In het centrum van Londen zijn 1500 mensen van plan te demonstreren tegen een verbod op de groep Palestine Action. Scotland Yard beroept zich op de strenge veiligheidsmaatregelen en dringt aan op uitstel van de manifestatie. Reden hiervoor is de grootschalige actie na de aanval op de synagoge in Manchester.

Na de aanval op een synagoge in Manchester, waarbij twee mensen om het leven kwamen, heeft de Londense politie de organisatoren van een pro-Palestijnse demonstratie in Londen opgeroepen hun bijeenkomst uit te stellen of te annuleren. De politie heeft de beveiliging van Joodse en islamitische instellingen na de terroristische aanslag aangescherpt, aldus Scotland Yard in een verklaring.

De protesten tegen het verbod op de Palestine Action-groep vergen echter aanzienlijke middelen en dwingen de politie om troepen uit andere delen van het land naar Londen te roepen, die dan niet beschikbaar zijn om de criminaliteit te bestrijden, aldus de verklaring.

Meer dan 1500 mensen zullen zaterdag op Trafalgar Square in Londen demonstreren tegen de erkenning van de groep Palestine Action als terroristische organisatie. Openbare uitlatingen ten gunste van de groep worden echter beschouwd als steun aan terrorisme, wat streng zal worden aangepakt.

Honderden mensen zijn de afgelopen weken bij soortgelijke protesten gearresteerd. Het ging vaak om onschuldige demonstranten, onder wie gepensioneerden en mensen met een beperking. De organisatoren van de demonstratie weigeren het protest af te gelasten. Ze zeiden dat de politie hen simpelweg niet moest arresteren en zich moest richten op "echt terrorisme", aldus een bericht op X.

Palestine Action werd begin juli aangemerkt als terroristische organisatie nadat activisten een luchtmachtbasis waren binnengevallen en verf hadden gespoten op vliegtuigen van de Royal Air Force. Ze beschuldigen de Britse regering ervan Israël te steunen in de Gaza-oorlog met tankvliegtuigen en beweren dat ze van plan waren de vliegtuigen onklaar te maken door verf in de motoren te spuiten. De Britse regering verwierp de beweringen van de groep en kondigde een hardhandig optreden aan.

Hoewel hij een van 's werelds succesvolste auteurs is, staat Stephen King bovenaan de lijst van verboden boeken in zijn thuisland, de Verenigde Staten. Een vereniging is bijzonder kritisch over het feit dat verschillende boeken preventief en zonder klachten uit de handel worden genomen.

Zou horrorauteur Stephen King deze plaats als kroon op zijn werk  kunnen beschouwen? Volgens een nieuw onderzoek van de organisatie PEN America is King de meest gecensureerde auteur in de Verenigde Staten. Zijn boeken, waaronder klassiekers als "Carrie" en "The Stand", zijn meer dan 200 keer uit schoolbibliotheken verbannen. In totaal zijn 87 van zijn werken getroffen.

Het rapport "Banned in the USA" houdt bij welke boeken tijdens het schooljaar tijdelijk of permanent uit de roulatie zijn genomen. In het schooljaar 2024/25 werden in totaal meer dan 6800 gevallen geregistreerd. Hoewel het aantal boeken lager ligt dan het jaar ervoor – toen er meer dan 10.000 verboden waren – is het nog steeds aanzienlijk hoger dan een paar jaar geleden. PEN America zag destijds niet eens de noodzaak om een dergelijk rapport op te stellen, aldus de vereniging.

Bijzonder opvallend is dat 80 procent van alle verboden afkomstig is uit slechts drie door de Republikeinen geregeerde staten: Florida, Texas en Tennessee hebben meerdere wetten aangenomen of geprobeerd aan te nemen die het verwijderen van zogenaamd aanstootgevende boeken verplicht stellen.

De dystopische klassieker "A Clockwork Orange" van Anthony Burgess uit de jaren 60 is in totaal 23 keer verboden, vaker dan enig ander werk. Maar ook auteurs zoals Patricia McCormick, Judy Blume, Jennifer Niven, Sarah J. Maas en Jodi Picoult zijn er zwaar door getroffen.

Kritiek op ‘preventieve gehoorzaamheid’

"Het is steeds meer een verhaal van twee partijen", aldus Kasey Meehan, directeur van PEN's "Freedom to Read"-programma en medeauteur van het rapport. Maar de kloof bestaat niet alleen tussen Republikeinse en Democratische staten. Zelfs in Florida hebben niet alle schooldistricten voldaan aan de eisen voor boekverboden. Er zijn verschillen per district.

In Illinois, Maryland en New Jersey constateerde PEN America echter weinig tot geen verwijderingen van boeken. Deze staten hebben wetten aangenomen die de bevoegdheid van school- en openbare bibliotheken om boeken te verwijderen, beperken.

Bijzonder zorgwekkend is een trend die volgens de vereniging steeds ernstiger wordt: duizenden boeken zijn preventief uit de schappen gehaald – niet als reactie op specifieke klachten, maar in afwachting van maatschappelijke, politieke of juridische druk. Het rapport spreekt van "preventieve gehoorzaamheid" gebaseerd op angst of simpelweg de wens om controversiële onderwerpen te vermijden.

Volgens Oekraïense bronnen heeft Rusland de grootste aanval op de aardgasinfrastructuur van het land uitgevoerd sinds het begin van de oorlog. Moskouse troepen hebben vannacht 35 raketten en 60 drones afgevuurd op faciliteiten van het staatsenergiebedrijf Naftogaz in de oostelijke regio Charkov en de centrale regio Poltava, aldus Naftogaz-CEO Serhiy Koretsky.

Dit was de zwaarste aanval op de faciliteiten van zijn bedrijf tot nu toe. "Een aanzienlijk deel van onze faciliteiten is beschadigd. Een deel van de verwoesting is ernstig", voegde Koretsky eraan toe op Facebook. Er is geen militaire rechtvaardiging voor deze aanvallen, zei hij. Dit is opnieuw een uiting van Russische kwaadaardigheid, gericht op het verstoren van de energievoorziening aan het begin van het stookseizoen.

