De fiets mag dan een van de bekendste gebruiksvoorwerpen van Nederland zijn, de herkomst van het woord was tot nu toe in nevelen gehuld. Nu lijkt de sleutel tot de etymologie te zijn gevonden in het Duits.
Volgens Gunnar de Boel, hoogleraar aan de Universiteit Gent, komt het woord fiets van 'vize', het Duitse equivalent van 'vice'. In die taal kan dat schertsend gebruikt worden voor 'ersatz' of 'vervanging'. Een fiets moet volgens hem gezien als een 'Vizepferd', oftewel een vervanging voor een paard. Dat verklaart ook de aanduiding 'stalen ros'.
Het Vizepferd werd later verkort tot 'viez', net zoals 'automobiel' verkort werd tot 'auto'. Zodra het woord de grens overstak naar het Nederlandse taalgebied, was de verwijzing naar een ersatzpaard niet meer duidelijk en ontstond het 'volstrekt ondoorgrondelijke fiets'.
De discussie over de herkomst van de fiets woedt al 140 jaar. In de loop van de twintigste eeuw zijn veel hypothesen gepresenteerd, maar die konden niet worden bewezen. Tot nu toe werd als meest waarschijnlijk beschouwd dat het woord afstamt van vietse, dat in Zuid-Limburgse dialecten 'hard lopen' betekent.
Woordraadsel 'fiets' eindelijk opgelost (Foto: Novum)
Reacties op dit bericht
quote:Ik heb een hekel aan Suske en Wiske dus ik heb je score met 1 punt naar beneden gehaaldOp dinsdag 21 februari 2012 @ 16:27 schreef piderman314 het volgende:
[..]
Professor Barabas en de Teletijdmachine
Jigzoz (Redactie Frontpage) 21-02-2012 @ 16:35
quote:Om de een of andere reden heb ik meer vertrouwen in wat een hoogleraar hierover te melden heeft dan wat een of andere fokker erover denkt.Op dinsdag 21 februari 2012 @ 16:23 schreef Lekkerkansloosweer het volgende:
En heeft hij ondersteuning voor die hypothese?
http://www.etymologiebank.nl/trefwoord/fietsen
Komt mij over dat er geen taalkundige historie achter zit maar dat het gewoon een, door de jeugd, verzonnen woord is dat populair geworden is.
Ala quiz.
quote:Que?Op dinsdag 21 februari 2012 @ 16:38 schreef Lekkerkansloosweer het volgende:
http://nl.wikipedia.org/wiki/Fred_Rompelberg
WTF!!!???
"Eerst na 2 valpartijen met een snelheid van 209 en 232 km per uur reed hij op 3 oktober 1995 gegangmaakt door een racewagen van het team Strasburg Racing's Brothers op de zoutvlakte van Bonneville bij Salt Lake City in de Amerikaanse staat Utah gedurende één mijl 268,831 kilometer per uur, tot op de dag van vandaag een officieel wereldrecord, met vermelding in het Guinness Book of Records."
Jigzoz (Redactie Frontpage) 21-02-2012 @ 16:51
quote:Nou, bel 'm op en leg hem uit dat jij het beter weet dan hij.Op dinsdag 21 februari 2012 @ 16:46 schreef Lekkerkansloosweer het volgende:
[..]
De eerste melding komt van een leraar in 1870 die het hoorde bij zijn leerlingen. En het franse vite lijkt me ook veel logischer dan de laatste hypothese waarvoor ik geen ondersteuning zie slechts een warrig verhaal. Heeft hij bijvb een bron waarin de fiets een vizepferd genoemd wordt voor 1870? Artikel zegt er niets over.
quote:Een vies paard = een schimmel Sacre Blue!!Op dinsdag 21 februari 2012 @ 16:36 schreef Avernis het volgende:
[..]
