktober. Naast Musk is alleen Oracle-oprichter Larry Ellison erin geslaagd meer dan 300 miljard dollar te vergaren, aldus Forbes.

Het Amerikaanse autobedrijf Ford gooit zijn strategie voor elektrische auto's om, schrijft 19,5 miljard dollar af en stopt de productie van verschillende elektrische modellen.

Het bedrijf kondigde aan zich meer te willen richten op verbrandingsmotoren en hybride aandrijflijnen. In plaats van nog eens miljarden uit te geven aan grote elektrische voertuigen, waarvoor geen winstgevendheid meer te verwachten is, zal Ford investeren in gebieden met een hoger rendement, aldus het bedrijf.

Concreet zal Ford de productie van de F-150 Lightning pick-up truck als volledig elektrische auto stopzetten. Het model werd in 2022 gelanceerd, maar na een eerste reeks van 200.000 bestellingen bleven de verkoopcijfers achter bij de verwachtingen. In plaats daarvan zal het bedrijf zich richten op de productie van een hybride versie met een range extender, een benzinegenerator die de accu oplaadt. Bovendien wordt een geplande volgende generatie elektrische truck, met de codenaam T3, evenals elektrische bedrijfsvoertuigen, geannuleerd.

Sega was eind jaren 90 zijn tijd ver vooruit met Sega Channel, een digitale distributiedienst voor de Mega Drive die via de kabelmaatschappij games afleverde. In een tijdperk van inbelinternet was dat pure toekomstmuziek. Abonnees kregen toegang tot een wisselende bibliotheek van games, demo’s, tips en zelfs exclusieve titels die nooit regulier zijn uitgebracht. In 1998 ging de stekker eruit en daarmee leek een groot deel van de geschiedenis definitief verloren.

Tot nu. Na twee jaar speurwerk is een grootschalig preservatieproject afgerond waarbij meer dan honderd tot dusver onbekende Sega Channel ROMs zijn teruggevonden. Het gaat om systeemsoftware, exclusieve games en zelfs prototypes die nooit het daglicht zagen. Ook interne documenten zijn gedigitaliseerd, waardoor eindelijk duidelijk wordt hoe Sega Channel werkte, werd verkocht en welke toekomstplannen er lagen, waaronder het nooit aangekondigde Express Games voor pc’s.

De doorbraak kwam via twee kanten. Oud Sega Channel topman Michael Shorrock bleek nog een persoonlijke archiefcollectie te hebben, terwijl een communitylid met de bijnaam Sega Channel Guy oude tape-backups wist veilig te stellen. Samen leverde dat een schat aan data op, inmiddels ondergebracht bij Gaming Alexandria. Onder de vondsten zitten verloren gewaande games als Garfield Caught in the Act The Lost Levels en The Flintstones, plus bizarre experimenten zoals een Mega Drive webbrowser.

Volgens de onderzoekers is hiermee vrijwel de complete Sega Channel catalogus veiliggesteld en mogelijk zelfs elke unieke Amerikaanse Mega Drive release digitaal bewaard. Een enorme winst voor gamegeschiedenis en een fraai eerbetoon aan de pioniers van digitale distributie.

Wil je hier meer over lezen? Klik dan hier.

President Donald Trump heeft een rechtszaak aangespannen tegen de BBC vanwege een documentaire waarin delen van zijn toespraak op 6 januari 2021 opzettelijk aan elkaar werden gemonteerd om de indruk te wekken dat hij opriep tot het bestormen van het Capitool. De zaak, ingediend in Florida, beschuldigt de BBC van laster en oneerlijke handelspraktijken en eist $10 miljard schadevergoeding.

Eerder lekten memo's van de BBC waaruit bleek dat de BBC zijn toespraak bewust verkeerd heeft weergegeven. Delen van zijn toespraak werden samengevoegd, waardoor een misleidend beeld ontstond. De montage liet een belangrijk deel van zijn oproep tot vrede hebben weg en plakte twee halve zinnen aan elkaar die in werkelijkheid bijna een uur na elkaar werden uitgesproken.

Binnen de BBC werden er al voor de uitzending zorgen geuit over de inhoud, maar er werd geen actie ondernomen om dit te corrigeren. Critici van de documentaire beweren dat Trump in een negatief daglicht werd gesteld, alsof hij opriep tot de aanval op het Capitool.

Trump beschuldigt de BBC ervan dat ze met opzet woorden in zijn mond legden die hij nooit heeft uitgesproken. Ondanks excuses van de BBC weigerden ze financiële compensatie te bieden. De BBC stelde dat er geen basis is voor een lasterclaim en verwees naar juridische beperkingen omdat de documentaire niet officiëel in de VS werd uitgezonden.