Het Russische ministerie van Defensie bevestigde grootschalige nachtelijke aanvallen op gas- en energie-infrastructuur, evenals op defensie-installaties in Oekraïne.

Oekraïnes grootste particuliere energieleverancier, DTEK, kondigde aan dat het de activiteiten op verschillende locaties in de regio Poltava na de aanval had stilgelegd. Volgens de gouverneur van de regio zaten meer dan 8000 consumenten zonder stroom. Oekraïne bereidt zich momenteel voor op het komende stookseizoen en heeft de gasimport verhoogd uit angst voor verstoring van de binnenlandse leveringen. Er moet medio oktober 13,2 miljard kubieke meter gas worden opgeslagen.

Rusland begon de Oekraïense energie-infrastructuur te beschieten, een half jaar na het begin van de oorlog in 2022. Afgelopen winter daalde de Oekraïense aardgasproductie volgens overheidscijfers met de helft als gevolg van de Russische aanvallen. Het Internationaal Strafhof bestempelde de Russische aanvallen op de Oekraïense energie-infrastructuur in 2024 als oorlogsmisdaden.

Kort voor de vierde oorlogswinter heeft Rusland zijn aanvallen op de Oekraïense energiesector opnieuw geïntensiveerd. Deze hebben al geleid tot langdurige stroomuitval in verschillende regio's. Een droneaanval op woensdag onderbrak drie uur lang de stroomvoorziening naar de kerncentrale van Tsjernobyl, die in 1986 een ramp meemaakte, en naar de sarcofaag, die is ontworpen om het vrijkomen van straling te voorkomen.

Kiev zegt te reageren met drone-aanvallen op Russische olieraffinaderijen. Oekraïense troepen hebben een raffinaderij aangevallen op ongeveer 1400 kilometer van de frontlinie in de Russische regio Orenburg, aldus bronnen binnen de Oekraïense binnenlandse inlichtingendienst (SBU). De Russische gouverneur van de regio verklaarde online dat een drone een industriële faciliteit had aangevallen, zonder verdere details te verstrekken.

Na de dodelijke terreuraanslag op een synagoge in Manchester, in het noordwesten van Engeland, hebben de onderzoekers details over de dader bekendgemaakt. Hoewel een formele identificatie nog moet plaatsvinden, gaat men ervan uit dat het om een 35-jarige Britse staatsburger van Syrische afkomst gaat, aldus de politie van Greater Manchester.

Update 16.20 uur: Een van de twee slachtoffers die omkwamen bij de terroristische aanslag op een synagoge in Manchester, werd vermoedelijk geraakt door een kogel uit een politiewapen. De aanvaller had geen vuurwapen bij zich, aldus de politie van Greater Manchester. De eerste bevindingen suggereren daarom dat het letsel een tragisch en onbedoeld gevolg was van de politieactie.

Een van de gewonden, die in het ziekenhuis wordt behandeld, liep ook een schotwond op, maar die was niet levensbedreigend, aldus het rapport. De politie vermoedt dat de twee slachtoffers zich achter een deur van de synagoge in de Noord-Engelse stad verscholen, in een poging de aanvaller tegen te houden toen een van hen werd neergeschoten.

Eerdere berichtgeving: Bovendien zijn twee mannen tussen de 30 en 40 jaar en een vrouw van in de zestig in verband met de daad gearresteerd, aldus de politie.

Zij worden verdacht van het plegen, voorbereiden en aanzetten tot terroristische daden. Bij de aanslag op de belangrijkste joodse feestdag Jom Kipoer zijn donderdag voor de synagoge in Manchester twee mensen om het leven gekomen en vier anderen ernstig gewond geraakt.

Volgens de politie reed de aanvaller met een auto in op een groep mensen voor de synagoge en stak vervolgens met een mes gericht om zich heen. Daarnaast zou hij hebben geprobeerd het gebouw binnen te dringen. Hij werd door de politie doodgeschoten. De slachtoffers zijn leden van de joodse gemeenschap, twee mannen van 53 en 66 jaar oud.

Rouw wereldwijd
Het Britse staatshoofd, koning Charles III, sprak van een verschrikkelijke gebeurtenis en bedankte de hulpdiensten voor hun snelle optreden. Premier Keir Starmer kondigde extra politiebescherming aan voor synagogen in het hele land. De verdachte zou Joden hebben aangevallen omdat ze Joden zijn. Er zou alles aan worden gedaan om de joodse gemeenschap te beschermen. Politiechef Stephen Watson bedankte de leden van de joodse gemeenschap en het beveiligingspersoneel voor hun moed, waarmee ze hadden voorkomen dat de aanvaller de synagoge binnenkwam.

Sommige Israëlische politici uitten kritiek op Londen. De Israëlische president Izchak Herzog zei dat in Groot-Brittannië en andere landen "gevallen van gewelddadig antisemitisme een ongekende omvang hebben bereikt". Hij legde een verband met de oorlog in Gaza en benadrukte: "De vrije wereld kan en mag niet toestaan dat het conflict een politiek instrument tegen het Joodse volk wordt." Hij betuigde zijn medeleven aan de slachtoffers.

VN-secretaris-generaal António Guterres veroordeelde de daad scherp. "Het is bijzonder laf om een heilige plek aan te vallen waar mensen naartoe gaan om vrede te vinden", aldus Guterres in een verklaring. EU-Commissievoorzitter Ursula von der Leyen schreef op X dat haar gedachten uitgaan naar de slachtoffers, hun families en de joodse gemeenschap in Groot-Brittannië. Antisemitisme in welke vorm dan ook moet worden bestreden.

Voor tijden waarbij je een pakje dezelfde dag al in huis kon hebben gaan we terug naar de tijd waar de post nog per paard rondgebracht moest worden. Het kabinet versnelt namelijk de plannen om de bezorgtijd van particuliere post te verruimen. Vanaf 2027 mag het tot wel drie dagen duren voordat een brief of kaart aankomt.

Dat is eerder dan de oorspronkelijke planning, waarbij de verandering pas in 2028 of 2029 zou ingaan. De beslissing komt tegemoet aan PostNL, dat al langer aangeeft dat de huidige regels niet meer passen bij het aantal brieven dat tegenwoordig wordt verstuurd.