In 1945, onder de schimmel bij de rest van je grappen
quote:En ik die van jou ;-)Op dinsdag 21 februari 2012 @ 16:31 schreef Kareltje_Kwak het volgende:
Ik heb een hekel aan Suske en Wiske dus ik heb je score met 1 punt naar beneden gehaald
quote:Als leek zijnde lijkt mij dit nog steeds het meest waarschijnlijkeTot nu toe werd als meest waarschijnlijk beschouwd dat het woord afstamt van vietse, dat in Zuid-Limburgse dialecten 'hard lopen' betekent.
quote:Die meneer was vroeger koppelbaas, heeft nu een reisburo gespecialiseerd in, jawel, fietsvakanties. Dit is trouwens het record mét starthulp, het verzet is zo groot dat je eerst een kilometer of 150 per uur moet gaan voor je het überhaupt rond krijgt getrapt.Op dinsdag 21 februari 2012 @ 16:38 schreef Lekkerkansloosweer het volgende:
http://nl.wikipedia.org/wiki/Fred_Rompelberg
WTF!!!???
"Eerst na 2 valpartijen met een snelheid van 209 en 232 km per uur reed hij op 3 oktober 1995 gegangmaakt door een racewagen van het team Strasburg Racing's Brothers op de zoutvlakte van Bonneville bij Salt Lake City in de Amerikaanse staat Utah gedurende één mijl 268,831 kilometer per uur, tot op de dag van vandaag een officieel wereldrecord, met vermelding in het Guinness Book of Records."
quote:*fixed*De discussie over de herkomst van de fiets woedt al 140 jaar. In de loop van de twintigste eeuw zijn veel hypothesen gepresenteerd, maar die konden niet worden bewezen. Tot nu toe werd als meest waarschijnlijk beschouwd dat het woord afstamde van vietse, dat in Zuid-Limburgse dialecten 'hard lopen' betekende.
Jigzoz (Redactie Frontpage) 21-02-2012 @ 17:50
quote:Omdat je er geen hol van snapt misschien?Op dinsdag 21 februari 2012 @ 17:48 schreef Axzes het volgende:
taalkunde.... op een of andere manier kan ik het gewoon niet serieus nemen
quote:Als het Franse vite er een verklaring voor zou zijn, waarom noemt men in Frankrijk een fiets dan een biciclette? (tweewieler)Op dinsdag 21 februari 2012 @ 16:46 schreef Lekkerkansloosweer het volgende:
[..]
De eerste melding komt van een leraar in 1870 die het hoorde bij zijn leerlingen. En het franse vite lijkt me ook veel logischer dan de laatste hypothese waarvoor ik geen ondersteuning zie slechts een warrig verhaal. Heeft hij bijvb een bron waarin de fiets een vizepferd genoemd wordt voor 1870? Artikel zegt er niets over.
quote:Vietse? Waar wordt dat woord gebruikt dan? Ik heb er iig nog nooit van gehoord als Zuid-Limburger zijndeTot nu toe werd als meest waarschijnlijk beschouwd dat het woord afstamt van vietse, dat in Zuid-Limburgse dialecten 'hard lopen' betekent.
quote:Dag meneer de mbo'er. Misschien heb je er nooit bij stil gestaan, maar om hedendaags taalonderzoek te kunnen verrichten ben je diachroon onderzoek nodig. Dit onderzoek draagt bij aan de theorievorming en uiteindelijke kennis over de totstandkoming van onze hedendaagse taal en is vanuit de morfologie erg nuttig. Slaan wij dergelijke onderzoeken over, dan missen we fundamentele informatie, laten we niches binnen onze kennis onopgevuld, wat uiteindelijk resulteert in het feit dat wij op andere wetenschappelijke vlakken zoals bijvoorbeeld communicatiewetenschap geen nieuwe inzichten kunnen bereiken.Op dinsdag 21 februari 2012 @ 16:27 schreef afstandbediening het volgende:
Dus hier wordt geld aan uitgegeven?????