De documentairezaak is deel van het schandaal binnen de BBC, waarbij zowel de directeur-generaal Tim Davie als nieuwsleider Deborah Turness hun functies neerlegden vanwege de controverse. Zo zouden berichten selectief worden geplaatst, werd de situatie in Gaza louter vanuit het oogpunt van Hamas weergegeven en werden transgenderberichten die niet positief genoeg waren simpelweg niet geplaatst. Inmiddels heeft de BBC hun stijlgids hieromtrend aangepast.

Rechtsdeskundigen wijzen erop dat de kans van slagen voor Trump beperkt is vanwege de beperkingen van de Amerikaanse jurisdictie en de bescherming van de vrijheid van meningsuiting. De status van Trump als publiek figuur maakt kritiek op hem waarschijnlijk beschermd onder het Eerste Amendement en hij zal moeten aantonen dat de BBC hem doelbewust heeft gelasterd.

Het woord 'hallucineren' is gekozen tot het Van Dale Woord van het Jaar 2025. Dit woord is al langer bekend, maar heeft een nieuwe betekenis gekregen. Volgens Ton den Boon, hoofdredacteur van De Dikke Van Dale, weerspiegelt het een trend die dit jaar is opgekomen.

Deze nieuwe betekenis van 'hallucineren' verwijst naar het gedrag van chatbots zoals ChatGPT en Gemini. In dit geval betekent het dat chatbots informatie geven die niet op betrouwbare data is gebaseerd, wat tot onnauwkeurige of volledig onjuiste antwoorden leidt. De uitgeverij heeft deze betekenis opgenomen in de Dikke Van Dale, omdat het wijdverbreid werd door de opkomst van AI-toepassingen.

Den Boon merkt op dat chatbots, die generatieve taalmodellen gebruiken, een grote invloed hebben. "We hebben gezien dat AI diep in de samenleving is doorgedrongen," zegt hij. Het woord 'hallucineren' onderstreept volgens de uitgeverij een belangrijke ontwikkeling in zowel de samenleving als de taal. AI-toepassingen gebruiken taal om vragen te beantwoorden, maar geven soms foutieve informatie, wat invloed heeft op ons taalgebruik.

Een blik op vorige winnaars van het Woord van het Jaar laat zien dat elk jaar een woord werd gekozen dat een belangrijke maatschappelijke ontwikkeling weerspiegelt. In de afgelopen jaren waren de winnaars onder andere 'boomer' in 2019, 'anderhalvemetersamenleving' in 2020, en 'graaiflatie' in 2023. Elk van deze woorden geeft inzicht in de thema’s die in die jaren de aandacht trokken.

De daders van de islamitische, antisemitische terreuraanslag in Sydney zijn onlangs naar de Filipijnen gereisd. Dit werd bevestigd door zowel de Australische politie als de Filipijnse autoriteiten. Naveed Akram en zijn vader Sajid Akram, die op een Indiaas paspoort reisde, verbleven bijna vier weken in de Filipijnen. Volgens de Australische zender ABC zouden ze in het zuiden van de Filipijnen op Mindanao een militaire training hebben gevolgd. Op dat eiland zijn IS-groepen actief, maar de autoriteiten kunnen nog niet bevestigen wat de Akrams precies in de Filipijnen hebben gedaan. Het onderzoek loopt nog.

De jongere Akram kwam zes jaar geleden al in beeld vanwege mogelijke banden met IS. In de auto van de schutters zijn zelfgemaakte IS-vlaggen en explosieven gevonden, aldus de Australische politie. Vooralsnog lijkt het erop dat de mannen alleen handelden, maar het onderzoek bevindt zich nog in een vroeg stadium. De politie van Sydney onderzoekt of er andere betrokkenen zijn.

Tijdens een persconferentie stelden journalisten kritische vragen over het politieoptreden tijdens de aanslag. Er was vooral kritiek op de beveiliging van de joodse bijeenkomst. De politiechef verklaarde dat de politie-inzet was afgestemd op de dreiging op dat moment. Uiteindelijk wisten agenten de daders neer te schieten, maar ook politiemensen raakten gewond. Premier Chris Minns van New South Wales benadrukte dat de politie adequaat had gereageerd.

Ook de Australische premier Albanese sprak tijdens de persconferentie. Hij kondigde strengere wapenwetten aan als reactie op de aanslag. Zo wil hij het aantal wapens per persoon beperken en vergunningen beter controleren. Albanese benadrukte dat de regering bereid is alle noodzakelijke maatregelen te nemen, waaronder strengere wapenwetgeving.