Minister Vincent Karremans van Economische Zaken zegt dat de aanpassing nodig is om de betrouwbaarheid van de bezorging op peil te houden. Hij had eerder al besloten om de termijn halverwege 2026 te verlengen van één naar twee dagen. Volgens hem kan PostNL met de huidige eisen niet langer rendabel vijf dagen per week bezorgen.

Karremans noemt de regels verouderd, omdat Nederlanders veel minder post versturen dan vroeger. Hij zegt: "Ik kan niet van een bedrijf vragen om een overheidsaanwijzing met verlies uit te voeren op lange termijn. Daarom moet regelgeving met zijn tijd meegaan en verruim ik de regels iets, om een betrouwbare postbezorging te blijven garanderen." Met de snellere invoering hoopt hij de druk op PostNL te verlichten en tegelijk de 'bezorgkwaliteit' te behouden.

De Europese Unie wil de invoerheffingen op staal flink verhogen. Het tarief zou naar 50 procent gaan, terwijl de hoeveelheid staal die zonder die hogere heffing mag worden ingevoerd bijna halveert. Dat staat in een conceptvoorstel dat door Bloomberg is ingezien. Het plan moet de Europese staalindustrie beter beschermen tegen goedkope import uit landen als China.

Op dit moment geldt een tijdelijk beleid. Zodra de vastgestelde quota zijn bereikt, wordt een heffing van 25 procent toegepast op de meeste staalimporten. Deze regeling loopt in juni af. De Europese Commissie werkt daarom aan een blijvend systeem dat volgende week officieel wordt gepresenteerd.

Het nieuwe tarief moet volgens de Commissie het risico verkleinen dat staalhandel wordt omgeleid via derde landen. Door de verhoging komt het EU-tarief op hetzelfde niveau als dat van de Verenigde Staten. Beide willen de instroom van goedkoop staal tegengaan, vooral uit China, waar sprake is van grote overcapaciteit.

De Europese staalindustrie dringt al langer aan op stevige bescherming. Bedrijven kampen met prijsdruk door import van staal onder de kostprijs. Henrik Adam, topman van Tata Steel Europe, benadrukt het belang van harde maatregelen: "Als er geen sterke barrières zijn om staal onder de kostprijs naar Europa te verschepen, zullen de belangrijkste elementen van de Europese welvaart zoals auto's, vrachtwagens, accu's en windturbines niet met ons eigen staal kunnen worden geproduceerd."

Een groep van 250 culturele instellingen uit Nederland en België heeft aangekondigd Israël te boycotten. Het initiatief komt onder meer van het Nederlands Film Festival, het Museum voor Schone Kunsten in Gent en de Rijksakademie van beeldende kunsten. In hun verklaring stellen de organisaties dat ze niet langer aan de kant willen blijven staan terwijl er volgens hen sprake is van oorlogsmisdaden, misdaden tegen de menselijkheid en een erkende genocide op het Palestijnse volk.

De boycot richt zich specifiek op Israëlische instellingen en bedrijven. Daarbij wordt onderscheid gemaakt: organisaties die zich duidelijk hebben uitgesproken tegen de bezetting, apartheid en genocide, en die niet medeplichtig zijn aan schendingen van het internationaal recht, vallen buiten de maatregel. De ondertekenaars benadrukken dat de actie niet op individuen gericht is en dus niet op Israëli's in het algemeen, maar alleen op instellingen en bedrijven die volgens hen betrokken zijn bij mensenrechtenschendingen.

Naast de culturele instellingen hebben ook bekende namen hun steun uitgesproken. Onder hen zijn acteurs Nasrdin Dchar en Maryam Hassouni, muzikant Dinand Woesthoff en presentator Eric Corton. Zij scharen zich achter de oproep en ondersteunen het besluit om geen samenwerkingen meer aan te gaan met Israëlische organisaties die als medeplichtig worden gezien.

Concreet houdt de boycot in dat er geen gezamenlijke projecten zullen plaatsvinden met deze organisaties en dat er geen werk van de ondertekenaars meer wordt getoond op Israëlische podia, in musea, filmfestivals of theaters. Daarmee hopen de initiatiefnemers een duidelijk signaal te geven vanuit de culturele sector, die zichzelf kennelijk nogal belangrijk acht.

In hun verklaring schrijven ze dat alleen een culturele boycot onvoldoende is om het beleid van Israël te veranderen. Daarom roepen ze ook de academische wereld, de sport, de economie en de politiek op om stappen te zetten en de banden met Israël te verbreken. Volgens hen kan alleen brede internationale druk Israël ertoe dwingen zich aan het internationaal recht te houden.

Wat ze precies vinden van Hamas en de barbaarsheden die hebben geleid tot de oorlog is onduidelijk, maar die hebben in ieder geval nooit tot een boycot geleid.

Epsilon Uitgaven heeft afgelopen week het boekje 'Van stem tot zetel: de wiskunde achter de Nederlandse verkiezingen' geschreven door de Vlaming Filip Moons gepubliceerd. Het boekje maakt met heldere voorbeelden zichtbaar hoe stemmen worden omgerekend naar zetels, wat de wiskundige en historische logica is achter het Nederlandse kiesstelsel en waarom elk verdeelsysteem zijn eigen paradoxen kent.

Achter elke verkiezingsuitslag schuilt een ingenieus wiskundig algoritme dat bepaalt hoe stemmen worden omgezet in zetels. Dit boekje richt zich op het Nederlandse kiesstelsel en laat zien hoe wiskundige principes als quota, kiesdelers en restzetels vorm geven aan onze democratie. Aan de hand van sprekende voorbeelden en historische inzichten wordt duidelijk hoe het huidige stelsel iets meer dan honderd jaar geleden ontstond, en welke keuzes eraan ten grondslag liggen.

Wist je dat het Nederlandse systeem van grootste gemiddelden gebaseerd is op het werk van de Belgische jurist Victor D’Hondt, wiens verdeelmethode wereldwijd navolging kreeg? Dat er meerdere systemen bestaan, maar geen enkel vrij is van paradoxen? En dat de opkomst en snelle verdwijning van politieke partijen in Nederland geen toeval is, maar een rechtstreeks gevolg van het systeem?

