Dit artikel gaat niet over pensioenfondsen. Maar voor de geinteresseerden tóch even een uiteenzetting over de recente geschiedenis van pensioenfondsen en aandelen (omdat ik er zelf even achteraan geGoogled heb):
In 1998 had het ABP al zo'n 40% van zijn vermogen in aandelen belegd, en maakte op dat moment de
verschuiving naar buitenlandse aandelen, omdat het rendement achterbleef bij de concurrenten.
Het ging in die tijd hard met de aandelen bij pensioenfondsen, die zich onder meer gesteund voelden door allerlei
universitaire onderzoeken die moesten aantonen hoe veilig het beleggen in aandelen eigenlijk zou zijn. Je bent wel gek als je niet meedoet!
Maar in 2001 volgde de klap: de internetbubbel barstte. De pensioenfondsen verloren in één klap 7% van hun belegde vermogen met grote gevolgen voor de spaarders en de Nederlandse economie. Maar, er was wel erg veel geld verloren, maar de crisis op de aandelenmarkt zelf duurde niet zo lang - terwijl de werknemers hun verhoogde premies betaalden zagen de beleggers alweer kansen.
En dus hadden de pensioenfondsen in juni 2004 inmiddels alweer
bijna de helft van hun vermogen in aandelen belegd. En dat terwijl de Pensioenkamer ze in 2001 nog op had gedragen om
beleggingen in aandelen te vermijden. Het geheugen van de mens is slechts kort...
Overigens was niet iedereen even blind voor de risico's: de pensioenfondsen waren veel wilder in hun zucht naar aandelen dan bijvoorbeeld
verzekeraars. Maar misschien kwam dat doordat de verzekeraars veel grotere verliezen hadden geleden tijdens de internet crash: maar liefst 16%, waar de pensioenfondsen met 7% nog goed wegkwamen. De verzekeraars hadden hun lesje inmiddels blijkbaar geleerd!
Twee jaar later, in september 2006, was het in aandelen belegde deel van het vermogen bij pensioenfondsen inmiddels al opgelopen tot
53%.
NRC waarschuwde hierover, in december 2006:
quote:Na de aandelenpiek van 2000 volgde een grote koersdaling. Die dwong pensioenfondsen de premies van werkgevers en werknemers ruimschoots te verdubbelen om hun financiële positie zeker te stellen. De explosieve premiestijging tastte consumptie en het consumentenvertrouwen aan. Mede daardoor was de economische malaise in Nederland tot begin vorig jaar ernstiger was dan in andere Europese landen.
Aandelen zijn dus link - sterker nog:
Minder dan tien jaar geleden hebben we daar het bewijs nog voor gezien - en het effect is,
via de pensioenfondsen dat economische crises maatschappijbreed langer duren. Dus, wat deed pensioenfonds-Nederland? Helemaal niets hoor. Integendeel,
zelfs nu nog is de officiële lezing:
quote:8. Waarom beleggen pensioenfondsen eigenlijk nog in aandelen?
[..]
Aandelen kennen een hoger risico dan bijvoorbeeld staatsobligaties, maar historisch gezien geven ze op de lange termijn ook een hoger rendement.
(bron: pensioenfonds van de openbare bibliotheken)Men wordt hierin gesteund door de nog steeds niet-aflatende stroom aan universitaire
onderzoeken die het beleggen in aandelen promootten (deze uit 2005)... hoogleraren die beweren dat dat beleggen in aandelen toch echt een goed idee is.
Maar, dat IS helemaal niet zo - op de lange termijn zijn de winsten gemiddeld juist
erg klein!Maar wat natuurlijk blijft hangen uit bovenstaande tekst is de erkenning van de hogere risico's. Wie wil er dergelijke risico's lopen met zijn oude dag?
Economen bestrijden het kleine rendement op aandelen
ook nu nog (artikel van minder dan een week geleden) door te stellen dat dat 'in de meeste decennia toch echt niet het geval is' - helaas echter voor de pensioenspaarders leeft de arbeider doorgaans meerdere decennia zodat de kans op waardeverlies stiekum TOCH heel groot is!
Het meest saillante vind ik nog wel
dit bericht: in september vorig jaar hebben de pensioenfondsen massaal Amerikaanse dalende aandelen gekocht. En dus hebben ze, in een allerlaatste stuiptrekking van opportunisme, zichzelf en onze pensionado's nóg afhankelijker gemaakt van de huidige aandelenmarkten. Het lijkt een alles of niets-strategie en hoe langer de koersen laag blijven, hoe groter de paniek dus zal worden.
We kunnen concluderen: er is gewoon sprake geweest van
wanbeleid bij de grote pensioenfondsen - en wellicht is dat nog steeds het geval. Zij hebben zich net zo goed laten verblinden door dollartekens, en dat terwijl zij HET symbool van zekerheid en risicomijding zouden moeten zijn. En het mooiste van alles is dat ze elkaar nu fijn de hand boven het hoofd houden - alsof ze er allemaal niets aan konden doen. Maar feit is dat er wel érg veel geluiden bestonden die het beleggen in aandelen promootten, ook nu nog. Dus inderdaad, zou je zeggen.. ze konden er niet veel aan doen,
iedereen liet zich gek maken.
Zou je zeggen.
Het interessante is echter dat er ook uitzonderingen zijn in de pensioenwereld - een mooi voorbeeld is het pensioenfonds van
Philips - zij hebben dergelijke risico's niet willen lopen. Wellicht toch omdat zij natuurlijk donders goed weten wat de nukken van de aandelenmarkt kunnen zijn - in tegenstelling tot bijvoorbeeld ambtenaartjes voor wie het toch allemaal maar een grote magische ver-van-mijn-bed show is...
Het Philips pensioenfonds (ook niet het braafste jongetje uit de klas - althans
niet iedereen die er werkt) kon om allerlei redenen (dekkingsgraad met name, zie artikel)
niet zoveel risico's nemen als andere pensioenfondsen.
Afijn. Over het rendement van langetermijnbeleggingen in aandelen valt nog wel enigszins te twisten. Maar niemand kan dus beweren dat pensioenfondsen geen idee hadden van de risico's. Het was een
bewuste keuze om ze te lopen. En de gewone man mag nu betalen.
Mijn oude dag zal ik persoonlijk nooit of te nimmer afhankelijk maken van de beurzen. Maar dat moet iedereen natuurlijk zelf weten. Maar, de gewone man heeft die keuze niet. Die betaalt iedere maand braaf zijn premie en moet erop kunnen vertrouwen dat zijn pensioen daarmee verzekerd is. Arme mensen

Maar, er is hoop: twee jaar geleden is de nieuwe
Pensioenwet ingevoerd, met nog strengere regels voor de (dekkingsgraad en risico's van) pensioenfondsen. Helaas nét te laat.