In de krant is er iedere dag wel aandacht voor criminelen en misdaden. Piet H. vermoordt dochtertje, Karel D. zit straf van 10 jaar in Thailand uit vanwege drugssmokkel, etc. Zo'n krantekop is maar een topje van de ijsberg van het levensverhaal van een crimineel. Wat gebeurde er immers in zijn leven dat het zo ver heeft kunnen komen? In De man achter de crimineel laten schrijfsters Cora Frowijn en Nathalie Vet, zelf werkzaam in een justitiële omgeving, 30 criminelen aan het woord over hun leven. Een uniek beeld van wat er nooit in de krant staat.

Het meest knappe aan dit boek is het feit dat er heel weinig in geoordeeld wordt; de verhalen worden verteld 'as is': het wordt niet mooier gemaakt, maar ook niet aangedikt. De meeste verhalen zijn  herkenbaar, het is niet zo dat alle vertellers een slechte jeugd gehad hebben of met verkeerde vrienden omgingen. Vaker is het een kwestie van een glijdende schaal, heel langzaam van kwaad naar erger, zonder dat de crimineel of hun omgeving het eigenlijk in de gaten hebben. Helemaal niet de losgeslagen zonderlingen die je je misschien voorstelt bij een zware crimineel. Zo is er bijvoorbeeld het verhaal van Appie, die na jarenlang in een Nederlands pleeggezin te hebben gewoond, plots weer bij zijn Marokkaanse ouders in huis moet wonen en zijn plaats in beide culturen niet goed kan vinden. Of Harry, een eenvoudige vrachtwagenchauffeur die een keer in zijn leven een verkeerde gok nam, door een drugstransport uit te voeren.

Het mooie is dat uit veel verhalen ondanks alles toch hoop voor de toekomst spreekt; er wordt veel nagedacht over plannen voor na de vrijlating. Het is mooi om te lezen dat de gevangenisstraf voor veel criminelen toch een periode van bezinning is geweest. Door dit boek vorm je echt een totaal ander beeld dan door films en series vaak geschetst wordt.

De vraag rijst natuurlijk wel hoe representatief de selectie is die de dames gemaakt hebben, maar het resultaat voelt desondanks aan als een behoorlijk realistische kijk in de wereld van de Nederlandse gevangenisbewoner.

Lees ook:

delen |