Dit boekje leidt je binnen in de wiskundige en historische logica achter de Nederlandse democratie. Voor iedereen die wil begrijpen hoe onze stemmen veranderen in macht. “We lijken collectief vergeten dat de Lage Landen ooit vooropliepen in evenredige vertegenwoordiging. Met zijn verdeelmethode gaf Victor D’Hondt rond 1900 het Nederlandse poldermodel een rekenkundig fundament. Het is een beetje mijn missie om dat vergeten verhaal en de wiskundige logica erachter opnieuw onder de aandacht te brengen.” aldus Filip Moons.

Voor onderwijs en breed publiek
Het boekje is deel 76 van de Zebra-reeks. De Zebra-reeks laat leerlingen uit de bovenbouw havo/vwo kennismaken met onderwerpen uit de wiskunde die buiten het standaard curriculum vallen, maar wel zeer de moeite waard zijn. De reeks is nadrukkelijk ook gericht op iedereen die belangstelling heeft voor wiskunde en wiskundige toepassingen in andere disciplines. De teksten zijn ontstaan door een unieke samenwerking van docenten havo/vwo en hogeschool of universiteit. Dit deel is ook zonder al te veel wiskundige bagage goed leesbaar, en naast goed leesbaar voor elke geïnteresseerde burger, ook bijv. bruikbaar in lessen maatschappijleer. Het boekje verschijnt ook in de reguliere boekhandel.

Prijsvraag
FOK! mag van Epsilon-Uitgaven in aanloop naar de verkiezingen op 29 oktober twee exemplaren gaan verloten. Hou daarom de Frontpage goed in de gaten komende dagen!! Wil je niet wachten op de rpijsvraag, dan kun je jouw exemplaar hier zelf bestellen!  

Van stem tot zetel (Foto: Epsilon Uitgaven)

Het verbod dat het gerechtshof vorig jaar aan de Nederlandse staat oplegde op de uitvoer van F-35-onderdelen naar Israël, kan niet gehandhaafd blijven. Dat blijkt uit het oordeel van de Hoge Raad, de hoogste rechter van ons land.

Begin vorig jaar stelde het gerechtshof in Den Haag dat Nederland deze onderdelen niet langer mocht leveren, omdat daardoor mogelijk ernstige schendingen van het internationaal humanitair recht zouden plaatsvinden. Sindsdien zijn er geen onderdelen meer geleverd, maar de Nederlandse staat ging in beroep. De Hoge Raad heeft daar vandaag een uitspraak over gedaan.

Niet de taak van de rechter
Het Haagse hof achtte het aannemelijk dat met de F-35-gevechtsvliegtuigen van Israël ernstige schendingen van het humanitair recht in de Gazastrook kunnen worden begaan. Volgens de Hoge Raad is het echter niet de rol van de rechter om dat te beoordelen. De hoogste rechter gebiedt de minister daarom binnen zes weken te beslissen of voor de export van F-35-onderdelen naar Israël een nieuwe vergunning moet worden verleend.

De beslissing van de Hoge Raad betekent niet automatisch dat Nederland weer onderdelen aan Israël zal leveren. Het ging om een principiële kwestie voor de staat. Ook na deze uitspraak blijft het verbod van kracht, tenzij de minister anders besluit.

Opvallend
Bij die beoordeling moet de minister zelf vaststellen of er een duidelijk risico is op schendingen van het internationaal humanitair recht. Als dat risico bestaat, mogen de F-35-onderdelen niet aan Israël worden geleverd. Volgens de Hoge Raad kan de ministeriële beslissing vervolgens opnieuw door de burgerlijke rechter worden getoetst.

Het arrest van de Hoge Raad is opvallend omdat de advocaat-generaal, de belangrijkste raadsadviseur van de raad, eerder had aanbevolen het vonnis van het hof te bevestigen. "Op grond van diverse internationale verdragen waarbij Nederland partij is, moet de uitvoer van militaire goederen worden verboden wanneer daar een zodanig duidelijk risico mee gemoeid is", stelde de advocaat-generaal in zijn advies aan de hoogste rechter.

Oxfam Novib, PAX en The Rights Forum — de organisaties die deze zaak aanspanden om het verbod af te dwingen — stellen dat de onderdelen ondanks het verbod via omwegen toch naar Israël worden gebracht. Om die reden spanden zij vorig jaar een kort geding aan tegen de staat en vroegen ze om een dwangsom om de uitvoer te stoppen.

De rechter wees dat verzoek af, omdat het hof in zijn uitspraak geen uitspraak deed over de routes die de onderdelen via andere landen volgen.

Hatseflats.

“Hoge Raad vindt dat minister zelf moet beslissen over uitvoer F-35-onderdelen naar Israël.”https://t.co/nzYYxUxmtw pic.twitter.com/wOEjxyuRdZ

— Een ex-woke docent (@EenExWokeDocent) October 3, 2025

Een Nederlandse F-35 straaljager schoot enkele weken geleden een Russische drone neer bij een drone-incident boven Polen. Volgens het Britse Defence Journal was dit het eerste bevestigde gevechtssucces voor de "Lightning II" straaljager van de Koninklijke Luchtmacht. Het incident vond plaats in de nacht van 9 op 10 september, toen zo'n 23 drones uit Wit-Rusland het Poolse luchtruim binnenvlogen. 

De Poolse regering sprak van een "ongekende aanval op NAVO-grondgebied". Vier drones werden neergeschoten, de meeste door Nederlandse straaljagers. Verschillende luchthavens, waaronder Warschau en Rzeszów, moesten urenlang gesloten blijven.

De beslissende onderscheppingsactie werd uitgevoerd door een F-35A van het 313e Squadron, dat momenteel in Polen gestationeerd is als onderdeel van de luchtpolitiemissie van de NAVO. Het Nederlandse Ministerie van Defensie publiceerde later een foto van de straaljager: een wit dronesymbool – de zogenaamde "killer badge" – prijkt nu onder de cockpit. Dit is de eerste bevestigde gevechtservaring voor de Nederlandse F-35.

Minister van Defensie Ruben Brekelmans prees de piloten en het hele team: "Met de F-35's in Polen laat Nederland zien dat we achter onze bondgenoten staan. Het roekeloze optreden van Rusland maakt duidelijk: de oostgrens van de NAVO is ook onze veiligheidsgrens." Naast de straaljagers gaat Nederland vanaf december ook Patriot-luchtverdedigingssystemen, NASAMS en anti-dronetechnologie inzetten in Polen om de oostelijke vleugel van de NAVO verder te beveiligen. 

Straaljager heeft vermoedelijk Gerbera-lokdrone neergeschoten
Militaire experts zijn van mening dat verschillende van de neergestorte vliegtuigen Gerbera-lokdrones waren, die zijn ontworpen om het vermogen van de NAVO en verstoring van burgerluchtverkeer uit te testen.

Het incident markeert een van de grootste schendingen van het luchtruim sinds het begin van de oorlog in Oekraïne. Polen beriep zich vervolgens op artikel 4 van het NAVO-verdrag, dat alle lidstaten verplicht overleg te plegen over dreigingen. Tegelijkertijd voerden Rusland en Wit-Rusland grootschalige militaire oefeningen uit. De NAVO reageerde met Operatie Eastern Sentry om de luchtverdediging in het oosten te versterken.

Voor Nederland is het neerhalen een prestigieuze prestatie: de F-35, met zijn state-of-the-art sensoren, wordt beschouwd als geoptimaliseerd om moeilijk te lokaliseren drones te detecteren en neer te halen. NAVO-experts beschouwen het incident als bewijs dat de nieuwe generatie straaljagers in noodsituaties presteert – en dat Moskou in de toekomst twee keer moet nadenken voordat het verdere provocaties zal proberen.

✈️ Dutch F-35s patrolling NATO’s eastern border in Poland were spotted with a drone kill mark — likely for downing a Russian UAV during the Sept 10 attack.

📸: Jeff21461 / X, Ruben Brekelmans / X pic.twitter.com/RhrmDiHAPP

— The New Voice of Ukraine (@NewVoiceUkraine) October 2, 2025

Slechts één bal gehakt of (dus niet eens én) of biefstukje van circa 70 gram per week. 2 keer per week een portie kipfilet, 2 keer per week een portie vis en maximaal anderhalf ei per week, aangevuld met ongeveer 300 gram groenten, 200 gram fruit, maximaal 50 gram aan aardappels of zetmeel houdende knollen, een handjevol noten (50 gram) en een beker melk of yoghurt per dag. 

Dat is grofweg het ideale dieet voor een volwassene met een behoefte van circa 2500 kcal, aldus onderzoek dat vandaag door EAT Lancet is gepubliceerd. Deze drastische verandering qua eetgewoonten is volgens de onderzoekers broodnodig om de aarde leefbaar te houden met een geschatte bevolking van 9,6 miljard mensen in 2050. Het volledige onderzoek is hier te vinden. 

Hoewel het slechts om een advies gaat volgens hoogleraar Hannah van Zanten van de universiteit in Wageningen (WUR), dan is de keuze voor wat je eet volgens haar de meest ideale start om mee te helpen aan het oplossen van wereldwijde uitdagingen zoals de klimaatverandering, de aantasting van flora en fauna en andere milieuproblemen zo zegt ze in het Algemeen Dagblad. 

 
De zelfgebraden gehaktballen van DJMO (Foto: FOK! / DJMO )

Trumps vredesplan voor de Gazastrook voorziet niet in een bestuurlijke rol voor Hamas. Bemiddelaar Egypte is het daarmee eens. Er bestaat brede overeenstemming hierover onder Arabische staten en zelfs onder Hamas-leden. Het Israëlische leger mag geen verdere rechtvaardiging krijgen voor het "vermoorden van burgers".

Egypte ziet "geen rol" voor de radicaal-islamitische Palestijnse organisatie Hamas in de toekomst van de Gazastrook. "Er is volledige overeenstemming onder ons Arabieren, onder ons moslims, en zelfs onder de leden van Hamas zelf", zei de Egyptische minister van Buitenlandse Zaken Badr Abdelatty tijdens een conferentie in Parijs. "Ze begrijpen heel goed dat ze in de toekomst geen rol zullen spelen, en dat is een feit."

"We mogen geen van beide partijen een voorwendsel geven om Hamas te gebruiken als rechtvaardiging voor deze zinloze dagelijkse moorden op burgers", waarschuwde Abdelatty, verwijzend naar de recent geïntensiveerde militaire operaties van Israël in de Gazastrook. "Wat hier gebeurt, gaat veel verder dan 7 oktober, het gaat veel verder dan wraak. Dit is etnische zuivering en een genocide die nu plaatsvindt. Genoeg is genoeg", benadrukte hij.

"Een gedemilitariseerde Palestijnse staat die in vrede met Israël leeft" is "het enige antwoord voor de toekomst", zei Abdelatty. Egypte, dat in het zuiden grenst aan Israël en de Gazastrook, is een van de bemiddelaars in de oorlog in Gaza. Momenteel wachten ze op een reactie van Hamas-vertegenwoordigers op een vredesplan voor de Gazastrook dat is voorgesteld door de Amerikaanse president Donald Trump, en waarmee Israël al heeft ingestemd.

Bemiddelaars Egypte en Qatar steunen het plan ook – alleen de reactie van Hamas laat nog op zich wachten. Trump had de radicaal-islamitische groepering dinsdag een deadline van "drie of vier dagen" gegeven. Het is "belangrijk dat Israël in vrede leeft en volledig geïntegreerd is in de regio", aldus de Egyptische minister. En iedereen, inclusief Saoedi-Arabië, is "klaar voor volledige normalisatie".

De Gazaoorlog werd ontketend door de grote aanval van de radicale islamistische Hamas en haar bondgenoten op Israël op 7 oktober 2023. Volgens Israëlische bronnen kwamen meer dan 1200 mensen om het leven. 251 mensen werden gegijzeld in de Gazastrook. Hamas houdt nog steeds 47 gijzelaars vast, van wie er minstens 25 al zijn overleden, aldus het Israëlische leger.

Als reactie op de Hamas-aanval heeft Israël sindsdien een grootschalig militair offensief in de Gazastrook gelanceerd. Volgens het door Hamas gecontroleerde Palestijnse ministerie van Volksgezondheid zijn er meer dan 66.200 mensen omgekomen, de meesten burgers. Onafhankelijke studies schatten dat het aantal nog hoger ligt.

De Amerikaanse president Trump voert de druk op de Democratische oppositie op in het begrotingsconflict. Hij zal met zijn begrotingsdirecteur overleggen over bezuinigingen op "Democratische agentschappen", schreef Trump op Truth Social. 

Een woordvoerster van het Witte Huis zei dat  het om duizenden federale banen zou gaan, maar ze noemde geen details. De regering-Trump had eerder al plannen aangekondigd om de financiering van klimaatbeschermingsprojecten in verschillende door de Democraten gecontroleerde staten te korten.

Sinds woensdag ligt een deel van de Amerikaanse overheid plat omdat Republikeinen en Democraten in het Congres het niet eens konden worden over een tijdelijke begroting. Door de zogenoemde shutdown hebben talloze federale overheidsdiensten hun werkzaamheden drastisch moeten beperken.

Trump is just toying with the Democrats right now.

World class posting. 😭 pic.twitter.com/YsK6GOgyZh

— johnny maga (@_johnnymaga) October 2, 2025

De Franse president Macron heeft een gezamenlijke inspanning van Europese landen tegen de Russische schaduwvloot aangekondigd. Macron legde uit dat de chefs van de generale staf van verschillende landen de komende dagen bijeen zullen komen.

De zogenaamde "Coalitie van de Bereidwilligen" heeft besloten verdachte schepen te blokkeren, zei Macron tijdens de EU-top in Kopenhagen. Dit moet voorkomen dat Rusland zijn oorlog financiert met olie-inkomsten.

De term "schaduwvloot" verwijst naar de vaak verouderde schepen die onder buitenlandse vlaggen varen en die Rusland onder andere gebruikt om het olie-embargo te omzeilen.

De Franse marine heeft woensdag voor de Atlantische kust een tanker van de Russische schaduwvloot geënterd. De Franse justitie is een onderzoek gestart naar de tanker, die momenteel onder Beninse vlag vaart. Twee bemanningsleden zijn gearresteerd. Rechercheurs onderzoeken of het schip een rol heeft gespeeld bij de dronevluchten boven Denemarken vorige week. De tanker zou zich destijds nabij de Deense kust hebben bevonden.

De Russische president Poetin heeft de VS gewaarschuwd voor een mogelijke levering van Tomahawk-kruisraketten aan Oekraïne. Een dergelijke stap zou een compleet nieuw niveau van escalatie betekenen, zei Poetin tijdens een bijeenkomst in Sotsji.

Poetin gaf aan dat het onmogelijk zou zijn om Tomahawks te gebruiken zonder de directe betrokkenheid van Amerikaanse militairen. Volgens mediaberichten heeft de Oekraïense president Zelensky de VS om het wapensysteem gevraagd. Dit zou Kiev in staat stellen om voorheen onbereikbare doelen in het Russische achterland aan te vallen, waaronder militaire bases, logistieke centra, vliegvelden en commandocentra. Washington zou ook bereid zijn Oekraïne van ondersteunende inlichtingen te voorzien.

De actieradius van de Tomahawks varieert afhankelijk van het model en de configuratie en ligt doorgaans tussen de 1.600 en 2.500 kilometer.

Putin warns of 'new stage of escalation' if U.S. supplies long-range missiles to Ukraine https://t.co/Msm9MkYA9m

— CNBC Politics (@CNBCPolitics) October 3, 2025

Poetin en Trump tijdens vredesbespreking Alaska aug 2025 (@ Wikimedia Commons)

Boven het militaire domein van het Belgische Elsenborn in de Oostkantons werden afgelopen nacht 15 drones gezien. Dat meldt VRT NWS op basis van een betrouwbare bron. Defensie onderzoekt de zaak, zo bevestigt ook het kabinet van minister van Defensie Theo Francken.

Defensie-expert Jens Franssen: "Rond 01.45 uur vannacht zag de lokale politie in het Duitse Düren 15 drones. Die vertrokken van ons militair domein in Elsenborn en vlogen vervolgens het Duitse luchtruim in. Duitsland meldde dat vannacht aan Defensie, aldus mijn bronnen, maar die informatie zou niet goed zijn doorgegeven binnen de Defensie-informatieketen."

"Toevallig stond er ook een Belgisch testtoestel paraat om drones te detecteren, en dat apparaat heeft diezelfde 15 drones eveneens waargenomen."

Waar de drones vandaan kwamen en wie ze bestuurde, is nog onbekend. Defensie onderzoekt het voorval. "Het is een bijzonder vreemd incident. Op de basis van Elsenborn valt niet veel te 'spioneren'. De luchtmachtbasis van Kleine-Brogel, waar Amerikaanse kernwapens liggen opgeslagen, zou een logischer doelwit zijn. Zolang de herkomst en de bemanning van de drones onduidelijk blijven, is het moeilijk te beoordelen wat hierachter schuilgaat. Het maakt wel duidelijk dat er behoefte is aan goede systemen die dit soort kleine drones kunnen detecteren, traceren en identificeren", besluit Franssen.

Militair domein Elsenborn
Het militaire kamp van Elsenborn bevindt zich in de Oostkantons, vlakbij de Duitse grens. Het terrein beslaat 28 vierkante kilometer. Het is een landmachttrainingskamp met onder meer een veiligheidszone voor schietoefeningen en een locatie waar drones worden getest.

15 drones waargenomen boven militair domein in Oostkantons https://t.co/frwitwIciR pic.twitter.com/hYihX7dZJb

— De Tijd (@tijd) October 3, 2025

De Haagse politie onderzoekt een poging om een Prinsenvlag aan de gevel van het D66-partijbureau te bevestigen. In de nacht van dinsdag op woensdag verplaatste een onbekend groepje mensen een steiger, klom erop en probeerde de D66-vlag te vervangen door een Prinsenvlag. De oranje-wit-blauwe Prinsenvlag wordt nu vaak door extreemrechts gebruikt en werd vroeger door de NSB gehanteerd. Zulke vlaggen waren ook zichtbaar tijdens de Malieveld-rellen, waar veel extreemrechtse demonstranten op afkwamen.

De poging is vastgelegd door een beveiligingscamera; de NOS heeft die beelden bij D66 opgevraagd. Bekijk hier de beelden; de daders zijn onherkenbaar gemaakt. De wisselactie mislukte, maar de partij neemt het incident serieus en deed aangifte wegens intimidatie. "Het is een vorm van politieke intimidatie om een partijvlag te vervangen door een NSB-vlag", aldus D66-leider Jetten. Hoewel het verwisselen van een gevelvlag op zich niet strafbaar is, zegt Jetten dat de politie er "bovenop" zit.

Brandende container
Nog geen twee weken eerder liep het partijbureau schade op toen relschoppers van een anti-immigratiebetoging op het Malieveld de binnenstad introkken. Ruiten werden ingegooid, de buitendeur werd ontzet en er werd geprobeerd een in brand gestoken container tegen het pand te duwen.

Jetten ziet een verschil tussen beide incidenten. Bij de eerste gebeurtenis kon het volgens hem nog gaan om een meer willekeurige daad. "D66 was toen onderdeel van een explosie van geweld", zegt Jetten. "Nu zijn mensen willens en wetens hierheen gekomen om te laten zien dat het na de rellen niet voorbij is."

De politie bevestigt dat zij de zaak onderzoekt en zegt het ernstig te nemen; het onderzoek is "in volle gang". "De gebeurtenissen van de afgelopen tijd maken dat wij zeer alert zijn op dit soort acties", meldt een politiewoordvoerder.

De steiger stond er voor herstelwerkzaamheden na de schade van ongeveer 34.000 euro die vorige week was ontstaan.

Ik groet u!

Ik had het deze week over Humberto, maar we vergaten even dat Emmelie er ook was. In eerste instantie leek met name Humberto ons weer te gaan bepalen. Het feit is echter dat Emmelie tamelijk dichtbij Humberto lag, maar zij was de dominante storm, dus Humberto kon al geschrapt worden. In feite zijn ze in de loop van de week samen gaan klonteren en daaruit is een zeer actieve depressie ontstaan die uiteindelijk de naam AMY heeft gekregen. Vandaar dus Amy en heeft Humberto eigenlijk weinig in de pap te brokkelen gehad.

Wat wél zeker is gebleven is het feit dat we een onstuimige fase tegemoet gaan. Het grootste stormgeweld blijft echter ruim ten noorden van ons land, maar een schampschot krijgen we er wel van mee. In Schotland en Noorwegen worden windsnelheden tot 135 km/u verwacht.

Vanochtend zagen we in het oosten nog een fraai ochtendrood, maar inmiddels is de bewolking ook daar gaan overheersen en de zon zullen we dan vandaag ook vrijwel niet meer te zien krijgen. In het westen trok vanochtend al een band met wat regen over en daar viel zowaar al een millimetertje uit.  Ook de wind begint al toe te nemen. 

Het blijft dus bewolkt en af en toe valt er wat regen. Vanmiddag is het even wat droger, maar later in de middag gaat het veel langduriger en ook een stuk harder regenen. Deze regen houdt lange tijd aan tot in de vroege zaterdagochtend aan toe. Er kan echt een aardige plens gaan vallen. Op veel plaatsen, zeker ten noorden van de grote rivieren, wordt zo'n 25 tot 30 mm verwacht. In het zuiden lijkt er zo'n 15 tot 20 mm te gaan vallen. Voor ieder wat wils dus.

De wind blijft vandaag tot aan de frontpassage morgenochtend zuidelijk en neemt toe naar krachtig tot hard en vannacht uiteindelijk tot stormachtig aan de kust. Daarna draait deze naar het westen, maar neemt een groot deel van de dag nauwelijks in kracht af. Ook in het binnenland komt een fraaie kracht 5 tot 6 te staan. 

De frontpassage lijkt gepaard te gaan met een goed georganiseerde buienlijn met daarbij kans op onweer en overal op zware windstoten. Daarna klaart het weer af en toe op, maar vallen er nog enkele buien. Uiteindelijk trekt er aan het einde van de middag ook nog een occlussie over, en dan regent het weer langere tijd. Kortom, volop herfstweer.

Bij dit alles is het ook behoorlijk fris met maxima tussen de 13 en 15 graden. Misschien morgen bij opklaringen iets hoger. 

Op donderdagavond 2 oktober heeft de politie in Den Haag 205 actievoerders aangehouden bij het Centraal Station in Den Haag. De groep verzamelde zich voor een pro-Palestina demonstratie maar draaide zich later tegen de aanwezige agenten. Wat begon als een aangekondigde en begeleide bijeenkomst, veranderde in de loop van de avond in een onrustige situatie waarbij deelnemers zich niet meer aan de wet hielden.

De demonstratie startte rond 15.30 uur bij de Rijnstraat en verliep aanvankelijk ordelijk. De politie begeleidde de groep en gaf herhaaldelijk aan dat zij zich naar de aangewezen demonstratielocatie aan de Laan van Reagan en Gorbatsjov moesten verplaatsen. Rond 18.00 uur liep een grote groep echter richting het Centraal Station, waar actievoerders zich ophielden in de stationshal, op perrons en sommigen zelfs het spoor betraden. De sfeer sloeg om en de spanning liep snel op.

De politie bleef tijdens de actie zichtbaar aanwezig om de openbare orde te handhaven en probeerde in eerste instantie te de-escaleren. Toen bleek dat een deel van de demonstranten bewust wetten en regels overtrad, besloot de politie op te treden. De groep kreeg meerdere keren de kans om zich vrijwillig te verplaatsen, maar velen weigerden. Dit leidde tot een grootschalige inzet om de situatie onder controle te krijgen.

Actievoerders die het spoor betraden, werden direct opgepakt. Daarnaast werden verschillende mensen aangehouden vanwege overtreding van de Wet openbare manifestaties. Eén demonstrant beledigde agenten en gebruikte geweld, waarbij een politiemedewerker gewond raakte. Deze persoon is ook aangehouden. In totaal ging het om 205 arrestaties.

De politie benadrukt dat agressie en geweld tegen hulpverleners niet worden geaccepteerd. Agenten moeten hun werk kunnen doen zonder hinder of bedreiging. Volgens de politie en het Openbaar Ministerie worden aangiftes in dit soort gevallen altijd serieus behandeld. Verdachten komen met voorrang voor de rechter en kunnen rekenen op een drie keer zo hoge strafeis.

De grootschalige aanhoudingen zorgden voor veel zichtbare politie-inzet rond het station. De politie stelt dat het optreden noodzakelijk was om de veiligheid te waarborgen en de situatie niet verder te laten escaleren. Het onderzoek naar de betrokkenen loopt nog.

AZ is de groepsfase van de Conference League dramatisch begonnen. Op bezoek bij AEK Larnaca verloren de Alkmaarders met liefst 4-0, nadat Alexandre Penetra al binnen twee minuten met rood van het veld werd gestuurd.

De wedstrijd begon op bizarre wijze. Al na 1 minuut en 42 seconden kreeg Penetra rood na een harde overtreding op Waldo Rubio. Daarmee noteerde hij de snelste rode kaart ooit in een Europees hoofdtoernooi. AZ had het met tien moeilijk met AEK Larnaca. Owusu-Oduro onderscheidde zich met meerdere reddingen en Larnaca raakte tweemaal de lat. Na bijna een half uur viel alsnog de 1-0 via Rubio, die een rebound binnen tikte. De Cyprioten bleven dominant: met 75 procent balbezit en 15 doelpogingen

AZ kon amper wat terugdoen, al kreeg Meerdink uit het niets nog een kans na een voorzet van Kasius. Kort na rust kopte spits Riad Bajić de 2-0 binnen, waarna Martens zijn basisspelers begon te sparen richting het competitieduel met Telstar. Even later viel ook de 3-0: Ivanovic dook op achter Koopmeiners en rondde beheerst af. Tot overmaat van ramp raakte invaller Patati geblesseerd, terwijl AZ al vijf keer had gewisseld. Met negen man moest AZ de wedstrijd uitspelen en kreeg het nog een vierde treffer om de oren via Rohdén.

Feyenoord heeft ook zijn tweede wedstrijd in de Europa League verloren. In De Kuip ging de ploeg van Robin van Persie met 0-2 onderuit tegen Aston Villa. Na de nederlaag van vorige week tegen SC Braga blijft Feyenoord nog altijd op nul punten staan.

In de eerste helft liet Feyenoord zich geregeld van zijn beste kant zien. Zonder Quinten Timber, maar met Hwang In-Beom terug in de basis, hield de thuisploeg goed stand tegen het hoge tempo van de Engelsen. Ollie Watkins ontsnapte aan een rode kaart, waarna Feyenoord kansen kreeg via Ayase Ueda, Sem Steijn en Luciano Valente. Een kopbal van Ueda werd afgekeurd en doelman Bizot redde knap op een schot van Valente.

Na rust bleef Feyenoord zoeken naar de openingstreffer, maar het kwam niet tot scoren. Aston Villa toonde zich vervolgens slagvaardiger: Emiliano Buendía krulde de 0-1 binnen en na een sterke actie van invaller Donyell Malen besliste John McGinn de wedstrijd met de 0-2. Feyenoord kreeg via Valente nog een grote kans op de aansluitingstreffer, maar opnieuw stond doelman Bizot in de weg.

FC Utrecht heeft ook zijn tweede wedstrijd in de hoofdfase van de Europa League verloren. In het Noorse Bergen ging de ploeg van trainer Ron Jans met 1-0 onderuit tegen SK Brann.

In de eerste helft begon Utrecht met David Min in de spits, die de voorkeur kreeg boven Sébastien Haller. Min kreeg al vroeg een uitgelezen kans na een voorzet van Gjivai Zechiël, maar zijn inzet ging naast. De Utrechters waren in het eerste half uur dreigender dan de thuisploeg, maar tot echt grote kansen leidde dat niet. Brann toonde zich efficiënter: vlak voor rust viel de openingstreffer, toen Sævar Atli Magnússon via Nick Viergever raak schoot in de korte hoek, na voorbereidend werk van Felix Myhre.

Na rust kwam Utrecht meerdere keren dicht bij de gelijkmaker. Zo haalde Souffian El Karouani hard uit van afstand, maar Brann-doelman Mathias Dyngeland bracht redding met zijn borst. Even later kreeg de Noorse ploeg zelf een grote kans na een inschattingsfout van Siebe Horemans, maar Mike van der Hoorn greep op tijd in. Ron Jans probeerde het tij te keren met enkele wissels, maar slaagde daar niet in.

Go Ahead Eagles heeft donderdagavond geschiedenis geschreven door voor het eerst een wedstrijd in een Europees hoofdtoernooi te winnen. In het Olympisch Stadion van Athene boog de ploeg uit Deventer een achterstand om in een 1-2 zege op Panathinaikos.

De Grieken drukten de bezoekers vanaf de aftrap terug op eigen helft en kregen genoeg kansen om op voorsprong te komen. Doelman Jari De Busser hield zijn ploeg met meerdere reddingen lang op de been, maar na bijna een uur spelen kon ook hij een doelpunt niet meer voorkomen: Karol Świderski kopte een hoekschop binnen.

Go Ahead Eagles leek weinig uit te kunnen richten tegen de Griekse ploeg, maar sloeg in het laatste kwartier verrassend toe. Eerst bracht Milan Smit de stand in evenwicht, waarna hij kort daarna opnieuw trefzeker was en Go Ahead brutaal op voorsprong zette. Panathinaikos probeerde nog terug te komen, maar stuitte keer op keer op De Busser.